Tasarı/teklif madde 1
→ yürürlükteki madde 1— Bu madde ile, Kanunun amacı gösterilmektedir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı 72 · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
Meslekî teknik eğitim, yurdumuzda asırlardan beri mevcut olmasına rağmen, eğitim di siplini içerisinde meslek okullarının açılışı 19 uncu asrın sonlarına rastlar. Bu okullardan me zun olanlar, ardarda geçirdiğimiz savaşlarda teknik eleman olarak büyük hizmetler görmüşler, Cumhuriyetin kuruluşundan sonra açılan okulların da ilk meslek öğreticiliğini yapmışlar ve yurdun onarılmasında büyük görevler ifa etmişlerdir.
Yurdun kalkınmasında meslek okullarının önemini dikkate alan Cumhuriyet hükümetle ri; sanat enstitüleri, endüstri meslek liseleri ile diğer teknik okul ve üniversiteler açmışlardır.
Ancak, pahalı bir eğitim sistemi gerektiren bu okullar, bütün vatan sathına doyurucu bir şekil de yayılamamıştır.
Başlangıçtan beri orta öğretim ve yüksek okul seviyesinde açılan bu okulların unvanları da sık sık değişmiş, dolayısıyla mezunlarına istikrarlı bir unvan verilmemiştir. Böylesi bir du rum, unvan ve yetki kargaşasına, ayrıca mezunların mağduriyetine sebep olmuştur.
İstikrar kesbetmiş bu okul, yüksekokul ve fakültelerin mezunlarına verilecek unvan; Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde, Ulaştırma Bakanlığı, Bayındırlık ve tskân Bakanlığı, Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı ve diğer bakanlıklarla özel sektörde çalışan mezunların görevlerini rahatça ve Iiyakatla yapmalarına, haklarının belirlenmesine ve gelişen sanayimizdeki katkıları nın artmasına sebep olacaktır.
Tasarı, bu amaçla hazırlanmıştır.
— Bu madde ile, Kanunun amacı gösterilmektedir.
— Bu madde ile, Kanunun kapsamı belirlenmektedir.
— Bu madde ile; endüstri meslek lisesi, kız meslek lisesi, teknik lise, kız teknik lisesi, erkek teknik öğretmen okulu, kız teknik öğretmen okulu, erkek teknik yüksek öğretmen okulu, kız teknik yüksek öğretmen okulu, yüksek teknik öğretmen okulu, teknik eğitim fakül tesi ve meslekî eğitim fakültesi ile lise üstü iki ve üç yıl süreli yüksek teknik öğretim veren okul mezunlarına verilecek unvanlar tespit edilmektedir.
— Teknik öğretmenler için geliştirilecek mühendislik programlarının uygulama esas ve usullerinin, Yükseköğretim Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği hükme bağlanmaktadır.
— Teknik öğretmenler için düzenlenecek mühendislik programlarının, Kanu nun yayımını izleyen ilk öğretim yılından itibaren ilgili fakültelerce uygulamaya konulacağı be lirtilmektedir.
— Mühendislik unvanı alanların yetki ve sorumluluklarının tespitinin nasıl ola cağı açıklanmakta; teknisyen, tekniker, yüksek tekniker ve tekniker öğretmenlerin yetki ve so rumluluklarının tespiti için de bir yönetmelik çıkarılması öngörülmektedir.
— Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce 3 üncü maddede belirtilen kurumlardan mezun olanlara da, aynı maddede öngörülen unvanların verileceği açıklanmak tadır.
— Bu madde ile Kanunun yürürlük tarihi açıklanmaktadır.
— Bu maddede, bu Kanun hükümlerinin Bakanlar Kurulunca yürütüleceği be lirtilmektedir.
