Türkiye genç ve dinamik bir nüfusa sahip olmasına karşın, bu kaynak, istihdamda verimli olarak kullanılamamaktadır. Türkiye İstatistik Kurumunun 2005 yılı Ocak ayı verilerine göre; 15-24 yaş arası kurumsal olmayan sivil işgücü 12.213.000 kişi olup, bu yaş grubundaki işsizlik oranı % 21.4'tür. Bu rakam, % 11.5 olan genel işsizlik oranının yaklaşık iki katıdır.
Eğitimli işgücünün işsizlik oranı ise genç işsizlik oranının da çok üstündedir.
Bilindiği üzere, ülkemizde bireylerin meslekî yeterliliklerini ulusal ve uluslararası düzeyde belirleyen meslek standartları, sınav ve belgelendirme sistemi bulunmamaktadır.
Ulusal meslek standartlarının ve bu doğrultuda oluşturulması gereken eğitim standartlarının olmaması, meslekî ve teknik eğitim programlarının iş piyasası aktörlerinin katılımı olmadan eğitim veren kurumlarca hazırlanmasına neden olmaktadır. Bu programlara göre meslekî ve teknik eğitim alan bireyler iş piyasasının istediği meslekî nitelikleri kazanamamaktadır.
Örgün ve yaygın meslekî ve teknik eğitim veren okullardan mezun olanlara verilen diploma veya belgeler, kişilerin sahip oldukları bilgi ve becerileri yeterince ve güvenilir biçimde yansıtmamakta, çoğu zaman bir kurumun verdiği belge diğer kurum tarafından kabul edilmemektedir. Herhangi bir eğitim almadan, çalışarak beceri edinen kişilerin büyük bir bölümü sahip oldukları becerilerini belgelendirme imkânı bulamamaktadır. Bu durum, işgücünün meslekî yeterliliğinin objektif olarak değerlendirilmesini engellemekte, en basit ifadeyle işsizlerin iş bulmasına, işverenlerin de aradığı işçiyi temin etmelerine imkân vermemektedir. Ayrıca, akredite edilmiş meslekî yeterlilik belgeleri olmadığı için işgücünün yurt dışında istihdam edilmelerinde çok büyük güçlüklerle karşılaşılmaktadır.
Avrupa Birliği üyesi ülkeler ile diğer gelişmiş ülkelerdeki meslekî yeterlilik sistemleri incelendiğinde; çalışma hayatı ve eğitim kesimi arasında işlevsel bağın kurulmasında meslek standartları, sınav ve belgelendirme sisteminin önemli bir araç olarak kullanıldığı ve meslekî yeterliliğe ilişkin hizmetlerin, ürün standartlarını belirleyen kuruluşlardan ayrı olarak devlet, işçi ve işveren kesimlerinin katılımı ile oluşturulan özerk kurumlar tarafından yürütüldüğü görülmektedir.
Örneğin İngiltere'de QCA (Qualifications and Curriculum Authority), Almanya'da BIBB (Federal Institute for Vocational Training), Amerika Birleşik Devletleri'nde NSSB (National Skills Standards Board), Japonya'da Merkezi İnsan Kaynakları Geliştirme Konseyi, Avusturya'da IBW (Institute for Educational Research and Economy), Fransa'da INFFI (Centre pour le development del'information sur la formation permemante), Hollanda'da COLO (Central Institute for National Vocational Bodies) yalnızca ulusal meslekî yeterlilikler alanında faaliyet gösteren kurumlardır.
Ülkemize özgü ulusal meslekî yeterlilik sisteminin oluşturulmasına yönelik ilk çalışmalar Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı (DPT) tarafından 1989 yılında Beşeri Kaynakları Geliştirme Projesi çerçevesinde başlatılmıştır. 1989-1992 yılları arasında gerçekleştirilen bu çalışmalar kapsamında, meslekî eğitim ile istihdam arasında doğrusal ilişkinin kurulması amacıyla yapılan araştırmalar sonunda önerilen görüşlerden hareketle, DPT tarafından Beşeri Kaynakları ve İstihdamı Geliştirme Sistemleri Politika Dokümanı-Strateji Analizi ve Aksiyon Planı hazırlanmıştır. Daha sonra, söz konusu Aksiyon Planı esas alınarak İstihdam ve Eğitim Projesi oluşturulmuştur.
İstihdam ve Eğitim Projesi, istihdamın geliştirilmesi, işsizlerin eğitimi, meslek standartları, sınav ve belgelendirme sisteminin ve bu sistemi idame ettirecek özerk bir kurumun kurulması, meslekî danışmanlık verilmesi, özel istihdam bürolarının oluşturulması gibi hususları içerdiğinden, projenin genel koordinasyonu Türkiye İş Kurumuna (o günkü adıyla İş ve İşçi Bulma Kurumu) verilmiştir.
