Tasarı/teklif madde 3
— Bu maddede, teslim ve teslim sayılan hallerin, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu hükümlerine göre tespit edileceği belirtilmektedir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı 19 · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Bu kanunda tasarı metni belgede okunamadığı için numaraların yürürlükteki metinle örtüştüğü doğrulanamadı; yanlış maddeye bağlamamak için gerekçeler tasarıdaki sırasıyla, bağlanmadan verilmiştir.
Bu Kanun ile «eğitim, gençlik, spor ve sağlık hizmetleri vergisi» adı altında yeni bir vergi ihdas edilmekte; bunun yanı sıra, 3074 sayılı Akaryakıt Tüketim Vergisi Ka nunu, 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu, 1318 sayılı Finansman Kanunu, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve 492 sayılı Harçlar Kanununda de ğişiklikler yapılmakta, yeni hükümler eklenmekte ve bazı hükümler kaldırılmaktadır.
I. - Kanunun birinci bölümünde ilk defa getirilen «eğitim, gençlik, spor ve sağlık hizmetleri vergisi» ile her türlü alkol ve alkollü içkiler ile tütün ve tütün mamulleri nin teslim ve ithalatından vergi alınması öngörülmektedir. Böylece, eğitim, gençlik, spor ve sağlık hizmetlerinin da'ha iyi yürütülebilmesi için ilave kaynak temini müm kün olacaktır.
II. - ikinci bölümde, akaryakıt tüketim vergisinin nispeti, % 9'dan % 21'e yüksel tilmekte ve vergi hâsılatının dağılımı yeniden düzenlenmektedir.
III. - Üçüncü ve dördüncü bölümlerde, bu Kanun ile Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununda ve 1318 sayılı Finansman Kanununun taşıt alım vergisine ilişkin hükümle rinde esas itibariyle aşağıdaki değişikliklerin yapılması öngörülmektedir:
1. «Spor ve lüks otomobil» tanımı yerine, kapsamda herhangi bir daralmaya yol açmadan, sadece «lüks otomobil» tanımı benimsenmiştir. Diğer taraftan, lüks oto mobiller de kendi içinde 3 dereceye ayrılmış ve bu suretle vergi adaletine yaklaşıl maya çalışılmıştır.
2. Taşıtların teknolojisinde meydana gelen değişikliklere paralel olarak vergi ta rifeleri günün şartlarına uygun hale getirilmiştir.
3. Mükelleflerin vergilerini süresinde ödemelerini sağlamak için Maliye ve Güm rük Bakanlığına yeni görevler verilmiştir.
4. Zaman içerisinde tarifelerde belirtilen ve sabit rakamlarla ifade edilen vergi miiktariannın yetersiz kalması halinde Bakanlar Kuruluna bu miktarları artırma yetkisi verilmektedir.
5. Bazı taşıtların ilk iktisabında ve ithalatında on yıl süreyle ek taşıt alım ver gisi mükellefiyeti getirilmektedir.
IV. - Beşinci bölümde, Gelir Vergisi Kanununda yapılan değişikle PTT acentaları - nın, bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar, gelir vergisinden istisna edilmekte; an cak bu gelirlerin tevkifat suretiyle vergilendirilmeleri sağlanmaktadır. Bu suretle PTT acentaları, söz konusu faaliyetleri nedeniyle kendilerine ödenen komisyon bedelleri üzerinden sadece tevkif suretiyle vergilendirilecekler, ayrıca bir vergi ödemeyecekler dir.
V. - Altıncı bölümde, vergi denetim gücünün artırılması amacıyla Stajyer Gelirler Kontrolörlerine de vergi inceleme yetkisi verilmektedir.
Bakanlar Kurulunca 18.7.1984 tarihinde kabul edilen 84/8360 sayılı Kararla hu kukî yapıları oluşturulan stajyer gelirler kontrolörleri, vergi denetimi konusunda yetiş miş elemanlar olmalarına rağmen, Vergi Usul Kanununun 135 inci maddesinde ince lemeye yetkililer arasında sayılmamış bulunduğundan, bu elemanlardan vergi denetimi açısından üç yıl faydalanılamamaktadır.
Vergi denetim gücünü artırmak, dolayısıyla denetimde etkenliği sağlayabilmek amacıyla bu değişikliğin yapılması gerekli görülmüştür.
VI. - Kanunun altıncı bölümünde ayrıca, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa ek 13 üncü madde ilave edilmfiştir.