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Endüstri Meslek Lisesi, Teknik Lise, Teknisyen Okulu, Erkek Sanat Yüksek öğretmen Oku lu, Yüksek Tekniker Okulu, Erkek Teknik öğretmen Okulu, Erkek Teknik Yüksek öğretmen i Okulu, Yüksek Teknik Öğretmen Okulu ve Teknik Eğitim Fakültesi Mezunlarına Unvan Veril mesi Hakkında Kanun Teklifi ekte sunulmuştur.
Gereğini arz ederiz.
Avni Âkyd Münir Doğan Olmeztoprak Bolu Malatya Cengiz Bulut Mustafa Kalemli İzmir Kütahya Cemal Tercan ,H. ibrahim Ozsoy İzmir Afyon Dr. Ülkü Güney Hamdi Eriş Bayburt Ankara Refik Arslan Mehmet Çevik Kastamonu Ankara Abbas Inceayan Halil Dumankaya Bolu İstanbul Mümin Gençoğlu Dr, Şerif Bedir/ıanoğlu Bursa Van Eyüp Aşık Mustafa Kıhçarslan , Trabzon Sakarya M. Bahattin Yücel Osman Ceylan îstanbul İstanbul Orhan Ergüdcr Gürol Soylu İstanbul ' İstanbul GEREKÇE Bilindiği gibi Meslekî Teknik Eğitim yurdumuzda asırlardan beri mevcut olmasına rağ men eğitim disiplini içerisinde meslek okullarının açılışı 19 uncu asrın sonlarına rastlar. Bu okullardan mezun olanlar ard arda geçirdiğimiz savaşlarda Teknik eleman olarak büyük hiz metler görmüşler, Cumhuriyetin kuruluşundan sonra açılan okullarında ilk meslek öğreticileri olduğu gibi, yurdun onarılmasında da büyük görevler ifa etmişlerdir.
Yurdun kalkınmasında Meslek okullarının önemini dikkate alan Cumhuriyet hükümetle ri Sanat Enstitüleri, Endüstri Meslek Liseleri ile diğer Teknik Okul ve Üniversiteler açmışlar dır. Ancak pahalı bir eğitim sistemi olan bu okullar büyük arzuya rağmen bütün vatan sathına doyurucu bir şekilde yayılamamıştır.
Başlangıçtan beri orta öğretim ve yüksek okul seviyesinde açılan bu okulların unvanları da sık sık değişmiş, dolayısıyla mezunlarına istikrarlı bir unvan verilememiştir. Böylesi bir du rum unvan, yetki kargaşasına ve mezunların mağduriyetine sebep olmuştur, kanaatimizce is tikrar kesbetmiş bu okulların yüksekokul ve fakültelerin mezunlarına verilecek unvan, Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde, Ulaştırma Bakanlığı, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı, Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı ve diğer bakanlıklarla özel sektörde çalışan mezunların görevlerini rahatça ve liyakatla yapmalarına, haklarının belirlenmesine ve gelişen sanayimizdeki katkıları nın artmasına sebep olacaktır.
Teknisyen Unvanı: Sanat Enstitüsü, Endüstri Meslek Lisesi ve Teknik Lise mezunlarına verilecek bir unvandır. Teknik Lise ve Teknisyen Okulu, Sanat Enstitüsü ve Teknik Lise me zunlarına verilecek en güzel unvan Teknisyenlik unvanıdır. Mevcut Kanunlara ve uygulamalara da açıklık getirecektir.
Tekniker ve Yüksek Unvanı: Mülga Tekniker ve Yüksek Tekniker okullarının yerine açılan üniversitelere bağlı Meslek Yüksek Okullarının Teknik dallarından mezun olanlara verilecek bir unvandır. Teknisyen üstü ve mühendis öncesi bir unvan olan teknikerlik, kamu kurum ve kuruluşlarında, serbest piyasada sanayide geçerli ve anlaşılır bir unvandır. Piyasada kullanılan bu isim kanuni olarak da tescil edilmiştir.
