Tasarı/teklif madde 1
yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadıAmaç ve kapsam maddesidir.
Kaynak: TBMM 23. Dönem S. Sayısı 499 (Esas No: 1/788) · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
Tasarıyla, ülkemizde artan nüfus ile ekonomik ve sosyal gelişmenin gerekleri doğrultusunda, sürekli artarak devam eden karayolu ihtiyacının ulaştırma ana planı, stratejik plan ve programlar çerçevesinde karşılanması, toplumsal yaşantıda hayati önemi haiz karayolu ulaşımının çağdaş standartlar çerçevesinde, diğer ulaşım sistemleri ile uyumlu bir şekilde düzenlenmesi amaçlanmaktadır.
5539 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun yürürlüğe girdiği 1950 yılından bugüne kadar geçen süre içinde, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de kamu yönetimi ve işletmeciliği anlayışının değişime uğradığı gözlemlenmektedir. Daha önceleri devletçilik anlayışı çerçevesinde kamu kurumları tarafından klasik usullerle doğrudan yürütülen pek çok kamu hizmeti, günümüzde liberalleşme ve özelleştirme uygulamaları çerçevesinde özel sektörün işletmesine bırakılmıştır. Karayollarının yapım, bakım ve onarımı ile ilgili hizmetlerin gördürülmesinde, Karayolları Genel Müdürlüğü dışındaki özel kişi ve kuruluşlardan yararlanılmakla birlikte, bu konuda karayolları ile ilgili mevzuatın ülkemizin ulaşmış bulunduğu liberalleşme düzeyinden geri kaldığı açıktır.
Niteliği itibarıyla, büyük finansman gerektiren karayollarının yapım, bakım ve onarımı işleri ile günümüz ihtiyaç ve şartlarına uygun kalitede yolların yapımında ve işletilmesinde özel sektörün sermaye ve dinamik işletmecilik anlayışını devreye sokacak ya da daha etkin kılacak yeni kanuni düzenlemelere ihtiyaç bulunmaktadır. Bu çerçevede Tasarıda öncelikle, Karayolları Genel Müdürlüğünün görev alanına dahil bulunan otoyolların işletme hakkının devrine imkan sağlayacak hukuki alt yapının oluşturulması amacı ile düzenlemeler yapılmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında "Merkezi yönetim bütçesi bu Kanuna ekli (I), (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idarelerinin bütçelerinden oluşur." hükmüne yer verilmiş; adı geçen Kanuna ekli (I) sayılı cetvelde, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında Karayolları Genel Müdürlüğüne de yer verilmiştir. Ancak bu düzenleme, uygulamada Karayolları Genel Müdürlüğünce yürütülen faaliyetlerin yerine getirilmesinde sıkıntılara yol açmıştır. Bu nedenle Tasarıda, Karayolları Genel Müdürlüğü özel bütçeli bir kuruluş şeklinde yeniden düzenlenerek Devlet tüzel kişiliği dışında ayrı bir tüzel kişiliğe sahip kılınmış, bu çerçevede 5018 sayılı Kanunun sistematiğine uygun olarak anılan Kanuna ekli (I) sayılı cetvelden çıkartılarak (II) sayılı cetvelde yer alan özel bütçeli diğer idareler bölümüne eklenmiştir.
Bu suretle Karayolları Genel Müdürlüğünün görev ve faaliyetlerini yerine getirirken gerekli olan kararların ve işlemlerin alınma ve icra edilebilme süreçlerinin kısaltılarak, görev ve sorumluluklarının daha kısa sürede ve daha dinamik bir şekilde yerine getirebilmesi amaçlanmıştır.
Tasarıyla, halihazırda hukukumuzda bazı kamu idarelerince uygulanmakta olan arazi trampası usulü, karayollarının yapım maliyetleri arasında oldukça önemli bir yer tutan kamulaştırma maliyetlerinin asgariye indirilmesi amacıyla kamulaştırmanın bir alternatifi olarak uygulanmak üzere düzenlenmiş bulunmaktadır. Bu suretle Genel Müdürlüğün ihtiyaç duyacağı taşınmazları, ilgililerin muvafakati üzerine kamulaştırılması gereken yerlere karşılık gelmek üzere, Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan alanlarda yapacağı veya yaptıracağı arazi düzenlemesi sonucu elde edeceği taşınmazlarla trampa yapmak suretiyle de temin etmesine imkân tanınmıştır.
