Elde mevcud istatistiklere göre memleketimizde halen 26 milyon mahsuldar zeytin ağacı ve 54 mil yon kadar da yabanî zeytin (delice) mevcuddur. Mahsuldar zeytinliklerden vasatî olarak se nevi 230 000 ton zeytin danesi alınmakta ve bunun 210 000 tondan takriben 10 milyon lira kıyme tinde 24 000 ton zeytin yağı çıkarılmakta ve mütebaki 20 ton da salamura sofra zeytini imaline hasredilmiştir.

Mevcud mahsuldar zeytinliklerimizden istihsal edilen dane zeytin ve yağ gerek kemiyet ve gerek se keyfiyet itibarile diğer zeytinci memleketlerden daha düşüktür. Bunun başlıca sebebi de mahsul dar zeytinliklerde timar ve bakımın lâyikile ve fenne uygun olarak yapılmaması ve yağ istihsal eden yağhane ve fabrikaların iptidaî bir halde bulunmasıdır. Mjemleketimizin ihraç malları • arasında zeytinin mühim bir mevki alabilmesi ziraat ve sanayiinin ıslah ve tanzimile mümkündür.

Bunun için de mahsuldar zeytinliklerin verim kabiliyetlerini yükseltecek olan rasyonel ziraat ve bakım sistemlerinin tesisi zaruridir. Bu işin kısa bir zamanda ve emin bir surette başarılabilmesi için müdahale ve mürakabalı bir ziraat usulünün kurulması icab etmekte ve ayni zamanda müstah silin işletme sermayesizliği ve ziraat alet ve vasıtalarının noksanlığının giderilmesini teminen de zey tin müstahsillerine mahsuldar zeytinliklerin bakım işlerinde kullanılmak ve mahsul satışı sonunda ödenmek üzere Ziraat bankası tarafından kısa vadeli ikraz yapılması lâzımgelmektedir.

Halen mevcud 54 milyon raddesindeki yabanî zeytin ağaçlarından mahsul bakımından hiç istifade edilmemektedir. Halbuki, bunlar da aşılanarak mahsuldar hale getirildikleri takdirde zeytin gelirimiz büyük mikyasda yükselecektir. Fakat bunun yerine getirilmesi için yabani zeytin sahalarının aşılanmak şartile isteyenlere verilmesi vardır. Bu hal bu zeytinlerin memleket servetine bir şey katması bakımından ehemmiyetli olduğu kadar çiftçiyi toprak sahibi yapmak bakımından da ehemmiyetlidir. Bu itibarla yabanî zeytinlikler sahalarının kısım, kısım orman mefhumu dışında bırakılması ve bunların açma, aşılama ve bakım işlerinin zeytin 'bakım teşkilâtı yolile yapılması uy gun görülmüştür. t .

Zeytin; biyoloji itibarile aşılandıktan 8 - 10 sene sonra mahsul verirse de hesaba katılabilecek normal mahsulün aşıdan 15 - 20 sene sonra başlaması ve ayni zamanda yabanî zeytinliklerin bu lundukları toprakların hemen heyeti umumiyesi diğer ziraatlerin yapılmasına elverişli olmaması ve aşılanan yabani zeytinlerin masul çağına getireceği müddet zarfında bu zeytinliklerde ara ziraati yapılmak suretile bir kısım masrafın çıkarılması imkânı da bulunmaması ve bir yabani zeytinliğin mahsuldar hale getirilmesinde bir ağaca isabet eden açma, toprak tesviyesi, hafriyat temizleme ve aşılama masrafının 150 kuruşa baliğ olması, halkın malî kudretinin bu işi başarmağı kâfi olma ması cihetleri dikkat nazarına alınarak Ziraat bankası tarafından bu işi yapacaklara uzun vadeli kredi temini lâzımdır.

Neşredilecek talimat dairesinde mahsuldar zeytinliklerin bakım işlerim yapmayanlarla yabani zeytin sahalarını açarak muayyen müddet zarfında aşılamak üzere aldıkları sahalarda teşkilâtın verecekleri direktife göre aşılamayanlar ve zeytinliklere başı boş hayvan sokan veya râyedenler, mecbur tutulduğu tedbirleri almaya ve vaktinde yapmayan zeytinyahane ve fabrika sahihleri hak kında cezaî hükümler konuulmasına da zaruret görülmüştür.

Mahsuldar zeytinliklerde tatbik edilecek bu tedbirler sayesinde bu günkü zeytinyağ hâsılatımız kısa zamanda iki misline çıkarılabilir. Bu suretle bu günkü gelir de bir misli fazlasına iblâğ edil miş olur. Bu kanunla mahsuldar zeytinliklerimiz verimi arttırılacağı ve yeniden mahsuldar zey tinlikler meydana getirileceği gibi mevcud zeytin yağhane ve fabrikalarımızın teknik ve rasyonel bir halde çalışmaları da temin edileceğinden istihsal olunacak yağların kalite kıymet farklarile beraber müstakbel istihsalâtımızın kıymeti bu günkü 10 milyon liraya mukabil 29 milyon liraya baliğ olacaktır. Bunun 10 milyonu ziraatteki verimin arttırılması ve 9 milyonu da yağ istihsal sana yiinin tanzim edilmesile elde edilmiş olacaktır. Bu 19 milyon liralık fark ziraatteki rasyonalizasyon ve sanayideki teknik İslâhattan mütevellid yeni bir gelir olarak istihsalimize ilâve edilmiş olacaktır.

Yukarıda yazılmış olan kanun lâyihası ilişik olarak sunulmuştur.

Ziraat encümeni mazbatası T.B.M.M.

Ziraat encümeni 14 - VI -1937 Esas No. 1/808 Karar No. 21 Yüksek Reisliğe Zeytinciliğin ıslah ve yabanî zeytin ağaçları lâyihaya alınmış maddelerde ilâve ve bazı deği nın aşılanması hakkında Ziraat vekilliğince ha- şiklikler yapılmak suretile zeytinciliğin ve zırlanıb îcra Vekilleri Heyetinin 7 - V -1937 bunun sanayiine aid bütün hükümler bir arada tarihli toplantısında Yüksek Meclise arzı karar toplanmıştır.

laştırılan ve Encümenimize gönderilen kanun Havalelerine göre Iktısad encümenine gön lâyihası okunub görüşüldü. derilmek üzere Yüksek Reisliğe sunulur.

Memleket ekonomisinde mühim bir yer tutan Ziraat En. Rs. M. M. Kâ.

ve Marmara, Eğe ve Akdeniz mıntakalarında or izmir Manisa Bolu manlar teşkil eden yabani zeytin ağaçlarının R. Köken Y. özey I. H. Uzmay aşılanması halinde bu gün on milyon liraya va Seyhan Bolu Kırşehir ran istihsal kıymeti bir kaç mislini bulacaktır.

T. Tannan M. Dmirdağ A. Esen Memleket zenginliğine bu derece müsbet te sirler yapacak olan bu lâyihayı Encümenimiz Konya Ankara Bursa de yerinde buulmuş; tatbikatta kolaylığı temin C. Tekin M. Ayaşlı Ş. inse] etmek için yabani ağaçların aşılanması hakkın Ankara daki 1528 sayılı kanundan bir kısm hükümler H. Çırpan