Tasarı/teklif madde 1
- Bu maddeyle, Kanunun amacı gösterilmiştir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı 303 · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Bu kanunda tasarı metni belgede okunamadığı için numaraların yürürlükteki metinle örtüştüğü doğrulanamadı; yanlış maddeye bağlamamak için gerekçeler tasarıdaki sırasıyla, bağlanmadan verilmiştir.
Modern infaz sisteminden amaç, hükümlünün iç varlığına nüfuz ederek onu ıslah etmek, bir daha suç işlemesinin önüne geçerek kendisini topluma yararlı bir fert olarak serbest bırakmaktır.
Islah faaliyetlerinden en önemlisi, hükümlü ve tutukluyu çalıştırarak onu bir meslek ve zanaat sa hibi yapmaktır. Hükümlü ve tutuklular halen döner sermaye esasına dayalı işyurtlarında çalıştırıl maktadır. Ancak bu işyurtları maalesef dağınık, eskimiş teknolojiye sahip, rantabilitesi düşük ve aralarında koordinasyon bulunmayan tesisler haline gelmişlerdir.
Tasarı ile işyurtlarının genel yönetimi ve koordinasyonu İşyurtları Yüksek Kuruluna bırakıl makta; açık cezaevlerinde kurulan işyurtları, atölye, ünite ve tesislere dönüştürülmektedir.
Tasarı, İşyurtları Kurumunun gelirleri ile modern infaz sisteminin gerektirdiği cezaevlerinin yapımını, mevcutlarının tamir ve tadil edilmesini, modern cihazlarla donatılmasını, son teknoloji ye dayalı yeni atölye, ünite ve tesislerin vücuda getirilmesini sağlamayı amaçlamaktadır.
- Bu maddeyle, Kanunun amacı gösterilmiştir.
- Maddede, Kanunda geçen bazı ibare ve kavramların tanımı yapılmış, bazı ibare lerin kısaltılmış şekilleri gösterilmiştir.
Kavramların tanımları izah niteliğinde bulunduğundan ayrıca açıklama yapılmasına gerek gö rülmemiştir.
- Bu maddede, ceza infaz kurumları ile tutukevlerinde hükümlü ve tutukluların tretmanı amacına yönelik olarak çalıştırılmaları için kurulan Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İş yurtları Kurumunun hukukî yapısı gösterilmiştir.
Modern penaloji ilminin üzerinde en çok durduğu konulardan biri hükümlülerin çalıştırılmasıdır. Çalışma, infazın ıslah edici bir unsuru olarak görülmüştür.
Bu nedenle işyurdu faaliyetine yeni bir yön verilmesi zorunlu görülmüş, bunun temini için "Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu" oluşturulmuştur.
Bu kurum; tüzelkişiliğe sahip, sorumluluğu sermayesi ile sınırlı, bu Kanundaki hükümler sak lı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabi bir kuruluştur.
Maddede;
- İşyurtları Kurumunun amaç ve faaliyet konuları, - Organları, bunların kimlerden teşekkül edeceği, gösterilmiştir.
- Bu maddede işyurtlarınıh kuruluşu ile bunlara ilişkin esaslar gösterilmiştir.
Merkezden uzak yerlerde süratle iş görmesi, işyurdu faalietine ilişkin her türlü işi kendi adına yapabilmesi, yaptığı iş ve işlemlerde taraf olabilmesi, vergiler yönünden ortaya çıkacak sorunların giderilmesi için işyurtları tüzelkişiliğe sahip kılınmıştır.
Madde, İşyurtları Kurumunun ve işyurtlarının muhasebei Umumiye Kanunu ile Devlet İhale Kanununa ve Sayıştayın denetimine tabi olmamaları, bunların denetiminin 2.4.1987 tarih ve 3346 sayılı Kanun uyarınca yapılması öngörülmüştür.
- Bu maddede, İşyurtları Kurumu Yüksek Kurulunun görevleri gösterilmiştir.
- Bu maddede, sekreteryanın görevleri gösterilmiştir.
— Maddeyle, Hazinece adalet hizmetleri ile ceza infaz kurumları ve tutukevleri için tahsis edilen bina ve arsaların; satışına, kiraya verilmesine, satış ve kira paralarının mahkeme ve ceza infaz kurumları ile tutukevleri binalarının yapım, onarım ve tadilatı ve işyurdu faaliyetlerinde kullanılmak üzere İşyurtları Kurumu'bütçesine gelir kaydına Bakanlık yetkili kılınmıştır.
- Bu maddede, İşyurtları Kurumunun sermaye kaynaklan gösterilmiştir.
Maddede;
- İşyurtları Kurumu bütçesi ile işyurtları bütçelerinden yapılacak harcamalar, - İşyurtlarına ait malların Devlet malı sayıldığı, bunlar aleyhine suç işleyenlerin Devlet mal ları aleyhine suç işleyenler gibi cezalandırılacağı, gösterilmiştir.
