Tasarı/teklif madde 1
yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı— Noktalama işaretleri ve kelimelerdeki harflerin doğru kullanılmasını sağlamak için harfler düzeltilmiştir.
Kaynak: Millet Meclisi S. Sayısı 497 · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
T. C. Anayasasının 138 nci maddesi askerî yargının, askerî mahkemelerle disiplin mahkemeleri tarafından yürütüleceğini âmir bulunmaktadır. Maddede bahsi geçen disiplin mahkemeleri yeni Anayasamızla getirilen bir askerî yargı merciidir.
Temsilciler Meclisince hazırlanan Anayasa Usarısmda 138 nci madde de disiplin ımehkenıeleri bulunmamakta idi. Adı ıgeçen tasarının Millî Birlik Komitesinde 138 nci madde değiştirilerek disiplin mehkemeleri eklenmiştir. Bu husus; Anayasa tasarısının Millî Birlik Komitesince de ğiştirilen maddeleri hakkında Anayasa Komisyonu raporunun 36 nci maddesinde aynen «1 nti fıkraya, (askerî mahkemeler) den ayrı olarak (askerî disiplin mahkemeleri) ilâve edilmiştir.» demek suretiyle 'belirtilmiştir. (Temsilciler Meclisi Tutanak Dergisi 70 nci Birleşim sahife 493 ve 494.) Askerliğin temeli olan ve Türk Silâhlı Kuvvetleri içhizmet Kanununda «kanunlara, nizamlara ve âmirlere mutlak bir itaat ve astının ve üstünün hukukuna riayet» olarak tanımlanan disiplinin sağlanması ve korunması askerî yargının başlıca görev ve gayesidir. Bu görev halen Askerî Ce za ve Aas'kerî Muhakeme Usulü kanunlarına istinaden adlî âmir ve askerî meh'keımeler ile disiplin cezası vermek yetkisini haiz disiplin amirlerince sağlanmaktadır. Ancak askerî mahkemelerin yet kisine dâhil bulunan ve disiplini çok »yakından ilgilendiren 'bâzı suçların soruşturma ve yargılan maları; bilhassa, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununda müşabih olarak Askerî Muhakeme Usu lü Kanununun kanuni ve zaruri muameleleri sebebiyle kısa zamanda »bitirilememektedir. HaDbuki suç teşkil eden bir fiilin işlenmesi ile bozulan disiplinin mümkün olan en kısa zamanda iadesi;
askerliğin niteliği ve kamu güvenliğini çok yakından ilgilendirmesi yönünden, âdi suçlar sebebiyle bozulan sosyal nizamın iadesinden çok daha önemlidir. Bu sebeple disiplin suçlarına bakacak ve disiplin işleri ile çok daha yalkm ilgileri bulunan «askerler» den teşekkül edecek disiplin mahke meleri kurulması gerekli görülmüştür. Bu zaruret yukarıda adı geçen Anayasa Komisyonu ra porunda «Silâhlı Kuvvetlerde disiplini süratle sağlamak malksadiyle ve sadece .asker kişileri yargılamak üzere ihdas edilen bu yeni yargı mercileri maddenin ruhuna aykırı düşmemektedir.
Ve 118 nci maddenin son fıkrasında kabul edilmiş olan esasın tatbikatından ibarettir. Bu sebeple, yapılan değişikliğe, komisyonumuz katılmaktadır, «denerek belirtilmiş ve aynı görüşü Anayasa Komisyonu sözcüsü «de» filhakika Millî Birlik Komitesinde maddenin görüşülmesi sırasında demokratik (memleketlerde bile disiplin mahkemelerinin m o ve ut ve bunların yalnız .askerlerden kuru lu olduğu izah edildi. Bizde izahları haklı bulduk. Komite ile birlikte formüle edilen maddeye ko misyonumuz da katıldı» şeklinde savunmuştur.
Anayasamızın 138 nci maddesi ve bu madde hükmünü yorumlıyan yukarıki beyanlar da naza ra itibare alınarak disiplin mahkemeleri yargılama usulü' ve ceza kanunu tasarısı hazırlanmıştır. Bu tasarı ile; disiplini doğrudan doğruya ilgilendiren suçların, yargılanması disiplin mahkemelerine tev di edilmiş ve bu suçların yargılamalarında disiplinin gerektirdiği çabukluğu .temin edecek ibasit bir yargılama usulü kabul edilmiştir.
