Tasarı/teklif madde 1
yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı— Bu maddede, amaç belirtilmiştir.
Kaynak: Danışma Meclisi S. Sayısı 479 · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
Anayasanın 134 üncü Maddesi; Atatürkçü düşünceyi, Atatürk, ilke ve inkılaplarını, Türk Kültürünü, Türk tarihini ve Tüfk dilini bilimsel yoldan araştırmak, tanımak ve yaymak ve yayımlar yapmak amacıyla;
Atatürk'ün manevî himayelerinde, Cumhurbaşkanının gözetim ve desteğinde, Başbakaölığa bağlı; Atatürk Araştırma Merkezi, Türk Dil Kurumu, Türk Tarih Kurumu ve Atatürk Kültür Merkezinden oluşan, ka mu tüzelkişiliğe sahip «Ataltürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu»nun kurulmasını hükme bağla mıştır.
Bu maksatla hazırlanan Kanun Teklifinde; Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumunun kuruluşuna dahil kurumların herbirinin tüzelkişiliğe sahip olması, bilimsel hizmet ve faaliyetlerde bulunması; Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşunu hazırlayan ve gerçekleştiren tarihi olayların ve bu Cumhuriyetin var olmasın da, gelişmesinde ve devamında temel unsur olan Ata türkçü düşünce sisteminin bütün toplum bireylerince en doğru ve en sağlıklı şekilde bilinmesinin sağlanması; Atatürk ilke ve inkılaplarının ve Atatürkçü düşün cenin bilimsel esaslarla incelenmesi, açıklığa kavuşturulması, eğitim ve öğretim alanında önemli bir prog ram halinde uygulanmasının gerçekleşmesine yardımcı olunması; Türk Kültürünün bütün yönleri ile bilim sel olarak araştırılması, tanıtılması, yaşatılması ve yüceltilmesi maksadıyla faaliyetlerde bulunulması ve bu < sahada ilmi eserler, ortaya konulması; bu konularda Devlet görüşünün tespit edilmesi, Atatürk tarafından kurulan Türk Dil Kurumu ile Türk Tarih Kurumunun günün ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlenerek Devlet ile organik bağların tesisi ve kuruluş amaçları doğrultusunda daha etkin faaliyet göstermelerinin sağlan ması öngörülmüştür.
— Bu maddede, amaç belirtilmiştir.
— Bu madde ile, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumunun amacı, oluşumu ve Kamu tüzelkişiliğine sahip bir kurum olduğu ifade edilmiştir.
Bu maddede, kurum, kurul ve diğer organların kısaltılmış şekilleri tespit olunmuştur.
— Bu madde ile, Yüksek Kurumun ve Bağlı Kuruluşlarının bütün hizmet ve faaliyetlerin de uygulamak zorunda oldukları ilkeler belirtilmiştir.
— Bu maddede, Yüksek Kurulun oluşumu ve Cumhurbaşkanınca seçilecek üyelerde aranacak nitelikler hükme bağlanmıştır.
— Bu madde ile, Yüksek Kurulun görevleri belirtilmiştir.
— Bu maddede, yüksek kurulun (toplanma ve karar alma gibi) çalışma esasları düzenlenmiş tir.
— Bu madde ile, Yönetim Kurulunun oluşum tarzı ve Cumhurbaşkanınca seçilecek üyelerde aranacak nitelikler hükme bağlanmıştır.
— Bu maddede, Yüksek Kurumun yürütme organı olan Yönetim Kurulunun görevleri be lirtilmiştir.
— Bu madde ile, Yönetim Kurulunun çalışması ve sekreterya işleri hükme bağlanmıştır.
— Bu maddede, Cumhurbaşkanınca atanacak olan ve Yüksek Kurumu temsil yetkisine sa hip ve onun ita amiri durumunda bulunan Yüksek Kurum Başkanında aranacak nitelikler belirtilmiştir.
— Bu madde ile, Yüksek Kurum başkanının görevleri sayılmıştır.