Vergi Kanunlarının uygulanması, Maliye ve Gümrük Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatının geliştirilmesi, modernleştirilmesi ve Maliye ve Gümrük Bakanlığı personelinin daha etkin ve verimli çalıştırılmasının sağlanması gayesli ile Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası nezdinde, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu na 3239 sayılı Kanunun 36 ncı maddesiyle eklenen Mükerrer Madde 415 ile «Vergi İdaresini Geliştirme Fonu» kurulmuş ve bu fon 12 Kasım 1987 günlü ve '19632 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 1986/5 Esas, 1987/7 Karar sayılı Anayasa Mahkemesi Karan ile, 12 Mayıs 1988 tarihinde yürürlüğe girmek üzere, iptal edilmiştir.
Ancak Beşinci Beş Yıllık Kalkınma Planında öngörülen; Vergi İdaresinin reorganize edilmesi, otomasyonun artırılarak mevcut personel ile daha etkili hizmet verile bilmesi hedeflerinin gerçekleştirilmesinin gerekli kıldığı anında karar alıp, süratle har cama yapma ve ek finansman sağlama zorunluluklarını karşılayabilmek; bütçenin sı nırlı ve kısıtlı imkânları içinde çözülemeyecek yahut uzun sürede zorlukla çözülebile cek önemli sorunlara tezelden köklü ve kalıcı çözümler getirebilmek amacıyla, Vergi Usul Kanununa ilave edilen ek 13 üncü madde ile «Gelir İdaresini Geliştirme Fonu» kurulmuştur.
VII. - Yedinci bölümde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 41 ve 51 inci maddelerinde düzenlemeler yapılmaktadır.
Postaneler vasıtasıyla yapılan ödemelerde, ödenen vergiler zamanında vergi dai relerine intikal ettirilmemekte, bu durum da mükelleflerin cebri takibata maruz kal malarına neden olmaktadır. Kanunun 41 inci maddesinde yapılan değişiklikle, bu sa kıncayı ortadan kaldırmak bakımından, bankalar vasıtasıyla yapılan ödemelerde oldu ğu gibi, postaneler vasıta kılınmak suretiyle mükelleflerce yapılan ödemelerin de belirli bir süre içinde vergi dairelerine intikal ettirilmesinin sağlanması amaçlanmaktadır.
Diğer taraftan aynı Kanunun 51 inci maddesinde yapılan değişiklikle halen Ba kanlar Kurulu Kararı ile yürürlükte olan gecikme zammı nispetleri Kanun maddesi haline getirilmiş, 500 TL. olan gecikme zammı asgarî miktarı 1.000 TL.'ye çıkarılmış, ayrıca gelişen ekonomik ve malî şartlara göre gecikme zammı nispetlerinin, bu nis petlerin yarısına kadar artırılması; bu nispetlerin % 30'una kadar indirilmesi ve ge cikme zammı asgarî miktarının 10 katına kadar artırılması konularında Balkanlar Ku ruluna yetki tanınmıştır.
VIII. - Sekizinci bölümde, 492 sayılı Harçlar Kanununa ekli 8 sayılı tarifenin, maden arama ruhsatnameleri, işletme ruhsatnameleri, işletme imtiyazları harçlarına ilişkin III üncü bölümü, 3213 sayılı yeni Maden Kanunu hükümlerine paralel olarak yediden düzenlenmektedir.
IX. - Kanunun dokuzuncu bölümünde yer alan hükümle de eğitim, gençlik, spor ve sağlık vergisinden, akaryakıt tüketim vergisinden ve ek taşıt alım vergisinden ay rılıp, Maliye ve Gümrük Bakanlığı Merkez Saymanlığına yatırılan payların, Millî Eği tim Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı arasında dağı lımı düzenlenmektedir. Böylece her iki bakanlık da hizmetlerini daha etkin ve yay gın bir şekilde yerine getirebilmeleri için, ilave kaynaklara kavuşturulmaktadır.' MADDE GEREKÇEUERİ Makide 1. — Bu madde, Kanunun amacıyla ilgili olup, bu amacın, eğitim, genç lik, spor ve sağlık hizmetlerinin dalha iyi yürütülelbilmesi için ilave kaynaklar temin etmek olduğu ifade edilmektedir.
(Madde 2. — Bu madde, Kanunun konusuyla ilgili olup, her türlü alkol (füzel yağı dahil) ve alkollü içkiler ile tütün ve tütün mamullerinin teslimi ve ithalatının, eğitim, gençlik, spor ve sağlık hizmetleri vergisine tabi olduğu belirtilmektedir.