Birinci maddede silâhlı kuvvetler kuruluşundaki alay, tümen ve daha büyük (Deniz ve havadır eşidi) komutanlıklar ile Kuvvet Komutanları ve Genelkurmay Başkanlığı nezdinde disiplin mahkeme lerinin kurulacağı, bundan 'başka Kuvvet Komutanlarının teklifi veya Genelkurmay Başkanlığınca doğrudan doğruya diğer komutanlık ve askerî kurum amirlikleri nzedinde de adı geçen mahkeme lerin kurulmasına imkân sağlamıştır.
ikinci maddede disiplin mahkemesinin bir başkan ile iki üye olmak üzere üç subaydan kurula caklara, astsubay, erbaş ve erlerin yargılanmalarında üyelerden (birinin astsubay olabileceği öngörül müştür. y 3 neti madde bu mahkemelerin başkan ve üyeleri ile yedeklerinin seçim usulünü tesbit etmek tedir. iBu suretle; bu mahkemelerin başkan ve üyelerinin sürekli olmaları kabul edilmiyerek, her disiplin mahkemesinde üç subayın esas görevinden uzak kalmaması temin edilmiş ve dolayısiyle de başkan ve üyelerin daimi olmaları halinde kıt'a ve disiplinin enstantane-icaplarını unutarak bu halin disiplin malike m elerinin subaylardan teşkili maksadını bertaraf etmesi önlenmiştir.
4 ncü madde, başkan ve üyelerin niteliklerine aittir. Bunların en az bir yıllık bir hizmet yap mış olmaları ve sanığın astı olmamaları ayrıca baş kanın en az yüzbaşı rütbesinde bulunması kabul edilerek askerliğin ve disiplinin icapları göz önünde bulundurulmuştur. Bilhassa başkan ve üyele rin; sanığın ve birbirlerinin âmiri olamıyacakları şart koşularak bu mahkemelerde de amirlik mü nasebetlerinden doğabilecek her türlü zararlı tesirler bertaraf edilmiştir.
5 nci madde As. M. U. K. nmn 141 nci maddesinin 1 nci fıkrası hükmüne mütenazır olarak ha zırlanmıştır.
6 nci madde disiplin mahkemelerinde yargılanacak olanlar hakkında gerekli soruşturmayı ya pacak olan disiplin subayına aittir. Madde bu subayın prensibolarak asikerî savcı sınıfından olmasını, bu vasıfta subay personel yetersizliğinden temin edilemediği takdirde diğer bir sınıf subayının da bu göreve seçileceğini ve tümen ve daha büyük komutanlık veya askerî kurum âmirleri nezdinde kurulacak disiplin mahkemelerinde bu görevin personel tasarrufu noktai nazarından hareketle komutanlıklar veya amirlikler nezdineleki müşavir hâkimler tarafından yapılacağını göstermektedir.
7 nci madde disiplin mankemelerinde kimlerin yargılanabileceğim tâyin etmektedir. Anaya samıza göre mukaddem bir kanun olan Türk Silâhlı Kuvvetler îçhizmet Kanununun 2 ve 3 ncü maddeleri «asker» î •tanımlamıştı ve bunlar resmî kıyafet taşıyan Silâhlı Kuvvetler men suplarıdır. Anayasamızın 138 nci maddesinde askerî mahkemeler ve disiplin mahkemelerinde yargılanacakları belirtiler «asker kişiler» ise sadece «asker» 1er değildir. Anayasadaki deyim Askerî' Ceza Kanununun 3 ncü maddesindeki «askerî şahıslar» karşılığında kullanılmıştır. Türk Silâhlı Kuvvetleri îçhizmet Kanununun 115 ıci •maddesi ile sivil personel asta tahmil edilen vazifeleri aynen yapmaya mecburdur ve bu vazifeleri yapmadıkları takdirde askerlerin tabi oldukları cezai müayyidelere tabidirler. Bu kanuni durum muvacehesinde silâhlı kuvvetlerde çalışan sivil personelin de disiplin mahkemelerinde Türk Silâhlı Kuvvetleri îçhizmet Kanu nunun 115 nci maddesi delaletiyle yargılanmaları gerekmektedir. Madde bu gereği temin ede cek şekilde düzenlenmiştir.
_ 3 — 8 nci maddenin tesbitinde, As. M. "U. K. nuıı 17 nci maddesinin «âmiri adlîlerin iadlî salâ hiyetleri ancak kendi emirleri altında bulunan şahıslar hakkında caridir.» hükmü ile aynı ka nunun 24 nçü maddesinin birinci fıkrası hükmü esas alınmıştır.
9 ncıı madde, kanun tasarısının 1 nci maddesine uygun olarak kurulacak disiplin mahkeme lerinin «rütbe yönünden» yetkinine dairdir. Son fıkra ile; nezdinde disiplin mahkemesi ku rulan komutan veya askerî kurum âmirine istisnai ahvalde de olsa küçük rütbeli subayın.
v kâlet etmesi ve,bu vekilin o kıta ve kurumun disiplin mahkemesine tabi ~ olması halinde ko mutanlık otoritesinin korunması düşünülerek bunların bir üst disiplin mahkemesinde yargılan maları temin edilmiştir.