— Bu maddede, Yüksek Kurum Başkan Yardımcısının görevleri ve kendisinde aranacak ni telikler ile atanma şekli hükme bağlanmıştır.
— Bu madde ile, Yüksek Kurum Başkanı adına Bağlı Kuruluşların malî ve idarî 'hususlarını denetleme organı olan «Denetleme Kurulu»nun oluşum şekli ile Başkan ve üyeleriride aranacak nitelikler ve bunların atanmaları hususu tespit olunmuştur.
— Bu maddede, Denetleme Kurulunun görevleri sayılmıştır.
— Bu madde ile, Genel Sekreterde aranacak nitelikler ve atama şekli düzenlenmiştir.
— Bu maddede, Yüksek Kurum bünyesine da'hil olan «Atatürk Araştırma Merkezi»nin, bi limsel özerkliğe ve tüzelkişiliğe sahip olduğu belirtilmiştir.
— Bu madde ile; Atatürk Araştırma Merkezinin amacının, Atatürkçü düşünceye, Atatürk ilke ve inkılaplarını bilimsel yoldan araştırmak, tanıtmak, yaymak ve yayınlar yapmak olduğu ifade edil miştir.
— Bu maddede, Atatürk Araştırma Merkezi'nin görevleri sayılmıştır.
— Bu madde ile, Atatürk Araştırma Merkezünin üç tüflü üyeden oluştuğu hülkme bağlan mıştır.
— Bu maddede, «Atatürk Araştırma Merkezi» Aslî üyelerinin asgarî ve azamî miktarı ile seçilecek üyelerde aranacak nitelikler belirtilmiş ve bu üyeleri seçecek olan kurullar tespit olunmuştur.
— Bu madde ile, Atatürk Araştırma Merkezinin şeref üyeleri belirtilmiştir.
— Bu maddede, Atatürk Araştırma Merkezinin haberleşme üyeleri belirtilrmştir.
— Bu madde ile, Atatürk Araştırma Merkezinin organları tespit olunmuştur.
— Bu ma'ddede; Atatürk Araştırma Merkezi Bilim Kurulunun, Başkanın başkanlığında, Balkan Yardımcısı ve aslî üyelerin katılması ile oluşacağı hükme bağlanmıştır.
(
— Bu madde ile, Atatürk Araştırma Merkezi Bilim Kurulunun görevleri sayılmıştır.
— Bu maddede, Atatürk Araştırma Merkezi Bilim Kurulunun çalışma esasları düzenlen miştir.
— Bu madde ile, Atatürk Araştırma Merkezi Yürütme Kurulunun; Araştırma Merkezi Baş kanının başkanlığında, Baş'kan Yardımcısı ile Bilim Kurulunun kendi üyeleri arasından seçtiği dört üyeden oluşacağı 'hükme bağlanmıştır.
— Bu maddede, Atatürk Araştırma Merkezli Yürütme Kurulunun görevleri sayılmıştır.
— Bu madde ile, Atatürk Araştırma Merkezi Yürütme Kurulunun çalışma esasları hükme bağlanmıştır.
— Bu madddede, Atatür'k Araştırma Merkezi Başkanı ve Başkan Yardımcısında aranacak ni telikler ile bunların atanma şekli tespit olunmuş/tur.
— Bu madde ile, Atatürk Araştırma Merkezi Başkanının görevleri hükme bağlanmıştır.
— Bu maddede, Atatürk Araştırma Merkezinin idarî ve malî işlerinin yürütücüsü olan «Sekreterin nitelikleri ve atanma şekli tespit olunmuştur.
— Bu madde ile, Atatürk Araştırma Merkezi Bilim ve Uygulama Kollarının geçici veya dai mî olaralk kurula'bileceği, gerektiğinde bu kolların üniversitelerde de oluşturulabileceği, kolların başkanları nın seçimi ve kollar arası ilişkilerin düzenlenmesi esasları hükme bağlanmıştır.
— Bu madde ile, «Türk Dil Kuruımu»nun bilimsel özerkliğe ve tüzelkişiliğe sa'hip bir ku rum olarak ve Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumunun kuruluşuna dahil edilerek yeniden dü zenlenmiş olduğu hükme bağlanmıştır.
