Tasarı/teklif madde 2
→ yürürlükteki madde 2Madde ile Kanunun kapsamı düzenlenmiştir.
Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 371 (Esas No: 1/735) · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
Ülkemizde konut ve kentleşme konusundaki en önemli sorun kaçak, ruhsatsız yapılaşma ve gecekondulaşmadır. Dar gelirli vatandaşlarımızın sağlıklı bir çevrede, her türlü modern standartlara sahip konutlar edinebilme sorunu büyük boyutlardadır.
Özellikle kentlerimizin etrafında oluşan kaçak yapılaşmış alanlar kentler için sosyal ve fiziksel açıdan büyük problemler yaratmaktadır. Dolayısıyla ülkemizde planlı bir kentleşmenin sağlanabilmesi için atılacak en önemli adımlardan biri gecekondulaşmanın önlenmesi ve gecekondu dönüşümünün sağlanmasıdır.
Gecekondulaşmanın önlenmesi, 2000 yılı Eylül ayında düzenlenen, ülkemizin de katıldığı ve katılımcı ülkelerin Devlet Başkanlığı düzeyinde temsil edildiği Birleşmiş Milletler Milenyum Zirvesinde, ortak kabul görmüş bir hedeftir. Bu kapsamda, gecekondulaşmanın önlenmesi, mevcut gecekondu alanlarının dönüşümü ve gecekondularda yaşayanların yaşamlarını iyileştirmek için gerekli tedbirlerin alınması uluslararası düzeyde önem arzeden hususlardır.
Bu nedenle konu 59 uncu Hükümet programında ve öncelikli hedeflerin belirlendiği Acil Eylem Planında da yer almış bulunmaktadır.
Bu kapsamda öncelikli olarak, Başkentimiz Ankara'nın ulusal ve uluslararası düzeyde bir giriş kapısı niteliğinde olan, Kuzey Ankara Kent Girişi Esenboğa Protokol Yolu ve çevresindeki gecekondu alanlarının dönüşümü özel bir önem arzetmektedir.
Söz konusu bölge Ankara'nın kimliğini simgesel olarak belirlemektedir ve bu yönüyle de kenti temsil niteliği bulunan bir bölgedir. Ayrıca, fizikî olarak da kentin omurgası niteliğindedir.
Bu bölgede yaşayan nüfusun büyük bölümünün kentsel alt yapı hizmetlerinden yararlanamamaları nedeniyle bölge sağlıksız, çevre kalitesinden yoksun bir bölge haline gelmiştir.
Tüm bu özellikleri dikkate alındığında, kuzey Ankara kent girişindeki gecekondu bölgesinin tasfiyesi ve bölgenin alt yapısı, çevresi, yerleşim alanları ve görünümüyle özel olarak düzenlenmesi önem arzetmektedir. Bu nedenle, sorunun çözümü, vatandaşa ve bölgenin sorunlarına en yakın olan yerel yönetimler ile merkezi yönetim arasında işbirliği ve ortaklık anlayışını gerektirmektedir.
Bu amaçlarla, yol boyunca bir "kentsel cephe" imajı geliştirilmesine yönelik bir proje hazırlanarak uygulanması, vatandaşlarımızın sağlıklı koşullarda yaşamasını sağlayacağı gibi, çevresel değerleri artıracak ve Başkentimizin Dünya başkentleri arasında hak ettiği yeri almasına da katkı sağlayacaktır.
Bu tür özel projelerin süratle geliştirilmesi ve uygulanması ancak ilgili kurum ve kuruluşların yetki, görev ve koordinasyonunun, projenin özelliklerine göre özel olarak belirlendiği hukukî düzenlemeler ile mümkün olabilmektedir.
Nitekim ülkemizde de bu tür özel projeler özel hukukî düzenlemeler yapılarak gerçekleştirilmiştir.
Örneğin, İstanbul Boğaz Köprüsü ve Çevre Yolunun düzenlenmesine ilişkin projenin gerçekleştirilmesi için, 7.2.1972 tarihli ve 1516 sayılı İstanbul Boğaz Köprüsü ve Çevre Yolu Projesi Sahasındaki Gecekonduların Tasfiyesi Hakkında Kanun yürürlüğe konulmuş ve bu Kanunda ilgili kurum ve kuruluşların görev, yetki ve koordinasyonuyla projenin finansmanına dair düzenlemeler yapılmıştır.
Kuzey Ankara Kent Girişi Protokol Yolu bölgesindeki gecekonduların tasfiyesi ve bölgenin alt yapısı, çevresi, yerleşim alanları ve görünümüyle yeniden düzenlenmesini teminen de, ilgili kurum ve kuruluşların görev, yetki ve koordinasyonu ile projenin finansmanına dair düzenlemelere ihtiyaç bulunmaktadır.
Bu itibarla bu Tasarı ile; Ankara'nın kent omurgasını, ulusal ve uluslararası giriş kapısını oluşturan ve tarihsel kimliğini yansıtan bu bölgeyi, Başkentimizin simgesi ve modern bir yerleşim yeri haline getirecek proje için gerekli hukukî düzenlemenin yapılması amaçlanmaktadır.
Madde ile Kanunun kapsamı düzenlenmiştir.
Madde ile Kanunda geçen kavramlar tanımlanmıştır.
Madde ile Proje alan sınırları içinde kalan bölgede ilgili mevzuatına göre ilçe belediyeleri ve diğer kamu kuruluşlarına ait olan her ölçek ve nitelikteki imar planları, parselasyon planları ve benzeri imar uygulamalarına dair izin ve yetkiler ile proje onayı, yapı izni, yapım sürecindeki yapı denetimi, yapı kullanma izni ve benzeri inşaata dair izin ve yetkilerin Ankara Büyükşehir Belediyesine ait olduğu, 1/5000'lik nazım imar planlarının Bakanlık tarafından onanarak yürürlüğe gireceği, diğer işlemlerdeki yetkilerin ise Belediyeye ait olması hususu düzenlenmiştir.
