Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun

– Bu maddeyle, Kanunun amacının; Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri Genel Müdürlüğünün yeniden yapılandırılması ile Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumunun kurulmasına, bu Kurumun görev ve yetkilerinin düzenlenmesine ve tütün ve tütün mamullerinin Türkiye’de üretimine, iç ve dış alım satımına ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi olduğu belirtilmektedir.

Kanunda sözü edilen Bakan, Kurul, Kurum ve Açık Artırma Başlangıç Fiyatının tanımları verilmektedir.

– Bu madde ile, piyasa faaliyetlerinin istenilen sonuçları vermesi için gerekli düzenlemelerin yapılmasından ve piyasanın izlenmesinden sorumlu, kamu tüzel kişiliğini haiz, idarî ve malî özerkliğe sahip, kararlarını; herhangi bir kişi, kurum, kuruluş veya organdan emir veya talimat almaksızın serbestçe alabilen Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu kurulmakta ve Kurumun teşkilât yapısı düzenlenmektedir.

İdarî bakımdan Devlet Bakanlığı ile ilişkili olan Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumunun temsil ve karar organının, Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurulu olduğu da madde ile hükme bağlanmaktadır.

Kurulun yedi üyeden oluşması öngörülmüş olup, Kurul üyelerinin kimlerden oluşacağı ve nasıl atanacağı hususu düzenlenmektedir.

– Madde ile, Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurulu üyelerinin görev süreleri ve boşalan üyeliklere atama yapılmasının esasları düzenlenmiştir. Kurul üyelerinin görev süreleri 5 yıl olarak belirlenmiş olup, herhangi bir nedenle üyelikleri sona erenlerin ne şekilde ve ne süreyle atanacağı belirtilmektedir.

Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurulunun yerine getireceği görevler dikkate alınarak bu Kurula üye olacak kişilerde aranan şartlar ile Kurulun çalışma usul ve esasları düzenlenmektedir. Kurulun hangi sürelerde toplanacağı ve toplantıların yönetimiyle, Kurul toplantıları için gerekli müzakere ve karar nisapları ile oylama usul ve esasları düzenlenmektedir.

Piyasanın düzenlenmesi ile kontrol ve denetiminden sorumlu olan ve ilgili konularda tam yetkili bulunan Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurulunun görevleri ve yetkileri madde ile ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

– Madde ile, Kurum personelinin statüsü, atanma usulü ve özlük hakları düzenlenmiştir. Görülen hizmetin önemi gereği, Kurumda çalışacak personelin belirli niteliklere sahip olması gerektiğinden, bu nitelikteki personelin temini için, personelin ücret ve malî haklar dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbi olacakları ilkesi benimsenmiş, böylece Anayasanın 128 inci maddesine uygun bir yapı oluşturulmuştur.

Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurulu üyelerinin ve Kurum personelinin emeklilik işlemleri ile hizmet sürelerinin değerlendirilmesine ilişkin düzenlemeler madde ile getirilmiştir.

Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurulu üyeleri ile hizmet birimi personeli ücret ve malî haklar bakımından 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbi olmadıkları için, ücret ve malî hakların burada düzenlenmesi gereği ortaya çıkmış olup, madde, bu doğrultuda düzenlenmiştir.Ücret politikası, Kurul Başkanı üyeleri ile kurum personelinin görevlerini etkin bir şekilde gerçekleştirmelerini teşvik edecek şekilde belirlenmiştir.

– Madde ile Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumunun gelirleri ve giderleri ile Kurumun hesaplarını denetleyecek merci belirlenmektedir.

– Bu madde ile tütün satışlarının tütün üreticisi diğer dünya ülkelerinde olduğu gibi tütün satış merkezlerinde ve açık artırma yöntemi ile yapılması düzenlenmiştir. Bu şekilde tütün üreticilerine ürettikleri tütünü serbest piyasa kuralları gereğince ve tütünlerinin gerçek değerlerinin üzerinden satma imkânı sağlanmakta ve üreticilerin daha kaliteli ürün üretmeleri teşvik edildiği gibi aynı zamanda yazılı sözleşme ile üretim esası getirilmektedir.

Ayrıca, ülkemizde tütün mamullerini üretmek isteyenler ile piyasaya arz etmek isteyenlerin uyması gerekli şartlar belirlenmekte tütün ve tütün mamullerinin yurt içi ve yurt dışı ticaretine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmekte ve Türk tütüncülüğünü koruyan düzenlemeler getirilmektedir.

Ayrıca 4619 sayılı Kanuna paralellik sağlanarak işlenmiş tütünün satılması amaçlanmıştır.

Ülkemizde tütün eksperliği yıllardır farklı bir uzmanlık alanı olarak kabul edilmiş ve uygulamada tütün eksperleri görev almıştır. Bu madde ile tütün eksperliği ve eksperlerin yapabileceği işler ile eksper olmayanların yapamayacakları işler düzenlenmektedir.

