Kaynak: TBMM S. Sayısı 168 · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
— Madde Anayasanın 35 inci, 44 üncü ve müteakip maddelerinde öngörülen ilkeler esas alına rak düzenlenmiştir.
Bu maddede tasarının amacı, tadadî şekilde belirtilmiş ve böylece uygulamaya açıklık getirilmek isten miştir.
Tanımlar
— Maddede kanunda geçen ve uygulamada sorun yaratması muhtemel bulunan hususların ta nımları ayrı ayrı yapılmıştır. Uygulayıcıya kolaylık sağlamak amacıyla tanımlar, bu maddenin bütünlüğü için de toplanmıştır. " İKİNCİ BÖLÜM Uygulama Uygulama alanı Madde 3, — Kanunda tespit edilen 'hizmetin çok yönlü ve pahalı elması gereği dikkate alınarak, uygula manın 'bütün sulama alanlarında birden başlatılmadı-yerine,* planlı, programlı bir uygulamaya imkân verecek şekilde uygulama alanlarının tespit ve teklifi ilgili Bakanlığa, belirtilmesi ise Bakanlar Kuruluna bırakılmış tır.
İlgili kuruluşun tasarrufuna geçecek arazi
— Madde ile Bakanlar Kurulu kararıyla uygulama alanı olarak belirtilen yerlerde bulunan, .
a) Devletin hüküm ve tasarrufu veya özel mülkiyetinde bulunan arazi ile kamu kurum ve kuruluşlarının mülkiyetinde bulunan bütün tarım arazisinin,
b) Gerçek kişilerle özel hukuk tüzelkişilerine ait arazi ve diğer gayrimenkullerden kısmen veya tama men kamulaştırılanlarının, uygulama karafının ilanı ile birlikte uygulayıcı kuruluşun tasarrufuna geçeceği hük me bağlanmıştır.
Sahibine bırakılacak arazi
— Kanunda belirtilen amaçları gerçekleştirmek amacı ile uygulama alanlarında bulunan tarım arazisinden, bağ, bahçe, ve ağaçlık arazinin dışında kalan gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerine ait arazinin, o uyçök yüzde elli oranında artırılması Bakanlar Kurulu Katını aşan kısmı ile varsa üzerindeki tarımsal yapı ve tesisler ilgili kuruluş tarafından kanunlaştırılacaktır.
Burada hangi arazinin bağ, bahçe ve ağaçlık arazi sayılacağının tespiti ile kanunlaştırılacak arazi mikta rının hesaplanma şekli ile ilgili işlemlerin nasıl yapılacağı hususu uygulayıcı kuruluş tarafından düzenlene cektir, Kamulaştırmada sahibine bırakılacak arazi miktarının, bölgenin özellikleri de dikkate alınmak suretiyle en çök yüzde elli oranında artırılması Bakanlar Kurulu Kararına bırakılmıştır.
Kanunun 1 inci maddesinin <g) bendinde belirtilen amacı gerçekleştirmek için Bakanlar Kurulu Kararı ile belirtilen yerlerde bulunan arazi ile diğer gayrimenkullerin tamamının kamulaştırılabileceği hüküm altına alınmıştır. ;
Bu fıkra ile kamulaştırma kararının alınma ve onanma şekli düzenlenmiştir.
Ayrıca kıymet takdir komisyonlarının nasıl teşkil edileceği ve üyelerinin seçimi ile kamulaştırma işlem lerinde kanunda hüküm bulunmaması halinde 4.11.1984 tarih ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun hüküm lerinin uygulanacağı hususu da maddede beUrtilmiştir.
Toplulaştırma
— Kanunla tespit edilen amaçlan gerçekleştirmek için uygulama alanlarında, isteğe bağlı veya maliklerin muvafakati aranmaksızın arazi toplulaştırmasının uygulayıcı kuruluş tarafından yapılması hükme bağlanmıştır.