' Teknik öğretmen ve Üretim Mühendisliği Unvanı: Meslekî ve teknik eğitimin temel amacı ferde, istihdam için gerekli bilgi ve becerileri kazandırmak ve onun yeteneklerini, işi bir araç olarak kullanmak suretiyle çok yönlü geliştirmektir. Ülkemiz, ihtiyacı olan vasıflı işgücünün yetiştirilmesinde büyük ölçekli yatırımları gerçekleştirmiş bulunmakta ve bu yöndeki çabalar halen devam etmektedir. Cumhuriyetimizin kuruluş yıllarında, vasıflı işgücünün yetiştirilme sinde meslekî-teknik okula dayalı bir gelişme modeli kabul edilmiştir. Bu amaçla çok sayıda meslekî teknik okul açılmıştır.
Endüstriyel meslekî-teknik okulların atelye ve meslek dersleri öğretmenlerini yetiştirmek için Ankara'da 1937 yılında, meslekî-teknik okul mezunlarının kabul edildiği ilk Erkek Teknik öğretmen Okulu kurulmuştur. Meslekî ve teknik okulların artan teknik öğretmen ihtiyacını karşılamak amacıyla ikinci yüksek teknik öğretmen okulu İstanbul'da 1976 yılında açılmıştır.
Teknik yüksek öğretmen okulları 41 sayılı K.H.K. ile teknik eğitim fakültelerine dönüştürül müş ve üniversitelere bağlanmıştır. 41 sayılı K.H.K.'ye göre Fırat Üniversitesince meslekî ve teknik öğretim kurumlarına atelye ve meslek dersleri öğretmeni yetiştirmek için açılan teknik eğitim fakültesi ile bu kurumların sayısı üçe ulaşmıştır.
Yüksek teknik öğretmen okulları ile teknik eğitim fakülteleri mezunları, teknik öğretmen ve yönetici olarak endüstriyel meslekî ve teknik eğitimin geliştirilmesinde değerli hizmetler yap mışlardır. Bu kurumlardan mezun olanlar kamu ve özel sektör işletmelerinde de teknik ele man olarak görev almışlar ve ülkemiz endüstrisinin gelişmesine katkıda bulunmuşlardır. An cak kamu ve özel sektör işletmelerinde teknik eleman olarak çalışan teknik öğretmenlerin gö rev, yetki ve sorumluluklarının açıklıkla belirlenmemiş olması çeşitli güçlükler yaratmıştır. En düstride üretim elemanı olarak çalışan teknik öğretmenlerin görev, yetki ve sorumluluklarını belirlemek için yapılan çeşitli teşebbüsler bugüne kadar probleme çözüm getirici bir sonuca ulaşamamıştır.
1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun 14 üncü maddesinde, "....Mesleklerin kade meleri ve her kademenin unvan, yetki ve sorumlulukları kanunla tespit edilir ve her derece ve türdeki örgün ve yaygın meslekî eğitim kurumlarının kuruluş ve programları bu kademelere uygun olarak düzenlenir..." hükmü yer almaktadır.
Ayrıca, ülkemiz endüstrisinde yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar ve mimar dı şında görev yapmakta olan teknik elemanlar, çeşitli okullarda ve değişik alanlarda yetiştiril mektedirler.
Yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar ve mimarların yüksek öğrenimlerini mütea kip kazandıkları unvan ile yetki ve sorumlulukları 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hak kında Kanun, 6269 sayılı Kimyagerlik ve Kimya Mühendisliği Hakkında Kanun ve 7472 sayılı Ziraat Mühendisliği Hakkında Kanun ile belirlenmiştir.
Bunlardan, yüksek öğrenimlerini yurtdışında yapanlar ise, mesleklerini Türkiye'de icra ede bilmeleri için denklik belgesi ve ruhsatname almak zorundadırlar. Denklik belgesi ve ruhsat- > — s — nameler, 3458, 7472 ve 2547 sayılı Kanunların ilgili Hükümlerine göre düzenlenmektedir.