— Bu maddede, teslim ve teslim sayılan hallerin, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu hükümlerine göre tespit edileceği belirtilmektedir.
— Bu maddede, verginin mükellefinin, vergiye tabi mamulleri yurt içinde imal edenlerle ithalatını yapanlar olduğu ifade edilmektedir.
— Bu maddede, vergiyi doğuran olayın Katma Değer Vergisi Kanunu 'hükümlerine göre tespit edileceği hükme bağlanmaktadır.
— Bu madde, istisnalarla ilgili olup, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununda yer alan istisnaların bu Kanunun uygulaması yönünden de geçerli olduğu ifade edilmektedir.
— Bu maddede, eğitim, gençlik, spor ve sağlık hizmetleri vergisine tabi mamullerin paket ve ambalaj büyüklükleri ile her bir paket ve aımlbalajdan alınacak vergi miktarları bir taiblo halinde gösterilmektedir.
Maddede ayrıca, ödenen bu miktarların, vergi mükellefinin gelir veya kurumlar vergisi matrahı belirlenirken gider olarak indirileceği; buna mukabil ek vergi mat' rafaına dahil edileceği hükme bağlanmaktadır.
Bu madde ile Bakanlar Kuruluna, söz konusu tabloda yer alan vergi miktar larını on katına kadar artırma, Kanunda yer alan miktarlara kadar indirme, mamul lerin ambalaj büyüklüklerini değiştirme, mamullerin ambalaj büyüklüklerine göre alı nacak miktarlar ile ithalat ve mal grupları itibariyle alınacak miktarları farklı laştırma konularında yetki verilmektedir. Böylece tablo, günün şartlarına göre gözden geçirilerek değiştirfldbilecektir.
— Bu madde ile verginin, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu hükümlerine göre düzenlenen ek vergi beyannamesiyle beyan edileceği ve ek verginin ödeme süresi içinde ilgili vergi dairesine ödeneceği belirtilmektedir. Eğitim, gençlik, spor ve sağlık hizmetleri vergisine tabi olan mamuller aynı zamanda ek vergiye de tabi olduğundan, mükelleflere ek külfet getirilmemesi amaçlanmıştır.
— Bu madde, eğitim, gençlik, spor ve sağlık hizmetleri vergisinin, vergi dairelerince, tahsil edildiği ayı takip eden 1 ay içinde, Maliye ve Gümrülc Bakanlığı Merkez Saymanlığında ayrı bir hesaba yatırılacağına ilişkindir.
— Bu madde, 3074 sayılı Akaryakıt Tüketim Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinde yer alan vergi nispetinin % 9'dan % 21'e çıkarılmasıyla ilgilidir»
— Bu madde ile 3074 sayılı Akaryakıt Tüketim Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde yer alan verginin dağılımı yeniden düzenlenmektedir.
Maddenin ikinci fıkrası, Akaryakıt Tüketim Fonu hesabında toplanan meblağın, muhtelif kuruluş ve fonlar arasında ne şekilde dağıtılacağına ilişkindir.
— Bu madde ile 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunundaki spor ve lüks otomobil tarifi, lüks otomobil olarak yeniden düzenlenmiştir. Spor otomobiller ile lüks otomobiller arasında teknik özellikler itibariyle önemli bir farklı lığın bulunmaması ve uygulamada spor otomobil kapsamına giren taşıtların lüKs « otomobil kapsamına da girmesi nedeniyle pratikte herhangi bir fayda sağlamayan spor kelimesi bent kapsamından çıkarılmış, buna karşılık arazi taşıtları ise kapsama.
diaibil edilmiştir. (' Lüks sayılan otomobil ve arazi taşıtlarının hangi derecelerde lüks otomobil sayı lacağı Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit edilecektir.
— Bu madde ile 197 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin sonuna bir fıkra eklenmiştir. Böylece motorlu taşıtlar vergisi ile ilgili istisnaların yalnızca bu Kanuna hüküm eklenmek veya bu Kanunda değişiklik yapılmak suretiyle düzen lenebileceği; bu Kanunda yer almayan istisna ve muaflık hükümlerinin bundan böyle geçersiz olacağı; ancak uluslararası anlaşma hükümlerinin sakh tutulacağı hükme bağlanmıştır.
