Kaynak: TBMM S. Sayısı 440 · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
Spor temel olarak, ferdin bedenî yeteneklerini artırması ve kuvvetlendirmesi yanında; toplu yaşayış, anlaşma, kaynaşma, arkadaşlık duygularını ve yurt sevgisini geliştirme,- insanı kötü alışkanlıklardan koruma, disiplini sağlama, sportmenlik ruhunu ve davranışlarını geliştirme fonksiyonları kazandırır.
1938 yılında kabul edilen 3530 sayılı Beden Terbiyesi Kanunu; sportif faaliyetlerin yürütülmesi ile ilgili olarak, tüzük ve çok sayıda yönetmeliklerle donatılmış olmakla birlikte, kanunun dört maddesinin Ana yasa Mahkemesince iptal edilmiş, altı maddesinin ise uygulanamamış olması; ayrıca, değişen sosyal, kültü rel ve ekonomik şartlar, yeni bir kanun çıkarılması gereğini ortaya koymuştur.
Sosyal, kültürel ve ekonomik kalkınmanın temel unsuru, sağlıklı insan gücü olduğuna göre, bir mille tin bedenen ve ruhen sağlıklı yetiştirilmesi çağımızda büyük önem kazanmaktadır. Ülkemiz nüfusunun yaklaşık % 28'ini 12-24 yaş arasındaki gençlerin oluşturduğu dikkate alınırsa, bunların bedenen ve ruhen sağlıklı yetiştirilmesi geleceğimizin güvencesi, Cumhu riyetimizin temeli olacaktır.
,_ 2 — Ulu önder Atatürk'ün «Sağlam kafa sağlam vücut ta bulunur» ve «Açık ve kati olarak söyleyeyim ki, sporda muvaffak olabilmek için her 'türlü yardımdan ziyade, bütün milletçe sporun mahiyeti ve değerinin anlaşılmış olması ve ona kalpten muhabbet ve onu vatanî bir vazife telakki eylemek lazımdır.» vecizeleri, spor ve spor faaliyetlerine verilmesi gereken önemi, son derece çarpıcı bir şekilde ortaya koymaktadır.
Öte yandan, acıları halen hafızalarımızda silinmemiş bulunan, geçmiş dönemlerdeki sapık ideolojilerde, bölücü ve anarşist eylemlerde, genç kesimin kullanılmış olması, gençlik ve spor kavramları üzerinde hassa siyetle durulmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, gençlerimizin spora yönlendirilmelerinin ve enerjilerinin kendi sağlıkları yolunda sarfedilmesinin sağlanması, devletin vazgeçilmez ana fonksiyonlarından biridir.
Nitekim, Anayasamızın 59 uncu maddesinde yer alan, «Devlet her yaştaki Türk vatandaşlarının be den ve ruh sağlığını geliştirecek tedbirleri alır. Sporun kitlelere yayılmasını- teşvik eder. Devlet başarılı porcuyu korur.» hükmü de, devletin sporu sosyal yapı içerisinde vazgeçilmez bir faaliyet saydığının ve hi mayesine aldığının kesin bir ifadesidir.
İnsanın yetiştirilmesi için yapılan harcamaları en verimli yatırım sayan hükümetimiz, Anayasamızın em redici hükümlerini, İstiklâl ve Cumhuriyetimizin emanet edildiği gençlerin sağlıklı yetiştirilmesi ve kötü alışkanlıklardan korunmasında temel dayanak kabul et mefctedir. 'Bu cümleden olmak üzere, 'gerek hükümet prog ramında, gerekse 5 inci 'beş yıllık kalkınma planında, bede n eğitimi ve spor hizmetleri ile ilgili olarak; kamu ve özel sektör kuruluşlarından belli sayıda sporcu istihdam edenler ile spor tesisi yapanların teşvik edileceği, semt sahaları yapımına hız verileceği, kitle sporuna önem verileceği ve bunun için gerekli şartların hazırlanaca ğı, Üniversitelerin beden eğitimi ve spor bölümlerinden mezun olanların beden eğitimi öğretmeni olarak görev almalarının sağlanacağı (belirtilmiş, 'böylelikle, spor için gerekli olan tesis ve eğitici sorununa çözüm ler aranmıştır, öte yandan, sporun önemli unsurlarından biri olan malzeme konusunda ağırlık veren kal kınma planı, spor malzemesi yapımının teşvik edileceğini, yurt içinde yapımı mümkün veya ekonomik olmayan malzemelerin ithalinin kolaylaştırılacağını ve muafiyet imkânlarının sağlanacağını ifade etmiştir.