Tasarının 10 ncu maddesi Askerî Muhakemeler Usul Kanununun 22 nci maddesinin 1 nci fıkrası hükmüne mütenazırdır ve ayrı disiplin mahkemelerine tabi asker kişilerin disiplin su çunu birlikte işlenmesi halinde kovuşturmadaki yetki meselesini çözmektedir.
Askerî Muhakemeler Usul Kanununun 6 nci maddesi de göz önünde bulundurularak tasarının 11 nci maddesi hazırlanmıştır. Zira disiplin kişisel bir mesele olmayıp Silâhlı Kuvvetleri ayakta tutan, müşterek iman ve duygudur. Disiplini bozan bir fiilin işlenmesi halinde esas gaye;
suçluyu cezalandırmak olduğu kadar cezanın da genel vasıf Ve gayesine uygun olarak failden gayrisine bir ibret ve numune vesilesi vermektedir. Binaenaleyh askerî ndshetin kesil mesi dolayısiyle Silâhlı Kuvvetlerden ayrılnva gibi haller disiplin mahkemelerinin görev ve yetkisini kaldırmaktadır. Madde hükmü bu amacı temin etmektedir.
Disiplin mahkemeleri, arasında çıkacak yetki ve hüküm uyuşmazlıklarının nasıl çözümle neceğini gösteren 12 nci madde Askerî Muhakeme Usul Kanununun 23 ncü maddesine mütena zır olarak yazılmıştır.
Askerî Muhakeme Usul Kanununun 9 ncu maddesine uygun" olarak, disiplin mahkemelerinin istirdat ve tazminata hükmetme yetkisine mütedair lö ncü madde konulmuştur, ve 250 lirayı geçmiyen istirdat ye maddi tazminata disiplin mahkemelerince bakılacağı kabul edilmiştir.
Tasarının 14 ncü maddesi disiplin suçlarına mütedair ve disiplin subayı tarafından yapıla cak hazırlık soruşturmasını teshit etmektedir. Madde disiplin suçlarının bir an evvel sonuç landırılmasında ilk basamak olmak üzere, bu hazırlık soruşturmasının hem en kısa zamanda bitirilmesini hem de mahiyeti itibariyle kolay ve sade olmasını temin edecek niteliktedir.
15 nci madde, Askerî Muhakeme Usul Kanununun 86 ve 89 ncu maddelerine müşabih olarak disiplin hazırlık soruşturması sonunda yapılacak işlemlere mütedairdir.
16 nci maddenin 1 nci fıkrası Askerî Muhakeme Usul Kanununun 133 ncü maddesine uy gundur. İkinci fıkra iddianamenin sanığa en yakın âmiri tarafından bildirileceği hükmünü âmirdir. Üçüncü fıkra bildirme tarihinden üç gün geçtikten sonra, hattâ bu mehilden sanığın mu vafakati ile vazgeçildiği takdirde duruşmanın hemen yapılabileceğini tesbit ederek disiplin mah kemelerinde dâvaların çabuk sonuçlandırılmasını dolayısiyle de bu mahkemelerin kuruluş ga yesini, temin etmektedir.
Tasarının 17 nci maddesi As .M. U. K. nunun 143 ncü maddesinin 1 nci fıkrasına uygun olarak disiplin mahkemesinin nezdinde disiplin mahkemesi kurulan komutan veya askerî kurum âmirinin emri ile toplanacağını âmirdir.
18 nci madde As. M. U. K. nunun hükümlerine mütenazır olarak asker kişilerin disiplin mah kemelerine emirle diğerlerini davetiye ile çağrılacağını öngörmektedir.
19 ncu madde As. M. U. K.-nunun 152 ve 159 ncu maddelerine uygun olarak tasarıya dâhil edilmiştir.
20 nci maddede duruşmanın idare ve disiplinin mahkeme başkanına aidolduğuna dair hüküm yer almıştır.
21 nci madde disiplin mahkemelerinde de duruşmanın prensibolarak açıklığını kabul etmiş, an cak disiplinin korunması zorunluluğu Anayasanın 135 nci maddesindeki «kamu güvenliği» nden ad dedilerek mahkemece böyle bir zorunluluk altında duruşmanın gizli de yapılabilmesine karar veri- M. Meclisi ( S, Sayısı ; 497 ) • - i - îebileceği kabul edilmiştir. Maddede yer alan sanığın astı olanların duruşmada, bulunmamaları ve gizli yapılan yargılamaların yayınının yasaklanması da Anayasanın aynı hükmü mesnet ittihaz edi lerek maddeye eklenmiştir.
