Bu Kanunun amacı, Devletin tüm güç ve kaynaklarını barış halinden seferberlik ve savaş haline süratle ve etkin bir şekilde geçirmek suretiyle barıştan itibaren seferberlik ve savaş hükümlerinin uygulanma esaslarına ilişkin yükümlülükleri belirlemektir.

Madde 2

Kapsam:

Bu Kanun, seferberlik ve savaş halini, barış döneminden itibaren yapılacak hazırlık ve teşkilatlanmayı, kamu ve özel kurum ve kuruluşlar ile gerçek kişilerin görev, yetki ve sorumluluklarını, bunların sahip olduğu her türlü mal ve hizmet yükümlülüklerini kapsar.

Madde 3

Tanımlar:

1. Seferberlik: Devletin tüm güç ve kaynaklarının, başta askeri güç olmak üzere, savaşın ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde hazırlanması, toplanması, tertiplenmesi ve kullanılmasına ilişkin bütün faaliyetlerin uygulandığı; hak ve hürriyetlerin kanunlarla kısmen veya tamamen sınırlandırıldığı haldir.

2. Genel Seferberlik: Ülkenin tümüne yönelik bir tehdidin karşılanması, mevcut bütün güç ve kaynakların kullanılabilmesi için ülkenin bütününde uygulanan seferberliktir.

3. Kısmi Seferberlik: Ülkenin bir veya birden fazla bölgesinde uygulanan ve bütün güç ve kaynakların kullanılmasını gerektirmeyen seferberliktir.

4. Seferberlik Hali: Seferberlik faaliyetinin başlatıldığı gün ve saatten, kaldırıldığı güne kadar devam eden durumdur.

5. Savaş: Devletin bekasını temin etmek, milli menfaatleri sağlamak ve milli hedefleri elde etmek amacıyla, başta askeri güç olmak üzere Devletin maddi ve manevi tüm güç ve kaynaklarının hiçbir sınırlamaya tabi tutulmadan kullanılmasını gerektiren silahlı mücadeledir.

6. Savaş Hali: Savaş ilanına karar verilmesinden, bu halin kaldırıldığının ilan edilmesine kadar devam eden süre içinde, hak ve hürriyetlerin kanunlarla kısmen veya tamamen sınırlandırıldığı durumdur.

İKİNCİ BÖLÜM

Teşkilatlanma

BİRİNCİ KISIM · İKİNCİ BÖLÜM

BİRİNCİ KISIM · ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Madde 5

Cumhurbaşkanının görev, yetki ve sorumlulukları:

4 değişiklik

Barış döneminde seferberlik ve savaş hali için yapılacak hazırlıklara ilişkin Cumhurbaşkanının görev, yetki ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.^[4]

1. Mevcut teşkilatlanmayı da dikkate alarak bu Kanun uyarınca yapılacak hazırlıkları yürütmek üzere gerekli teşkilatı kurmak ve çalıştırmak,

2. Seferberlik ve savaş hazırlıklarını ülke çapında koordineli olarak yaptırmak,

3. Seferberlik ve savaş hali ile ilgili hazırlıkların denenmesi ve eğitimi amacıyla gerçek kişilerle, kamu ve özel kurum ve kuruluşlarının personel, mal ve hizmetlerine, kanunlarda gösterilen sınırlar içinde ve Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte belirtilecek esaslar dahilinde, yükümlülüklerin uygulanmasını ve bu hazırlıkların tatbikatlarda denenmesini sağlamak,

4. Türkiye'nin taraf olduğu milletlerarası andlaşmaların gerektirdiği hallerde, Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine veya yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye'de bulunmasına, Millî Savunma Bakanının görüşlerini de alarak karar vermek,

5. Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından, Türk Silahlı Kuvvetlerinin yurt dışında kullanılmasına karar verildiği hallerde, bu kuvvetlerle ilgili esasları tespit etmek.