— Bu maddede, Türk Dil Kurumunun amacı belirtilmiştir.
— Bu madde ile, Türk Dil Kurumunun görevleri tespit olunmuştur.
— Bu maddede, Türk Dil Kurumunun üç türlü üyeden oluştuğu hükme bağlanmıştır.
— Bu madde ile, Türk Dil Kurumunun kırk aslî üyeden oluşacağı, üyelerde aranacak nite likler ile bu üyeleri seçecek olan kurullar belirtilmiştir.
— Bu maddede, Türk Dil Kurumunun şeref üyeleri belirtilmiştir.
— Bu madde ile Türk Dil Kurumu haberleşme üyeleri tespit edilmiştir.
— Bu maddede, Türk Dil Kurumunun organları belirtilmiştir.
— Bu maddede, Türk Dil Kurumu Bilim Kurulunun, aslî üyelerin katılması ile oluşacağı hükme bağlanmıştır.
— Bu madde ile, Türk Dil Kurumu Bilim Kurulunun görevleri sayılmıştır.
— Bu maddede, Türk Dil Kurumu Bilim Kurulunun çalışma esasları tespit edilmiştir.
— Bu madde ile; Türk Dil Kurumu Yürütme Kurulunun, Bilim Kurulunun kendi aslî üye leri arasından seçeceği 6 üyeden oluşacağı hükme bağlanmıştır.
— Bu maddede, Türk Dil Kurumu Yürütme Kurulunun görevleri sayılmıştır.
— Bu madde ile, Türk Dil Kurumu Yürütme Kurulunun çalışma esasları hükme bağlan mıştır.
— Bu maddede, Türk Dil Kurumu Başkanının ve Başkan Yardımcısının atanma şekli düzen lenmiş ve Başkanda aranacak nitelikler belirtilmiştir.
— Bu madde ile, Türk Dil Kurumu Başkanının görevleri sayılmıştır.
— Bu maddede, Kurumun idarî ve malî işlerinin yürütücüsü olan Genel Sekreterin nitelikleri ile atanma şekli hükme bağlanmıştır.
— Bu madde ile, Türk Dil Kurumu Bilim ve Uygulama Kollarının geçici veya daimî olarak kurulabileceği ve kollar arasındaki ilişkilerin başkanlarınca düzenleneceği belirtilmiştir.
— Bu madde ile, Türk Tarih Kurumunun bilimsel özerkliğe ve tüzelkişiliğe sahip bir kurum olarak Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumunun kuruluşuna dahil edilmiş ve yeniden düzenlenmiş olduğu hükme bağlanmıştır.
— Bu maddede, Türk Tarih Kurumunun amacı belirtilmiştir.
— Bu madde ile, Türk Tarih Kurumunun görevleri tespit edilmiştir.
— Bu maddede, Türk Tarih Kurumunun üç türlü üyesi bulunduğu ifade olunmuştur.
— Bu madde ile Türk Tarih Kurumunun kırk aslî üyes'i bulunduğu, bu üyelerde aranacak nitelikler ile bunların hangi kurumlarca seçileceği hususları hükme bağlanmıştır.
— Bu maddede, Türk Tarih Kurumunun şeref üyeleri tespit edilmiştir.
— Bu maddede, Türk Tarih. Kurumunun haberleşme üyeleri tespit edilmiştir.
— Bu madde ile, Türk Tarih Kurumunun organları belirtilmiştir.
— Bu maddede, Türk Tarih Kurumu Bilim Kurulunun; Başkan, Başkan Yardımcısı ve aslî üyelerden oluştuğu hükme bağlanmıştır.
— Bu maddede, Türk Tarih Kurumu Bilim Kurulunun görevleri sayılmıştır.
— Bu madde ile, Tüfk Tarih Kurumu Bilim Kurulunun çalışma esasları belirtilmiştir.