Diğer yandan, günümüzde sporun ülkelerin tanıtımında önemli rol oynadığı, sporda elde edilen başarı ile, ülkelerin tanıtımı arasında paralellik bulunduğu hepimizce bilinmektedir. Zira, çağımızın modern ha berleşme araçları ve özellikle televizyon ekranları, spor olaylarını ayrıntılarıyla dünya milletlerine duyur maktadır. Dolayısıyla, ülkemizin sporda başarılı sonuçlar alması, aynı zamanda etkin şekilde tanıtılmasına imkân sağlayacaktır.
Bu itibarla, hazırlanan bu Kanun, teşkilatıyla, spor cusuyla, kulüpleriyle, özel ve kamu tüzelkişileri ile spor ve spor faaliyetlerini bir bütün olarak ele almış ve her yaştaki yurttaşın beden ve ruh kabiliyet lerinin geliştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmıştır.
Yukarıda belirtilen amaçlar çerçevesinde hazırlanan kanunda, mevcut 3530 sayılı kanunun getirdiği temel sistem esas alınmış, ancak bugüne kadar bu konuda hazırlanmış kanun tasarı ve teklifleri ile ileri sü rülmüş fikir ve önerilerden de yararlanılmıştır.
Bu nedenle, Beden Terbiyesi ve Spor Kanununun çıkarılması ile Türk sporunun bulunduğu durumdan daha ileriye götürülmesi, kitlelere dönük hizmet üretilebilmesi, teşkilat yapısının geliştirilmesi, bilimsel ve teknolojik verilerle spora yaklaşması, ayrıca, hizmetlerde sürat, verimlilik ve etkinlik artışı sağlanmış ola caktır.
— Millî Eğitim Gençlik 've Spor 'Bakanlığına 'bağlı, merkezde katma 'bütçe ile idare olunan ve tüzelkişiliği Ihaliz Beden Terbiyesi ve Spor Genel Müdürlüğü, taşrada ise özel 'bütçeli Beden Ter'biyesi ve Spor H ve İlçe Müdürlükleri kurulması öngörülmüştür.
IBeden Terbiyesi ve Spor .Genel Müdürlüğünün görevleri belirtilmiştir.
— Beden Terbiyesi ve Spor Genel Müdürlüğünün teşkilât yapısı düzenlenmtiştir.
— 'Beden Ter'biyesi ve Spor Genel Müdürlüğü merkez teşkilatının Anahüzmet, Danışma ve Denetim ile Yardımcı 'Birimlerinden oluşacağı belirtilmiştir.
— Beden Terbiyesi ve Spor Genel Müdür ve Yardımcılarının görev, yetki ve sorumlulukları dü zenlenmiştir.
(Madde 6. — 41 ve tikelerde Beden Terbiyesi ve Spor Teşkilatı kurulması, bu teşkilâtın başı, 'hizmet lerinin kümler tarafından yürütüleceği, bütçe durumu ve ödenek talh'sis işlemleri öngörülmüştür.
— 'İllerde, Valilerin sorumluluğu altında, ilgili federasyonlar ile koordinel'i çalışabilmek ama cıyla fabıti 'birer spor dalı temsilcisi bulunması öngörülmüştür.
•— Beden Terbiyesi ve Spor Genel Müdürlüğünün 'sürekli kurulları olarak Merkez Danışma Kurulu ve Merkez Ceza Kurulu ile îl ve İlçe Danışma Kurulları gösterilmiş olup, ihtiyaç duyulan konularda, Genel Müdürün teklifi ve bakanın onayı ile 'kurullar teşkil edilebileceği belirtilımişitlir.
— Merkez Danışma Kurulunun nasıl ve kimlerden teşekkül edeceği bel'idenmiştir.
— Merkez Danışma Kurulunun görevleri sayılmıştır.
— Disiplin ve sportmenliğe aykırı fiiller ve bunlara uygulanacak müeyyidelerin kanunlara ve milletlerarası teamüllere uylgun olarak yapılacak yönetmelikle düzenlenmesi ve cezaların paraya çevrilebile ceği öngörülmüştür.
— Atamaların 23.4.1981 gün ve 2451 sayılı Kanuna göre yapılacağını, bu Kanun dışındaki memurlar ile kamu görevl'ilerinun bakan tarafından atanacağını, ancak bakanın bu yetkisini gerekli gördüğü alt kademelere devredebil'eceğini belirtmiştir.