- Bu maddede, işyurtlarında görevli personel ve işçilerle ilgili malî hükümler dü zenlenmektedir.
- Bu maddede, yönetmelikte yer alacak hususlar gösterilmiştir.
Öngörülen yönetmelik bu Kanunun yürürlüğe'girdiği tarihten itibaren altı ay içinde çıkarıla cak ve bu yönetmelik yürürlüğe girinceye kadar mevcut yönetmelik ve talimatnamelerin uygulan masına devam edilecektir.
- Maddeyle, 1721 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin (B) bendinde değişiklik yapıl mak suretiyle, ceza infaz kurumu ve tutukevlerinde görevli personelin giydirilmesi; hükümlü ve tu tukluların giydirilmesi, yatırılması, ısıtılması, temizliğinin sağlanması, okutulması, eğitilmesi, meslek veya zanaat sahibi yapılması, çalıştırılması ve hükümlü ve tutuklular ile görev başında bu- T lunan personelin 12 Eylül 1330 tarihli Askerî Tayinat ve Yem Kanunu Muvakkati hükümlerine gö re belirlenecek olan erlerin iaşesine ilişkin esaslar dairesinde iaşe olunmaları sağlanmaktadır.
- Maddeyle, Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığının görevleri yeniden dü zenlenmektedir.
- Bu maddede, 2992 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinde yapılan değişiklikle Ba kanlığa bağlı kuruluşlar yeniden düzenlenmektedir.
- Maddeyle, 2992 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi değiştirilmek suretiyle, ceza in faz kurumlan ve tutukevlerinin yönetimine dair tüm işlem ve uygulamalar ile işyurtlarının deneti miyle görevli kontrolörlerin atama, nakil ve diğer özlük haklarına ilişkin düzenleme yapıl maktadır.
- Kanunlarda geçen bazı ibareler değiştirilmektedir.
- 2548 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin son fıkrasındaki parasal sınır günün ko şullarına uygun olarak 1 milyon liraya yükseltilmiştir. Diğer taraftan 2548 sayılı Yasaya göre alı nacak olan harçlar ile yiyecek bedellerinin hususî pul bastırılmak suretiyle tahsili uygulamada zor luklar yarattığı gibi büyük ölçüde masrafa da neden olduğundan, maddeyle 2548 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde yapılan değişiklikle harçlar ve yiyecek bedellerinin makbuz karşılığı tahsili esa sı getirilmiştir.
- İcra ve iflas dairelerinin paralarının yatırılacağı bankaların belirlenmesine ilişkin hüküm getirilmiştir.
- Bu maddede ihdas edilen kadrolar gösterilmiştir.
- Bu maddede, yürürlükten kaldırılan hükümler yer almıştır.
- Maddeyle, 1721 sayılı Kanunun 4 üncü, 4358 sayılı Kanunun 6 ncı mad desi uyarınca kurulmuş bulunan işyurtlarının aynî ve nakdî bütün malvarlıklan ile alacak ve borç larının bu Kanunla kurulan îşyurtları Kurumuna devredilmesi sağlanmıştır.
- Maddeyle, bu Kanuna göre düzenlenecek yönetmelik hükümleri yürürlü ğe girinceye kadar Ceza İnfaz Kurumlan ile Tevkifevlerinin Yönetimine ve Cezaların İnfazına Da ir Tüzüğün bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunması sağlanmak tadır.
- Yürürlüke ilgilidir.
, Madde 21. - Yürütmeyle ilgilidir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Kadük bulunan esas numaraları aşağıda belirtilmiş olan tasarıları İçtüzüğün 78 inci maddesi uyarınca yeniden teklif ediyorum.
Gereğini saygılarımla arz ederim. 19.3.1996 M. Sevil Oktay .Ankara 1/520 - Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevlerinin Kuruluş ve İdaresine Dair Kanun Tasarısı ' TC.
Başbakanlık 11.3.1993 Kanunlar ve Kararlar Genel Müdürlüğü Sayı: B.02.0.KKGI 101-489103474 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Adalet Bakanlığınca hazırlanan ve Başkanlığınıza arzı Bakanlar Kurulunca 2.2.1993 ta rihinde kararlaştırılan "Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevlerinin Kuruluş ve İdaresine Dair Kanun Tasarısı" ile gerekçesi ilişikte gönderilmiştir.
Gereğini arz ederim. ' Süleyman Demirel Başbakan GENEL GEREKÇE Ceza infaz kurumları ile tutukevleri hizmetlerinin çağdaş bir anlayış içinde yürütülmesini sağ lamak üzere kurumlarla ilgili mevzuatın günümüz koşullarına uygun hale getirilmesi zorunluluğu ortaya çıkmış bulunmaktadır.
Günümüzün evrensel gelişmeleri ve ihtiyaçları ile Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleş meler çerçevesinde bu zorunluluk daha da belirgin bir hal almıştır.
