Tasarı/teklif madde 1
→ yürürlükteki madde 1— Amaç maddesi olup, rüşvet ve yolsuzluklarla etkin şekilde mücadeleyi sağla yacak usul esasları düzenlemenin Kanunun amacı olduğu belirtilmektedir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı 356 · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
Rüşvet ve yolsuzluk fiilleri Devleti zafiyete uğratan sosyal yaradır. Bunlarla mücadele için getirilen kanunlar cümlesinden olarak 9.8.1983 tarih ve 2871 sayılı Kamu Görevlileri ile İlgili Mal Bildirimi Kanunu uygulamada istenen sonucu sağlayamamıştır. Ayrıca zimmet, ihtilasen zimmet, irtikâp, rüşvet alıp verme, resmen vukubulan müzayede ve münakaşalara ve alım satı ma fesat karıştırma, Devlet Hâriciyesine ait mahrem evrakı veya şifreleri ifşa ve ifşasına sebe biyet verme, gerek doğrudan doğruya, gerek memuriyet vazifesini suiistimal suretiyle kaçakçı lık ve cürümlere iştirakten dolayı yapılacak takibatlarla Memurun Muhakematı Hakkında Ka nunu Muvakkat hükümlerinin uygulanmasını kaldıran 15.5.1930 tarih ve 1609 sayılı Bazı Cü rümlerden Dolayı Memurlar ve Şerikleri Hakkında Takip ve Muhakeme Usulüne Dair Kanun, mezkûr suçların failleri hakkında Cumhuriyet Savcılarınca doğrudan takibata geçilmesi imkâ nı getirmekle beraber, takibatı memurun atama merciinden izin alınması koşuluna bağlayan hükmü muvacehesinde, bu iznin verilmemesi halinde takibat yapılamaması sebebiyle, Kanu nun etkinliği ve istisnai özelliği kalmamış bulunmaktadır.
Bu itibarla, kamu görevlilerinin mal bildiriminde bulunmaları işlemlerine ve bununla ilgi li müeyyidelere işlerlik kazandırmak, 1609 sayılı Kanunu yürürlükten kaldırarak, Cumhuriyet savcısına izin almadan takibat yetkisi vermek, rüşvet ve yolsuzlukla mücadele olaylarının ay dınlatılmasına yardımcı olanlara ikramiye vermek ve bu suretle rüşvet ve yolsuzluklarla daha etkin mücadele edebilmek için bu Kanun teklifi hazırlanmış bulunmaktadır.
— Amaç maddesi olup, rüşvet ve yolsuzluklarla etkin şekilde mücadeleyi sağla yacak usul esasları düzenlemenin Kanunun amacı olduğu belirtilmektedir.
— Maddede, mal bildiriminde bulunmak mecburiyetinde olanlar gösterilmektedir.
— Maddede, haksız mal edinmenin tanımı yazılmaktadır.
— Bu maddede, mal bildirimine konu teşkil eden hususlar belirtilmektedir.
Madde S. — Bu maddede, mal bildiriminde bulunma zorunluğunda olan kişilerin, bu bil dirimleri ne zaman yapacakları hususu düzenlenmektedir.
— Maddede, bildirimlerin yenileceği zaman gösterilmektedir. Buna göre mal bildirimlerin sonu (0) ve (5) ile biten yılların en geç Şubat ayı sonuna kadar yenilenmeleri ge rekmektedir.
— Maddede, mal bildirimlerinin verileceği merciler gösterilmektedir.
— Maddede, mal bildirimlerinin gizliliği esası getirilerek, ancak bildirimlerin muhtevası hakkında soruşturma ve yargılama yapacak mercilere bilgi verilebileceği bildiril mektedir.
— Maddede, süresinde mal bildiriminde bulunmama fiillerinin müeyyedileri dü zenlenmektedir.
— Madde, mal bildirimlerini Kanundaki istisnalar dışında açıklayanlara veya bilgi verenlere cezaî müeyyide uygulanmasını düzenlemektedir.
— Maddede, gerçeğe aykırı beyanda bulunacaklara uygulanacak müeyyide ge tirilmektedir.
Madde 12; — Haksız mal edinme, mal kaçırma veya gizleme fiillerinin cezaları düzenlen miştir.