— Bu madde ile 197 sayılı Kanunun 5 inci ve 6 ncı maddelerinde yer alan (I), (II), (III) ve (IV) sayılı tarifelerdeki vergi hadleri halen Bakanlar Kurulu Kararları ile uygulanmakta olan miktarlara getirilmek suretiyle yeniden dü zenlenmiştir. , Ayrıca, (I) sayılı tarifedeki spor ve lüks otomobiller için halen % 100 zamlı olarak uygulanan vergi miktarları, «spor otomobil» kavramının yeni değişiklikle «lüks otomobil» tanımı kapsamına girmesi nedeniyle «spor otomobil» ibaresi metinden çıkarılmıştır. Diğer taraftan, lüks otomobiller 3 grup halinde ele alınmış ve tarifede yazılı vergi miktarlarının, I inci derecedeki lüks otomobiller için 3 kat, II nci de recedeki lüks otomobiller için 2 kat, III üncü derecedeki lüks otomobiller için ise 1,5 kat olarak uygulanması esası getirilmiştir.
Bunun yam sıra, (II) sayılı tarifedeki taşıtların oturma yerleri ve istiap hadleri ile ilgili pozisyonlar genişletilmek suretiyle taşıtların durumuna uygun bir şekilde vergilendirilmeleri amaçlanmıştır.
— Bu madde ile 197 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin (a) bendinin ikinci paragrafı değiştirilmiş «taşıt pulu yapıştırılması» suretiyle vergiye tabi tutuları (I) ve (II) sayılı tarifelerde yazılı taşıtların motorlu taşıtlar vergisinin bu taşıtların kayıt ve tescilin yapıldığı yerin vergi dairesince Ocak ayında yıllık olarak tahakkuk ettirilmesi ve tarh olunan verginin bir defaya mahsus olmak üzere mükellefe ihbar name ile tebliğ olunması esası getirilmiştir.
Diğer taraftan, vergi dairelerinin işlemleri geniş ölçüde bilgisayarlar yardımı ile yapılmaya başlandığı için, bu vergi ile ilgili işlemlerin ileride Türkiye genelinde bir veya birkaç merkezî yergi dairesinde yapılmasına imkân vermek amacı ile bu hüküm düzenlenmektedir.
— Bu madde ile 197 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi değiştirilmiş, Kanunun 5 ve 6 ncı maddelerinde yer alan (I), (II), (III) ve (IV) sayılı tarifelerdeki vergi miktarlarını 10 (on) kata kadar artırmaya Bakanlar Kurulu yetkili kılınmıştır.
— Bu madde ile 197 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin (c) bendin deki «sivil hava vasıtaları sicil memurlar» ibaresinden sonra «motorlu taşıtlarım her türlü satış yeya devir işlemlerini yapanlar», ibaresi ilave edilmiştir. Böyliece, motorlu taşıtların her türlü devir veya satış işlemlerini yapan kişi veya kuruluşların, Kanunda sayılmış olsun veya olmasınlar, taşıtların her türlü satış veya devir işlem lerini yapmadan önce, bu taşıtlara ait o güne kadar ödenmemiş motorlu taşıtlar vergileri ile gecikme zamları, gecikme faizleri ve vergi cezalarının ödendiğini gösterir belgeyi aramaları zorunluluğu getirilmiştir.
Diğer taraftan, aynı maddenin (d) bendi ile müteakip paragraflarında yapılan değişiklikler ve eklemeler ile şu amaçlar güdülmüştür.
1. Taşıt pulu yapıştırılmak suretiyle vergisinin ödendiği ispat edilemeyen taşıt lara ait motorlu taşıtlar vergisi, ilgili bulunduğu taksite ait ödeme süresi geçtikten en az 2 ay sonra, Maliye ve Gümrük Bakanlığınca verginin ödenmesini sağlamak amacıyla TRT veya basın yoluyla yapılacak duyuru tarihinden itibaren 15 gün içerisinde ödenmediği takdirde, söz konusu taşıtların, herhangi bir işlem yapılmasına gerek kalmaksızın haciz edilmiş sayılacağı ve bu şekilde haczedilmiş sayılan taşıtların, yoklamaya yetkili memurlar tarafından trafikten men edileceği belirtilmektedir. An cak, ilgili amme alacağı ödendikten sonra, söz konusu haciz ve trafikten men edilme işlemlerine derhal son verilecektir.