22 nei madde Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu ile Askerî Muhakeme Usulü Kanunu hüküm lerine uygun olarak duruşmanın başlamasını ve cereyan tarzını derpiş etmektedir.
23 neü madde As. M. U. K. nunun 62 nei maddesine uygun olarak disiplin mahkemeleri başkan ve üyelerinin hangi hallerde dâvaya bakamıyacaklarmı ve aynı sebepler tahtında reddedilebileceklerini göstermektedir. Ancak As. M. U. K. nunun 64 neü maddesindeki (Bitaraflığı şüpheye düşü recek diğer sebepler) ret sebeplerine dâvaların uzanıanıası amacı ile dâhil edilmiştir. Zira. disiplin mahkemelerinin yargı yetkisine giren asker kişiler, muhtelif rütbe, görev ve zamanlarda çok çe şitli hizmet münasebetleri içinde bulunurlar ve bu münasebetlerin bir kısmı her zaman için bitaraf lığı şüpheye düşürecek bir sebebolarak vasıflaıultrılabilirler. Bu görüşte maddenin yukarda izah edilen şekilde tedvinini zaruri kılmıştır. 2.'i neü maddenin (B) fıkrası As. M. U. K. nunun 63 neü maddesine uygun olarak tedvin edilmiştir.
24 neü madde (-eza Muhakemeelri ve Askerî Muhakeme Usulü kanunlarının ilgili hükümlerini de dikkat nazara alınarak, sanığın sorgusu, tanıkların dinlenmesi, delillerin incelenmesi ve başka de lillerin toplanması, disiplin subayının esas hakkındaki talebinin bildirilmesi ve savunmanın bu sıra ya göre yapılacağını ânıirdiri.
25 nei madde sanığın soruşturmanın her safhasında müdafi tâyin edebileceğini fakat müdafii tâyininin, duruşmanın talik ve tehirini icabettirmiyeceğini âmirdir. Madde mahkemece bir müdafi tâyinine de imkân vermektedir.
Tasarının 26, 27, 28 ve 29 ucu maddeleri As. M. U. K. nun 186, 185, 194 ve 196 ncı maddelerine uygun olarak tedvin edilmiştir.
Disiplin mahkemelerinde kanun yolu olarak sadece «itiraz» kabul edilmiştir. Temyiz ve olağan üstü kanun yollarından hiçbiri kabul edilmemiştir. Zira Anayasamızın 141 nei maddesi Askerî Yargıtayın sadece askerî mahkemelerce verilen karar ve hükümleri inceliyebileceğini âmirdir.- Ayrıca disiplin mahkemelerinde görülen dâvaların sadeliği ve bu dâvaların bir an önce bitirilme zarureti de göz önünde bulundurularak itirazdan gayri bir kanun yolu ihdasına gidilmemiştir. İşte 30 ucu madde bu hususa işaret etmekte ve bir üst disiplin mahkemesini itiraz inceleme mercii olarak tâ yin ettikten başka itirazın süresini ve Genelkurmay Başkanlığı Disiplin Mahkemesinin bir üst disip lin mahkemesi bulunmadığından adı geçen disiplin mahkemesinden verilen hükümlere itiraz halinde evvelki hükme katılmıyan başkan ve üyelerden teşekkül eden yeni biı- heyetin itiraz inceleme mer cii olarak bakacağını ön görmektedir.
31 nei madde itiraz hakkı bulunanları, 32 nei madde itirazın usulünü ve bir kolaylık olmak üzere en yakın âmire yapılacak beyan üzerine düzenlenecek bir tutanak şeklinde de olabileceğini ve sebeplerini, 33 neü madde itirazın prensibolarak infazı geri bırakmayacağına ancak itirazın haklı görülüp de sanığın beraeti veya daha hafif bir ceza ile cezalandırılmasına karar verilmesi hallerinde başlamış veya bitmiş olan infazın bir haksızlık olacağı düşüncesiyle itiraz üzerine infa zın, nezdinde disiplin mahkemesi kurulan komutan veya, askerî kurum âmiri veya itirazı inceleme merciinin k a r an ile geri bırakılabileceğini, 34 neü madde ise itirazın incelenmesinde önce, üst di siplin mahkemesi disiplin subayı tarafından en geç üç gün içinde bir inceleme yapılacağını mah kemece de yine üç gün içinde kararın verileceğini göstermekte ve bu merciin gerekli soruşturmayı da yapabileceğini veya yaptırabileceğini ön görmektedir.
