Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 464 (Esas No: 1/562) · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
Savunma sanayiimizin geliştirilmesi ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin modernizasyonunun sağlanması amacıyla başlatılan yeni savunma sanayii hamlesi çerçevesinde uluslararası ilişkilerin yoğunluk kazanması ve Türkiye'deki özel sektör ağırlıklı savunma sanayii projelerine olan ilginin artması sonucunda, teknoloji transferindeki ana unsurlardan biri olan savunma sanayii güvenliği konusu önem kazanmıştır.
Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu her türlü silah, mühimmat, araç ve gerecin doğrudan satın alma veya yatırım yolu ile tedarik edilmesinde, araştırma ve geliştirme çalışmalarında, gizlilik dereceli bilgi, belge, proje ve malzemeyle ilgili olanların, bunları bilmesi gerekenler veya yetkili kişilerin dışında kalanlara bir menfaat karşılığı veya karşılıksız olarak vermelerini ve açıklamalarını önlemek;
çalışma veya sabotaja karşı korunmalarını sağlamak, ulusal ve uluslararası menfaatlerimiz ile teknoloji transferi anlaşmaları açısından büyük önem taşımaktadır.
Savunma ihtiyacımız olan ve gizlilik dereceli bilgi ihtiva eden her türlü harp silahının, mühimmatının, araç ve gereçlerinin ve bunların önemli ve kritik alt sistem ve parçalarının alımı, satımı, her tip üretim, araştırma ve geliştirme faaliyeti ile bunlara ilişkin hizmet ve altyapı tesis faaliyetlerinin tümünü kapsayan gizlilik dereceli projelerin etkili bir şekilde korunması, ancak bunlara nüfuz edecek kişilerin güvenilirliği ve bunların muhafaza edileceği tesislerin iyi korunması ile mümkün olabilecektir. Bu koruma ve güvenliğin sağlanması için, genel savunma sanayii güvenlik esaslarının bir kanun ile düzenlenmesinde zaruret bulunmaktadır.
Tasarı yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak düzenlenmiş ve konunun çok genel mahiyette bir çerçevesi oluşturulmuş bulunmaktadır. Bir yıl içerisinde çıkarılacak yönetmelikte de, uygulama ile ilgili ayrıntılar tespit edilecektir.
Sonuç olarak, savunma sanayii güvenliğinin özel bir kanun ile düzenlenmesi; belirli bir Savunma Sanayii Millî Güvenlik Makamının tesisi, ulusal ve uluslararası uygulamalarda ve teknoloji transferinde, savunma sanayii güvenliği alanında mevcut olan mevzuat boşluğunun doldurulması, ülke menfaatlerinin gözetilerek savunma sanayiimizin geliştirilmesi ve güçlendirilmesi bakımından uygun ve gerekli mütalaa edilmektedir.
Tasarı, bu amaçla hazırlanmıştır.
- Savunma sanayiinde gizlilik dereceli her türlü bilgi, belge, proje ve malzemelerin bulunduğu ve bu hizmetlerin yürütüldüğü yerlerin güvenliğinin ve korunmasının sağlanmasının amaçlandığı belirtilmektedir.
- Kanunun konu, kişi, yer bakımından uygulama alanı belirtilmekte, tüm kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişileri ve bunların faaliyet gösterecekleri tesisleri kapsadığı hükme bağlanarak, gelişen savunma sanayii alanında hizmet verecek olan bütün sanayi kesimi Kanun kapsamına dahil edilmektedir.
Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde bulunan askeri tesisler ile bunların personeli ise ayrı mevzuata tabi olduğundan, bu Kanun kapsamı dışında bırakılmaktadır. Ancak, bu tesislerde gerçekleştirilecek savunma sanayii projeleri için, savunma sanayii faaliyetlerinin tek elden takip edilmesinin sağlanması amacıyla istisna getirilerek bu projeler Kanun kapsamına alınmaktadır.
NATO ile ilgili iş ve projelerde, güvenlik işlemlerinin Kuzey Atlantik Andlaşması Merkez Kurulu Başkanlığı tarafından yürütülmesi öngörülmektedir.
- Kanun metninde geçen gizlilik derecesi, gizlilik dereceli bilgi, belge ve malzeme, gizlilik dereceli proje, bilmesi gereken kişi, kişi güvenlik belgesi, tesis güvenlik belgesi ve Makamın tanımları yapılmaktadır.
- Bu Madde ile, Makama verilen görevin yerine getirilmesine ilişkin olarak mevzuat çerçevesinde diğer kamu kurum ve kuruluşları ile yapılacak işbirliği ve koordinasyon şeklinin esasları belirtilmektedir.