Motorlu Taşıtlar Vergisi taksitlerinin vadesi geçtikten sonra trafik zabıtası veya yoklamaya yetkili memurlar tarafından yapılacak denetimler sırasında, taşıtların ön camında taşıt pulunun bulundurulmadığının tespiti halinde, ödenmesi gereken motorlu taşıtlar vergisinin 1/4'ü nispetinde özel usulsüzlük cezası kesileceği ille iki tespit ara sında en az 15 günlük bir sürenin bulunması zorunluluğu getirilmiştir. Trafik zabıtasınca yapılan tespitler sonucunda tahsili edilen, cezaların % 20'sinin Türk Polis Teşki latını Güçlendirme Vakfına gönderilmesi gerektiği belirtilmiştir.
3. Yapılan değişiklikle vergi borcu, gecikme zammı, gecikme faizi ve vergi ce zası ödenmemiş taşıtlara ait devir veya satış işlemlerini yapanların sorumlulukları, açıkça belirtilmektedir.
Ayrıca, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların tespitine Maliye ve Gümrük Bakanlığının yetkili olduğu hükme bağlanmaktadır.
— Bu madde ile 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununa geçici 3 üncü madde eklenerek, halen spor veya lüks otomobil olarak kabull edilen taşıtlar için % 100 zamlı olarak vergilendirmeye 1.7.1988 tarihine kadar aynı şekilde devam edileceği hükme bağlanmaktadır.
— Bu madde ile Finansman Kanununun taşıt alım vergisi ile ilgili 4, 5 ve 6 ncı maddelerinde yer alan (I), (II), (III), (IV) ve (V) sayılı tarifelerdeki vergi hadleri hailen Bakanlar Kurulu kararları ile uygulanmakta olan miktarlara getiril miştir.
— r — Ayrıca, spor ve lüks otomobiller için halen % 100 zamlı olarak uygulanan vergi miktarları, «spor otomobil» kavramının yeni değişiklikle «lüks otomobil» kapsamına girmesi nedeniyle, «spor otomobil» ibaresi metinden çıkarılmıştır. Diğer taraftan lüks otomobiller 3 grup halinde ele alınmış ve tarifede yazılı vergi miktarlarının, I inci de recedeki lüks otomobiller için 3 'kat; II nci derecedeki lüks otomobiller için 2 kat;
III üncü derecedeki lüks otomobiller için 1,5 İcat olarak uygulanması esası getirilmiştir.
Diğer taraftan, (II) sayılı tarifedeki taşıtların oturma yerleri ve istiap hadleri ile ilgili pozisyonlar genişletilmek suretiyle taşıtların durumuna uygun bir şekilde vergi lendirilmeleri amaçlanmıştır.
— Bu madde ile 1318 sayılı Kanunun 9 uncu maddesine «motorlu araç ticareti yapanlar» ibaresinden sonra,«taşıtların her türlü iktisap, ithal ve devir işlemlerini yapanlar» ibaresi ile birlikte bir fıkra ilave edilmiştir. Böylece taşıtların her türlü satış, tescil, iktisap, ithal ve devir işlemlerini yapan kişi veya kuruluşlar, Ka nunda sayılmış olsun veya olmasın, satış, tescil, iktisap, ithal ve devire konu olan ta şıtların satış, tescil, iktisap, ithal ve devir işlemlerinin tamamlanmasından önce, ilgili vergi dairesince düzenlenmiş taşıt alım vergisinin ödendiğini gösterir belgeyi istemeye ve bu belgelerdeki bilgileri muhtevi listeleri, işlemlerin bitimini takip eden ayın 15 inci gününe kadar, ilgili vergi dairesine göndermeye mecbur tutulmuşlardır.
Ayrıca, bu mecburiyete uymamak suretiyle gerekli verginin ödenmesinden önce işlem yapanların, ödenmeyen vergi, vergi cezası ve gecikme faizinin ödenmesinden mükellefle birlikte müteselsilen sorumlu olacakları belirtilmiştir. Ancak, bunların öde mek mecburiyetinde kaldıkları vergiler için mükellefe rücu hakkına sahip oldukları açıklanmıştır.
— Bu madde ile 1318 sayılı Kanunuu 10 uncu maddesi değiştirilmiş, Kanunun 4, 5 ve 6 nci maddelerinde yer alan (I), (II), (III), (IV) ve (V) sayılı tari felerdeki vergi miktarlarını 10 kata kadar artırmaya Bakanlar Kurulu yetkili kılın mıştır.
— Bu madde ile 1318 sayılı Finansman Kanununa geçici 1 inci mad de eklenerek, otomobillerin hangi derecelerde lüks otomobil sayılacağına dair gerekli tespitler yapılıncaya kadar, halen spor veya lüks otomobil olarak kabul edilen taşıt ların bu Kanun bakımından II nci derece lüks otomobil olarak dikkate almacağı belirtilmiştir.
