Bazı Fonların Tasfiyesi Hakkında Kanun

– Madde ile, fonlarla yürütülen hizmetlerden devamında zorunluluk arz edenlerin ilgili kurum ve kuruluş bütçelerinden yerine getirilebilmesi ve bu suretle bütçe disiplinine katkıda bulunulması amacıyla, maddede belirtilen fonların tasfiye edilmesi öngörülmüştür.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı bünyesinde oluşturulan Çiftçi ve Kooperatifçilik Tanıtma, Eğitim ve Ödüllendirme Fonu ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Kooperatifçilik Tanıtma ve Eğitim Fonu tarafından yürütülen hizmetlerin ilgili Bakanlık bütçesine bu hizmetler için ödenek tahsis edilmesi suretiyle yerine getirilmesi mümkün bulunduğundan adı geçen iki Fonun tasfiye edilmesi amaçlanmıştır.

2090 sayılı Tabiî Afetlerden Zarar Gören Çiftçilere Yapılacak Yardımlar Hakkında Kanun ile kurulmuş bulunan Fonun önceki yıllarda gelir ve giderleri çok düşük seviyede gerçekleşmiş bulunduğundan ve Fonun faaliyetleri Tarım ve Köyişleri Bakanlığı bütçesine konulacak ödeneklerle yürütebileceğinden, adı geçen Kanunla kurulan Fon kaldırılmaktadır.

2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ile Turizm Bakanlığı nezdinde kurulan Turizmi Geliştirme Fonunun, Fon tarafından üstlenilen turizm yatırımlarına kredi desteği sağlama ve dış pazarlama imkânlarının geliştirilmesi gibi hizmetlerin anılan Bakanlık bütçesinden veya genel teşvik mevzuatı çerçevesinde yerine getirilmesi mümkün bulunduğundan, söz konusu Kanunun;fonun kurulması, gelirleri, giderleri ve fon yönetmeliğine ilişkin hükümlerinin yürürlükten kaldırılması ve bu suretle Fonun tasfiye edilmesi öngörülmüştür.

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile Kültür Bakanlığı emrinde, özel hukuka tâbi gerçek ve tüzelkişilerin mülkiyetinde bulunan, korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının;

korunması, bakımı ve onarımı için aynî, nakdî ve teknik yardım yapmak ve kredi vermek amacıyla kurulan ve gelirleri bütçeye konulan ödenek ve Fondan verilen kredilerin geri dönüşlerinden oluşan Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının Onarımına Katkı Fonunun kaldırılmasına karşın, söz konusu Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrası yürürlükten kaldırılmayarak Kültür Bakanlığınca, özel hukuka tâbi gerçek ve tüzelkişilerin mülkiyetinde bulunan ve korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının korunması, bakımı ve onarımı için aynî, nakdî ve teknik yardım yapılması ve kredi verilmesi imkânı saklı tutulmuştur.

Çevre kirliliğinin önlenmesi ve çevrenin iyileştirilmesi amacıyla, 2872 sayılı Çevre Kanunu ile Çevre Bakanlığı bünyesinde oluşturulan ve kaynakları ağırlıklı olarak, çevre kirliliğini önleyici ve çevreyi iyileştirici faaliyetlerde kullanılmak üzere belediyelere verilen araç gereçlerin alımlarında kullanılan Çevre Kirliliğini Önleme Fonu, çevre kirliliğinin önlenmesi ve çevrenin iyileştirilmesi faaliyetlerinin, fon uygulaması yerine genel bütçe prensipleri içinde ilgili Bakanlık bütçesinden yapılarak bütçe disiplinine katkı sağlanması amacıyla tasfiye edilmekte ve 2872 sayılı Kanunun Fonun kurulması, gelirleri ve Fonun kullanılmasına ilişkin hükümleri yürürlükten kaldırılmaktadır.

Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesindeki Trafik Hizmetlerini Geliştirme Fonunun tasfiye edilmesi halinde, Fon tarafından yürütülen;bilgi işlem merkezinin geliştirilmesi, trafik hizmetlerinin geliştirilmesi ve etkinlik kazandırılması amacıyla her çeşit araç ve gerecin sağlanması, trafikle ilgili görevler verilen mahallî idarelerin bu konudaki projelerinin finanse edilmesi, okullar ve kurslar açmak dahil trafik personelinin ve halkın eğitim faaliyetlerinin geliştirilmesi hizmetleri, bu Kanunun 5 inci maddesi ile getirilen hüküm çerçevesinde sigorta yaptıranların sigorta şirketlerine ödeyecekleri sigorta primi üzerinden alınan fon gelirlerinin bütçeye gelir ve Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesine özel ödenek kaydedilmesi suretiyle yerine getirilebilecektir.

