Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine, 2313 Sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanunda,657 Sayılı Devlet Memurları Kanununda ve 178 Sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

- Bu madde, Özellikle taraf olmaya hazırlandığımız 1988 tarihli Uyuşturucu ve Psijcotrop Maddelerin Kaçakçılığına Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesi ve halen taraf olduğumuz diğer antlaşmalardan kaynaklanacak yükümlülüklerimiz ile terör ve diğer organize suç örgütleriy le olan mücadelemiz de dikkate alınarak uyuşturucu ve psikotrop maddelerin kaçakçılığı ile kara paramn aklanmasının önlenmesi amacıyla tasarının hazırlandığı ve bu amaca yönelik hükümleri kapsadığı belirtilmiştir.

- Söz konusu Kanun tasarısında yer alan kavramların, farklı yorumlara ve tekrara meydan vermeyerek daha anlaşılır olması için bu maddede tanımlar yapılmıştır.

- Kara paranın aklanmasının önlenmesinde etkinliği ve zamanında harekete geçil mesini sağlamak üzere politikaların belirlenmesi ile ilgili kuruluşlar arası koordinasyon, denetim vb. görevleri yerine getirecek, malî hareketleri inceleyip denetleyecek, tek bir kuruma duyulan ih tiyaçtan ötürü bu madde kaleme alınmıştır.

- Bu maddede Başkanlığın, kara paranın aklanmasının önlenmesinde etkili ve ve rimli çalışabilmesi yönünde, görev yetki ve sorumlulukları belirtilmiştir. Maddede görevler sayılır ken Başkanlığın ulusal ve uluslararası düzeyde kara paranın aklanması ile mücadelede muhatap ku ruluş olması amaçlanmıştır.

- Bu maddede, Malî Suçlar Araştırma ve İnceleme Başkanlığı için, sorumlu olduğu hizmetlerin yürütülebilmesi, bu hizmetlerle ilgili amaç ye politikaların tayini, planlama, kaynakla rı düzenleme ve sağlama, koordinasyon, gözetim, takip ve denetim gibi görevleri yerine getirmek üzere ana hizmet birimleri, danışma birimi ve yardımcı birimlerden oluşan bir teşkilat yapısı öngö rülmüştür.

- Malî Suçlar Araştırma ve İnceleme Başkanının nasıl seçileceği, görev, yetki ve so rumlulukları bu madde düzenlemiştir.

- Bu madde ile Malî Suçlar Araştırma ve İnceleme Başkanlığında, Başkana görev lerinde yardımcı olmak üzere iki başkan yardımcısının görevlendirilebileceği belirtilmiştir.

- Başkanlığın 4 üncü maddede belirtilen görevlerini yerine getirecek olan ana hiz met birimleri, yapılacak işin niteliği de göz önüne alınarak;

a) Veri Toplama ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı, •••• b) İnceleme ve Uygulama Dairesi Başkanlığı,

c) Mevzuat ve Koordinasyon Dairesi Başkanlığı, Şeklinde tespit edilmiştir.

- Başkanlığın ana hizmet birimlerinden birisi olan Veri Toplama ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı, kara paranın aklanmasının önlenmesine ilişkin çalışmalar yapmak, bilgiler top lamak, bunları değerlendirmek ve dışarıdan gelecek ihbarlarla kara paranın aklanması suçunun iş lendiği yönünde elde edilen verileri İnceleme ve Uygulama Dairesi Başkanlığına iletmek üzere gö revlendirilmiştir.

- Başkanlığın ana hizmet birimlerinden birisi olan İnceleme ve Uygulama Dairesi Başkanlığı, Veri Toplama ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı ile Cumhuriyet Savcısının bizzat veya zabıta marifetiyle intikal ettirdiği suça ilişkin hususlarda inceleme yapmak, ihbarları değer lendirmek, gerekli araştırma ve incelemeleri yapmak ve suç delillerini toplamakla görevlendiril miştir.

Başkanlığın ana hizmet birimlerinden birisi olan Mevzuat ve Koordinasyon Da iresi Başkanlığı, kara para aklamasının önlenmesi amacıyla gerekli düzenleyici işlemleri yapmak, ulusal ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği ve görüşmelerde bulunmakla görevlendirilmiştir.

- Başkanlığın danışma biriminin Hukuk Müşavirliği olduğu belirtilmiştir.

- Bu maddede Başkanlığın danışma birimi olan Hukuk Müşavirliğinin görevleri sa yılmıştır.

- Bu madde ile Başkanlığın ana hizmet birimleri ve danışma birimine yardımcı ol mak üzere, başkanlıkta zorunlu olarak yürütülmesi gereken idarî, malî, personel ve sivil savunma konularına ilişkin hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla;

a) İdarî ve Malî İşler Dairesi Başkanlığı,

b) Personel Dairesi Başkanlığı,

c) Savunma uzmanlığı, Oluşturulmuştur.