Ayrıca, Proje sınırları içindeki tüm gayrimenkullerin de Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce mevzuata uygun olarak yapılmış ve onaylanmış herhangi bir ölçek ve türdeki imar planı kapsamında kalsalar dahi, bu Kanuna göre yapılacak plan hükümlerine tabi olacağı hususu düzenlenmiştir.
Aynı madde ile, bu bölgede Kanunun yürürlüğe girmesinden önce yapılmış olan planların uygulanmasının Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren duracağı, bu planların kısmen veya tamamen uygulanmaya devam edilmesi ya da bu Kanuna göre yeniden yapılması hususunda Ankara Büyükşehir Belediyesinin yetkili olduğu hususuna yer verilmiştir.
Proje uygulaması tamamlandıktan sonra, Ankara Büyükşehir Belediyesinin bu Kanundan kaynaklanan yetkilerinin ilgili mevzuatına göre ilçe belediyeleri ve diğer kamu kuruluşlarına devredileceği hususu da maddede düzenlenmiştir.
Projenin yürütüleceği süre içerisinde proje özelliklerine göre plan bütünlüğünün sağlanması ve plan işlemlerinin süratle tamamlanabilmesi için tek merkezden yürütülmesi imkânının sağlanması amaçlanmıştır.
Madde ile Proje alan sınırları içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazilerde Projenin gerçekleştirilmesi için gerekli değişikliklerin yapılabilmesi bakımından, Ankara Büyükşehir Belediyesinin imar planlarına göre yeniden arazi ve arsa düzenlemesi yapabilmesi amaçlanmıştır.
Projenin süratle geliştirilerek uygulanması Proje için ihtiyaç duyulan gayrimenkullerin temini bakımından da özel düzenlemeyi zorunlu kıldığından, madde ile Proje alan sınırları içerisinde kalan bölgede Proje için ihtiyaç duyulan gayrimenkullerin malikleri ve hak sahipleriyle, rızaya dayalı anlaşmalar yapılması ve gayrimenkullerin kamulaştırma yapılmadan bu anlaşmalar çerçevesinde Projede kullanılması imkânı sağlanmıştır.
Anlaşma sağlanamaması durumunda ise kamu yararı çerçevesinde kamulaştırma yolunun kullanılması imkânı sağlanmıştır. Diğer taraftan kamu tüzel kişilerinin mülkiyetinde bulunan gayrimenkullerin bedelsiz olarak Belediyeye devredileceği düzenlenmiştir.
Madde ile Projedeki işlerin yönetim ve yürütümüne dair esaslar belirlenmiştir. Buna göre kentsel tasarım projeleri ile konut, sosyal donatı, çevre düzenlemesi ve teknik alt yapı projelerinin Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından yapılacağı veya Projeye dair sözleşmeler uyarınca yaptırılacağı hususu düzenlenmiştir.
Projedeki müşavirlik ve kontrollük hizmetlerinin gereğince yürütülebilmesini teminen bu hizmetleri yürütmek üzere İdare ve Belediye tarafından özel hukuk hükümlerine tabi şirket kurulması veya kurulmuş şirketlere ortak olunması imkânı sağlanmıştır.
Yukarıda belirtilenlerin dışında kalan yapım dahil tüm işlerin ise Belediye tarafından yapılması veya yaptırılması amaçlanmıştır.
Madde ile Proje için gerekli kaynağın genel bütçeden Belediye ve İdarenin bütçesine aktarılacak ödenekler ve Belediye ile İdarenin kendi kaynaklarından sağlayacağı destek ile oluşturulacağı düzenlenmiştir.
Ayrıca gerektiğinde İdarenin kendi kaynaklarından kredi kullandırması suretiyle de Projenin finansmanına katkı sağlaması imkânı getirilmiştir.
Projeden elde edilecek gelirlerin, oluştukça Projenin finansmanında kullanılması amaçlanmıştır.
Projenin tamamlanmasından sonra harcanmamış bir gelir kalması ihtimaline karşılık ise bu gelirin dağılım esasları belirlenmiştir. Projenin mali kaynakları arasında kendi gelirleriyle finansmanı hususuna da yer verilmiş olması ve bir anlamda Projenin kendi finansmanını sağlaması hususunun öngörülmüş olması dikkate alınarak, Projenin malî kaynaklarının en iyi şekilde değerlendirilmesi, banka veya bankalarda en yüksek geliriyle nemalandırılması ve benzeri imkânların kullanılması bakımından, bütçe kanunlarının kamu haznedarlığına dair hükümlerinde yer alan, kamu kurumlarının kaynaklarını Merkez Bankası veya kamu bankalarında toplamalarına dair sınırlamaların veya kamu kurumlarına dair benzeri düzenlemelerin Projeye dair hesap veya hesaplar bakımından uygulanmaması ve bu anlamda hesapla ilgili işlemlerin özel hukuk hükümlerine tabi olması öngörülmüştür.
Madde ile, bu Kanunda hüküm bulunmayan imar konularıyla ilgili İmar Kanunu hükümlerinin geçerli olacağı belirtilmiş ve Kanunun uygulanmasını teminen yönetmelik çıkarma konusunda Bayındırlık ve İskân Bakanlığının yetkili olduğu hususu hükme bağlanmıştır.
Yürürlük maddesidir.
Yürütme maddesidir.
Bayındırlık,