5539 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten bugüne kadar, görev ve sorumluluk anlayışındaki değişmeye paralel olarak, teşkilat yapılanmasında da değişiklik yapılması ihtiyacı doğmuş olup Tasarıyla bu doğrultuda düzenleme yapılmıştır. Mevcut durumda, Genel Müdürlüğün kuruluşu ile görev ve faaliyetleri, esas itibarıyla 5539 sayılı Kanun ile düzenlenmişken, 1593 sayılı Erişme Kontrollü Karayolları Kanununda da Genel Müdürlüğün görevleri arasında yer alan erişme kontrollü karayollarına ilişkin düzenlemeler yer almaktadır. Niteliği itibarıyla aynı konuları düzenleyen bu iki kanun, mevzuat dağınıklığının giderilmesi amacıyla tek bir metin olarak yeniden düzenlenmiştir.
Amaç ve kapsam maddesidir.
Tanımlar maddesidir.
Madde ile Genel Müdürlüğün kuruluşuna ilişkin esaslar düzenlenmekte olup, Bayındırlık ve İskân Bakanlığına bağlı, katma bütçeli ve tüzel kişiliği haiz olarak kurulmuş olan Karayolları Genel Müdürlüğü, görev ve faaliyetlerini yerine getirirken, gerekli olan kararların ve işlemlerin alınma ve icra edilebilme süreçlerinin kısaltılarak, görev ve sorumluluklarının daha kısa sürede ve daha dinamik bir şekilde yerine getirebilmesi amacıyla, Ulaştırma Bakanlığına bağlı, özel bütçeli ve kamu tüzel kişiliği bulunan bir kuruluş haline dönüştürülmektedir.
Madde ile Genel Müdürlüğün görev ve sorumluluğunda bulunan işler genel olarak belirtilmek suretiyle görevalanının kapsam ve sınırları belirlenmiştir. Bu kapsamda görevlerin, hizmet odaklı ve çağdaş bir kamu yönetimi anlayışı çerçevesinde Genel Müdürlük amaç ve politikalarına, stratejik planına, hizmet ve kalite standartlarına uygun olarak yürütülmesinin sağlanması amaçlanmıştır.
Madde ile Genel Müdürlüğe verilen yetkilerin, Genel Müdür tarafından kısmen veya tamamen devredilebileceği açıklanmıştır.
Madde ile Genel Müdürlük merkez ve taşra teşkilatı düzenlenmiş, Genel Müdürlüğün hizmet gerekleri dikkate alınarak taşra birimlerinin yerlerinin ve sınırlarının tespiti ile gerekli hallerde yerlerinin değiştirilebilmesine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Madde ile Genel Müdürlük personelinin statüsü, Genel Müdür ve Genel Müdürlük personelinin atamalarının nasıl yapılacağı, Genel Müdürlüğün kadrolarının tespiti, kullanımı ve iptali ile kadrolara ilişkin diğer hususlara dair usûl ve esaslar belirlenmiştir.
Madde ile Genel Müdürlüğün özel bütçeli bir kuruluş haline getirilmesine paralel olarak özelleştirme gelirleri de dâhil olmak üzere yeni gelir kalemleri ihdas edilmiş, ancak genel bütçeden yapılacak hazine yardımları muhafaza edilmiştir.
Madde ile kamusal görev ve faaliyetler icra eden ve kamu tüzel kişiliğine sahip bir kuruluş olarak düzenlenmiş olan Genel Müdürlüğün bütün para ve mallarının Devlet malı hükmünde olduğu, haczedilemeyeceği, bunlar aleyhine işlenen suçların Devlet malları aleyhine işlenmiş sayılacağı, Genel Müdürlüğün gelirlerinin vergiden müstesna olduğu bu Kanun kapsamındaki görevleri dolayısıyla yapacağı işlemler yönünden her türlü vergi, harç ve paydan, düzenlenecek kâğıtlar yönünden damga vergisinden, sahip olduğu bina, arsa ve araziden dolayı bina ve arazi vergisinden, görevlerin ifası için gerekli olup ithal edilecek, binek araçları hariç motorlu vasıtalarla, motorlu, motorsuz makine, cihaz, araç-gereç ile bunların yedek parçaları ve lastiklerinin her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğu düzenlenmiştir.