6) (Ek : 1/3/2000 - 4542/1 md.) Seferberlik ve savaş halinin henüz ilan edilmemiş olduğu ancak savaşı gerektirebilecek bir durumun başgösterdiği gerginlik ve buhran dönemlerinde, ihtiyaç duyulacak araç, mal ve hizmetlere ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarına ait imkanların Genelkurmay Başkanlığının talebi üzerine Millî Savunma Bakanlığı koordinesinde Türk Silahlı Kuvvetleri harekât kontrolüne verilmesini sağlamak.

Milli Güvenlik Kurulu ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin görev ve yetkileri:^[5]

Madde 6

Milli Güvenlik Kurulu ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği, seferberlik ve savaş hali için yapılacak hazırlıklar ile seferberlik ve savaş hallerinde ilgili mevzuatta belirtilen görevleri yerine getirir ve yetkileri kullanır.

Madde 7

Milli Savunma Bakanının görev, yetki ve sorumlulukları:

4 değişiklik

Barış döneminde seferberlik ve savaş hali için yapılacak hazırlıklara ilişkin Milli Savunma Bakanının görev, yetki ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.

1. Türk Silahlı Kuvvetlerinin seferberlik ve savaş hali hazırlıkları ile ilgili faaliyetlerini diğer bakanlıklarla koordine etmek

2. (Mülga:18/2/2021-7281/24 md.)

3. Seferberlik ilanını gerektirecek durumlarda, bu halin ilanı için Milli Güvenlik Kuruluna görüş bildirmek,

4. Seferberlik ve savaş halinde ihtiyaç duyulan önlemlerin alınması için Cumhurbaşkanına görüş vermek ve teklifte bulunmak,

5. Acil ihtiyaç duyulan yedek personelin, Cumhurbaşkanının oluruyla süresi yedi günü geçmemek üzere silah altına alınmasını sağlamak,

6. (Ek : 1/3/2000 - 4542/2 md.) Seferberlik ve savaş halinin henüz ilan edilmemiş olduğu ancak savaşı gerektirebilecek bir durumun başgörterdiği gerginlik ve buhran dönemlerinde, kısa zamanda hazırlıkların tamamlanabilmesi ve noksansız olarak üst düzeyde harbe hazır olunması amacıyla, ihtiyaç duyulacak araç, mal ve hizmetlere ilişkin olarak, seferberlik ve savaş halinde Türk Silahlı Kuvvetleri harekât kontrolüne girecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının imkanlarından Cumhurbaşkanı kararı ile yararlanmak.

Madde 7/A

Genelkurmay Başkanının görev, yetki ve sorumlulukları:

1 değişiklik

(Ek:18/2/2021-7281/25 md.)

Barış döneminde seferberlik ve savaş hali için yapılacak hazırlıklara ilişkin Genelkurmay Başkanının görev, yetki ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.

1. Türk Silahlı Kuvvetlerinin seferberlik ve savaş hali ile ilgili hazırlıklarını yapmak,

2. Yapılan hazırlıkların Cumhurbaşkanının oluruyla tatbikatlarda denenmesini sağlamak.

Madde 8

Diğer Bakanların görev, yetki ve sorumlulukları:

1 değişiklik

Barış döneminde seferberlik ve savaş hali için yapılacak hazırlıklara ilişkin bakanların görev, yetki ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.

1. Bakanlıkta seferberlik ve savaş hali için yapılacak hazırlıklarla ilgili teşkilatı kurmak ve çalıştırmak,

2. Bakanlığın kuruluşunda veya kontrolünde bulunan kaynakları saptamak ve bunlara görevler vermek,

3. Kendi bakanlığındaki seferberlik ve savaş haline ilişkin faaliyetlerin, ilgili diğer bakanlıklar ve Türk Silahlı Kuvvetleri seferberlik hazırlıkları ile koordineli olarak uygulanabilecek şekilde planlamasını yapmak.