3213 sayılı Maden Kanunu ile kurulmuş bulunan Madencilik Fonunun teşkili, kaynakları, işleyişi, denetimi ile Madencilik Fonunun tanımı ve maden sahasından çıkarılacak cevherlerin işletme yıllık brüt kârından Madencilik Fonunun % 5 oranında aldığı pay ve bunun Etibank’a aktarılmasına ilişkin hüküm ile Kanunda geçen “Madencilik Fonuna” ve “madencilik fon katkısı ve” ibareleri yürürlükten kaldırılmakta, bunun sonucu oluşacak gelir kayıplarının telafisi amacıyla da bu Kanunun 5 inci maddesinde gerekli düzenlemeler yapılmaktadır.

Muhtaç sanatçılara, sosyal yardım amacıyla kurulmuş olan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan yardım yapılabileceği, Fon tarafından, her yıl belirlenecek sayıda filmin yapımcı ve yönetmenine sinema başarı ödülleri ve kredi verilmesi ve Türk kültür zenginliklerini tanıtıcı mahiyetteki projelerin desteklenmesi hizmetlerinin ise Kültür Bakanlığı bütçesinden yerine getirilebileceği düşünüldüğünden, 3257 sayılı Sinema, Video ve Müzik Eserleri Kanunu ile Kültür Bakanlığı nezdinde kurulan Sinema ve Müzik Sanatı Destekleme Fonunun tasfiye edilmesi öngörülmüştür.

3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun gereğince, federasyon faaliyetlerinde sürat ve verimliliği artırmak amacıyla kurulan Federasyonlar Fonu aracılığı ile yapılan hizmetlerin Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü bütçesinden yerine getirilmesi mümkün olduğundan, malî disiplinin ve bütçe birliğinin sağlanmasını teminen Fon tasfiye edilmekte, müsabakalardan elde edilecek brüt hâsılattan gerekli masraflar çıktıktan sonra geriye kalan miktardan Fona pay ayrılmayarak bu miktarın tamamı müsabakanın yapıldığı Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri ile müsabaka yapan kulüplere bırakılmaktadır.

Bunun yanı sıra;

– 2510 sayılı İskân Kanunu ile, iskân işleri için lüzumlu olan harcamaların karşılanması amacıyla T.C. Ziraat Bankası bünyesinde kurulan Özel İskân Fonu, – 6831 sayılı Orman Kanunu ile kurulan Ağaçlandırma Fonu ve Orman Köylülerini Kalkındırma Fonu, – 2873 sayılı Millî Parklar Kanununun kapsamına giren yerlerin tesis koruma, onarım, bakım, tanıtım ve işletme harcamaları için Orman Bakanlığı emrinde kurulan Millî Parklar Fonu, – 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu ile oluşturulan Tarım Reformu Fonu, – Virginia ve Burley vasıflı şark tipi tütün ekiminin iyileştirilmesi, geliştirilmesi, tütün ekicilerinin desteklenmesi ve eğitilmesi, tütün borsasının kurulması, tütün üretici kooperatiflerinin finansmanı, sektörce kurulacak hangar ve kurutma tesisi gibi yatırımların desteklenmesi, yurt dışında Türk tütününden sigara imal eden fabrikaların kurulması, Tekelin modernizasyonu ve özelleştirilmesi, Türkiye’de üretilen sigara ve diğer tütün mamulleri ihracatının desteklenmesi ve gerektiğinde ihracatın teşviki için Eximbank’a kredi verilmesi hususlarında destek ve teşvikte bulunmak amacıyla kurulan, ancak bu amaçların gerçekleştirilmesi yönünde bugüne kadar yeterli işlerlik kazandırılamayan Tütün Fonu, – Adalet hizmetlerinin süratli ve etkin bir şekilde yürütülebilmesi için Adalet Bakanlığı merkez ve taşra teşkilâtıyla bağlı kuruluşları, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinin bina, eğitim tesisi, konut, araç, gereç ve tefriş ihtiyaçlarının karşılanmasına yardımcı olmak için gerekli kaynakların sağlanması amacıyla Adalet Bakanlığı nezdinde kurulmuş bulunan Adalet Teşkilâtını Güçlendirme Fonu ile – 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu ile kurulan ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığı bünyesinde faaliyetleri sürdürülmekte olan Ölçüler ve Ayar Fonunun, Tasfiye edilmesi ve söz konusu fonlara ilişkin mezkûr kanunlarda yer alan diğer hükümler ile Tarım Reformu Fonunun kaldırılmasına paralel olarak, 3155 sayılı Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunda yer alan, ilgili personele fondan ödeme yapılmasına ilişkin hükmün de yürürlükten kaldırılması öngörülmüştür.