35 nei madde; itirazı inceleme merciinin kararlarının kesin olduğuna ve bu kararların ya itira zın reddine ya da itiraz sebepleri haklı ise dâvanın esasına hükmetmek şeklinde olabileceğine, 36 ncı madde disiplin mahkemelerince verilen hükümlerin kesinleşmesine ve kesinleşen hükümlerin infazları lüzumuna, nezdinde .disiplin mahkemesi kurulan k-amutan veya askerî kurum amirince işa ret edilmesine mütedairdir.
Cezaların infazı hususunu düzenliyen" 37 nei maddeye göre oda ve göz hapsi cezaları belli di siplin eeza evlerinde çektirilecektir. Muhtelif lata, ve kurumların müşterek olarak faydalarıabüc- * M. Meclisi •.-.. ( S. KSayısı : 497 ) , çekleri disiplin ceza evleri temin edilinceye kadar bu cezalar mevcut askerî ceza evlerinin özel bö lümlerinde de eektirilebilecektir. Oöz hapsi cezalarının çektirilmesinde ise As. C. K. unun 24 ncü maddesinin (A) bendi göz önünde bulundurularak hizmetten muaf olmamak şartı konulmuştur.
İstirdat ve tazminata mütedair hükümlerin infazına dair 38 nei madde As. M. U. K. nunun 280 nci maddesine uygundur.
Kanun tasarısının ikinci kısmı disiplin suçları ile cezalarına aittir. 39 ucu madde «disiplin su cu» nu tanımlamakta dolayısiyle de disiplin mahkemelerince sadece oda ve göz hapsi cezalarının hükmedilebileceğini göstermektedir. Bu cezalar tesbit edilirken bu mahkemelerin esas itibariyle As. C. K. nunun kısa hapis cezası ile cezalandırdığı fiillerin büyük bir kısmına bakacağı göz önün de bulundurularak As. C. K. nunun 23 ncü maddesinde zikri geçen kısa hapis cezalarından oda ve göz hapsi esas alınmış, Anayasanın 14 ncü maddesinin 4 ve 5 nci fıkralarına aykırı olduğu tes bit edilen katıksız hapis cezası alınmamıştır. Madde, ayrıca oda ve göz hapsi cezalarının genel had lerini ve içtima halini düzenlemektedir.
40 nci madde disiplin suçlarında dâva zamanaşımını, 41 nci madde ise oda ve göz hapsi cezala rında ceza zamanaşımını düzenlemektedir.
42 nci madde As. (\ K. nunun 47 nci maddesindeki esaslar göz önünde bulundurularak hazır lanmıştır. .
43 ncü maddeye göre oda hapsi bütün asker kişilere göz hapsi ise sadece subay, askerî memur, astsubay ve sivil personele verilebilecektir. Askerî öğrenciler, erbaş ve erlerin gece gündüz kıta ve kurumlarda devamlı olarak kalmaları karşısında bunların göz hapsi ile cezalandırılmalarında hiçbir fayda görülmemiştir.
44 ncü madde âmire veya üste hürmetsizlik sucunu ve 'cezasını tâyin etmektedir. As. (1. Ka nununun 82 nci maddesinin 1 nci fıikrasu esas itiibariyle ayneır alıaımışltır. / As. f!. Kanununun 8>6, 83 <ve 84 ncii madde] erin deki fiiller sırası ile ve esas itiibariyle tasarı nın 45, 46 ve 47 nci maddeleri olarak tedvin edilmiş ve As. (\ Kanununun 87 nci maddesindeki (emri hiç, yapmamak) 'hali de 4'5 nci maddeye dâhil edilmiştir.
48 nci madde; As. O. Kanununun 66 nci. maddesindeki firar ve izin tecavüzü suçkrmdaki altı günlük süre içinde kendiliğinden gelme ve yakalanma hali) ile aynı 'kanunun 77 nci maddesinde ki göz ve oda (hapsi cezalarının infaız yerini terk etmek suçlarından terekkübetmektedir.
As. Ü. Kanununun 74 ncii maddesinin (firarın barışta vukulbulması) hali tasarının 49 neu 'mad desini teşkil etmiş ve aynı kanunun 130 ucu maddesindeki fiillere konu ollan askerî 'eşyanın de ğerine igöre Ibir tefrik yapılarak 'bu değer 250 lirayı 'göçmediği .'takdirde ıbu suçlara da disiplin mahkemelerinin 'bakacağı, kabul edilimiş ve bu gaye ile 50 nci madde hazırlanımışıtıir.