- Bu maddede, Başkanlığın yardımcı birimlerinden olan İdarî ve Malî İşler Daire si Başkanlığının görevleri belirtilmiştir.

- Bu maddede, Başkanlığın yardımcı birimlerinden olan Personel Dâiresi Başkan lığının görevlerine yer verilmiştir.

- Özel kanunda ve diğer kanunlarda savunmaya ilişkin görevleri yerine getirmek üzere oluşturulan, Savunma Uzmanlığının bu oluşuma ilişkin görevleri belirtilmiştir.

- Bu madde, Türk hukuk sistemi açısından sır saklama mükellefiyetinin genel espirisi itibarıyla bu konunun ehemmiyetine binaen tanzim olunmuştur.

- Bu madde, Başkan ve her kademedeki Başkanlık yöneticilerinin, etkili ve verim li çalışabilmesi ve hizmetin aksamaması amacıyla yetkilerinin bir kısmını astlarına, sınırlarını ya zılı ve açıkça belirtmek suretiyle devredebilmelerini sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.

— Kara paranın aklanmasının önlenmesine ilişkin çalışmaları etkin bir şekilde yü rütmek amacıyla Malî Suçlar Araştırma ve İnceleme Başkanlığı Uzmanlarının, çalışmalarında ge rekebilecek her türlü evrakı tetkik etmelerinin zarurî olduğu açıktır. Bu madde, uzmanların her tür lü evrakı tetkik edebilmeleri ve uygulamayı takip etmelerini sağlamak amacıyla sağlanmıştır.

- Bu madde ile kara paranın aklanması suçunun ortaya çıkarılması için. Ceza Mu hakemeleri Usulü Kanunu ile diğer teftiş ve denetime ilişkin kanunlarda da yer aldığı gibi, ilgili ku rum ve kuruluşlar ile inceleme yapılan yerlerin, bilgi ve belgeleri 20 nci maddede belirtilen incele me ve denetlemeye yetkili Malî Suçlar Araştırma ve İnceleme Başkanlığı ile Uzmanlarına verme ve yardımcı olma yükümlülüğü getirilmiştir.

-Madde 21'de belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmesinden mahremiyet defi ileri sürülerek dahi imtina edilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

- Kara paranın aklanmasının önlenmesinde görev alacak uzman yardımcıları için, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan niteliklere ek olarak, aranacak vasıflar bu maddede gösterilmiştir.

- Bu maddede 23 üncü maddede sözü edilen uzman yardımcılarının uzman olabil meleri için gerekli asgarî şartlar belirtilmiştir. Madde de ayrıca iki kez sınavda başarı gösterememe sebebiyle uzman olamayan uzman yardımcılarının memuriyet derece ve kademelerinde bir de ğişiklik yapılmaksızın Başkanlık içerisinde başka bir göreve alınmalarına ilişkin hüküm de getiril miştir.

- Bu maddede kadroların tespiti; ihdası^ kullanımı ve iptali ile kadrolara ait diğer hususlara uygulanacak hükümler belirtilmiştir.

- Tasarının 6 ncı maddesinde belirtilen Başkana ait atama ve seçilme hükümleri nin dışında, diğer personelin atama ve seçilmesinde uygulanacak hükümler belirtilmiştir.

-Tasarının 3 üncü maddesinde tanımı yapılan Kontrollü Teslimatın yurt içi ve yurt dışında uygulanabilmesi için gerekli şartlar bu maddede gösterilmiştir. Maddeye göre kontrollü tes limat uygulamasına geçilebilmesi için organize kaçakçılık suçunun varlığı şarttır. Sırf önceden bi linen alıcıya uyuşturucu ve psikotrop madde götürülmesi halinde kontrollü teslimat uygulaması ya pılmayacak, organize örgütler meydana getirmek suretiyle işlenen kaçakçılık suçlarında bu yol uy gulanacaktır.

- Yargı teşkilatının faaliyetine ilişkin yasalarda her mahkeme nezdinde, bu mah kemelere bağlı olarak görev yapan Cumhuriyet Savcılarının bulunacağı, Cumhuriyet Savcılarının görevlerinin, mahkemelerin görev çevresi ile sınırlı olacağı hükme bağlanmış ise de uyuşturucu ve psikotrop madde kaçakçılığı yönünden, kontrollü teslimat uygulamasına geçildiğinde bu hüküm lerden ayrı düzenleme yapılması zorunluluğu ortaya çıkmıştır. Uyuşturucu ve psikotrop maddele rin, organize suç örgütlerine mensup olan kişiler tarafından nakli sırasında bir çok mahkemenin yargı çevresinden geçileceği cihetle hangi mahkemenin yetkili olacağı sofunu ortaya çıkacaktır.