Ayrıca arazi toplulaştırmasını teşvik etmek amacıyla arazi genişletilmesi ve kredi imkânlarından faydalan dırma gibi birtakım özendirici ve destekleyici tedbirler de getirilmiştir.
Madde toplulaştırma arazinin tescili ve ifrazının yasaklanması gibi hususlar açık olarak düzenlenmiştir.
Uygulayıcı kuruluşa geçen arazinin tasarruf ve tahsisi
— Uygulayıcı kuruluşun tasarrufuna geçen arazinin, bu kuruluş tarafından , nasıl değerlendi rebileceği ve nasıl tahsis edileceği hususları maddede açık olarak düzenlenmiştir.
Ayrıca madde arazi değiştirmelerine de imkân vermektedir.
Arazi dağıtımı
— Bu madde çiftçilere dağıtılarak toprak miktarı (norm) tespit edilmektedir. Hesap edilen bu miktar, bölgenin Bakanlar Kurulu Kararı ile belirtilmesiyle birlikte Resmî Gazetede yayınlanacaktır. Ayrıca birinci fıkrada tespit edilen dağıtım normunun artırılması Bakanlar Kurulunun yetkisine bırakılmıştır.,.
Maddede kimlere toprak verileceği toprak verileceklerde aranacak şartların tespiti yönetmelikte .belirtile cektir.
Borçlandırma
— Toprak dağıtımından yararlanacaklar tarımsal yerleşime tabi tutulanların aldıkları toprağın bedeli ile varsa üzerinde diğer gayrimenkullerin iktisap tarihindeki rayiç bedelini nasıl borçlanacakları madde ile tespit edilmektedir. Ayrıca maddede borcun ödeme zamanı ve ödeme şekli açık olarak belirtilmiş tir.
Dağıtılan toprağın geri alınması
— Topraklandırılan çiftçilerin maddede belirtilen nedenlerle topraklarının üç yıllık süre içinde Kanunun öngördüğü şekilde işletmemeleri, borçlarını ve aldıkları kredileri vadesinde ödememeleri halinde verilen toprak geri alınacak ve kayıt Hazine adına Tapu Sicil Muhafızlığı tarafından resen düzeltilecektir.
Dağıtılan toprağın geri alınması
— Dağıtılan toprakların tasarrufunda dikkate alınacak kısıtlamalar yer almaktadır,, Dağıtılan top rakların miras hükümleri dışında devredilmezliği, bölünmezliği, kamu yararı dışında hiçbir aynı hakla kayiitlanamazlığı, haczedilemezliği ve ne satışının ne de kiraya verilmesinin mümkün olamayacağı hükme bağ lanmaktadır, Dağıtılan ve bırakılan topraklarda mirasçıların tasarrufu
— Dağıtılan ve bırakılan topraklarda mirasçıların tasarrufu düzenlenmiştir. Burada mülkiye tin özünü zedelemeden, Anayasamızın öngördüğü hükümlerin yerine getirilmesi gaye edinilmiştir.
Temliki tasarrufların durdurulması
— Reform bölgesinin ilanı ile buralarda arazi ve diğer gayrimenkullerde temliki tasarrufların en fazla 5 yıl için sınırlandırılması öngörülmüştür..
Yeni yerleşim yerlerinin kurulması
— Yeni yerleşim yerlerinin kurulmasını amir olup, bu gaye için esasları vazetmektedir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Çeşitli Hükümler Çayır, mera ve benzeri arazilerin tespit ve tahsisi >
— Uygulama bölgelerinde köy ve belde halkının müşterek kullanımına tahsis edilmiş bulunan, çayır, mera, yaylak ve kışlaklardan bu niteliğini kaybetmiş olanlarının tahsis amacının değiştirilmesi bu mad de ile hükme bağlandığı gibi uygulayıcı kuruluşun tasarrufuna geçen araziden bölge halkının hayvan varlığı dikkate alınarak ihtiyaç tespit edilerek o bölge için çayır, mera, yaylak ve kışlak tahsisi yapılabilecektir.