— Genel Müdürlük merkez teşkilatının karma, taşra teşkilâtının ise özel bütçeli olduğu, yal nız, «merkez teşkilâtının Sayıştayın denetim)ine tabi bulunduğu, merkez ve taşra teşkilatının Devlet îhale Ve Muhaisebe-i Umumiye Kanunlarına tabi olmadığı öngörülmüştür. Ayrıca özel bütçelerin de ne şekilde ha zırlanacağı 'bel'irtülmiştir.
— Genel Müdürlüğün gelirleri sayılmıştır.
— Federasyon faaliyetlerinde sürat ve verimliliğa artırmak amacıyla «Federasyonlar Fonu» kurulması, fonun gelirleri, bu 'gel'Mefin artırılma şekli ile denetimine ilişkin 'hükmü düzenlenmiştir.
— Müsabakalardan elde edilecek brüt hâsılattan, gerekli masraflar çıktıktan sonra geriye ka lan miktarın dağıtılacağı öngörülerek, uygulama usul ve esaslarının yönetmelikle belirleneceği hükmü' ge tirilmiştir.
— Spor müsabaka ve gösterileri için vergi, reisim ve harç muafiyeti getirilmiştir.
— Federasyon teşkili ve profesyonel dalların tespitinin yapılış biçimini, Amatör ve Profesyojnel futbol faaliyetlerinin Türkiye Futbol Federasyonuna bağlı iki ayrı kurul tarafından yürütüleceğini belirtaniıştir.
— Federasyon Başkanlarının seçimi kurullarının teşkili, federasyon çabşmaları, görev, yetki ve sorumluluklarının düzenlenmesine ilişkin 'hükümler 'getirilmiştir.
— Dernekler Kanununa göre teşekkül eden spor kulüplerinin, tescillerine ilişkin düzenlemele re yer vermiştir.
— Kulüplerin Genel Müdürlükçe her yönden denetleneceği beİrtiimiştir.
— Sporcuların yarışmalara katılabilmeleri için lisans almaları şartım koymuştur.
— Profesyonel sporcular ile millî takım sporcularının spor kazaları ve hastalıklara karşı özel sigorta sistemine göre sigortalanması öngörülmüştür.
— Profesyonel daların tespit ve teşki İline İlişkin düzenlemeler ile profesyonel takımların dev rine ilişkin 'hükümleri ihtiva etmiştir.
— Tescil olunan kulüplere Genel Müdürlükçe aynî ve naktî yardım yapılacağı belirtilmiştir.
— Memur ve işçi sayısı 500 den fazla olan müessese ve fabrikalara spor tesfisi yapma ve antrenör tutma mecburiyeti getirilmiş, belediyelerin şehir planlarında, spor tesislerine tahsis edecekleri yer lerin tespı-tinde il ve ilçe danışma kurulları ile Genel Müdürlüğün görüşlerinin alınması zorunlu kılınmış, büyük çaplı projelere spor saha ve tesisi konulması şart koşulmuştur.
— Sporcu gruplarına devlet nakil vasıtalarında yapılacak tenzilatı belirlemiştir.
— Özel teşebbüs tarafından beden eğitimi ve spor çalışmları yapılması amacıyla açılacak sa lon ve benzeri tesislerin, il başkanının izin ve kontrolüne tabi olduğunu 'belirtmiştir.
— Uluslararası ispör müsabakaları ile bunların hazırlık çalışmalarına katılacakların izinli sa yılmaları öngörülmüştür.
— Beden Terbiyesi ve Spor Teşkilâtında ısözleşmeTi olarak yerli ve ya'bancı eleman istihdamı na imkân sağlamıştır.
— Beden Terbiyesi ve Spor Teşkilatında fahrî görev alınabileceği belirtilmiştir.
— Beden eğitimi öğretmenlerinin mesaileri dışında antrenörlük, uzmanlık ve danışmanlık ya pabilmelerine imkân tanımıştır.
— Millî Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından Spor Meslek Liseleri açılması ve bu li selerde sporcu eğitiim merkezleri kurulması öngörülmüştür. /
— Sporcu, teknik adam, spor yöneticisi, hakem yetiştirmek ve araştırmalarda bulunmak ama cıyla Spor Eğitimi, Sağlılk ve Araştırma Merkezi kurulması öngörülmüştür.
— Beden Terbiyesi ve Spor Teşkilâ'tında çalışan antren'ör, monitör ve 'benzeri spor eleman larının çalışmalarının denetlenmesi ve değerlendirilmesfi amacıyla spor kontrolörlüğünün kurulmasını, spor kont rolörlerinin seçimi ile, çalışma esas ve usullerine İlişkin düzenlemeleri belirlemiştir.