Ceza ve tutukevlerinin fizikî koşullarını iyileştirmek ve çağın gereklerine uygun olarak ceza evi yönetimini yeniden yapılandırmak ancak bir yasa değişikliği ile mümkün olacaktır.
Bu amaçla hazırlanan tasanda ceza ve tutukevleri çağdaş kurallara uygun, sağlıklı, güvenli modern araç ve gereçlerle donatılmış bir eğitim ve ıslah kurumları haline getirilmektedir.
Yürürlükteki hükümlere göre her asliye ceza mahkemesinin bulunduğu yerde bir cezaevi ku rulması öngörülmektedir. Bu hüküm gereksiz ve çok sayıda cezaevi yapılması sonucunu yaratmak tadır. Mevcut cezaevleri yapısal olarak koruyucu ve muhkem olma vasıflarından uzaktır.
Tasarı ile bu esastan dönülerek Bakanlıkça belirlenen yerlerde elverişli fizikî yapıya sahip, muhkem, elektronik donanımlı kurumların oluşturulabilmesi olanağı getirilmektedir. Böylece böl ge cezaevi uygulamasına geçilmektedir.
Tasarı ile uygulamada görülen aksaklıkları gidermek üzere kurum yönetimi tamamıyla kurum müdürüne bırakılmakta, böylelikle cezaevi yönetimi iki başlılıktan kurtarılmaktadır. Cumhuriyet başsavcılarının kurum müdürleri üzerindeki yetkileri kaldırılmaktadır. Ancak yönetimde meslekî yeterliliğe önem verilerek kurum müdürlerinin hukuk, kamu yönetimi, sosyal hizmetler, sosyoloji, psikoloji eğitim bilimleri alanlarında eğitim görmüş kişiler arasından atanmaları öngörülmektedir.
Kurum müdürüne yardımcı olmak üzere servis müdürleri oluşturulmaktadır. Bugün ikinci mü dür veya müdür yardımcısı unvanlı kadroda görev yapan ancak cezaevi yönetimine olumlu hiç bir katkısı bulunmayan bu müdürlerin yönetimde etkinlikleri sağlanmaktadır.
Tasarı ile kurumların iç ve dış korumasının infaz ve koruma memurları tarafından yerine ge tirilmesi öngörülmektedir.
Halen mevcut uygulamada, iç koruma Adalet Bakanlığınca, dış koruma İçişleri Bakanlığına bağlı jandarma tarafından sağlanmakta; hükümlü ve tutukluların sevk ve nakil işleri de yine jandar ma tarafından yerine getirilmektedir.
Kurumların iç ve.dış güvenliğinin sağlanmasına yönelik iş ve işlemler, birbirleriyle yakından ilgili, birbirini sürekli olarak etkileyen ve tamamlayan faaliyetler olup bu göreve ilişkin yetki ve so rumluluğu bir otoriteye verilmesi, çalışmaların tek elden yürütülmesi, hizmette etkinliğin sağlan ması bakımından zorunlu ve gerekli bulunmaktadır. Diğer yandan yönetime ilişkin çalışmalarla ko rumanın, sağlanması çalışmaları arasında sıkı bir ilişki ve karşılıklı etkileme mevcuttur. Bu ilişki deki kopukluk, karışıklığa, zaafiyete ve bir çok sorunlara neden olmaktadır. Firar olayları cezaev lerinin fizikî yapısındaki zaafiyet yanında yönetim ve korumadaki bu iki başlılıktan kaynaklanmak tadır. Tasarı ile bu sakıncalar giderilmektedir.
Tasarı ile işyurtlarında yeni bir yapılanmaya gidilerek tüzelkişiliğe sahip ilişkilerinde özel hu kuk hükümlerine tabi, özerk, sınırlı-sorumlu sermayeli ticarî ve ekonomik esaslara göre işletilen İş letmeler ve İşyurtları Kurumu oluşturulmaktadır. Bu kuruma bağlı olarak fabrika düzeyinde eko nomik ölçekte ve seri üretim yapan işletmeler ile daha küçük çapta işyerleri bulunacaktır.
Halen hükümlülerin çalıştırıldıkları işyurtları dağınık eskimiş teknolojiye sahip bir kısmı za rar eden ve aralarında koordinasyon bulunmayan tesisler haline gelmiştir. Tasarı ile açık cezaevle rinde ekonomik ölçekte seri üretim yapan işletmeler kurulmakta, işyurtları ise atölye ve daha kü çük çaplı işyerlerine dönüştürülmekte bunların genel idare ve koordinasyonu bakanlık bünyesinde oluşturulan bir kurula bırakılmaktadır.
Tasarıda çağdaş normlara dayalı bir cezaevi yönetimi ile cezaevi fiziksel yapısının oluşturul ması amaçlanmaktadır.
MADDE GEREKÇELERİ