Madde ile Genel Müdürlüğün görev ve sorumluluk alanında bulunan yollar;
otoyollar, Devlet yolları ve il yolları olmak üzere üç sınıfa ayrılarak, her bir sınıfa ait yol ağlarının tespiti, uygulanması ve bu yol ağlarına ilişkin düzeltme, değişiklik, ekleme ve çıkartmaların ne şekilde yapılacağı düzenlenmiştir.
Madde ile otoyollardan yararlanmanın genel olarak ücretli olacağı düzenlenmiş, söz konusu ücretlendirmeye ilişkin genel ilke ve kurallar belirlenmiş, otoyol ücretlerinin tespitine ilişkin olarak, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen otoyol ücretleri Kanuna ekli (2) sayılı cetvelde katma değer vergisi dâhil olarak belirlenmiştir. Ayrıca, zaruri hallerde ücretsiz olması uygun görülen kesimler ile ücretsiz geçiş yapmasına müsaade edilecek kişilerin, Genel Müdürlüğün teklifi üzerine Ulaştırma Bakanı tarafından belirleneceği; 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde işletme hakkı devredilen otoyollarda ise ücret tespitinin sözleşmelerde belirlenen hükümlere göre yapılacağı ve sözleşme süresince ücretli otoyol vasıflarının korunacağı düzenlenmiştir.
Madde ile karayollarının erişme kontrollü karayoluna dönüştürülmesi, kaldırılması ve uygulanması ile ilgili usûl ve esaslar düzenlenmiştir. Erişme kontrollü yol uygulamasına geçişin, Resmi Gazetede ilan edilmek suretiyle uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Madde ile mevcut karayollarında erişme kontrolü tesis edilmesi veya yeni yapılan erişme kontrollü karayolu dolayısıyla, bitişik arazi sahiplerinin karayoluna giriş ve çıkışlarının iptal edilmesi ve toplayıcı yol vasıtasıyla veya herhangi bir şekilde söz konusu karayoluna ulaşımlarının sağlanamaması halinde, giriş çıkış hakkının iptalinden dolayı taşınmazda oluşabilecek değer kaybı karşılığının hak sahiplerine tazminat olarak ödeneceği, hak sahiplerinin Genel Müdürlükten başkaca tazminat talep haklarının bulunmadığı düzenlenmiştir.
Madde ile erişme kontrollü karayollarına bağlantıların nasıl yapılacağı ve bitişik arazi sahiplerinin ulaşımlarının nasıl sağlanacağı, sınırlamalar, erişme kontrollü karayollarının şehir geçişindeki yol güzergâhının belirlenmesi usûlü ile şehir giriş çıkış bağlantıları ve ilişkilerinin düzenlenmesi amaçlanmaktadır. Maddede ayrıca, erişme kontrollü karayollarının şehir dışında kalan kısımlarında yerleşimin, Ulaştırma Bakanlığının koordinasyonunda İçişleri, Ulaştırma, Bayındırlık ve İskân bakanlıklarınca ortaklaşa çıkarılacak yönetmelik hükümleri çerçevesinde mahalli idareler tarafından hazırlanacak imar planları ile sağlanacağı ve bu düzenlemeye aykırılığı tespit edilen yapıların ortadan kaldırılması usulü düzenlenmiştir.
Madde ile erişme kontrollü karayolu için ayrılmış veya kamulaştırılmış saha içinde yolculukla ilgili tesis kurulması veya faaliyette bulunulması Genel Müdürlüğün iznine tabi kılınarak, Genel Müdürlüğün izni ile yapılacak tesisler ve eklentilerinin 3194 sayılı İmar Kanunu ve anılan Kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmeliklerde belirtilen yapı ruhsatiyesine ve yapı kullanma iznine tâbi olmayacağı, diğer karayollarının kenarında yapılacak tesislerin ise yola uzaklığı, yola giriş ve çıkış bağlantılarının yine Genel Müdürlüğün uygun görüşü ile yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.