Tapu ve kadastro işlemleri
— Reform uygulamalarında neticenin alınması ve uygulamanın başarısı tapu kadastro hizmetlerinin bitirilmiş, o bölgede bulunan arazinin mülkiyet durumunun tespit edilmiş olmasına bağlıdır. Bu sebeple mad dede ilan edilen bölgelerde tapu ve kadastro hizmetlerinin öncelikle yapılması hükme bağlanmıştır.
Çiftçilerin desteklenmesi
— Uygulama alanlarında kendisine toprak verilen çiftçilerle uzun süreli kira sözleşmesi yapıl mış bulunan ve o bölgede dağıtım normuna kadar arazisi olan çiftçilerin aynî ve nakdî kredilerle desteklen mesi hedef alınmıştır.
Madde metninde belirtilen çiftçiler malî imkânları az olan çiftçilerdir. Bunların başarılı çiftçilik yapması verimi ve dolayısı ile üretimi artırması nakdî ve aynî olarak desteklertmelerine bağlıdır.
Maddede verilen kredilerin amacı içinde kullanılması halinde tahsilinin nasıl yapılacağı da açık hükme bağ lanmıştır.
Yabancı uyruklulara ait arazi
— Maddede yabancı uyruklulara ait arazinin kamulaştırılması ile bedelinin ödenmesi şekli hüküm altına alınmıştır.
Arazinin tarım dışı amaçlarda kullanılması
— Bu madde ile uygulama alanlarında bulunan tarım arazisinin esas olarak tarımda kulla nılması amaçlanmıştır. Ancak zaruret halinde tarım dışı amaca ilgili kuruluşun izni ile tahsis edilebileceği hüküm altına alınmıştır.
Fon
— Kanunda tespit edilmiş amaçlan gerçekleştirmek için özel bk Tarım Reformu Fonu kurulmuştuTî Aym zamanda mülga 1757 sayılı Kanuna göre kurulmuş olan Toprak ve Tarım Reformu Fonunun bakiye si ile alacak ve borçların bütün vecibeleri kurulan bu fona devredilecektir. Fonun gelirleri TC Ziraat Ban kasından açılacak bir hesaba yatırılacaktır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (S, Sayısı : 168) Fonun gelirleri Madde 21; — Maddede fonun gelirleri sayılmak suretiyle tespit edilmiştir.
Fonun giderleri
— Fonun giderleri madde metninde sayılarak belirtilmiştir.
Fonun yönetim ve denetimi
— Kanunla kurulan fonun yönetim ve denetimi nasıl yapılacağı maddede açık olarak tespit edilmiştir» Yönetmelik
— Kanunda düzenlenmesi gereken hususların teferruatlı olarak düzenlenmesi imkânsız görüldü ğünden teferruata ait hususlar yönetmelikte düzenlenecek ve bu yönetmelik Bakanlar Kurulunca çıkarılacak tır.
Kaldırılan ve uygulanmayacak hükümler
— Bu madde ile yürürlükten kaldırılan kanunlar içerilmektedir.
— 1757 sayılı Mülga Toprak ve Tarım Reformu bölgesi olarak belirtilen yerlerde ya pılmış bulunan uygulamaların bu Kanunun sahibine bırakılacak araziye ilişkin hükümlerine göre yeniden gözden geçirilmesini amirdir.
— Mülga 1757 saydı Kanuna göre kamulaştırılmış fakat kanunun iptali nedeniyle ifraz ve taksimi yapılamamış hisseli arazilerin ifraz ve taksiminin nasıl yapılacağı açıkça düzenlenmiştir.
Yürürlük
— Kanunun yürürlük tarihi düzenlenmektedir.
Yürütme
— Kanunu Bakanlar Kurulunun yürüteceği belirtilmiştir^