Damga, tayyare ve müdafaa vergi ve resimlerinin istifası için çıkarılmış olan pullarm bayiler vasıtasile sattırılacağı ve bunların satışından ı% 5 aidat verileceği 1324 numaralı ve 20 - V - 1928 tarihli damga resmi kanununun 5 rici maddesile 2549 numaralı ve 30 - VI - 1934 tarihli kanunda tasrih edilmişse de,, mahiyeten bu pullara müşabih oldukları halde mevzuatta bir hüküm bulunma masından dolayı icar ve isticar mukavelenameleri, ferağ ve intikal ilmühaberleri, Hukuk mektebi iane pulu, tayyare resmi kanunile ihdas edilmiş olan evlenme kâğıdları ve noter kâğıdları satışından aidat verilmemekte ve bu yüzden bayiler ve noterler kendilerine hiç bir menfaat temin etmeyen bu kâğıdlara sermayelerini tahsis etmek istemediklerinden bu kâğıd ve pullan alıb satmamakta ve muame leleri sırasında bu kâğıd ve pullara ihtiyacı olan halk bunları tedarik etmek üzere mal sandıklarına kadar gitmeğe mecbur kalmaktadır.

Diğer taraftan bu pul ve kıymetli kâğıdları alıb satanlarda aranacak evsaf ile bunlara verileeek beyiye mikdarları ayrı ayrı kanunlarda yer almış bulunmaktadır. Tatbikatta kâffesi ayni eşhas ta rafından satılan ve ayni muameleye tâbi tutulan bu pul ve kâğıdların bayilerile bunlara verilecek aidatm tek bir kanunla idare edilmesi kanunları tatbik edecek olan alâkadar eşhas ve muhasibler için kolaylık temini noktasından lüzumlu görülmektedir. Takdim olunan kanun lâyihası bu maksadla tertib edilmiştir.

Lâyihanın birinci maddesinde hangi pul ve kıymetli kâğıdların bayiler vasıtasile sattırılacağı gös terilmektedir. Bunda esas, bayiler vasıtasile sattırmaktır. Ancak bayi bulunmayan veya lüzum ve ihtiyaç görülen yerlerde mezun memurlar vasıtasile satışa da cevaz verilmektedir.

Noter harçlarının istifasında kullanılan harç pullarının ve noter evrakının yalnız noterlerce kulla nılacağı nazarı dikkate alınarak bu evrakın yalnız noterlere verileceği maddede tasrih edilmiş ve vazifeleri itibarile pul ve kıymetli kâğıd kullanmaya mecbur olan memurlara bunların zimmetle verile ceği hakkında hüküm konulmuştur.

Lâyihanın ikinci maddesi bu evrak ve pul satışından dolayı verilecek beyiye mikdarma taallûk etmektedir. Beyiye aidatı mikdannm azamî haddi bu gün olduğu gibi % 5 olarak kabul edilmiş ve fakat £azla satış olan ve daha az aidatla bayi temini mümkün bulunan yerlerde icabına göre ve rilecek mikdann tayini salâhiyeti Maliye vekâletine bırakılmıştır.

Noter ikauununun 99 ncu maddesi mucibince noterlere harç pullarından % 15 beyiye aidatı ve rilmekte olub bu aidat noterlerin başlıca kazançlarını teşkil eylemekte bulunduğu cihetle bu mikdarm her yerde aynen verilmesi muvafık görülmüş; ve maddeye bunlar için mutlak bir hüküm konuljtnuştut* Vazife^ dolayisile kendilerine zimmetle pul ve kıymetli evrak verilen memurlara halen beyiye aidatı verilmemektedir. Ancak bu memurların mezkûr evrak ve pullan almaya ve alâkadarlara satmaya ve hesabını Maliyeye vermeğe mecbur tutulmuş olmaları ve bu yüzden haddi zatında nakid ve ayne taziyülyed bir memur olmadıkları halde kefalet aidatı vermek zaruretinde bulunmaları dolayisile bunlara da yalnız damga pulu satışlarından yüzde iki aidat verilmesi muhik görülerek madde ona göre tertib olunmuştur. - -• —^ Lâyihanın üçüncü maddesile bu pul ve kıymetli kâğıdların her hangi bir sui istimale meydan ve rilmemesi! için behemehal mal sandıklarından alınması esası vazedilmiştir.

Lâyihanın dördüncü maddesinde bayilerin inzibat altında bulundurulmalarını temin ve mura kabelerini teshil için bunların mahallin en büyük Maliye memurunndan bir ruhsat almaları esası kabul edilmiş ve bayilerde aranacak vasıf ve şartlarla bunların riayete1 mecbur oldukları husus ların daha ziyade nizamnameyi alâkadar edecek mahiyette bulunması itibarile bunlarm nizamna me ile tayin olunacağı tasrih edilmiştir.

Lâyihajnm beşinci maddesi ruhsatsız pul ve kıymetli evrak satanlarla, bunları kanunî kıymet lerinden fa.zlasma satan veya dükkânında pul ve kıymetli kâğıd bulundurmayan, müstahdemle rinden başka şahıslar vasıtasile pul sattıran bayiler hakkında tatbik olunacak ceza müeyyedelerini gösternlektedir. Bu müeyyedeler damga resmi kanununun 44 ncü maddesinin 5 ve 7 nci numara larından bu kanuna nakledilmiş ve lâyihanın 6 ncı maddesile bu eezalarm da damga resmi cezaları gibi aynı hükümlere tevfikan tahsil olunacağı tasrih olunmuştur. z Bu lâyihanın kanuniyet iktisabı halinde devamına lüzum kalmayan hükümler de 7 nci madde ile ilga edilmiştir.

Maliye encümeni mazbatası Maliye encümeni , 30 -V -1938 Esas No. 1/986 KarmNo. 45 . * Yüksek Reisliğe Pul ve kıymetli kâğıd bayilerile bunlara ve halde bunların yalnız bazıları için beyiye veri rilecek beyiye aidatı hakkında olub İcra Vekilleri lerek bir kısmından beyiye itasına dair hüküm Heyetinin 1-IV-1938 tarihli kararına tevfikan bulunmaması yüzünden verilmemesi bu gibile Başvekâletin 16-IV-1938 tarih ve 6/1320 nu rin satıcılar tarafından satılmasında rağbetsiz maralı tezkeresile Yüksek Makamınıza sunu liği ve binnetice bunları tedarik ihtiyacında bu lan kanun lâyihası Encümenimize tevdi edil lunan halk için müşkülâtı mucib olduğu gibi bu mekle Mâliye vekâleti Varidat umum müdürü yüzden beklenen varidata da müessir bulun hazır olduğu halde Encümenimizde okundu ve duğundan gerek bu noksanr izale ve gerek muh müzakere, edildi. telif kanunlarda yer alan mümasil hükümleri bu Verjlep izahata nazaran muhtelif kanunlarla •vesile ile bir arada cem etmiş olmak için işbu ihdas ediBn ve hepsi de Maliye vekâletince bas- kanun lâyihası hazırlanmış olub mezkûr sebebler tırılıb salaşa ve mevkii istimale vazedilen pul Encümenimizce dahi varid görüldüğünden lâyi larla ferağ ve intikal ilmühaberleri ve kira mu ha esas itibarile kabul olunmuş ve maddelerinin kavelenamesi ve evlenme ve noter kâğıdlarınır, müzakeresine geçilmiştir.

cümlesi mahiyeten yekdiğerinin benzeri olduğu Maddelere gelince: Bunlarda meveud esaslı â