Maddede ayrıca, ulaşım güvenliğinin sağlanabilmesi açısından erişme kontrollü karayollarının sınırları içinde ve sınırlarında, Genel Müdürlükten izin alınmaksızın herhangi bir toprak hareketi, inşaat ve tesisat yapılmasının yasak olduğu, bu yasağa aykırı hareketlerin kolluk kuvvetleri nezaretinde Genel Müdürlükçe veya Genel Müdürlüğün bildirimi üzerine mahalli mülki amirliklerce ortadan kaldırılacağı düzenlenmiştir.
Madde ile karayolu güzergâhının belirlenmesinde ilgili kurum ve kuruluşlar ile birlikte çalışılarak gerekli düzenlemelerin yapılması, karayolu ulaşımı ihtiyacının karşılanmasında uygulamada yaşanan aksaklıkların önüne geçilmesi amacıyla Genel Müdürlük ve Bakanlığa yetkiler verilmiştir. Bu çerçevede, Genel Müdürlük görev alanında olan yol güzergâhının ve bunların değişikliklerinin Genel Müdürlükçe hazırlanıp, belediye ve mücavir alan sınırları içindeki yerlerde imar planlarına işlenmesinin ilgili kurum ve kuruluşlardan talep edileceği, ilgili kurum ve kuruluşların yol güzergâhına ilişkin söz konusu planlara varsa itirazlarını en geç otuz gün içinde bildirecekleri, yol güzergâh planlarına yapılacak itirazların Genel Müdürlükçe değerlendirilerek, itiraz tarihinden itibaren en geç yirmi gün içinde sonuçlandırılacağı, bu süre sonunda itiraz edilmemişse güzergâh planlarının ilgili kurum veya kuruluşlar açısından imar planına esas olmak üzere kesinleşeceği, söz konusu kurum veya kuruluşların, belirtilen güzergâha ilişkin olarak yapacakları imar planı çalışmalarında, yol için ayrılacak alanların tespitinde, kesinleşen yol güzergâh planlarını esas almak zorunda oldukları ve mevcut imar planlarını da kesinleşen yol güzergâh planlarına uygun olarak en fazla altmış gün içinde revize edecekleri, imar mevzuatının gerektirdiği diğer işlemlerin bu çerçevede yürütüleceği ve yol güzergâhında değişiklik gerektiren itirazların Genel Müdürlükçe karara bağlanacağı hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca, yol güzergâhının geçmesi dolayısıyla belediyeler veya valiliklerce yapılacak imar planı uygulamaları ve plan değişikliklerinde, karayollarının 3914 sayılı Kanunun 18 inci maddesi hükümleri dâhilinde oluşturulacak düzenleme ortaklık payları hesabına dâhil edilmesi ve bu suretle kamulaştırma giderlerinin asgariye indirilmesi yönünde düzenleme yapılmıştır.
Madde ile Genel Müdürlüğün görev alanına giren yollara ilişkin yapım ve bakım programını hazırlama süresi ve uygulama usulü düzenlenmiş, Genel Müdürlük görev alanına giren yolların bakımının ihale edilerek yaptırılmasında katılımın ve sürekliliğin sağlanması amacıyla gelecek yıllara sâri yüklenmelere girişebilmesine imkân sağlanmıştır.
Madde ile karayolu yapımında ihtisas kuruluşu olan Genel Müdürlüğe, kamu kurum ve kuruluşları ile dernekler ve diğer gerçek ve tüzel kişilerin, görev alanıyla ilgili hizmet taleplerini, yapılacak anlaşmalar dâhilinde, karşılıkları bu kuruluşlarca veya dış yardımlardan karşılanmak şartıyla yerine getirme yetkisi tanınmaktadır.