— Bu madde ile 1318 sayılı Finansmao Kanununa geçici 2 nci madde eklenmektedir. Bu maddeye göre, otomobil, kaptıkaçtı, panel, arazi taşıtı (münhasıran yük taşımaya mahsus olarak imal edilenler hariç) ve minibüslerin fabrika, bayi, anabayi, yetkili satıcı, acente, satıcı ve motorlu araç ticareti yapanlar gibi, taşıtların her türlü satış işlemini yapanlardan fatura veya benzeri bir belgeye istinaden ilk iktisa bında veya yurt dışından ithalinde bir defaya mahsus olmak üzere taşıt alım vergisi ile birlikte ayrıca 1 000 000 lira ek taşıt alım vergisi alınacağı; bu miktarı 5 (beş) katına kadar artırmaya Bakanlar Kurulunun yetkili olduğu ve bu hükmün Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 10 yıl süre ile uygulanacağı belirtilmektedir. Şu Türkiye Büyük Millet Meclisi {S. Sayısı : 19) kadar ki; Bakanlar Kurulu vergi artırma yetkisini, yurt içinde 'imal edilen taşıtlar ile ithal edilen taşıtlar için, ayrı ayrı veya birlikte kullanabilecektir.
Ek taşıt alım vergisinin tarh, tahakkuk ve tahsil işlemleri gibi vergilendirmeye lillişkin işlemlerde 1318 sayılı Finansman Kanunu ile Vergi Usul Kanununun taşıt alım vergisine ilişkin hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmaktadır.
Ayrıca, ek taşıt alım vergisi hâsılatının Maliye ve Gümrük Bakanlığı Merkez Say manlığında ayrı bir hesaba, bu Bakanlıkça belirlenecek esaslar dahilinde, tahsil edil diği ayı takip eden bir ay içinde yatırılacağı belirtilmiştir.
— 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa eklenen bu madde ile PTT acen talığı yapanların bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazancın gelir vergisinden müstesna tutulması öngörülmektedir.
Bilindiği gibi, PTT Genel Müdürlüğünün şube açamadığı köylerde ve küçük yer leşim birimlerinde PTT hizmetleri, PTT acentası denilen kişilerce yürütülmektedir.
Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre, ticaret erbabı kabul edilen bu kişilerin ge nelde vergilendirme ile ilgili ödevlerini yapabilecek yeterli bilgiye sahip olmamaları dikkate alınarak, PTT acentalığı yapanların bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazanç lar, gelir vergisinden istisna edilmektedir.
Diğer taraftan, bu istisnanın, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesine göre yapılacak tevkifata engel teşkil etmeyeceği maddede açıkça belirtilmektedir.
— Gelir Vergisi Kanununa eklenen mükerrer 18 inci madde ile PTT acentalığı faaliyetinden elde edilen kazançlar gelir vergisinden müstesna tutulduğun dan, PTT acentalığı faaliyeti ile uğraşan mükelleflerin götürü usulde vergilendirilme lerine imkân veren Gelir Vergisi Kanununun 51 inci maddesinin 8 numaralı ben dinin parantez içinde yer alan «PTT acentaları» ifadesi bent kapsamından çıkarıl maktadır.
— Gelir Vergisi Kanununa eklenen mükerrer 18 inci madde ile PTT acentalarınm bu işten elde ettikleri kazançlar gelir vergisinden istisna edilmektedir.
Ancak, bu kazançların tamamının, vergi dışı kalmamasını ve nihai olarak vergilen dirilmelerini sağlamak amacıyla, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesine ekle nen bir bent ile bu kazançlar üzerinden tevkifat yapılması esası getirilmektedir. Bir Bakanlar Kurulu Kararı ile söz konusu kazançlar için özel bir tevkifat nispeti getiril mediği takdirde, PTT acentaıları komisyon bedelleri üzerinden, Gelir Vergisi Kanu nunun 94 üncü maddesinde yazılı olan % 25 nispetinde gelir vergisi tevkifatına tabi tutulacaklardır, Getirilen hükme göre, PTT acentalarınm komisyon bedelleri üzerinden yapılacak tevkifat, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren uygulanacaktır.
1.1.1988 tarihi ile Kanunun yayımı tarihi arasında elde edilen komisyon bedelleri üzerinden herhangi bir vergilendirilme yapılmayacaktır.
— Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 29 uncu madde ile PTT acentalığı işi yanında başka faaliyetleri de bulunan ve gerçek usulde vergilendlirilen mükelleflerin bir defaya mahsus olmak üzere götürü usule geçmelerine imkân veril mektedir. Ancak bu mükelleflerin götürü usule geçebilmeleri için, PTT acentalığı dışındaki diğer işleri dolayısıyla 31.12.1988 tarihi itibariyle götürü usule tabi olmanın genel ve özel şartlarını taşımaları ve 31.3.1989 günü mesai saati bitimine kadar bağlı bulundukları vergi dairelerine bir dilekçe ile başvuruda bulunmaları gerekmektedir.
Bu kişiler, 1988 yılında gerçek usulde vergilendirilmeye devam edileceklerdir.
— Bu madde ile Vergi Usul Kanununun 135 inci maddesinin ikinci fıkrası değiştirilmektedir.
Değişiklikten önceki fıkrada, Maliye 'Müfettişleri, Maliye Müfettiş Muavinleri ve Gelirler Kontrolörlerinin her hal ve takdirde vergi inceleme yetkisini haiz olduklan belirtilmekte, bunlar arasında Bakanlar Kurulunun 18.7.1984 tarih ve 84/8360 sayılı Kararı ile hukukî yapılan oluşturulan Stajyer Gelirler Kontrolörleri yer almamaktadır.
Sözü edilen fıkrada yapılan değişiklikle, yarışma, sınavı ile alınan Stajyer Gelirler Kontrolörlerine de inceleme yetkisi verilmektedir.
Böylece, bir taraftan vergi denetim gücü artırılmakta, diğer taraftan da bu ele manların daha iyi yetiştirilmelerinin sağlanması amaçlanmaktadır.
— Bu madde ile 213 sayılı Vergi Usul Kanununa ek 13 üncü madde ilave edilmekte ve bu maddenin 1 inci bendinde Vergi Kanunlarının uygulanması, Ge lir İdaresinin çağdaş bir yapıya kavuşturulması, Maüye ve Gümrük Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü Merkez ve Taşra teşkilatının geliştirilmesi, modernleştirilmesi ve Maliye ve Gümrük Bakanlığı 'personelinin daha etkin ve verimli çalıştırılmasını sağla mak gayesi ile T.C Ziraat Bankası nezdinde Gelir İdaresini Geliştirme Fonu adı al tında bir Fon kurulduğu belirtilmektedir.
Maddenin 2 nci bendinde, 1 inci bent ile kurulması öngörülen Fon'un kaynak larının nelerden oluşacağı ifade edilmektedir, Aynı Maddenin 3 ve 4 üncü bentlerinde, Fon'un kullanım yerleri ve özellikle Ma liye ve Gümrük Bakanlığının yurt dışı kadrolannda görevli personeli hariç, diğer per soneline ödenmesi öngörülen ek ödeme tutarları ve bu ek ödemenin yapılmasına iliş kin hükümler yer almaktadır. Ayrıca, normal mesai saatleri içerisinde daire dışında çalışılması halinde, daire dışında çalışan personele yapılacak ödemeye ilişkin düzenle me getirilmekte ve Maliye ve Gümrük Bakanlığı personelinden vergi incelemesine yet kili olanlar ile Gelirler Genel Müdürlüğü Merkez ve Taşra teşkilatında çalıştırılan personele 'Bütçe Kanunları ile yaptırılan fazla mesaiye ilave olarak ek fazla mesai yaptırılması halinde bu personele ödenecek söz konusu mesai karşılığının azamî sınır ları belirtilerek Bakanlar Kuruluna yetki verilmektedir.
5 inci bent ile bu Fon'dan yapılacak harcamaların 1050, 2886 sayılı Kanunlar ile 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine, ayrıca yine bu harcamalann 832 sayılı Kanunun 30 - 37 nci maddelerinde yer alan vize hükümlerine tabi olmadan ya pılacağına üişkin esaslar getirilmektedir.
Madde 30, — Madde ile 213 sayılı Vergi Usul Kanununa 3239 sayılı Kanunun 38 inci maddesi ile eklenen geçici 15 inci maddeden sonra gelmek üzere geçici 16 ncı madde ilave edilmektedir.
— Mükelleflerce, postaneler vasıta kılınmak suretiyle yapılan ödemeler muayyen sürelerde ilgili vergi dairelerine intikal ettirilmediğinden, mükellefler borçla rını ödedikleri halde cebrî takibatla karşılaşabilmekte ve bu durum mükelleflerin haklı şikâyetlerine neden olmaktadır^ 6183 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde yer alan fıkralarda bu gecikmeyi önleyici hükümler getirilerek, mükelleflerin bu şikâyetlerinin giderilmesi amaçlanmıştır.
