Kaynak: TBMM 23. Dönem S. Sayısı 263 (Esas No: 1/543) · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
Soğuk savaş döneminin sona ermesi ile güvenlik kavramının algılanmasında meydana gelen değişikliklere bağlı olarak; konvansiyonel silahlarda yapılan büyük çaplı indirimlerin yanı sıra, çoğunlukla masum ve savunmasız sivillerin, özellikle de çocukların ölmesine veya sakat kalmasına neden olan Anti Personel Kara Mayınlarının (APKM) yasaklanması gündeme gelmiştir.
1996 yılında başta Kanada, Avusturya ve Almanya olmak üzere bir çok ülkenin ve sivil toplum örgütlerinin girişimleri ile APKM'lerin neden olduğu acılara ve kayıplara son vermek amacıyla APKM'lerin topyekün yasaklanmasını öngören ve Ottowa süreci olarak bilinen kapsamlı bir uluslararası çalışma başlatılmıştır.
Müzakere süreci ve hazırlıkları bir yıl gibi kısa sürede tamamlanan ve Kanada'nın Ottowa şehrinde imzalandığı için kısaca Ottowa Sözleşmesi olarak da bilinen "Anti-Personel Mayınların Kullanımının, Depolanmasının, Üretiminin ve Devredilmesinin Yasaklanması ve Bunların İmhası ile İlgili Sözleşme" 1/3/1999 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi, Ottowa Sözleşmesini 12/3/2003 tarihinde kabul edilen 4824 sayılı Anti-Personel Mayınların Kullanımının, Depolanmasının, Üretiminin ve Devredilmesinin Yasaklanması ve Bunların İmhası ile İlgili Sözleşmeye Katılmamızın Uygun Bulunduğuna Dair Kanun ile onaylamıştır.
Ottowa Sözleşmesi özetle;
1- APKM'lerin kullanılmasını, stoklanmasını, üretimini ve transferini yasaklamakta, 2- Sadece mayın tespit, temizleme ve imha tekniklerinin geliştirilmesi ve eğitim maksatları için belirli bir miktar mayın bulundurulmasına ve transferine müsaade edilmekte, 3- Dört yılı geçmeyecek şekilde en kısa sürede depolardaki bütün APKM'ler ile on yılı geçmeyecek şekilde döşeli bulunan bütün APKM'lerin imha edilmesini, 4- Mayın döşeli veya döşeli olmasından tereddüt edilen bölgelerin; işaretlenmesini, gözetlenmesini ve bu bölgelerin tel örgüsü veya diğer metotlarla tecrit edilmesini, 5- Taraf ülkeler arasında; mali yardım ve teknolojik işbirliği yapılmasına imkan sağlanmasını, içermektedir.
Söz konusu Sözleşmeye paralel olarak, Bakanlar Kurulunca gerekli düzenlemeler yapılmıştır.
Ancak, Ottowa Sözleşmesi gereğince yürütülmesi gereken mayın temizleme faaliyetlerinin esas ve usullerinin belirlenmesi için yasal düzenleme yapılması ihtiyacı doğmuş, bu amaçla bu Tasarı hazırlanmıştır.
Madde ile; Kanunun kapsam ve amacı; Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile Suriye Arap Cumhuriyeti Devleti arasındaki kara sınırında bulunan mayın (anti personel-anti tank mayınları) ile patlamamış mühimmatın temizlenmesi, imha edilmesi ve bu suretle elde edilecek arazilerin tarımsal amaçlı kullanılması işlemlerine ilişkin esas ve usullerini düzenlemek olarak belirlenmiştir.
Madde ile; mayın temizleme işinin ihalesinin ve bu ihaleye ilişkin olarak alınacak danışmanlık hizmetine ilişkin ihalenin, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi olmaksızın Maliye Bakanlığınca yürütülmesi, mayın temizlemesine ilişkin ihalenin Hazineye ait veya Maliye Bakanlığınca idare edilen mayından temizlenecek alanlar ile müstakil kullanımı mümkün olmayan ve bu taşınmazlarla bütünlük teşkil eden Hazineye ait diğer taşınmazların tarımsal faaliyetlerde kullandırılmak üzere yükleniciye bırakılması karşılığı yapılması öngörülmüştür.
Ayrıca söz konusu alanda bulunan ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait olan taşınmazların da aynı yöntemle ihale edilmesine imkan tanınmıştır. Mayınlı alanda bulunmakla birlikte, 27/6/2005 tarihli ve 2005/9076 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince belirlenen askeri yasak bölge ile sınır hattı boyunca tesis edilecek sınır fiziki güvenlik sistemi (SFGS) için ihtiyaç duyulacak alanların tarımsal faaliyetlerde kullanılmak üzere yüklenicinin kullanımına bırakılmayacağı hüküm altına alınmıştır.
Maliye Bakanlığının bu konuda diğer kamu kurum ve kuruluşlarından isteyeceği bilgi ve belgelerin öncelikle ve ivedilikle temin edilmesi amaçlanmıştır. Ulusal güvenlik ve işin özelliği gereği, mayın temizleme işinin öncelik sırasının nasıl belirleneceği belirtilmiştir.
İhale komisyonları ile muayene ve kabul komisyonlarının oluşumu belirtilmiş, 3213 sayılı Maden Kanunu ve 6326 sayılı Petrol Kanunu hükümleri saklı tutulmuştur.
Mayın temizleme süresi ile taşınmazların tarımsal faaliyetlerde kullanılmasına ilişkin ihaleye esas sürenin nasıl belirleneceği hüküm altına alınmıştır.
Kanunda belirtilen esaslara göre ihalenin gerçekleştirilememesi durumunda, söz konusu ihalenin Kamu İhale Kanununa göre yapılmasına imkan tanınmış ve Bakanlar Kuruluna, mayın temizleme işini veya mayın temizleme işinin hizmet satın alınması yoluyla yapılması halinde ihaleyi yapacak kamu kuruluşunu tespit etme yetkisi verilmiştir.
Yürürlük maddesidir.
Yürütme maddesidir.