Madde ile Genel Müdürlüğün görevlerini yerine getirirken ihtiyaç duyacağı her türlü binalı ve binasız taşınmaz malları kamulaştırma yetkisi bulunduğu, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde işletme hakkı devredilen erişme kontrollü karayollarında, ihtiyaç duyulacak kamulaştırmaların, hizmetin asıl sahibi olan Genel Müdürlük tarafından yapılacağı, bedelinin sözleşme hükümleri doğrultusunda işletici veya işleticiler tarafından ödenebileceği, kamulaştırılan taşınmazlar ile üzerinde yapılacak yapı ve tesislerin Devlet malı hükmünde olduğu ve erişme kontrollü karayolları için yapılan kamulaştırmalarda 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 23 üncü maddesinin uygulanmayacağı hususları düzenlenmiştir. Genel Müdürlüğün ihtiyacı olup da Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin ve bunların üzerinde bulunan her türlü eklenti ve yapıların Genel Müdürlüğün talebi üzerine Maliye Bakanlığınca bedelsiz olarak Genel Müdürlüğe tahsis veya devir ve temlik olunacağı hükme bağlanmıştır.
Madde ile Genel Müdürlüğün ihtiyaç duyacağı taşınmazları, ilgililerin muvafakati üzerine kamulaştırılması gereken yerlerine karşılık gelmek üzere, Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve kendisine devir ve temlik olunan alanlarda yapacağı veya yaptıracağı arazi düzenlemesi sonucu elde edeceği taşınmazlarla, karşılıklı bedelleri tespit edilmek kaydıyla trampa yapmak suretiyle temin etmesine imkân tanınmaktadır. Bu suretle kamulaştırma giderlerinin asgariye indirilmesi yanında, geçimini toprağa dayalı olarak sürdüren kişiler açısından sosyal olarak daha uygun sonuçlara ulaşılması hedeflenmiştir. Ayrıca, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu hükümleri uyarınca arazi toplulaştırılması suretiyle ihtiyaç duyulan taşınmazların teminine yönelik düzenleme getirilmiştir. Uygulamaya ilişkin olarak, arazinin konumu, tarıma elverişli olup olmaması, yörenin ekonomik ve sosyal yapısı dikkate alınarak eşit uygulamanın esas olacağı ilkelerinin yanında, maddenin uygulamasına ilişkin usûl ve esasların Ulaştırma Bakanlığı ve Maliye Bakanlığının birlikte çıkaracağı yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmaktadır.
Madde ile Genel Müdürlüğün görev alanı içerisinde bulunan karayollarının sınırları dâhilinde her türlü su, kanalizasyon ve doğalgaz boru hatları ile elektrik ve haberleşme hatları ve benzeri tesisat yerleştirilmesi veya bu amaçlarla herhangi bir şekilde yola müdahale edilmesi Genel Müdürlüğün müsaadesine tâbi tutularak, karayollarında ulaşım hizmetinin kontrolsüz olarak kesintiye uğramasının önüne geçilmesi amaçlanmıştır. Yine aynı amaçla, ihtiyaç halinde ilgili kurum veya kuruluşlara her türlü masrafı kendilerine ait olmak üzere Genel Müdürlükçe belirtilen sürede bu değişikliği gerçekleştirmek zorunluluğu getirilmekte, talebe rağmen verilen sürede gerekli değişikliğin yapılmaması halinde yer değiştirme işlemlerinin, giderleri ilgili kurum ve kuruluştan tahsil edilmek üzere bizzat Genel Müdürlükçe yapılabilmesi yetkisi düzenlenmektedir.