As. O. Kanununun 108 nci 'maddesinin (asta 'hikmetle ilıgisıi olmııyan emir verenlerin ibu fiil leri tasarlının 51 ve aynı kanını un 145 mci maddesinin (asta. nezaret vazifesinde ilhmal ve tekâ- sül edenlerin) bu fiilleri de tasarının 52 nci ve As. C. Kanununun 116 nci maddesinin bir ve/ ikinci fıkrası, 136 nıcı maddesinin 1 nci bendinin (B) fıkrası, 96 nci maddesinin birinci fıkra sı, 150 nci maddesinin birinci bendinin (A) ve (B) fıkrası ve 151 nci maddesi'hükümleri de sıra ile kanun tasarlısının 53, 54, 55, 56 ve 57 nci maddesini teşkil! etmiştir.
Tüıik Silâhlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunumun dernek ve spor kulüpleri ile ilgili 43 ncü maddesi dikkat nazara alınarak tasarının 58 nci maddesi ve As. O. Kanununun 154 ncü maddesi nin ikinci bendinin (a) fıkrasına müşahidi olarak da tasarının 59 ucu maddesi ıhaızırlanmıştır.
60 nci madde ille disiplin m akik em el erince verilen cezaların askerlik hizmet sürelerinden in dirileceğini ve su'ba.y, askerî memur, astsubaylar hakkındaki ceızıaların sicillerine işleneceği gösterilmiştir.
61 nci madde ile; disiplin 'suçlarının süratle sonuçlandı nlma-sı için kısa ve özlü hükümleri muhtevi hu lun an Disiplin mahkemeleri yargılama usulü ve ceza kanunlarında zuhur edebilecek:
(boşluklarım Askerî Cem ve Adken Muhakeme lrsulü kanunlarının hükümleri ile doldurulacağı kahul edilmiş Ibulunmaktadiir.
02 nci madde Askerî Ceza Kanununun, disiplin 'maihlkemelerince cezalandırılan fiillere ait hükümlerinin uygulanmıya,eağını teabilt etmektedir. As. C. Kanunun yapılacak değişikllikle, adı geçen kamunun bu kanuna ' alman (hükümler 'dolaynsiyle bozulan insicam! .giderile'cekltir.
68 ve 64 mcü maddeler ise yürürlük maddeleridir.
Geçici Komisyon raporu Millet Meclisi Geçici Komisyon 11 . 10 . 1963 Esas No. : 1/548 Karar No. : 6 Yüksek Başkanlığa Disiplin mahkemeleri kuruluş, yargılama usulü ve disiplin suçlan ve cezaları hakkında kanun tasarısı ilgili bakanlıkların temsilcilerinin de katılmasiyle komisyonumuzda görüşüldü.
Kanun tasarısının tümü gerekçesiyle birlikte incelenmiş ve genel olarak uygun bulunmuş ol makla beraber Anayasamızın 118 nci maddesinin son fıkrasından hareketle askerî hizmetlerin ge rekleri ve yürürlükte bulunan Askerî Ceza Kanununun 18 ve 162/2 maddelerinde kabul edilmiş bu lunan disiplin âmirlerinin disiplin cezası vermek yetkisi göz önünde tutularak bâzı maddelere yeni fıkralar eklenmiş ve bâzı maddeler de değiştirilmiştir.
Bu esas olarak kabul edilen prensipten başka, maddeler dil bakımından Anayasamızın diline uydurulduğu gibi noktalama işaretleri de yerlerine konulmuş olup gerekçeleri ayrı ayrı aşağıda gösterilmiştir.
Komisyonumuzca kanun tasarısının ismi kelime dizisi ve ses uyumu kuralları göz önüne alına rak Disiplin mahkemeleri kuruluşu, yargılama usulü ve disiplin suç ve cezaları hakkında kanun olarak değiştirilmiş ve birinci kısımdaki, «kuruluş» kelimesi fazla görülerek kaldırılmıştır.
— Noktalama işaretleri ve kelimelerdeki harflerin doğru kullanılmasını sağlamak için harfler düzeltilmiştir.
— Dil, Anayasa diline uydurulmuştur.
— Yazılış bakımından noksan giderilmiş ve maddeye başkan ve üyelerin seçiminde esas alınacak birlikleri göstermek bakımından açıklık verilmiştir.
— Başkan ve üyelerin nitelikleri bakımından maddeye açıklık verilmiştir.
— Nezdinde mahkeme kurulan komutan veya askerî kurum âmirinin başkan ve üye lerin seçimi bakımından yetki alanını göstermek için maddeye açıklık verilmiştir.
— Disiplin subayının niteliği açıklanmış ve yürürlükteki Askerî Muhakeme Usulü Kanunu ve önceden komisyonumuz tarafından kabul edilen Askerî Mahkemeler Kuruluşu ve Yar gılama Usulü Kanuniyle kalem kuruluşu bakımından beraberlik sağlanmak istenilmiştir.
