Merkezi Finans ve İhale Biriminin İstihdam ve Bütçe Esasları Hakkında Kanun

Bilindiği üzere, Avrupa Birliği (AB)’nden üyelik öncesi mali yardımlar kapsamında sağlanacak hibelerin, ülkemizde oluşturulmuş bulunan Merkezi Olmayan Uygulama Sistemi vasıtasıyla kullandırılması öngörülmektedir.

Bu çerçevede, söz konusu sistemin ana unsurlarından birisi olan Merkezi Finans ve İhale Biriminin Kurulmasına İlişkin Mutabakat Zaptı 14 Şubat 2002 tarihinde imzalanarak, 4 Şubat 2003 tarihli ve 25014 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4802 sayılı Kanun ile uygun bulunmuştur.

Söz konusu Mutabakat Zaptında değişiklik yapan, 31/3/2006 tarihinde imzalanan ve 5500 sayılı Kanun ile uygun bulunan “Merkezi Finans ve İhale Biriminin Kuruluşuna İlişkin Türkiye Hükümeti ile Avrupa Komisyonu Arasındaki Mutabakat Zaptına 1 Nolu Ek”in Diğer Hükümlere ilişkin 3 üncü maddesi;

“Merkezi Finans ve İhale Birimi Hazine Müsteşarlığına tüm personeli ve varlıkları ile birlikte aşağıdaki hükümler altında idari olarak bağlanacaktır;

1. Teknik ve mesleki deneyimine ihtiyaç duyulan devlet memurları ve gerçek kişiler 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uyarınca sözleşmeli olarak istihdam edilebilir.

2. Merkezi Finans ve İhale Birimince hizmet sözleşmesi teklif edilen devlet memurları, hizmet sözleşmesinin imzalandığı tarihte, ilave bir işleme gerek kalmaksızın asıl kurumlarından ücretsiz izinli statüsü kazanır.

3. Hazine Müsteşarlığı ile idari ilişki, personel alımı, personelin statüsü, personelin mali hakları ve bütçe gibi konuların kapsamı ve detayları uygun bir yasal düzenleme ile tanzim edilecektir.” hususlarını amirdir.

Bahse konu maddenin (3) numaralı fıkrası uyarınca, AB ile mali işbirliği kapsamındaki programların uygulanması esnasında temel olarak ihale ve ödeme işlevlerini yerine getirmekle yükümlü Merkezi Finans ve İhale Biriminin nitelik ve nicelik itibariyle daha istikrarlı ve motivasyonu yüksek bir personel yapısına kavuşturulması için özel bir yasal düzenleme yapılması zorunluluğu bulunmaktadır.

Nitekim AB mali yardımlarına ilişkin yılı finansman anlaşmalarında Birimin personel sayısına ilişkin asgari şartlar getirilmekte (örneğin 2005 yılı programı için 80, 2006 yılı programı için 100 kişi), yetkili AB organlarınca yapılan denetimlerde de Birimin personel sayısındaki yetersizlikler ve statülerinin belirsiz oluşu, Birimin özerkliğini sağlayacak mali imkanlarının bulunmayışı gibi hususlar mali yardımların askıya alınması yönündeki önerilere gerekçe olarak gösterilmektedir.

Öte yandan, anılan Mutabakat Zaptının 5 inci maddesinin (2) numaralı fıkrasında, “Merkezi Finans ve İhale Biriminin idari, maaş ve diğer tüm işletme giderleri Türk Hükümetinin ulusal bütçesinden karşılanacaktır.” hükmü yer almış olup; söz konusu hükmün iç hukuk ve bütçe düzeni açısından işlerliğini temin edecek bir yasal düzenlemeye ihtiyaç bulunmaktadır. Halihazırda, Birimin idari giderleri Mutabakat Zaptının aynı maddesinin değişiklikten önceki hükmü uyarınca, Birim ile Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu arasında imzalanan hibe sözleşmesi kapsamında karşılanmakta olup; söz konusu sözleşmenin süresi 30 Eylül 2007 tarihinde sona erecektir. Bu tarihten önce herhangi bir yasal düzenleme yapılamaması durumunda Birim işlerliğini kaybedecek ve AB fonlarının kullanımı mümkün olamayacaktır.

Bu Kanunla, anılan Birimin Hazine Müsteşarlığı ile idari ilişkisi, personel istihdamı ve bütçe esasları düzenlenerek mevcut ve gelecekteki sorunların giderilmesi amaçlanmaktadır.