Maddede ayrıca, karayolları ile ilgili projelerin gerçekleştirilmesinde fiili ve hukuki engellerin kaldırılarak ihtiyaçların en seri şekilde karşılanması amaçlanmaktadır. Bu çerçevede, karayolu güzergâhının belirlenmesi aşamasında onaylanmış karayolu projeleri çerçevesinde yol sınır çizgisi içinde kalacak olan, kamu kurum veya kuruluşları ile özel kişiler tarafından tesis edilmiş veya işletilen su, kanalizasyon ve doğalgaz boru hatları ile elektrik ve haberleşme hatları ve ilgili tesislerin Genel Müdürlüğün talebi üzerine ilgilisince karayolu yapımını engellemeyecek bir şekilde yerlerinin değiştirilmesi öngörülmekte, gerekli hâllerde giderlerin nasıl karşılanacağının, Genel Müdürlük ile ilgili kişi, kurum ve kuruluş arasında yapılacak mutabakatla belirleneceği düzenlenmektedir. Hizmetin görülmesi açısından zorunluluk bulunması ve Genel Müdürlükçe belirtilen sürede yer değiştirme işlemlerinin yapılmaması halinde, söz konusu boru hatları veya tesisatın üzerinde yürütüldüğü hizmetlerin aksatılmamasına da özen gösterilerek, yer değiştirmenin bizzat Genel Müdürlükçe yapılmasına imkân tanınmaktadır.
Madde ile otoyollar, köprüler ve bu yollarda bulunan işletme ve bakım tesisleri ile hizmet tesislerinin ve diğer mal ve hizmet üretim birimleri ile varlıkların işletme hakkının devri suretiyle özelleştirilmesinin 4046 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca gerçekleştirileceği, bu çerçevede yapılacak sözleşmelerin imtiyaz sözleşmesi olarak düzenleneceği belirtilmekte ve sözleşmelerde yer alacak hususlara ilişkin hükümler düzenlenmektedir. Maddede ayrıca, 4046 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde özelleştirme programına alınmamış olan erişme kontrollü karayollarında bulunan hizmet tesislerinin işletme haklarının, 3465 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Dışındaki Kuruluşların Erişme Kontrollü Karayolu (Otoyol) Yapımı, Bakımı ve İşletilmesi ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde Genel Müdürlükçe devredilebileceği düzenlenmiştir.
Madde ile erişme kontrollü karayolu, otoyollar, köprüler ve bu yollarda bulunan işletme ve bakım tesisleri ile hizmet tesislerinin ve diğer mal ve hizmet üretim birimleri ile varlıkların özelleştirilmesinden elde edilecek gelirlerin, sorumluluğundaki yolların yapım ve bakım hizmetlerinde kullanılmak üzere Genel Müdürlüğün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki hesabına aktarılarak bütçesine gelir kaydedilmesi hüküm altına alınmakta ve böylece karayollarının yapımında ihtiyaç duyulan mali kaynağın bir kısmının bu şekilde karşılanması amaçlanmaktadır.
Ayrıca, özelleştirme sonrasında işletici tarafından ödenmesi gereken payları süresinde ödemeyen ya da noksan ödeyen işleticilerden, söz konusu tutarların tahsil usulü ve idarî para cezası düzenlenmektedir.
Madde ile Genel Müdürlük işletiminde olan erişme kontrollü karayolları ile 4046 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde işletme hakkı devredilen otoyollardan geçiş ücretini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine idari para cezası uygulaması yanında, anılan Kanun veya ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde işletme hakkı devredilecek otoyollardan geçiş ücretini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden işleticiler tarafından da ceza tahsil edilmesi ve tahsil edilen cezaların % 50'sinin işleticiler tarafından Hazine payı olarak ödenmesi hüküm altına alınmıştır.
Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araçlar ile araç sahipleri hakkında, idarî para cezası ile ceza tutarının tahsiline yönelik istenen her türlü bilgi ve belgenin, Genel Müdürlük ve/veya işletici şirketin talebi üzerine ilgili makamlar tarafından geciktirilmeksizin verilmek zorunda olduğu, ayrıca trafik seyri özel bir düzenlemeye tabi olan erişme kontrollü karayollarında ulaşım güvenliğinin sağlanması amacıyla kısıtlanan ve yasaklanan işleri ve hareketleri yapan, yaptıranlar ile koruma alanı içine giren hayvanların sahiplerine idarî para cezası uygulanması hususları düzenlenmektedir.
Madde ile Genel Müdürlük Hukuk Müşavirliğinin görev ve yetkileri düzenlenmiştir.