- Savunma sanayii projelerinde gizlilik derecesinin verilmesi, işaretlenmesi, aktarılması, muhafazası, değiştirilmesi, açıklanması ile bu konulardaki eğitime ilişkin esas ve usullerin, uluslararası hukuk kuralları ve anlaşmalar gözönüne alınarak yönetmelikle belirleneceği ifade edilmektedir.
- Savunma sanayii güvenliğini temin etmek için gizlilik dereceli bilgi, belge, proje veya malzemeyi kullanacak olan kişiler ile bunların bulundukları tesislerin güvenilir olması gerekmektedir. Bu sebeple, bilmesi gereken kişi için "Kişi Güvenlik Belgesi", projenin uygulanacağı tesis veya yer için de "Tesis Güvenlik Belgesi" alınması zorunluluğu getirilerek, bu belgeler alınmadan herhangi bir kişi veya kuruluşa gizlilik dereceli bilgi, belge, proje veya malzemenin verilmemesi amaçlanmaktadır.
- Bu madde ile gizlilik dereceli bilgi, belge, proje ve malzemenin yurt dışında ve yurt içinde satış ve devrinin belirtilen esaslar çerçevesinde yapılması hükmü getirilerek, ilgili anlaşmalar ve 3763 sayılı Kanun ile bir paralellik sağlanmıştır.
- Kanun kapsamında faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilerin 2495 sayılı Bazı Kurum ve Kuruluşların Korunması ve Güvenliklerinin Sağlanması Hakkında Kanun hükümlerine göre fizikî koruma önlemlerini almalarının zorunlu olduğu belirtilmektedir.
Ayrıca, tesis yeri, çevre şartları, üretim şekli, maruz kalacağı tehlikelerin niteliği, teknolojik gelişmeler gibi mevcut veya önceden belirlenemeyen, ancak tesis koruma sistemlerinin projelendirilmelerini önemli ölçüde etkileyebilen unsurların da dikkate alınması zarureti bulunduğundan, Savunma Sanayii Millî Güvenlik Makamına ilave fizikî koruma önlemlerini aldırtma yetkisi verilmektedir.
- Bu maddede, gizlilik dereceli bilgi, belge veya malzemenin, taşınması sırasında herhangi bir şekilde bilmesi gerekmeyen kişilerin eline geçmemesi veya tahrip edilmelerinin önlenmesi için alıcı ve göndericinin sorumluluklarının bulunduğu belirtilmektedir. Yapılacak taşıma planlarının Savunma Sanayii Millî Güvenlik Makamınca uygun bulunduğu takdirde uygulamaya konulabilmesi ve konunun genel esaslarının ayrıca çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenmesi de öngörülmektedir.
- Yerli veya yabancı kişilerin Kanun kapsamında faaliyet gösteren tesislere yapacakları ziyaretlerde, özellikle tesisin gizlilik dereceli bilgi, belge, proje veya malzeme ihtiva eden kısımlarının kötü niyetli kişilerce görülüp, tetkik edilerek, güvenliğin ihlal edilmesini engellemek için, Savunma Sanayii Millî Güvenlik Makamından izin alınması şartı getirilmektedir. Bu madde uygulanırken proje ile ilgili müteaddit ziyaretler için Savunma Sanayii Millî Güvenlik Makamının mevcut uluslararası uygulamaları da dikkate alarak, uygun çözümler öngörebileceği ve konuya ilişkin diğer hususların yönetmeliklerle düzenlenebileceği değerlendirilmektedir.
- Kanunda öngörülen güvenlik önlemlerinin denetimi düzenlenmekte ve denetimin bir heyet tarafından yapılması hükme bağlanmaktadır.
Ayrıca, Savunma Sanayii Millî Güvenlik Makamınca yapılacak denetimlerin, İçişleri Bakanlığının 2495 sayılı Kanuna istinaden yapacağı denetimlere engel olmayacağı açıklığa kavuşturulmaktadır.
- Bu maddede, Kanun kapsamındaki hükümlere aykırı hareket edenlere ilişkin müeyyideler belirtilmiştir.
- Kanunun uygulanmasına ilişkin esas ve usullerin Millî Savunma Bakanlığınca bir yıl içerisinde çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği açıklanmaktadır.
- Daha önce faaliyete geçen savunma sanayii kuruluşları hakkında Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl sonra, bu Kanun hükümlerinin uygulanması öngörülmekte ve böylece bu kuruluşlara bir yıllık intibak süresi sağlanmaktadır.
- Yürürlük maddesidir.
- Yürütme maddesidir.