— Genel Müdürlük mallarının devlet malı hükmünde olduğu ve malları ile gelir ve alacak ( larının haczedilemeyeceği öngörülmüştür.
— B'eden Terbiyesi ve Spor Genel Müdürlüğünün, eğitim ve öğrenim kurumlarına 'beden eğitimi ve spor teslisi inşa edeceği ve kurumlara personel, antrenör, monitör tahsis edeceği, malzeme yardıımında bu lunacağı ıbelirtilmişlür.
Madde 3'8. — Anlaşmazlıkların halli için parasal sınırlar 'belirtilmek sure'tiyle Vali, Genel Müdür ve Ba kan yetkili kılınmış ayrıca on milyon liradan fazla olan anlaşmazlikların Danıştaym görüşü alınarak müşterek kararla çözümlenmesi öngörülmüştür.
— Bu Kanunda hüküm bulunmayan haMerde 27.9.1984 tarih ve 3046 sayılı Kanun hüküm lerinin uygulanacağını belirtrrJişıtir.
— 3530, 4047, 5214 ve 7474 sayılı kanunlar ile diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümlerin'in yürürlükten kalktığını 'belirtmiştir.
— Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğünün sahip bulunduğu menkul ve ıgayrî menkul mal ve haklar ile alacak ve borçların, vesair hak ve muafiyetlerin, yeni kurulan Genel Müdürlüğe, Futbol Fede rasyonu fon bütçesinde bulunan nakit mevcudu ile alacak ve borçlarında, bu Kanunla kurulan Federasyon lar Fonuna intikaline ilişkin hükmü ihtiva etmiştir.
— Ekli 2 sayılı cetvelde gösterilen kadroların, 190 sayılı Kanun Hükmündeki Kararna meye ekli 1 sayılı cetveldeki Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü kadrolarına eklendiğini belirimlişbir.
— Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğünün kadrölarıyla, istirham edilen personelinin mev cut statü ve haklarıyla, yeni kurulan Genel Müdürlüğe devrini ve atanmış sayılmalarını öngörmüştür.
Geçici Maidde 3. '— Yapılacak düzenlemeler nedeniyle unvan ve 'derecds'i değişen veya kaldırılan görev lilerin eskii kadrolarına ait aylık ek 'gösterge ve 'her türlü zam ve tazminat haklarının şahıslarına 'bağlı olarak saklı tutulacağı hükmünü getirmiştir.
— 'Bu Kanunda belirtilen kuruluşlarla federasyonların, Kanunun yayımı tarihinden iti- Ibaren ikü yıl üçiride kuruluşlarını tamamlayacakları 'belıMlmiş/tir.
— 'Spor-ToCo Teşk'Mt Müdürlüğünün hesaplarında 'birikmiş olan kupon gelirleri ile idarî masraf ıtasarruflarının ve 'bunların faiz gelirlerin'in Türk Sporunu Teşvtİk Fonuna intikâl ettirilmesi öngörül müştür.
Geçici 'Maidde 6. — Görevleri ve âdı 'değiştirilen «Gençlik Beden Eğitimi ve Okul Spor Hizmetleri» Ge nel 'Müdürlüğü ile kaldırılan «Gençlik Hizmetleri ve Faaliyetleri» 'Daire Başkanlığına a!it yeni düzenleme ler ve yeni kurulan «Gençlik Hizmetleri» Genel Müdürlüğünün görevleri 'belirtilmiştir.
'Madde 42. - 43 — Kanunun yürürlük ve yürütmesine Miskin hükümlerdir.
T.B.M.M. Anavatan Partisi Grup Başkanlığı 4.6.1985 Sayı: 11 - 85/166 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 3530 Sayılı Yasayla kurulan Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü yerine Türk Sporuna büyük bir dinamizim getireceğine inandığımız Teşkilat, Federasyonlar ve Kulüplerle ilgili hükümleri yeniden düzenleyen TÜRK SPOR KURUMU Kanun Teklifimi gerekçeleri ile sunuyorum.
Gereği hususunu arzederim.