Dört yıllık yüksek teknik öğretim veren: Erkek Teknik Öğretmen Okulu, Erkek Teknik Yüksek öğretmen Okulu, Yüksek Teknik öğretmen Okulu ve Teknik Eğitim Fakültesinden me zun olanlara Öğretmenlik mesleği dışında çeşitli üretim alanlarında mühendislik seviyesinde etkin insan gücü olarak da istihdam edilmektedir.
Bu yükseköğrenim kurumlarından mezun olanlar alanlarında;
a) Fen ve matematik, mühendislik, resim, tasarı, prensip ve uygulamalarına ait bilgileri kullanarak; araştırma deneyleri, analizleri ve testler,
b) Geliştirme ve tasarım faaliyetlerini düzenleyerek imalat projeleri,
c) Çeşitli teknolojik fonksiyonları üretim üzerinde uygulama,
d) Proje ve işlemlerin zaman ve maliyetini hesaplama,
e) Teknolojik cihazları kurma, çalıştırma ve bunları maiyetindeki elemanlara öğretme,
f) Karmaşık cihaz ve işlemlerdeki aksaklıkları teşhis etme,
g) Üretim problemlerini tespit etme,
h) Üretimi düzenleme ve kontrol etme,
ı) Test sonuçlarını ve diğer bilgileri yorumlama ve değerlendirme,
i) Üretimde imalat ve maliyet hesaplarını yapma, yeterliliklerine, sahiptirler.
Yukarıda öğrenim seviyesi ve nitelikleri açıklanan söz konusu.yüksekokul ve fakülte me zunlarının yaptıkları hizmete göre unvan, yetki ve sorumlulukları mevzuatla tescil edilmedi ğinden, görev yaptıkları kurumlar tarafından kendilerine farklı unvan, yetki ve sorumluluklar verildiği, teknik kademelerdeki hiyerarşik konumlarının belirlenemediği müşahade edilmekte dir. Bu sebeble; adı geçen yüksekokul ve fakülte mezunlarının, hem endüstride hem de endüst riyel teknik öğretim kurumları ile kamu kurum ve kuruluşlarında görev aldıkları dikkate alı narak unvan, yetki ve sorumluluklarının belirlenmesini sağlayacak bu Kanun tasarısının hazır lanmasına ihtiyaç duyulmuştur.
Teknik Eğitim Fakültesi mezunlarının tamamı öğretmen olarak istihdam edilemediğinden öğretmenlik mesleği dışında çalışanların görev, yetki ve unvanlarının belirlenmesinde zaruret görülmektedir. Kaldı ki, öğretmen olarak çalışan bu.elemanların, en az yetiştirdikleri eleman lara verilen 1 inci sınıf elektrikçi, teknisyen, tekniker gibi yetki, sorumluluk ve unvan hakları nın bir üst derecesini taşımalarının adalet ve insaf ölçülerine uygun düşeceği aşikardır.
Teknik Eğitim Fakültelerince, teknik öğretmenler için üretim mühendisliği programları nın açılması, kamu ve özel sektör işletmelerinde üretim elemanı olarak çalışan teknik öğret menlerin görevlerini daha verimli yapmalarına, endüstrimizin gelişmesine uzun yıllardır de vam eden yetki ve sorumluluk problemlerinin çözümlenmesine imkân sağlayacaktır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesi ile kamu kurumlarında üretim elemanı olarak görev yapan teknik öğretmen okulları ve teknik eğitim fakülteleri mezunları, teknik hizmetler sınıfı kapsamına alınmıştır. Ancak, kamu kurumlarında üretim elemanı olarak çalışan teknik öğretmenler, çeşitli unvanlarla istihdam edilmişler ve bu durum bir çok probleme temel oluş turmuştur. Tasarının kanunlaşması ile bu tür problemler çözümlenmiş olacak, teknik öğret menlerin teknik personel olarak gelişmeleri yolu açılacaktır.
MADDE GEREKÇELERİ