— Bu maddede, Türk Tarih Kurumu Yürütme Kurulunun Başkan, Başkan Yardımcısı ib Bilim Kurulunun kendi aslî üyeleri arasından seçtiği altı üyeden oluşacağı hükme bağlanmıştır.
— Bu madde ile, Türk Tarih Kurumu Yürütme Kurulunun görevleri sayılmıştır.
— Bu maddede, Türk Tarih Kurumu Yürütme Kurulunun çalışma esasları tespit edilmiştir.
— Bu madde ile, Türk Tarih Kurumu Balkanının ve Başkan Yardımcısının atanma şekli ile Başkanda aranacak nitelikler tespi't olunmuştur.
— Bu madde de, Türk Tarih Kurumu Başkanının görevleri sayılmıştır.
— Bu madde ile, Türk Tarih Kurumu Sekreterinde aranacak nitelikler belirtilmiş ve atama şekli hükme bağlanmıştır.
Madde 7Q. — Bu madde de, Türk Tarih Kurumu Bilim ve Uygulama Kolları tespit olunmuş ve gerek tiğinde diğer kolların da kurulabileceği, bu kolların üniversitelerden de oluşturulabileceği hususu hükme bağ lanmıştır.
— Bu madde ile, kurulabilecek olan Türk Tarih Kurumu Komisyonları sayılmış, her ko misyonun oluşum tarzı ile komisyonlar arası ilişkilerin düzenlenmesi esasları belirtilmiştir.
— Bu madde ile; Yüksek Kuruma bağlı, bilimsel özerkliğe ve tüzelkişiliğe haiz «Atatürk Kültür Merkezi» kurulmuştur.
— Bu madde de, Atatürk Kültür Merkezinin amacı belirtilmiştir.
— Bu madde ile, Atatürk Kültür Merkezinin görevleri tespit olunmuştur.
— Bu maddede, Atatürk Kültür Merkezinin üç türlü üyesi bulunduğu hükme bağlanmıştır.
— Bu madde ile, Atatürk Kültür Merkezi aslî üyelerinin asgarî ve azamî sayısı belirtilmiş ve üyelerde aranacak nitelikler ile bu üyeleri seçecek olan kurullar tespit olunmuştur.
— Bu madde de, Atatürk Kültür Merkezinin şeref üyeleri tespit olunmuştur.
— Bu madde ile, Atatürk Kültür Merkezi haberleşme üyeleri tespit olunmuştur.
— ıBu madde de, Atatürk Kültür Merkezinin organları belirtilmiştir.
— Bu madde ile, Atatürk Kültür Merkezi Bilim Kurulunun oluşumu hükme bağlanmıştır.
— Bu madde de, Atatürk Kültür Merkezi Bilim Kurulunun görevleri sayılmıştır.
— (Bu madde ile, Atatürk Kültür Merkezi Bilim Kurulunun çalışma esasları düzenlenmiştir.
— Bu madde de, Atatürk Kültür Merkezi Yürütme Kurulunun oluşumu hükme bağlanmıştır?
— Bu madde ile, Atatürk Kültür Merkezi Yürütme Kurulunun görevleri sayılmıştır.
— Bu madde de, Atatürk Kültür Merkezi Yürütme Kurulunun çalışma esasları düzenlenmiştir.
— Bu madde ile, Atatürk Kültür Merkezi Başkanının ve Başkan Yardımcısının atanma şekli ile 'Başkanda aranacak nitelikler hükme bağlanmıştır.
— Bu madde de, Atatürk Kültür Merkezi Başkanının görevleri sayılmıştır.
— Bu madde ile, Atatürk Kültür Merkezi Sekreterinde aranacak nitelikler ile sekreterin atan ma şekli düzenlenmiştir.
— Bu madde de, Atatürk Kültür Merkezi Bilim ve Uygulama Kolları, Kol Başkanlarının seçimi ve kollar arası ilişkilerin düzenlenmesi hususları hükme bağlanmıştır.
— IBu madde de, siyasî partilere ve sendikalara üye olamayacak, siyasî ve sendikal faaliyet lerde bulunamayacak olan kişiler belirlenmiştir.