Madde 9

Gerçek ve tüzelkişilerin görev ve sorumlulukları:

1 değişiklik

Tüm gerçek kişilerle, kamu ve özel kurum ve kuruluşları; bu Kanun ile diğer kanunlarda, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde ve yönetmelikte seferberlik ve savaş hazırlıklarına ilişkin olarak kendilerine verilen görev ve yükümlülükleri yerine getirmek ve yönetmelikte belirtilecek mülki ve askeri makamlar tarafından istenilen her türlü bilgileri vermek zorundadır. Bu yoldan temin edilen bilgiler seferberlik ve savaş planlaması dışında, başka maksatlarla kullanılamaz.

İKİNCİ KISIM

Seferberlik Hali

BİRİNCİ BÖLÜM

Seferberlik İlanı ve Uygulamanın Başlaması

DÖRDÜNCÜ KISIM

Madde 17Mülga / iptal7 değişiklik

(İptal birinci fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 30/6/2022 tarihli ve E.: 2018/137, K.: 2022/86 sayılı Kararı ile.)

(Ek fıkra: 25/7/2018-7145/11 md.) (İptal ikinci fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 30/6/2022 tarihli ve E.: 2018/137, K.: 2022/86 sayılı Kararı ile.)

(Ek fıkra: 25/7/2018-7145/11 md.) (İptal üçüncü fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 30/6/2022 tarihli ve E.: 2018/137, K.: 2022/86 sayılı Kararı ile.)

(Ek fıkra: 25/7/2018-7145/11 md.) (İptal dördüncü fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 30/6/2022 tarihli ve E.: 2018/137, K.: 2022/86 sayılı Kararı ile.)

Madde 18

Ceza hükümleri:

Bu Kanun hükümleri gereğince alınacak kararlara ve tedbirlere aykırı hareket edenler, fiilleri daha ağır cezayı gerektiren ayrı bir suç teşkil etmediği takdirde, altı aydan iki yıla kadar hapis ve ellibin liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezasıyla cezalandırılırlar.

Alınacak karar ve tedbirlerin uygulanmasında ihmal veya suiistimali görülenler hakkında, bu suçlar için ceza kanunlarında öngörülen ceza, yarısına kadar artırılarak hükmolunur.

Verilecek ceza; fiil, seferberlik halinde işlenmiş ise bir misli, savaş halinde işlenmiş ise iki misli artırılarak hükmolunur.

Madde 19

Yönetmelik

2 değişiklik

(Değişik: 2/7/2018-KHK/700-85 md.)

Bu Kanunun ilgili maddelerinde yönetmelikle düzenleneceği belirtilen hususlar ile seferberlik ve savaş hallerinin ilan ve kaldırılmasına ilişkin duyuru işlemleri ve kanunun uygulanma esasları, Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte gösterilir.

Madde 20

Seferberlik Kanununa yapılan atıflar:

5/3/1928 tarihli ve 1211 sayılı Seferberlik Kanunu ile bu Kanunun değişikliklerine diğer kanunlarla yapılan atıflar, bu Kanunun ilgili hükümlerine yapılmış sayılır.

Madde 21

Saklı hükümler:

Diğer kanunlardaki seferberlik ve savaş haliyle ilgili bu Kanuna aykırı olmayan hükümler saklıdır.

Madde 22

Yürürlükten kaldırılan kanunlar:

5/3/1928 tarihli ve 1211 sayılı Seferberlik Kanunu ile değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır.

Dipnotlar

[1]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 85 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “tüzükte” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte” şeklinde değiştirilmiştir.

[2]18/2/2021 tarihli ve 7281 sayılı Kanunun 42 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “tespit edilir” ibaresi “belirlenir” şeklinde değiştirilmiştir.

[3]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 85 inci maddesiyle, bu maddenin başlığında ve birinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulunun” ibareleri “Cumhurbaşkanının” şeklinde, birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde yer alan “tüzükte” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte” şeklinde değiştirilmiştir.

[4]18/2/2021 tarihli ve 7281 sayılı Kanunun 42 nci maddesiyle, bu fıkranın (4) numaralı bendinde yer alan “Genelkurmay Başkanının görüşlerini de dikkate alarak” ibaresi “Millî Savunma Bakanının görüşlerini de alarak” şeklinde ve (6) numaralı bendinde yer alan “Genelkurmay Başkanlığının talebi üzerine” ibaresi “Genelkurmay Başkanlığının talebi üzerine Millî Savunma Bakanlığı koordinesinde” şeklinde değiştirilmiştir.