– Bu Kanunun 1 inci maddesi ile Özel İskân Fonunun tasfiyesi öngörüldüğünden, 2510 sayılı İskân Kanununun ek 35 inci maddesinde geçen, göçmen konutlarının yapımının fonlar ihale yönetmeliğine tâbi olacağına ilişkin hüküm yürürlükten kaldırılmakta ve bu konu ile ilgili ita amirliği yetkisi aynı Kanunun ek 34 üncü maddesi uyarınca Başbakan tarafından görevlendirilen Bakana verilmektedir.

– Madde ile, 2380 sayılı Belediyelere ve İl Özel İdarelerine Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanunun 1 inci maddesi yeniden düzenlenerek, gelirlerinin tamamı genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamı üzerinden ayrılan paydan oluşan, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı nezdindeki Belediyeler Fonu ve Mahallî İdareler Fonu ile İçişleri Bakanlığı nezdindeki İl Özel İdareleri Fonu ve Mahallî İdareler Fonunun kaldırılması öngörülmüştür.

– a) Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Fonu tasfiye edilerek, verilen hizmetler karşığında toplanan ücret veya bedellerin Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezinde kurulacak bir döner sermaye işletmesinde toplanması öngörülmüş ve döner sermaye işletmesinin sermayesi, gelirleri, işletmenin tâbi olmayacağı mevzuat ve işletmeden yapılacak harcamalara ilişkin konular ile yönetmelikle düzenlenecek hususlar belirtilmiştir.

b) Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Fonunun her türlü gelir ve gideri ile demirbaşları, kadrosuyla birlikte personeli, taşınır ve taşınmaz malvarlıkları, alacakları, borçları ve yükümlülüklerinin, Fonun yerini alan döner sermaye işletmesine devredilmesi öngörülmüştür.

– a) 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile verilen görevleri yapmak üzere kurulan ve tüzel kişiliği haiz Sermaye Piyasası Kurulunun bütçesi, Fon adı altında tutulan bir hesapla yürütülmekte ve giderleri bu özel Fondan karşılanmaktadır. Mezkûr Kanunda düzenlenen Fon, klasik anlamda fon uygulamalarından uzak olup, daha çok Sermaye Piyasası Kurulunun özel bütçesi olarak kullanılmakta ve kurulun bütün giderleri de buradan yapılmaktadır. Bu nedenle Kurulun, görevlerini yerine getirmesi açısından anılan Kanunda geçen “Fon” ibarelerinin “Hesap” olarak değiştirilmesi öngörülmüştür.

b) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 12 nci maddesinin dördüncü fıkrası değiştirilerek , bu Kanunun 1 inci maddesi ile kaldırılan Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının Onarımına Katkı Fonundan yapılacak harcamalar ve verilecek kredilere ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirlenmesine dair hüküm madde metninden çıkarılmıştır.

c) Bütçe kapsamı dışında yer alan ve gelirlerinden bütçeye kesinti yapılmayan Garanti Fonu, zorunlu malî sorumluluk sigortasına tâbi motorlu araçların sebep olacakları zararların, işletenin sorumluluğuna ilişkin kurallar uyarınca geçerli teminat tutarları dahilinde karşılanması amacıyla, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği nezdinde faaliyet göstermekte, işlevi açısından bir tür sigorta mahiyetinde olup gelirleri kamu geliri niteliği taşımamaktadır. Adının “fon” olmasına karşın, bir tür “hesap” niteliğinde olan Fonun, fon tanımı dışında tutularak, fon sistemi dışında Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabı şeklinde faaliyetlerine devam etmesi öngörülmüştür.

Ayrıca, bu Kanunun 1 inci maddesi uyarınca, Trafik Hizmetlerini Geliştirme Fonunun kaldırılması öngörüldüğünden, 2918 sayılı Kanunun 91 inci maddesinin üçüncü fıkrasında, sigorta yaptıranların, sigorta şirketlerine ödeyecekleri sigorta primi üzerinden adı geçen Fona yatırılması öngörülen tutarın, Maliye Bakanlığı bütçesine gelir ve EmniyetGenel Müdürlüğü bütçesine özel ödenek kaydedilmesi suretiyle trafik hizmetlerinde kullanımının sağlanması amaçlanmıştır.

d) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 131 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Trafik Hizmetlerini Geliştirme Fonuna yatırılan basılı kâğıtlar ve plakaların satışının federasyona sağladığı net gelirin % 60’ının, bu Kanunun 1 inci maddesi uyarınca söz konusu Fon kaldırıldığından, Maliye Bakanlığınca bütçeye gelir ve Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesine özel ödenek kaydedilerek Emniyet Genel Müdürlüğü hizmetlerinde kullanılması amaçlanmaktadır.Gelirin kalan kısmı ise, Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonuna bırakılmaktadır.

e) Bu Kanunun 1 inci maddesi ile Madencilik Fonunun tasfiyesi öngörüldüğünden ve Maden Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında geçen “% 5’i fon iştiraki” ibaresi kaldırıldığından, bir gelir kaybına yol açmamak amacıyla söz konusu tutar aynı maddede yer alan Devlet hakkına ilave edilerek, Devlet hakkı % 10’a çıkarılmaktadır. Bunun yanı sıra, 3213 sayılı Madencilik Kanununda geçen “Madencilik Fonuna” ibareleri “bütçeye” olarak değiştirilerek, ilgili maddelerde belirtilen fon gelirlerinin bütçeye aktarılması ve aynı Kanunun 35 inci maddesinde geçen “Madencilik Fonundan” ibaresi “Bakanlık bükçesinden” şeklinde değiştirilerek söz konusu maddede belirtilen masrafların bütçeden karşılanması amaçlanmıştır.

– Madde ile, kaldırılan fonlara ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaya, Maliye Bakanı ile Devlet Planlama Teşkilâtı Müsteşarlığı ve Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu bakanlar yetkili kılınmıştır.

Ayrıca, yurt dışı reklam ve fuar gibi turizm pazarlama işleri için Turizm Bakanlığı ilgili yıl ödeneğinin % 50’sini geçmemek ve Maliye Bakanlığının uygun görüşünü almak kaydıyla, gelecek yıllara sari taahhüt ve sözleşmeler yapılması konusunda Turizm Bakanlığına yetki verilmiştir.

– a) Bu Kanun ile yürürlükten kaldırılan fonların her türlü gelirinin genel bütçe geliri addedilmesi ve genel bütçe saymanlıklarınca tahsil edilmesi, söz konusu fonların bu Kanunun yürürlük tarihi itabarıyla mevcutları ve nakit bakiyelerinin Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlığına yatırılması ve bu miktarların bütçeye gelir yazılması, bu Kanun ile yürürlükten kaldırılan fonlardan kullandırılan kredilerin geri dönüşlerinin, tahsil edildikten sonra 15 gün içerisinde ilgili kurumun merkez saymanlığı hesabına yatırılması, yatırılan bu tutarların aynı amaçla kullanılmak üzere, Maliye Bakanlığınca bütçeye gelir ve ilgili kurumun bütçesine özel ödenek kaydedilmesi öngörülmüştür.

Ayrıca, bu Kanunla ve diğer şekillerde kaldırılan fonlardaki mevcut personelin, istekleri halinde, ihtiyaç bulunan diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki durumlarına uygun boş memur kadroların naklen atanmaları, kaldırılan fonların varsa demirbaşları ile taşınır ve taşınmaz tüm mallarının bağlı bulundukları kurum veya kuruluşa devredilmesi hükme bağlanmıştır.

b) Yürürlükten kaldırılan fonların gelirlerini ve varsa ilave ödeneklerini gerektiğinde, bu fonlar tarafından yürütülen hizmetlerden devamına ihtiyaç duyulanlarda kullanılmak üzere, ilgili bakanlığın bütçesinde mevcut veya yeniden açılacak tertiplere kısmen veya tamamen özel ödenek kaydetmeye Maliye Bakanının yetkili kılınması, bu tertiplerdeki ödeneklerden yıl içinde harcanmayan tutarların, ertesi yıl bütçesine gelir ve ödenek kaydedilmesi ve bu tertiplerden yapılacak harcamaların kapsamının, fonların yürürlükten kaldırılan mevzuatları ile belirlenen çerçeveyi aşmaması öngörülmüştür. Böylece, bu Kanun uyarınca tasfiye edilen fonlar tarafından yürütülen hizmetlerden devamına ihtiyaç duyulanların, uygulamada boşluğa yol açılmamasını teminen bütçeden yapılmasına imkân sağlanmakta ve bu uygulamaya ilişkin esasların ilgili kuruluşlar ile Maliye Bakanlığınca müştereken belirlenmesi hükme bağlanmaktadır.

– Yürürlük maddesidir.

– Yürütme maddesidir.