— Askerî gerekler ve Anayasamızın 118 nci maddesinin son fıkrasının sonucu olarak disiplin âmirinin ceza yetkisi salt olarak gösterilmiştir.
— Yazı kurallarına uygun olarak maddeye açıklık verilmiştir.
— Kelimeler yazı kurallarına uydumlmuştur.
— Birlikte suç işliyenler hakkında kovuşturma yapacak merciin tesbitinde gecik meler olabileceği düşüncesiyle ve çeşitli durumlar da göz önüne alınarak maddeye açıklık verile rek madde tamamen değiştirilmiştir.
— Disiplin mahkemeleriyle asker kişiler arasındaki ilgi çeşitli yönlerden düzenlen miştir.
— Müşterek komutanlık ve kurum amirliği bulunmadığı halde uyuşmazlığın çözü mü gösterilmiştir.
— Tasanda yalnız 52 nci maddede istirdat ve tazminat bulunduğundan maddeye açıklık verilmiştir.
— Askerî gerekler göz önüne alınarak 7 nci madde ile uygunluk sağlanmıştır.
— Dil, Anayasaya uydurulmuştur.
— Dil, Anayasaya uydurulmuş ve sivil personel de bu mahkemelerde yargılanaca ğından maddeye açıklık verilmiştir.
— Maddenin yazılışı yazı kurallarına uydurulmuştur.
— Aynen kabul edilmiştir.
— Dil, Anayasa diline uydurulmuştur.
— Dil, Anayasa diline uydurulmuştur.
— Dil, Anayasa diline uydurulmuş ve kapalı duruşmaların yayımı bakımından ba sın Kanununa atıf yapılmıştır.
— Dil, Anayasa diline uydurulmuştur.
— Dil, ıtürkçeleştirilmiş ve madde yürürlükteki medeni (hukuk kurallarına uydurul muştur.
— Dil, Anayasa diline uydurulmuştur.
(Madde 25. — Dil, Anayasa diline uydurulmuştur.
Madde ı26. — Aynen kabul edilmiştir.
— Dil Türkçeleştirilmiştir.
— Aynen kabul edilmiştir.
— Yazı kurallarına uydurulmuş ve tekrarlar çıkarılmıştır.
(Madde 30. —• Dil, Anayasa diline uydurulmuştur.
- Dil Türkçeleştirilmiştir.
— Dil Türkçeleştirilmiş ve yazı kuralları bakımımdan düzeltmeler yapılmıştır.
-7- Maddeye açıklık verilmiştir.
— Dil, Anayasa diline uydurulmuştur.
—• Maddeye açıklık verilmiştir.
— Disiplin mahkemelerinde disiplin subaylığının, ceza ve tutuk 'evlerinin, idari iş lerin askerî adalet müfettişleri tarafından teftişini ve üst komutanlıklarea ıgözetimini sağlamak amaciyle tasarıya yeni bir madde eklenmiştir.
— Tasarının 36 nci maddesi 37 ncimadde olarak aynen kabul edilmiştir.
Bölüm (Başlığı Türkçeleştirilmiştir.
Madde $8. — Madde numarası değiştirilmiş, dil Türkçeleştirilmiş, yazı kurallarına uygunluk sağlanmış ve öğrencilerle sivil personele verilen cezaların yei'ine getirilme şekli gösterilmiş, mad deye açıklık verilmiştir.
— Madde numarası değiştirilmiş ve dil Türkçeleştirilmiştir.
— Disiplin mahkemelerince verilen ve kesinleşen hükümlerin olağanüstü îbiir kanun yolu olan yazılı emir yolu ile incelenmesini sağlamak amacı ile yeni bir madde eklenmiştir.
— Disiplin cezalarının aşağı ve yukarı hadleri gösterilerek cezanın yukarı haddi mahkemenin Özelliği igöz önüne alınarak iki aya indirilmiş ve jandarma uzatmalıları ve uzman ça vuşları dışında erbaşların rütbelerinin de geri alınabileceği gösterilmiş madde numarası değiştiril-.
mistir.
— Hükümet tasarısında 39 ncu maddenin 2 nci fıkrası olan cezaların içtimai, mü essesenin özellikleri .göz ününe alınarak ayrı bir madde olarak yazılmıştır.
(Madde 43. — Madde numarası değiştirilmiş ve tasarının 40 neı maddesi 43 ncü madde ola rak aynen kabul edilmiştir.
— Madde numarası değiştirilmiş ve tasarının 41 nci maddesi 44 ncü madde ola rak aynen kabul edilmiştir.