— Bu madde ile, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumunda ve Bağlı Kuruluşlarında görevlendirilecek bütün personelin özlük hakları düzenlenmiştir.
Madde 92, — Bu madde de, Bağlı Kuruluşların, aslî, şeref ve haberleşme üyelerinin disiplin işleri dü zenlenmiştir,
— Bu madde ile, Yüksek Kurumun ve Bağlı Kuruluşların bütçe esasları düzenlenmiş, bu ku rum ve kuruluşların 1050 ve 2490 sayılı Kanuna tabi olmadıkları malî işlemlerinin Sayıştay denetimine tabi tutulduğu hükme bağlanmıştır.
— Bu madde de, Yüksek Kurumun, Atatürk Araştırma Merkezinin, Türk Dil Kurumunun, Türk Tarih Kurumunun ve Atatürk Kültür Merkezinin gelir kaynakları düzenlenmiştir.
— Bu madde ile, Yüksek Kuruma ve Bağlı Kuruluşlarına yapılacak bağış ve yardımların her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğu hükme bağlanmıştır.
— !Bu madde de, Döner Sermayeye müteallik hususlar düzenlenmiştir.
— Bu madde île, kanun kapsamına dahil kurulların oylama, toplanma ve karar alma esasları hükme bağlanmıştır.
— Bu madde de, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Tüzüğünün ihtiva edeceği hususlar düzenlenmiş ve bu tüzüklerin altı ay içinde yürürlüğe konacağı belirtilmiştir.
— Bu madde ile, Yüksek Kurumun ve Bağlı Kuruluşların yetkili organlarınca hazırlana cak yönetmeliklerin dokuz ay içinde yürürlüğe gireceği Ihükme bağlanmıştır.
— IBu madde de, Yüksek Kurulun ilk toplantısını yapacağı tarih ile Yüksek Kurum Başkanının ve Bağlı Kuruluşların Başkanlarının, Yüksek Kurula ve Yönetim Kuruluna Cumhurbaşkanınca seçilecek üyeler ile müşterek kararla atanacak üyelerin ve aslî üyelerin seçilme ve atanma tarihleri belirlen miştir.
— Bu madde ile, Yüksek Kurum Başkanlığında ve Bağlı Kuruluşlarında aslî ve sürekli görevlerde istihdam edilecek personel kadrolarının ilk tespitinin Bakanlar Kurulu Kararı ile yapılacağı hükme bağlanmıştır.
— (Bu madde de, Yüksek Kurum Başkanlığı ile Atatürk Araştırma Merkezi ve Atatürk Kültür Merkezinin bütçe ihtiyaçlarının 31 Aralık 1983 tarihine kadar, 'Başbakanlık Bütçesinden karşılanacağı belirtilmiştir.
— Bu madde ile, Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumunda çalışan personelin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre intibaklarının yapılacağı, ancak, bu personelden 506 sayılı Ka nuna göre emekli olmak isteyenlerle memur statüsürıe geçmek istemeyenlere kıdem tazminatının ödeneceği, yapılan intibaklar sonucunun malî yönden bir zarara sebebiyet vermeyeceği gibi hususlar hükme bağlanmıştır.
— Bu madde yürürlük tarihini göstermektedir.
— Bu madde ile Yürütme organı düzenlenmiştir.
TC Başbakanlık Kanunlar ve Kararlar Tetkik 17 Mart 1983 Dairesi Başkanlığı Sayı : K.KT.D. 18/101-1428/03000 DANIŞMA MECLÎSİ BAŞKANLIĞINA Başkanlığınıza arzı Bakanlar Kurulunca 14.3.1983 tarihinde kararlaştırılan «Atatürk Kültür Merkezi Alanı İçerisinde Yer Alacak Bütün Tesis ve Alanların Yönetimi Hakkında Kanun Tasarısı» ile gerekçesi ekli olarak gönderilmiştir.
Gereğini arz ederim.
Bülend ULUSU Başbakan GENEL GEREKÇE