Tasarı/teklif madde 1
→ yürürlükteki madde 1Madde ile Kanunun amacı ve kapsamı açıklanmaktadır.
Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1319 (Esas No: 1/1277) · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
Kan ve kanla ilgili bütün faaliyetler toplum sağlığı bakımından büyük bir önem taşımaktadır.
Bu nedenle Sağlık Bakanlığı tarafından bu husustaki bilimsel gelişmelere uygun olarak vatandaşlarımıza yeterli ve güvenli kan teminini gerçekleştirmek, yaşanan sorunlara çözüm getirmek ve çağın gereklerine uygun bir yapılanmanın sağlanabilmesinin yolunu açmak için bu tasarı Avrupa Birliği mevzuatı da dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Kan konusundaki bilimsel gelişmeleri yakından izleyebilmek, bu konuda gerekli bilgi akışını sağlamak üzere Kan, Kan Bileşenleri ve Ürünleri Kurulu oluşturulmuş ve Kurulun çalışma usul ve esaslarının yönetmelikle belirleneceği ifade edilmiştir.
Düzenleme ile aynı zamanda kan ihtiyacının yeterli ve güvenli bir şekilde giderilmesi ve bu alandaki faaliyetlerin ruhsat verilmek suretiyle yapılması esası getirilmiş ve etkin ve kamu yararına uygun bir biçimde düzenlenebilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda kan ve kan ürünleri ile ilgili her türlü işlemler hususunda idarenin bilgi sahibi olması öngörülmüş ve idareye denetleme yükümlülüğü getirilmiş ve aynı zamanda özel sektörün meşru bir çerçeve içinde bu alanda faaliyet göstermesinin hukuki zemini oluşturulmaya çalışılmıştır.
Ayrıca kan temini ve kullanımı konusunda Avrupa’daki örneklerine uygun, yüksek standartta bir yapı tanımlanmış, yeni yapılanma ile ülkemizde gelecekte yeterli ve güvenli kan temininin ve kullanımının sağlanması ve bu konuda yaşanılan sıkıntıların sona erdirilmesi hedeflenmiştir.
Madde ile Kanunun amacı ve kapsamı açıklanmaktadır.
Madde ile Kanunda kullanılan terimlerin açıklamaları yapılmaktadır.
Madde ile ülkemizde Kanun kapsamında yer alan kanla ilgili görev ve hizmetlere yönelik genel esaslar açıklanmıştır. Kan, kaynağı insan olan biyolojik bir materyaldir ve hayatın devamı için vazgeçilmez rolünün yanı sıra pek çok hastalık etkeni için de uygun bir ortam oluşturmaktadır. Kanun transfüzyonu ile bu hastalık yapıcı etkenlerin insandan insana aktarımı gerçekleşebilmekte ve bu durum zaman zaman hayatı tehdit edici olabilmektedir.
Bu noktada güvenli kanın temini büyük önem taşımaktadır. Her ne kadar bağışcıdan alınan her kan testlere tâbi tutulsa da, çok düşük oranlarla da olsa, kanda bulunan hastalık yapıcı etkenlerin tespit edilememesi riski mevcuttur. Bu yüzden kan güvenliği için en önemli unsur, kan bağışçısının bu hastalık yapıcı etkenleri taşımıyor olmasıdır. Dünya Sağlık Örgütü, Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyinin ilgili organları bu konuda kanın gönüllü, ödüllendirilmemiş, kan bağışı karşılığında maddî beklentisi bulunmayan kan bağışçılarından teminini kan güvenliğinin temini için şart koşmaktadırlar. Tıbbî araştırmalar da kanın gönüllülerden temininin en sağlıklı yol olduğunu göstermektedir.
Bu çerçevede kan, kan bileşenleri ve ürünlerinin temininde karşılıksız ve gönüllü bağışın esas olduğu hükme bağlanmıştır.
İlaç hükmü kazanmış olan ve hekim tavsiyeleri doğrultusunda hasta tarafından da uygulanabilecek olan plazma ürünleri dışında bütün kan ve kan bileşenlerinin alınması ve verilmesinin hekim sorumluluk ve denetiminde yapılması öngörülerek uygulamalar esnasında insanlarımızın tıbbî risklerden korunmaları amaçlanmıştır.
Kanın stratejik önemi nedeniyle yurt dışına toplu halde izinsiz gönderilmesine yönelik de tedbir konulmuştur.
Ayrıca, kan konusunda hizmet verecek bütün birimlere kalite güvence programları yürütmeleri şartı getirilmiş ve yazılı prosedürler dahilinde çalışan, standardı yükseltilmiş, kalitenin artırılması ve sürdürülmesine yönelik iş ve işlemleri öncelik olarak kabul eden bir yapı öngörülmüştür.
Madde ile Bakanlığın kan konusunda yapacağı çalışmalar ve alacağı, kararlara yönelik bilimsel destek sağlamak üzere Kan, Kan Bileşenleri ve Ürünleri Kurulunun kurulması öngörülmektedir.
Madde ile Kanunda kanı temin eden ve kullanan birimlerin ayrılması ve buna göre görev ve sorumlulukların belirlenmesi için bölge kan merkezi, kan bağışı ve transfüzyon merkezleri kurulması öngörülmektedir.
Ayrıca madde ile gönüllülerin ticarî bir faaliyete aracı olduklarını düşünmemeleri, etik kuralların çiğnenmemesi amaçlanarak, kan temini yetkisine sahip olan bölge kan merkezi ve kan bağışı merkezlerinin yalnızca kamu kurum ve kuruluşları ile Türkiye Kızılay Derneği tarafından açılıp işletilebileceği hükme bağlanmış ve bunun yanında diğer hizmet birimlerinin de kimler tarafından açılıp işletilebileceği düzenlenmiştir.
Madde ile Kanun kapsamında hizmet verecek birimlerin ruhsat almaları şartı getirilmektedir.
Ayrıca madde ile denetime ilişkin düzenlemeler getirilmekte ve yaptırımlar öngörülmektedir.
Madde ile yönetmelikle düzenlenmesi öngörülen konular belirtilmektedir.
Madde ile 23/6/1983 tarihli ve 2857 sayılı Kan ve Kan Ürünleri Kanunu yürürlükten kaldırılmaktadır.
Madde ile Kanunda öngörülen yönetmeliğin altı ay içinde Bakanlıkça yürürlüğe konulacağı ve yönetmelik yürürlüğe girinceye kadar mevcut düzenlemelerin Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı öngörülmektedir. Ayrıca maddede uygulamada Kanuna uyum sağlanması için bir geçiş süreci öngörülmekte ve bu aşamada yapılması gerekenler belirtilmektedir.
Yürürlük maddesidir.
Yürütme maddesidir.