— Madde numarası ile madde içindeki madde numaraları değiştirilmiş ve madde ye açıklık verilmiştir.
— Madde numarası değiştirilmiş ve yazı kurallarına uydurulmuştur.
— Madde numarası değiştirilmiş, Türkçeleştirilmiş ve Türk Ceza 'Kanununun 30 ncu maddesine uygunluk sağlanması içlin ceza miktarı ay olarak gösterilmiştir.
— Madde numarası •değiştirilmiş, suçun ağırlığı göz önüne «alınarak cezaya aşağı had konulmuş ve yukarı had 41 nci maddeye uydurulmuştur.
— Madde numarası değiştirilmiş ve Türk Ceza Kanununun 30 ncu maddesine uy gunluk sağlanması için ceza miktarı ay olarak gösterilmiştir.
— Madde numarası değiştirilmiş, göz hapsi cezası yerini terk etmek suçunun ağır lığı nedeniyle ve Hükümet tasarısındaki 3 numaralı bend yakalanma halinde verilecek cezanın hapis olması düşüncesiyle maddeden çıkarılmış ve kaçma eyleminin disiplini zedeleyici özellikleri bulunduğu kabul edilerek bu suçun maddedeki her iki haline de aşağı had kabul edilmiş, Türk Ceza Kanununun 30 ncu maddesine uygunluk sağlanmak için ceza miktarı ay olarak gösterilmiş ve cezaların yukarı hadlerinde 41 nci maddeye uygunluk sağlanmıştır.
Hükümet tasarısının 47 nci maddesi suçun doğuracağı sonuçlar ve yürürlükte bulunan Askerî Ceza Kanununda suçun hapis eezasiyle cezalandırılmış olması nedenleriyle tasarıdan çıkarıl mıştır.
— Madde numarası değiştirilmiş, Türkçeleştirilmiş ve suçun ağırlığı nedeniyle aşağı had kabul edilmiş, ceza yukarı had bakımından 41 nci maddeye uydurulmuştur.
— Madde numarası değiştirilmiş, cezanın yukarı haddi bakımından 41. nci madde ye uydurulmuştur.
— Madde numarası değiştirilmiş ve askerî gerekler ve hizmet ilişikleri bakımından hediye istemek ve borç almak halleri de maddeye alınmıştır.
— Madde numarası değiştirilmiş, gözetim görevini yerine getirmede kusuru olma hali ile astlarının suçlarını haber vermiyenler askerî gerekler bakımından maddeye alınmıştır.
— Madde numarası değiştirilmiş, Türkçeleştirilmiş ve cezanın yukarı haddi bakı mından 41 nci maddeye uygunluk, sağlanmıştır.
— Madde numarası değiştirilmiş, Anayasa diline uygunluk sağlanmış ve askerî ge rekler ve hizmetin özelliği ıgöz önüne alınarak maddeye açıklık verilmiştir.
— Madde numarası değiştirilmiş ve Türk Ceza Kanununun 30 ncu maddesine uy gunluk sağlanmak için ceza miktarı ay olarak gösterilmiştir.
—- Madde numarası değiştirilmiş, Anayasa diline uygunluk 'sağlanmış, suçta dere celenme kabul edilmiş, suçun ağırlığı nedeniyle cezada aşağı had kabul edilmiş ve Türk Ceza Ka nununun 30 ncu maddesine uygunluk amaciyle ceza, miktarı ay olarak 'gösterilmiştir.
— Madde numarası değiştirilmiş ve Türk Ceza Kanununun 30 ncu maddesine uy gunluk sağlamak için ceza miktarı ay olarak gösterilmiştir.
— 'Madde numarası değiştirilmiş, Türk Silâhlı Kuvvetleri îçhizmet Kanununun 43/2 maddesindeki esaslar göz önüne alınarak maddeye spor kulüplerinin faal üyelikleri eklenmiş ve suçun ağırlığı nedeniyle cezaya hem bir aşağı had kabul edilmiş ve hem de yukarı had artırıl mıştır.
— 'Madde numarası değiştirilmiş ve yasaklanan kitap ve sairenin okunması bütün asker kişiler için suç olduğu düşüncesiyle maddeye açıklık verilmiş ve suçun ağırlığı nedeniyle cezaya hem bir aşağı had kabul edilmiş ve hem de yukarı had artırılmıştır.
— Madde numarası değiştirilmiş, Türkçeleştirilmiş ve sivil personel de kanunun kapsamına girdiğinden kanunun sistemine uyularak maddeye açıklık verilmiştir.
— Madde numarası değiştirilmiş ve uygulanacak kanunların isimleri bakımından değişiklik yapılarak maddeye açıklık verilmiştir.