Konut Edindirme Yardımı Hak Sahiplerine Ödeme Yapılmasına Dair Kanun

Konut Edindirme Yardımı (KEY); 11/11/1986 tarihli ve 3320 sayılı Memurlar ve İşçiler ile Bunların Emeklilerine Konut Edindirme Yardımı Yapılması Hakkında Kanun ile uygulamaya konulmuş olup, KEY paraları, 3320 sayılı Kanunun 1 inci maddesinde belirtilen kişiler (aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu ve 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununa göre almakta olan Devlet memurları ile diğer kamu görevlilerine kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kuruluşlarda çalışanlara ve T.C. Emekli Sandığından emekli, adi malullük ve vazife malullüğü aylığı almakta olanlar, 10 veya 10'dan fazla işçi çalıştıran işyerlerinde çalışan işçiler, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile aynı Kanunun geçici 20 nci maddesine tabi ve 23/1/1968 tarihli ve 991 sayılı Kanuna göre yaşlılık ve malullük aylığı bağlanmış olanlar) için, çalıştıkları kurumlar tarafından Türkiye Emlak Kredi Bankasında Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığı adına açılmış olan hesaba yatırılmıştır.

Kanunla, kendileri adına para yatırılan kişilerin, 75 metrekareyi geçmeyecek büyüklükte konut satın almaları durumunda ve Kanunda belirtilen diğer koşullar çerçevesinde bu hesaptan para yardımı almaları amaçlanmıştır.

1/8/1996 tarihli ve 4160 sayılı Kanun ile 3320 sayılı Kanunun, konut edindirme yardımının ödenme şeklini düzenleyen "Yardım Miktarı" başlıklı 3 üncü maddesi yürürlükten kaldırılarak KEY ödemeleri durdurulmuştur.

Bilahare 26/11/1999 tarihli ve 588 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 3320 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmış ve KEY hesabı karşılığı olarak, hesapta bulunan toplam miktar değerinde Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketine ait gayrimenkullerin, Emlak Konut Anonim Şirketine ayni sermaye olarak devredilmesi suretiyle Bankadaki KEY hesabı kapatılmıştır.

KEY hesabı karşılığında ayni sermaye konulan Emlak Konut Anonim Şirketinin dönüşümü sonucunda kurulacak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığından KEY hak sahiplerine hisse senedi verilmesi suretiyle KEY hak sahiplerinin alacaklarının itfası amaçlanmıştır.

Ancak, 588 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve ilgili mevzuat (2/5/2000 tarihli ve 2000/575 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı, 19/10/2000 ve 23/3/2001 tarihli tebliğler) ile oluşturulan, hak sahiplerine hisse senedi verilmesi suretiyle hak sahiplerinin alacaklarının itfası sistemi aradan geçen süreye rağmen sonuçlanamamıştır.

Zira KEY hesaplarının, hak sahiplerinin adlarına (kişi bazında) değil, parayı yatıran kurum veya kuruluş adına tutulmuş olması, ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından Bankaya bildirilen ve KEY hak sahiplerini gösteren listelerin istenilen şekilde olmaması gibi teknik zorluk ve aksaklıklar nedeniyle Tasfiye Halinde Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi tarafından yürütülen, hak sahipliği tespit işlemleri tamamlanamamıştır.

Diğer taraftan, başta Sosyal Sigortalar Kurumu olmak üzere birçok kurum ve kuruluş, 2000/575 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen süre içerisinde hak sahiplerinin isimlerini ve adlarına yatırılan parayı ihtiva eden listeleri Bankaya bildirememişlerdir.

588 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve ilgili mevzuat ile getirilen sistemin sürdürülmesi halinde, hak sahiplerinin tespiti işlemlerinin tamamlanması uzayacağından KEY hak sahiplerine hisse senedi devri işlemleri de uzayacaktır. Bu arada hak sahipliği tespit edilenler, diğer hak sahipleri tespit edilinceye kadar beklemek zorunda kalacaktır. Öte yandan, Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı sermaye piyasası mevzuatı gereğince kuruluşundan itibaren bir yıl içinde halka arz işlemlerini gerçekleştirmek zorunda olmasına rağmen, KEY hak sahiplerinin tespiti işlemlerinin tamamlanamamış olması nedeniyle halka arz işlemlerini gerçekleştirememiştir. Sermaye Piyasası Kurulundan ek süre alınmakla birlikte, bu süre içerisinde hak sahiplerinin tespiti ve Şirkete bildirilmesinin tamamlanması, dolayısıyla halka arz işlemlerinin gerçekleştirilmesi oldukça güç görünmektedir.

Bu itibarla, KEY hak sahiplerine mümkün olan en kısa sürede nemalandırılmış bir şekilde ödeme yapılması ve ilgili kurumlar tarafından süresinde Tasfiye Halinde Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketine ismi bildirilmediğinden mevcut yasal düzenleme ile hakkını alamayacak olanlara da ek süre tanınarak haklarının korunması amacıyla yeni bir düzenleme yapılması ihtiyacı doğmuştur.

Ayrıca, 1/1/1987 ilâ 31/12/1995 tarihleri arasında adlarına düzenlenen bildirim formu, konut edindirme yardımı hesaplarını tahakkuk ettirmek ve ilgili bankaya devretmekle yükümlü kurum ve kuruluşlara verilmiş ve yardım tutarı tahsil edilmiş, ancak, T.Emlak Bankası A.Ş. hesaplarına intikal ettirilmemiş olan kişiler (SSK tarafından yardım tutarları kısmen Bankaya aktarılmış olan işçi emeklileri dahil) veya bunların kanuni mirasçıları da kapsama alınarak bunlara, diğer hak sahiplerine uygulanan esaslar çerçevesinde nakit ödeme yapılması amaçlanmıştır.

Tasarı ile, Türkiye Emlak Bankası A.Ş. tarafından başlatılan hak sahiplerinin belirlenmesi işlemlerinin Tasfiye Halinde Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi tarafından ilgili kuruluşlarca gönderilen listeler esas alınarak tamamlanmasını müteakiben, konut edindirme yardımı ve nemalarını içeren listeleri EGYO'ya bildirmesi ve EGYO tarafından hak sahiplerine talepleri üzerine konut edindirme yardımı tutarının nemasıyla birlikte nakit olarak veya EGYO hisse senedi verilmek suretiyle ödenmesi öngörülmektedir.