Tasarı/teklif madde 1
yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı— Kanunun amacı belirtilmektedir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı 301 · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
Üüfce sınııtarjımıziın büyük Itiir IböMiımıün/ünflayiaırdlaınoluştuğu/, Medenî Raınsun ve 'Amıaiyasaman kjyâaırflla üjgıli hükürnüerlin'de, kıyılaınn özeli müfllkliıyeıtte k'oınu otamayajoağımın, bu alanılaının Bavtatiin hüküm ve tiaısamııfu aıltındakıi yeriıetrdan olduğunun ve kiıyi'lardiatn ve onlıaımn tamıaımlkyııcısı olanı sahi ışerifeindien yjamarîanmıaıdia kaımıu yaırannını esials alındığı ıbilliramıeikıted'ir.
Denıiz, tabiî ve sunî göl ve akarsu kıyıları ile ilgili hükümlerin tek bir kanunda düzenüıenımösi gerdktliğibe dlain Anayasa hükmü 27 Kaisıim 1984 tlairihli ve 3086 sayıüı Kıyı Kanunu ille ıgeıiçefldeşftMllrnliş, ancak bu Klamun Anıa/yıaisa Mahkemelinin, 10 Tem muz 1986 tarihli ve 19160 sayılı iResmî Gazetiedle yayıtmüamıan E. 1985/1, K. 1986/4 sayılı kaırarı le iptal edliılinıişt/ir.
Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçeledi de diklkiate alınarak, konunun yeniden düzenlenmesi gereği ortaya çıkmıştır.
Anayasamızın 43 üncü maddesinde; «Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altın dadır.
Deniz, göl ve akansu kıyılarıyla, deniz ve göllerin kıyılarını çevreleyen sahil şerit lerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir.
_ 2 — Kıyılarla sahil şeritlerinin, kullanış amaçlarına göre derinliği ve kişilerin bu yer lerden yararlanma imkân ve şartları kanunla düzenlenir» hükmü yer almaktadır.
Bu esaslar çerçevesinde Kanunda; kıyının tanımı, kıyılarda yapılacak uygulama lara ait düzenlemelerin esasları, kıyının doğal yapısının nasıl korunacağı, kıyı ve sahil şeridinde hangi yapıların yapılabileceği, deniz, göl ve akarsularda doldurma ve kurut manın hangi şart ve şekillerde yapılabileceği, kullanma tarzları, kıyı ve sahil şeridinde planların yapılma koşulları ve onay mercii, Kanunun kapsamına giren yerlerdeki faa liyetlerin kontrol merdileri ve Kanun hükümlerine aykırı hareketlerin müeyyideleri düzenlenmek suretiyle, gelecek nesillerin de kıyılardan ve onun doğal güzeUiküertinŞîen yararlanma imkânı sağlanmaktadır.
— Kanunun amacı belirtilmektedir.
— Kanunun uygulanacağı alanlar belirtilmektedir.
— Kanun kapsamı dışında bırakılan istisnalar belirlenmektedir.
— Kanun içinde geçen deyimler açıklanmaktadır.
— Anayasanın kıyılardan ve sahil şeritlerinden yararlanılmasına iliş kin 43 üncü maddesi hükmüne paralel olarak hazırlanan bu maddede, kıyı ve sahil şeritlerinden yararlanma, kıyıda ve sahil şeridinde planlama, uygulama ve kıyı kenar tespitine ilişkin-genel esaslar belirlenmekte, planlama ve uygulamaya geçilmeden önce kıyı kenar tespiti zorunlu kılınmak suretiyle kıyıların korunması amaçlanmaktadır.
— Maddede, kıyıların devletlin hüküm ve tasarrufu altında olan alan lardan olduğuma dair Anayasa hükmünden hareketle, kıyıların herkesin eşitlik ve ser bestlikle yararlıanmasına açık bulunduğu belirlenmekte, kıyılarda kıyıyı değiştirecek faaliyetlere kesinlikle izin verilemeyeceği açıklanmakta, kıyıda sadece uygulama imar planı kararı ile ve belirli şartlarda yapılabilecek olan ve kıyının kamu yararına kul lanımı ve kıyıyı koruma amacına yönelik yapı ve 'teslisler ile faaliyetlerinin özelliği gereği (kıyıdan başka yerde yapılması mümkün olmayan yapı ve tesisler belirlenerek, kıyıların, korunması ve kamunun yararlanmasına yönelik hükümler getirilmektedir.
