Tasarı/teklif madde 1
→ yürürlükteki madde 1Madde metninde Kanunun amaç ve kapsamı düzenlenmiştir.
Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 899 (Esas No: 2/444) · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
Yeni Türk Ceza Kanununun kabulüyle 765 sayılı Kanundan farklı bir yaptırım rejimi benimsenmiştir. Bu sistemde, ceza hukuku yaptırımı olarak ceza ve güvenlik tedbiri ayırımına yer verilmiştir.
Cezalar, hapis ve adli para cezası olarak bir ayırıma tabi tutulmuştur.
Böylece, 765 sayılı Kanunda benimsenen asli ceza ve fer'i ceza ayırımı ve bu kanundan farklı olarak, belli bir suçtan mahkumiyete bağlı olarak kişiyi ömür boyu belli haklardan yoksun bırakacak yaptırım sistemi terkedilmiştir.
22.11.1990 tarihli ve 3682 sayılı Adli Sicil Kanununun da yeni Türk Ceza Kanununda benimsenen bu yaptırım sistemine uyumunu sağlamaya yönelik olarak değiştirilmesi gereği ortaya çıkmıştır.
Madde metninde Kanunun amaç ve kapsamı düzenlenmiştir.
Madde metninde, Türk mahkemeleri veya yabancı ülke mahkemeleri tarafından kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunan Türk vatandaşları ile Türkiye'de suç işlemiş olan yabancıların kayıtları da dahil tüm adli sicil bilgilerinin kaydına ilişkin süreç düzenlenmiştir.
Madde metninde, Merkezi ve Mahalle adli sicillerinin görevleri düzenlenmiştir.
Madde metninde, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun benimsediği yaptırım sistemine uygun bir düzenleme yapılmıştır.
Bu düzenlemede, ceza ve güvenlik tedbirlerine mahkumiyete ve bunların infazına ilişkin bilgilerin kronolojik sıraya göre adli sicile kaydedilmesi öngörülmüştür.
Madde metninde, adli sicile kaydedilemeyecek bilgilere ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Yeni Ceza Muhakemesi Kanunu ile Çocuk Koruma Kanununda kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerin gereği olarak, bu konuda verilen kararların bir sisteme kaydedilmesi gerekmektedir. Bu ihtiyacı karşılamak üzere Taslak metninde bir hükme yer verilmiştir.
Madde metninde, adli sicil bilgilerini isteme hakkına ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Madde metninde, adli sicil bilgilerini verebilecek mercilere ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Madde metninde, adli sicil bilgilerinin silinmesine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Madde metninde, arşiv bilgilerinin istenmesine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Yeni Türk Ceza Kanununun sisteminde, cezalandırılmakla güdülen asıl amaç, işlediği suçtan dolayı kişinin etkin pişmanlık duymasını sağlayıp tekrar topluma kazandırılması olduğuna göre, suça bağlı hak yoksunluklarının da belli bir süreyle sınırlandırılması gerekmiştir.
Bu nedenle, bir mahkumiyete bağlı hak yoksunluklarının mahkum olunan cezanın infazı tamamlanıncaya kadar devam etmesi öngörülmüştür.
Ancak, ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazı tamamlandıktan sonra da, bu mahkumiyete ilişkin bilgilerin adli sicil arşiv kaydında yer alması gerekmektedir. Kişinin geçmişine bakılarak cezanın bireyselleştirilmesinin sağlanması ve özellikle tekerrür hükümlerinin uygulanması bakımından bu kayıtların muhafaza edilmesinde zorunluluk bulunmaktadır.
Her ne kadar bu sistemde, ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazından sonra belli bir suçtan mahkumiyete bağlı hak yoksunluğu kanunla öngörülmüş değilse de; kişinin örneğin belli bir kamu görevine atanması sırasında, adli sicil arşiv kayıtlarının görülmesinde büyük bir yarar bulunmaktadır. Bu bilgiler, atama makamının takdir yetkisinin objektif ölçüler çerçevesinde kullanılmasında önemli bir işlev görecektir.
Ancak, Anayasanın 76 ncı maddesinde milletvekili seçimi ile ilgili olarak bir sınırlama getirilmiş olduğu için, bu madde uygulamasında Anayasanın söz konusu hükmü saklı tutulmuştur.
Madde metninde, adli sicil ve arşiv bilgilerinin gizliliğine ilişkin düzenleme yapılmıştır. Bu gizliliğin ihlali halinde uygulanacak ceza yaptırımlarına ilişkin hükümler yeni Türk Ceza Kanununda kamu görevlileri ve diğer kişiler açısından ayrı ayrı belirlenmiştir.
Madde metninde, adli sicil ve arşiv bilgilerinin silinmesine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Madde metninde, örneğin kolluk teşkilatında "genel bilgi toplama" sisteminde bulunan bilgilerin sadece ilgili suça ilişkin soruşturma kapsamında kullanılabileceğinden; Teklif metnine bu bilgilerin başka bir amaçla kullanılmasını yasaklamaya ilişkin hüküm konmuştur.
Madde metninde, soruşturma ve kovuşturma makamlarına elektronik ortamda bilgi verilmesine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Madde metninde, adli sicil ve arşiv kayıtlarının silinmesi konusunda karar almak ve kanunla verilen diğer görevleri yerine getirmek üzere bir komisyon oluşturulmasına ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Madde metninde, bu Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleyecek yönetmeliğin çıkarılmasına ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Madde metninde, merkezi ve mahalli sicildeki atamalara ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Madde metninde, mali hükümlere ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Madde metninde, yürürlükten kaldırılan kanun ve hükümlere ilişkin düzenleme yapılmıştır. Birinci fıkranın (b) bendinde yer alan hükmün gerekçesi için 10 uncu maddenin gerekçesine bakılmalıdır.
Bu madde metninde, mevcut adli sicil kayıtlarının bu Teklif metninde öngörülen hükümlere göre revize edilmesi hususunda geçiş dönemine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Bu madde metninde, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla mevcut adli sicil kayıtlarının silinmesi hususunda 3682 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen sürelerin dolması halinde silinebilmesine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Yürürlük maddesidir.
Yürütme maddesidir.
Adalet