Saygılarımla, Nihat Akpak Orhan Ergüder Süha Tanık İsmail Üğdül Sakarya Milletvekili İstanbul Milletvekili İzmir Milletvekili Edirne Milletvekili Münir Yazıcı Ayhan Uysal Lütfullah Kayalar Burhan Cahit Gündüz Manisa Milletvekili Çanakkale Milletvekili Yozgat Milletvekili İzmir Milletvekili Mustafa Uğur Ener Ayçan Çakıroğulları Necat Tunçsiper Mümtaz Özkök Kütahya Milletvekili Denizli Milletvekili Balıkesir Milletvekili Sakarya Milletvekili TÜRK SPOR KURUMU KANUNU TEKLİFİ GENEL GEREKÇESİ 16.7.1938 tarihli ve 3530 sayılı Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü hakkındaki Kanun, bugüne kadar spor tif teşkilatlanmalarda yürürlüğe konmuş tüzük ve çok sayıda yönetmeliklerle teçhiz edilmiş olmasına rağ men başta Genel Müdürlük'te olmak üzere hizmetin yürütülmesinde birçok tıkanıklıklar meydana getirmiş tir. 28 maddelik bu Kanunun dört maddesi Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş, altı maddesi ise hiç uygulanmamıştır. Netice olarak, Türk Sporu, bugüne kadar 14 maddelik bir Kanunla yürütülmüştür.
Adı geçen Genel Müdürlük ve federasyonlar, bu yönetmelik kargaşası sebebiyle hizmet veremez hale ge tirilmiş ve bunun neticesinde Türk Sporu gerek millî ve gerekse milletlerarası seviyede gerçek değerini bula mamıştır.
Muhtelif hükümetler döneminde kanun teklifleri hazırlanmışsa da bunlar kanunlaşmamıştır. Bu kanun tek lifi hazırlıkları yaklaşık 1,5 yıllık bir araştırmanın ürünüdür. Bu teklif, değişik zamanlarda yapılan şûralar da alınan kararlar ile Avrupa ve doğu blokundaki sistemlerin incelenmesi sonucunda, kendi yapımız da dik kate alınarak hazırlanmıştır.
Bugün bütün dünyada olduğu gibi ülkemizde de spor, gerçekten büyük kitleleri peşinden sürükleyen ve yakın ilgisini çeken faaliyetlerdir. Ülkemizde bugüne kadar sporun tarifi tam olarak yapılamamıştır. Spor ile müsabaka sporları hep. karıştırılmıştır. Anayasamızın 59 uncu maddesinde ruhunu bulan ve Anayasanın temi natı altına alınan spor gerçek hüviyetini bulmuştur. Bugün her insan yürüyerek, koşarak, kültür fizik gibi çe şitli şekillerde spor yapmaktadır. Geniş bir kitle de bu spor olayının içindedir. Anayasamız, sporun geniş kit lelere yayılmasını öngörmektedir. Bunun en önemli örneği millî eğitimimizde vardır. Beden eğitimi dersine çıkan öğrencilerimiz çeşitli şekillerde spor yapmaktadır. İşte en önemli unsur burada karşımıza çıkıyor. Okul larda görevli beden eğitimi öğretmenlerimiz bu spor yapan gençlerimizden bazılarını seçip futbol, basketbol, voleybol vs. gibi dallarda müsabık olarak yarıştırıyor. Bir kısmı ise normal kültür fizik yapıyor. Ama her iki grup da spor yapmış oluyor.
Spor olayını millî eğitimde ve diğer kesimlerde teşvik ederken müsabaka sporlarının Türkiye'de organi zasyonlarını yapan ve uluslararası müsabakalara iştirak eden gerek millî gerekse diğer kulüp ve federasyonla rımızı Türk Spor Kurumu şemsiyesi altına alarak teşkilat, federasyon ve kulüp üçgenini kurmak suretiyle mü sabaka sporlarını disipline edebilmek için bu kanun teklifi hazırlanmıştır. Devletin, müsabaka sporlarına hi mayecilik sistemi getirilmektedir. Bu suretle Türk Müsabaka Sporlarında gelişme sağlanacak, bürokratik en geller azaltılacak, federasyonlar gerçek fonksiyonlarını icra edebilecek hale getirilecek ve bu konudaki yatı rımlar hızlandırılacaktır.
Türk Spor Kurumu, Türk sporunu bulunduğu noktadan daha ileriye götürecek, bilimsel ve teknik çalış malarda faydalanılmasını sağlayacak, teşkilata aktivite getirecek, sporun hukukunu oluşturacak başarı ve ba şarısızlıkları taltif ve tecziye edecek bir sistemin teşkili sağlanacaktır.
Türk Spor Kurumu Kanunu teklifi ile öncelikle genel bütçeye tabi yatırımların gerçekleştirilmesi ve spor« tif faaliyetlerin yürütülmesinde var olan dar boğazlar ortadan kaldırılmış olacaktır.
MADDE GEREKÇELERİ