– Bilindiği üzere, yapısal reformlar içinde tarım reformu, uygulanmakta olan istikrar programının en önemli unsurlarından birini teşkil etmektedir. Tarım reformu çerçevesinde, mevcut destekleme sistemi değiştirilerek yerine doğrudan gelir desteği sistemine geçilecektir. Ayrıca, alternatif ürün projesi kapsamında üreticilere muhtelif ödemeler yapılacaktır.

Bu kapsamda, yayımlanması gerekli olan Bakanlar Kurulu kararalarının herhangi bir kanunî dayanağı bulunmadığından bu maddeyle söz konusu politikalara ilişkin ödemelerin yapılabilmesini teminen hukukî zeminin oluşturulması amaçlanmaktadır.

– Bu madde ile tütün ve tütün mamullerini kaçak üreten ve satanlara uygulanacak cezaî müeyyideler düzenlenmektedir.

– Madde ile, Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri Genel Müdürlüğü kamu iktisadî kuruluşu statüsünden çıkarılarak iktisadî devlet teşekkülü statüsüne geçirilmektedir. Bu suretle özelleştirme uygulamalarına ilişkin her türlü işlem 4046 sayılı Kanun çerçevesinde Özelleştirme İdaresi tarafından daha kolay ve daha seri bir şekilde yapılabilecektir.

– Bu madde ile özelleştirme programında bulunan ve sermayelerinin tamamı Devlete ait olan kuruluşların özelleştirilmelerinin verimli ve süratli bir şekilde yapılabilmesi için zaman kaybına neden olan şekil şartlarının kaldırılması amaçlanarak anonim şirket statüsündeki bu kuruluşlarda genel kurul toplantılarına ilişkin şekil şartlarına ilişkin düzenlemeler yapılmaktadır.

– Bu madde ile 4046 sayılı Kanunun özelleştirme programında bulunan kuruluşlara ticaret siciline tescil ve Sermaye Piyasası Kurulu kayıt işlemlerinden ücret muafiyeti düzenlenmektedir.

– Bu madde ile yapılan yeni düzenleme nedeniyle yürürlükten kaldırılan kanunlar belirtilmiştir.

– A) Bu fıkra ile, Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol İşletmeleri Genel Müdürlüğünün özelleştirme işlemleri tamamlandıktan sonra Kurul üyeliği için adı geçen Genel Müdürlüğün ilgilendirildiği Bakanlığın Kurul üyeliği için aday önerme yetkisinin Kurula geçeceği belirtilmektedir.

B) 2002 yılından itibaren Devlet olarak tütün destekleme alımlarına son verileceği ve 2001 yılı üretim kotasının da dağıtılmış olması karşısında geçici olarak tütün destekleme kararını uygulayacak kuruluşu belirleme yetkisi Bakanlar Kuruluna bırakılmaktadır. Ayrıca 2000 ve 2001 yılı ürünleri için 1177 sayılı Kanunla belirlenen yerler dışında yapılan ekimler için uygulanacak cezaî müeyyideler düzenlenmektedir.

C) Bu fıkra ile yeni teşkil edilecek olan kurumda istihdam olunacak personelin Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri Genel Müdürlüğünden alınması ve alınacak kişilerin belirlenmesinde uyulacak usul ve esaslarla sayılarının tespitinin ilgili kamu kuruluşları temsilcilerinin iştiraki ile oluşturulacak bir komisyon marifetiyle yapılması düzenlenmektedir.

D) Bu fıkra ile Kurumun faaliyete geçiş süresi belirtilmekte ve Kurumun faaliyete geçinceye kadar hizmetin kesintiye uğramamasını teminen Kurumun görevlerinin Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütüleceği belirtilmiştir.

E)Bu fıkra ile Kurumun ihtiyaç duyacağı taşınır ve taşınmaz mallar ile araç ve gerecin bir protokolle devri ile devre ilişkin işlemlerin vergi, resim ve harçtan muaf olması öngörülmektedir.

F) Bu fıkra ile tütün eksperlerinin müktesep haklarının korunması sağlanmaktadır.

G) Bu fıkra ile bu Kanunun 6 ncı maddesinde yer alan tütün ve tütün mamulleri üretim miktarı ölçüsü belirtilerek daha sonraki yıllardaki üretim miktarı ölçüsünü sıfıra kadar indirmeye ve tütün, tütün mamulleri, alkol ve alkollü içkilerin dış ticaretine ilişkin usul ve esasları belirlemeye Bakanlar Kurulunun yetkili olduğu belirtilmektedir.

– Yürürlük maddesidir.

– Yürütme maddesidir.

Sanayi, Ticaret, Enerji Tabiî Kaynaklar,