Madde 32, — 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde yapılan bu değişiklikle, vadesinde ödenmeyen amme alacağına ilk bir aylık müddet için |% 10, ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı aylar için >% 7, müteakip her ay için |% 5 olarak halen Bakanlar Kurulu Kararıyla uygulanmakta olan gecikme zammı nispetleri, Kanun mad desi haline getirilmiş; 500,— TL. olan gecikme zammı asgarî miktarı 1 000,— TL.'na çıkarılmış; ayrıca gelişen ekonomik ve malî şartlara göre, gecikme zammı nispetlerinin, bu nispetlerin yarısına kadar artırılması; bu nispetlerin j% 30'una kadar indirilmesi ve gecikme zammı asgarî miktarının 10 katına kadar artırılması konularında Bakanlar Kuruluna yetki tanınmıştır. Böylece, ilk ay için % 10 olan gecikme zammı nispeti % 15 nispetine çıkarılabilecek veya (% 3 nispetine indirilebilecektir. Bu suretle banka faiz oranları karşısında borç ödemede zorlayıcı etkinliğini kaybetmekte olan gecikme zam mı nispet ve asgarî miktarının, gelişen ekonomik ye malî şartlara göre tespit edilebil mesi amaçlanmıştır.
— 492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (8) sayılı tarifenin 6309 sayılı Maden Kanunu hükümleri paralelinde düzenlenmiş bulunan «III - Maden arama ruh satnameleri, işletme ruhsatnameleri, işletme imtiyazları» bölümünde yer alan harç tari fesinin, 6309 sayılı Kanunun 3213 sayılı Maden Kanunu ile yürürlükten kaldırılması sonucunda ortaya çıkan problemlerin giderilmesi maksadıyla yeniden düzenlenmesi ih tiyacı hâsıl olmuştur.
İlgili bölümde yapılan değişiklikle tarifedeki işlem ve belgelerin 3213 sayılı Kanun da yer alan işlem ve belgelere intibakı sağlanmış, ayrıca, evvelce harca tabi olmayan ma den arama ruhsatname talepleri ile ön işletme ruKsatnameîerıinin harç kapsamına alın ması amaçlanmıştır.
— Bu madde, bu Kanunun 9, 11 ve 23 üncü maddelerine göre vergi dairelerince, Maliye ve Gümrük Bakanlığı Merkez Saymanlığında ayrı bir özel hesaba yatırılan eğitim, gençlik, spor ve sağlık hizmetleri vergisi, akaryakıt tüketim vergisi ye ek taşıt alım vergisi paylarının, Millî Eğitim GençliR ve Spor Bakanlığı ile Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı arasında ne şekilde dağıtıma tabi tutulacağına ilişkindir.
Bunun yanısıra, Bakanlar Kuruluna verilen yetki ile her bir Bakanlığa verilen pay, kendi içinde, 20 puana kadar artırılabilecek veya indirilebilecektir. Böylece, Millî Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığımn j% 60 olan payı, en az ;% 40'a indirilebilecek, en çok ise <fo 80'e çıkarılabilecektir, öte yandan, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanhğımn !% 40 olan payı İse en çok % 60'a çıkarılabilecek, en az % 20'ye indirilebilecektir. Bu şekilde, bir Bakanlıkda indirilen pay kadar diğerine ilave yapılmış olacaktır.
— 1318 sayılı Finansman Kanununda yapılan değişiklikle yetki maddesi Kanunun 10 uncu maddesinde düzenlendiğinden, «Ek Madde» yürürlükten kaldırılmış tır.
— Bu maddede, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa 3239 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi ile ilave edilen 'Mükerrer Madde 415'in, bu Kanunun yürürlük tarihi itiba riyle yürürlükten kalkacağı ifade edilmektedir.
— Yürürlük maddesi olup, Kanunun 1.-11 inci maddelerinin yayımı takip eden aybaşında; 13, 14 ve 16 ncı maddelerinin 1.7.1988 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde; 24 ve 25 inci maddelerinin 1.1.1988 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde ve diğer maddelerinin ise yayımı tarihinde yürürlüğe gireceğini amirdir.
— Yürütme maddesi olup, Kanun hükümlerinin Bakanlar Kurulu tara fından yürütüleceğini belirtmektedir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayım : 19)