Maddede sıralanan yapı ve teslislerin, yapım amaçları dışında kullanılamayacağı hük me bağlanmak suretiyle de, belirli koşularda yapılan yapı ve tesislerin yapım amaçla rının değiştirilmesi suretiyle kıyılarda kamu yararına aykırı kullanımların önlenmesi amaçlanmaktadır.
— Doldurma ve kurutma işlemlerinin sadece kamu yararının gerektir diği zorunlu hallerde yapılabileceği hükme bağlanmak suretiyle, keyfiyete bağlı dolgu ve kurutma faaliyetlerinin önlenmesi, dolgu ve kurutmanın ekolojik özellikler dikkate alınarak yapılması zorunlu kılınarak, doğal çevrenin olumsuz etkilenmesinin ve kıyı lardaki doğal dengenin bozulmasının önlenmesi amaçlanmaktadır.
Maddede ayrıca dolgu ve kurutma yapılması üe (ilgili işlemler açıklanmakta, plan lama ve uygulamaya ilişkin süreç belirlenmektedir. Dolgu ve kurutma yapılan alan ların devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu belirlenmekte ve bu alanlarda sa dece kamu yararlı yapı ve tesislerin inşasına izin verilebileceği açıklanmaktadır.
— Bu madde ile, kıyının devamı niteliğinde olan sahil şeritlerinde, sa dece kıyıda yapılabilecek yapılarla, toplumun yararlanmasına ve herkesin eşitlik ve serbestlikle kullanımına açık olan yapı ve tesislerin inşasına izin verilmekte, böylece sahil şeritlerinin kamu yararına kullanımının sağlanması amaçlanmaktaır.
— Kıyı kenar çizgisinin, ilgili mesleklerdeki ikamu görevlilerinden oluş turulacak bir komisyonca tespiti, valilik görüşü ve Bakanlık onayı ile yürürlüğe gir mesi hükme bağlanmakta, böylece tespitlere ilişkin suisitîımallerin engellenmesi amaç lanmaktadır.
— Kıyıda ve sahil şeridinde kianun hükümlerine aykırı olarak plan yapılamayacağı hükme bağlanmakta, planların limar mevzuatına göre onay mercileri belirlenmek suretiyle kanunun genel esas prensiplerine uygun planlama yapılması amaç lanmaktadır.
— Doldurtma ve kuruttma yoluyla kazanılan araziler, devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğundan, özel mülkiyete konu olamayacağından bu alanlar da yapılacak kamu yararlı yapı ve tesislerin Maliye ve Gümrük Bakanlığından tahsfcs belgesi alınmaksızın yapılamayacağı hükmü getM'lmiştir.
Majdde 12. — Sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetile ceği hükmü gereğince düzenlenen ve toplumun yararlanmasına açık olmak şartı ile 8 inci madde uyarınca yapılacak yapıların hu niteliğinin, tapunun beyanlar hanesine işlenmesi hükmü getirilmek suretiyle, bu yapıların yapım amaçları dışında kullanım larının engellenmesi amaçlanmıştır.
— 3194 sayılı İmar Kanununda ilgili idare olarak belirlenen belediye ve valiliklerin, bu Kanun kapsamında kalan alanlarda da kontrol ve denetimle görevli oldukları belirlenmek suretiyle kıyı ve sahil şerlitlerindeki her türlü iş ve işlemin ve imar uygulamalarının da aynı idarelerce kontrolünün sağlanması amaçlanmıştır.
— Kıyı ve sahlil şeritlerindeki imar mevzuatına aykırı yapılar hakkın da 3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerinin uygulanması suretiyle, ruhsatsız, ruhsat ve eklerine aykırı yapılar hakkında yapılacak yasal işlemler belirlenmektedir.
— Kanun hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında uygulana cak caydırıcı nitelikli cezai hükümler açıklanmaktadır.
— Yönetmelik maddesidir.
— Yürürlük maddesidir.
— Yürütme maddesidir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi <S. Sayısı : 301)