[5]17/1/2019 tarihli ve 7161 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle madde başlığına “Genel” ibaresinden önce gelmek üzere “Milli Güvenlik Kurulu” ibaresi eklenmiş ve birinci fıkrada yer alan “özel kanunu ile diğer kanunlarda” ibaresi “ilgili mevzuatta” şeklinde değiştirilmiştir.

[6]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 85 inci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasının (4) numaralı bendinde yer alan “Bakanlar Kuruluna” ibaresi “Cumhurbaşkanına” şeklinde, (5) numaralı bendinde yer alan “Başbakanın” ibaresi “Cumhurbaşkanının” şeklinde ve (6) numaralı bendinde yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

[7]18/2/2021 tarihli ve 7281 sayılı Kanunun 24 üncü maddesiyle, bu madde başlığında ve birinci fıkrada yer alan “Genelkurmay Başkanının” ibaresi “Milli Savunma Bakanının” şeklinde, birinci fıkranın (1) numaralı bendinde yer alan “ile ilgili hazırlıklarını, bakanlıklarla koordineli olarak yapmak ve geliştirmek,” ibaresi “hazırlıkları ile ilgili faaliyetlerini diğer bakanlıklarla koordine etmek” şeklinde, (4) numaralı bendinde yer alan “öneride” ibaresi “teklifte” şeklinde, (5) numaralı bendinde yer alan “personeli” ibaresi “personelin” şeklinde, “muvafakatiyle” ibaresi “oluruyla” şeklinde, “silah altına almak.” ibaresi “silah altına alınmasını sağlamak,” şeklinde değiştirilmiştir.

[8]18/2/2021 tarihli ve 7281 sayılı Kanunun 26 ncı maddesiyle, bu madde başlığı “Bakanların görev, yetki ve sorumlulukları” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

[9]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 85 inci maddesiyle, bu maddede yer alan “diğer kanunlarda ve tüzükte” ibaresi “diğer kanunlarda, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde ve yönetmelikte” şeklinde ve “tüzükte” ibaresi “yönetmelikte ” şeklinde değiştirilmiştir.

[10]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 85 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, Milli Güvenlik Kurulunun da görüşünü aldıktan sonra” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

[11]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 85 inci maddesiyle, bu maddenin başlığında yer alan “Bakanlar Kurulunun” ibaresi “Cumhurbaşkanının” şeklinde, birinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

[12]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 85 inci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “sıkıyönetim henüz ilan edilmemiş ise,” ibaresi madde metninden çıkarılmış, “Genelkurmay Başkanının teklifi üzerine Milli Savunma Bakanının inhası, Başbakanın imzalayacağı ve Cumhurbaşkanının onaylayacağı kararname ile” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde ve “1402 sayılı Sıkıyönetim Kanununda bulunan tedbirleri almaya ve uygulamaya yetkilidir” ibaresi “Cumhurbaşkanınca belirlenen yetkileri kullanır” şeklinde değiştirilmiştir.

[13]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 85 inci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde, aynı fıkranın (1) numaralı bendinde yer alan “ve sıkıyönetim hallerinde” ibaresi “halinde” şeklinde değiştirilmiştir.

[14]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 85 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulunun” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

[15]Bu madde başlığı “Tüzük:” iken 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 85 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

Değiştiren Kanunun/ KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası	2941 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri	Yürürlüğe Giriş Tarihi
4542	5, 7	4/3/2000
KHK/700	4, 5, 7, 9, 10, 11, 12, 15, 19	24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018)
7145	17	31/7/2018
7161	6	18/1/2019
7281	4, 5, 7, 7/A, 8	5/3/2021
Anayasa Mahkemesi’nin 30/6/2022 tarihli ve E.: 2018/137, K.: 2022/86 sayılı Kararı	17	12/1/2023
7517	Ek Madde 1	28/6/2024