— Maddede, haksız edinilmiş malların zoralımına ilişkin hükümler düzenlen mektedir.
— Maddeye göre, Kanunun 3 üncü bölümünde düzenlenmiş olan suçları işle- ' yen suç faillerine ayrıca kamu hizmetlerinden yasaklanma cezası da hükmolunacaktır.
— Madde ile Kanunun 3 üncü bölümünde yazılı suçları işleyenlerin cezaları nın tecil edilmemesi ve şahsî hürriyeti bağlayıcı nitelikte olanların paraya veya tedbire çevrilmemesi, Türk Ceza Kanununun 119 uncu maddesinin bu suçlarda uygulanamaması esası geti rilmektedir.
— Maddede, bu Kanunun üçüncü bölümünde yazılı suçlarla, irtikâp, rüşvet alıp verme, ihtilas ve zimmete para geçirme, görev sırasında veya görevinden dolayı kaçakçılık, resmî ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarının açıklanması veya açıklanma sına sebebiyet verme suçlarından veya bu suçlara iştirak etmekten sanık olanlar hakkında Me murun Muhakematı Hakkında Kanunu Muvakkat hükümlerinin uygulanmaması esası getiril mekte, bu hükmün istisnaları gösterilmektedir.
— Maddede, vatandaşlar tarafından yapılacak ihbarlarla müfettiş ve muhak kikler tarafından yapılacak suç duyurulan ile ilgili hükümler yer almaktadır.
— Maddede, Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen suçların soruşturulması usulü düzenlenmektedir.
— Maddenin birinci fıkrasıyla, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek kararla atanmış memurlar bakımından mezkûr suçlardan dolayı soruşturma ve yargılama yetkisinin en yakın bir il merkezindeki adlî mercie ait bulunduğu belirtilmektedir. Bu memurların görev lerinin özelliği dikkate alınarak ve bulundukları mahal adlî merciince yargılanmalan halinde memuriyet nüfuz ve otoritelerine nakise gelmesi veya bunlann tahkikatın veya davamn seyrine etkili olmaları ihtimaline binaen ayrı esasa bağlanmışlardır.
Maddenin ikinci fıkrasında, bu suçların soruşturma veya kovuşturmalarının yer veya za man kaydına bakılmaksızın 3005 sayılı Meşhut Suçlann Muhakeme Usulü Kanununa göre ya pılmaları esası getirilmektedir.
— Maddede, bu Kanuna göre yapılacak soruşturma ve kovuşturmalarda, özel ve kamu kuruluşlarının istenen bilgileri eksiksiz vermek zorunda oldukları belirtilmektedir.
— Askerî şahıslar bakımından askerî savcıların da bu Kanun hükümlerine gö re soruşturma yapabilmelerini temin amacıyla madde düzenlenmiş bulunmaktadır.
— Maddeye göre, muhbir ikramiyesi ancak 14 üncü maddede yazılı suçlan Cum huriyet Başsavcılığına ihbar edenlere ödenecek, Cumhuriyet Başsavcılığı dışındaki mercilere yapılacak ihbarlar ikramiyeye hak kazandırmayacaktır.
— Maddede ikramiyenin kapsamı, hesaplanması ve ödenmesi gösterilmektedir.
— Yönetmelik maddesidir.
— Yürürlükten kaldırılan kanunlar belirtilmektedir.
— Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içinde mal bil diriminde bulunma zorunluluğu getirilmekte ve bulunmayanlara uygulanacak hükümler belir tilmektedir.
— Bu Kanuna göre yeni yönetmelik çıkıncaya kadar, eski yönetmeliğe göre hazırlanan beyannamelerin alınmasına devam olunacağı esası getirilmektedir.
— Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, bu Kanunla kapsama yeni alınan*suçlardan dolayı, haklarında Memurun Muhakematı Hakkında Kanunu Muvak kat hükümlerine göre, kesinleşmiş olan lüzumu muhakeme veya men'i muhakeme kararlan hariç, yapılmakta olan tahkikat evrakı derhal ilgili Cumhuriyet savcılıklanna gereği için tevdi oluna caktır. Kesinleşmiş olan lüzumu muhakeme veya men'i muhakeme kararları hakkında mevcut hükümlerine göre işlem yapılacağı tabiidir.
— Yürürlük maddesidir.
— Yürütme maddesidir.