Bu maddede organize suç örgütlerinin, işlediği uyuşturucu ve psikotrop madde kaçakçılığı su çunun Devlet Güvenlik Mahkemesinin görev alanına girdiği de göz önünde bulundurularak, yetki sorunu halledilmiş, kontrollü teslimata karar verecek Cumhuriyet Savcısının Ankara Devlet Gü venlik Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı olduğu, kontrollü teslimat uygulamasına son verilmesi ha linde uygulanmanın son verildiği yerdeki işin niteliğine göre Devlet Güvenlik Mahkemesi veya di ğer Cumhuriyet Savcılarının olaya el koyması gerektiği, yurt dışına çıkma işlemi tamamlandığın da çıkış yeri Cumhuriyet Savcılarınca suçun takip ve izleneceği hükme bağlanmıştır.

- Maddede, Kara paranın aklanması suçları tek tek sayılmak suretiyle gösterilmiş ve şiddet sebeplerine yer verilmiştir. Kaçakçılık suçu sebebiyle cezanın artırılabilmesi için kaçak çılık suçuna ilişkin madde ve eşyanın Türkiye'ye ithali veya Türkiye'den ihracının kanunla yasak lanmış olması gereklidir. İthalat rejimi kararlarıyla yasaklanma keyfiyeti artırma için yeterli değil dir. Maddede kasdedilen terör suçunun 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda kabul edildiği şekli ile nitelendirilmesi gereklidir. Maddede kara paranın aklanması maksadıyla, teşekkül vücuda getirmek suretiyle kara paranın aklanması suçunun işlenmesi şiddet sebebi sayılmıştır. Bu tür te şekkül olmaksızın tüzelkişilerin suça iştirakleri söz konusu olduğu takdirde 4 üncü fıkraya göre tü zelkişiler, yöneticileri ile birlikte cezalandırılacaklardır. Ancak tüzelkişilerin durumları gereği ce zalandırma, para cezasının uygulanması şeklinde olacaktır.

-Tasarı ile 1988 tarihinde Viyana'da imzalanan Uyuşturucu ve Psikotrop Madde ler Kaçakçılığına Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesinin iç hukukumuza yansıtılması amaçlan mıştır. Sözleşme, uyuşturucu ve psikotrop madde imalinde kullanılan madde ve eşyaların kontro lünü öngörmektedir. Sözleşmede öngörülen kontrolü sağlamak için 30 uncu maddede 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun ile 3298 sayılı Uyuşturucu Maddeler ile İl gili Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Uyuşturucu ve Psikotrop Maddeler Kaçakçılığına Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesinin Ek-1 ve 2 numaralı tabloları ile bu tabloların değişiklikle rinde yer alan maddelerin imali, ithali ve ihracı, nakli, bulundurulması, alımı ve satımı izne bağlan mış ve izinsiz bu işlemlerin yapılması cezaî yaptırıma konu edilmiş, ayrıca uyuşturucu ve psikot rop maddelerin imalatında kullanmak amacıyla veya kullanılacağını bilerek gerekli teçhizat ve sair malzemeyi imal, ithal, ihraç veya nakledenler veya bulunduranlar, satan veya alanlar hakkında da uygulanacak cezaî müeyyideler belirtilmiştir.

- Bu madde ile 18 inci maddeye aykırı davranışlar cezaî müeyyideye bağlanmıştır.

- Başkanlığa bilgi ve belge verme zorunluluğu getiren 21 inci maddenin cezaî mü eyyidesi bu maddede düzenlenmiş ayrıca kimlik tespiti yapmamanın ve kimlik tespitine ilişkin bil gileri saklamamanın da cezası gösterilmiştir.

- 29 uncu maddede suç olarak ihdas edilmiş olan kara paranın aklanmasına ilişkin talepler ile müsadere taleplerinin hangi mahkemelerce karara bağlanacağı bu maddede belirtilmiş, ayrıca müsadere yönünden devletler hukukunun karşılıklılık ilkesine yer verilmiştir.

- Bu madde ile, kara paranın aklanması suçuna ilişkin ciddî emarelerin varlığı ha linde, suçun ortaya çıkarılması yönünde, banka ve banka dışı malî kurumlardaki hak ve alacakla rın, kiralık kasa mevcutları da dahil olmak üzere dondurulması amaçlanmış ve buna ilişkin düzen lemelere yer verilmiştir.

- Bu madde ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa Malî Suçlar Araştırma ve İnceleme Uzman Yardımcıları ve Uzmanları ibareleri eklenmiştir.

- Malî Suçlar Araştırma ve İnceleme Başkanlığındaki kadroların ihdasına ilişkin bu hükümle 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmündeki Kararnameye kadro eklenmiştir.

- Geçici 1 inci maddede belirtilen kadroların nasıl doldurulacağı bu madde de hükme bağlanmıştır.

- Kanunun yürürlük tarihi belirtilmiştir.

- Bu maddede yürütme düzenlenmiştir.