Dünya Bankasından sağlanan kredi ile gerçekleştirilen İstihdam ve Eğitim Projesi yedi bileşenden oluşmuş olup, proje bileşenlerinden birisi "Meslek Standartları, Sınav ve Belgelendirme" bölümüdür. Bu bölümle ilgili çalışmalar 17/11/1992 tarihinde Devlet, işçi ve işveren kesimleri arasında imzalanan "Meslek Standartları Ulusal Protokolü" kapsamında oluşturulan "Meslek Standartları Komisyonu (MSK)"nun gözetiminde yürütülmüş olup MSK aşağıda belirtilen kurum ve kuruluşlardan oluşmuştur;
1. Millî Eğitim Bakanlığı, 2. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 3. Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, 4. Türkiye İş Kurumu, 5. Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (TÜRK-İŞ), 6. Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK), 7. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), 8. Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK), 9. Meslekî Eğitim ve Küçük Sanayi Destekleme Vakfı (MEKSA-gözlemci üye).
Projenin "Meslek Standartları, Sınav ve Belgelendirme" bölümü; işgücünün büyük bölümünün iş yaşamında geçerli olan meslekî beceri belgelerine sahip olmasını ve dolayısıyla, işgücü hareketliliği ve üretkenliğinin artırılarak istihdam ile eğitim arasında sağlam ilişki kurulmasını amaçlamıştır. Bu doğrultuda; iki yüz elli meslek standardının geliştirilmesi ve bu mesleklere ilişkin sınav soru bankalarının oluşturulması, sınav ve belgelendirme sisteminin alt yapısının kurulması ve konuya ilişkin kanun tasarısı taslağının hazırlanması hedeflenmiştir.
Meslek standartları, sınav ve belgelendirme sisteminin kurulması ile ilgili projede öngörülen tüm teknik çalışmalar, MSK'nin koordinatörlüğünde gerçekleştirilmiş ve konuya ilişkin taslak, planlanan sürede 2000 yılında hazırlanmıştır. Bu taslak kanunlaşmamış ise de, ülkemizde ve dünyada meydana gelen gelişmelere paralel olarak MSK tarafından sürekli güncellenmiştir. Bu bağlamda, Millî Eğitim Bakanlığının koordinasyonunda, ilgili kamu kurumları ve sosyal taraflarla birlikte (MSK üyesi kurumlar da dahil), Avrupa Birliğinin hibe katkılarıyla yürütülmekte olan Meslekî Eğitim ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi (MEGEP), MYK'nin oluşturulması için gerekli desteği sürdürmektedir.
Taslağın amacı; ulusal ve uluslararası meslek standartlarını temel alarak, teknik ve meslekî alanlarda ulusal yeterliliklerin esaslarını belirlemek, denetim, ölçme ve değerlendirme, belgelendirme ve sertifikalandırmaya ilişkin faaliyetleri yürütmek suretiyle teknik ve meslekî eğitim ve öğretimin seviyesini yükseltmek ve bunun için gerekli ulusal yeterlilik sistemini kurmak ve işletmektir.
Bu çalışmalar, binlerce mesleği, yeterlilik düzeyini, bu kapsamda hazırlanacak meslek standartlarını, sınav ve belgelendirme çalışmalarını, iş hayatında meydana gelen değişim ve gelişmelere paralel olarak bu hizmetlerin sürekli güncelleştirilmesini kapsamaktadır. MYK, bu amaçlara ulaşmayı sağlayacak şekilde kurgulanmıştır.
Kurumun faaliyet alanı eğitim ve istihdam kesimini birlikte ilgilendirdiğinden, Kurumun kamu tüzel kişiliğini haiz, özel hukuk hükümlerine tabi, özel bütçeli ve özerk olması, karar ve yönetim organlarının ilgili Devlet kurumları, işçi ve işveren kesimlerini temsil eden görev güvencesi sağlanmış üyelerden oluşması öngörülmüştür. Ayrıca Kurumun kuruluş ve işleyişine ilişkin malî giderler, kamuya yük getirmeyecek şekilde karşılanacaktır.
Kalkınma planları ile yıllık programlarda ve AB üyelik sürecinde öngörülen meslekî yeterlilik sisteminin kurulmasına ilişkin politikaları uygulamaya koymak amacıyla bugüne kadar yapılmış olan çalışmalar ile göz ardı edilemeyecek bir kapasite ve alt yapı yaratılmıştır. Yapılan teknik çalışmalar, yetiştirilen personel, her türlü alt yapı ve oluşturulan kamuoyu söz konusu sistemin oluşturulup işletilmesine yetecek düzeye ulaşmıştır. Bu deneyimlerin değerlendirilerek, Türkiye'de meslekî yeterlilik sisteminin oluşturulmasına dünya pazarlarında rekabet edebilecek insan gücünün yetiştirilmesine ve işgücünün yurt dışında mesleklerini icra edebilmelerine imkân sağlayacak olan MYK'nin öngörülen yapıda kurulmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