Maddede ayrıca, tüm ülke düzeyinde aslî görev ve sorumluluklarını yerine getirirken, çoğu zaman ihtiyaç ve şartlara göre kişisel kararlar vermek veya görev ifa etmek durumunda bulunan Genel Müdürlük çalışanlarının inisiyatif alma ve sorumluluk yüklenme duygusunun zaafa uğratılmaması amacıyla, muhatap olacakları ceza davalarında Genel Müdürün uygun göreceği hallerde, avukatlık ücretinin kurum tarafından karşılanması sağlanmaktadır.
Madde ile Genel Müdürlük ile kamu kurum ve kuruluşları, gerçek veya tüzel kişiler arasında çıkan ve henüz yargı mercilerine, hakeme veya icraya intikal etmemiş olan ve ivedilikle çözülmesinde yarar görülen uyuşmazlıklarla, maddî ve hukukî sebeplerle kovuşturulmasında veya yüksek dereceli merci ve mahkemelerce incelenmesini istemekte fayda umulmayan dava ve icra takiplerinden vazgeçilmesinde, anlaşma veya sözleşmelerin değiştirilmesinde veya bozulmasında miktar itibarıyla Genel Müdüre, Bakana ve Bakanlar Kuruluna sulh yoluyla çözüm yetkisi verilmektedir.
Madde ile özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren zarurî hallerle önemli projeler ve geçici işlerde şartları Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenmek üzere sözleşmeli yerli ve yabancı personel çalıştırılabilmesine imkân sağlanmaktadır.
Madde ile teknik bilgi ve ihtisas gerektiren karayolu yapım, bakım ve onarım işlerinde çalışacak nitelikli personelin yetiştirilmesine yönelik olarak Genel Müdürlük çalışanları yanında, yerli ve yabancı kamu sektörü ve özel sektör çalışanlarının da katılabileceği eğitim programlarının düzenlenerek bu şekilde oluşturulacak katma değerden yararlanılması amaçlanmıştır.
Madde ile deprem, sel, çığ, su baskını ve benzeri tabii afetlerin oluşması halinde, hasar görmüş yol, köprü, tünel ve sanat yapılarının bir an önce onarılması ve trafik güvenliği ve trafiğe geçit verebilmesi amacıyla, onarım işinde kullanılacak taş, kum ve ariyet malzemelerinin temininde olay mahallinde veya yakınındaki kamunun tasarrufunda bulunan malzeme ocaklarından, malzeme kullanmaya Genel Müdürlük yetkili kılınmıştır.
Genel Müdürlüğün görev alanında bulunan yolların yapım, bakım, onarım ve asfalt çalışmaları için kullanılacak alanlar ile bu faaliyetler için gerekli tesislerin kurulacağı alanlar ve gerekli malzemenin temin edildiği özel mülkiyet dışında kalan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler ile tapuda tescil harici bırakılan 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanunu kapsamında ham madde üretim izni alınarak kullanılabilen alanlar için, Genel Müdürlükten bu alanların orman, hazine arazisi, mera, yaylak, kışlak, taşlık, harman yerleri ve sair sıfatları nedeniyle harç bedeli, izin bedeli, ruhsat bedeli, teminat bedeli, tahsis bedeli, ağaçlandırma bedeli, ot bedeli ve benzeri herhangi bir bedel talep edilemeyeceği yönünde düzenleme getirilerek, oluşacak bürokratik işlemlerin kaldırılması ve kamu yatırımlarının zamanında ve ekonomik bir şekilde bitirilmesi amaçlanmıştır.
Madde ile Genel Müdürlüğe bu Kanunla verilen görev, yetki ve sorumlulukları çerçevesinde uygulamaya yönelik maddi düzenlemeler ve düzenleyici idarî işlemler yapma yetkisi verilmektedir.
Madde ile yapılan düzenlemelere paralel olarak 5539 sayılı Kanun ile 1593 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmıştır. Yapılan düzenlemeler doğrultusunda, Genel Müdürlük 5018 sayılı Kanunun eki (I) sayılı cetvelde yer alan "Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri" arasından çıkartılarak, aynı Kanunun eki (II) sayılı cetvelin (B) bendinde yer alan "Özel Bütçeli Diğer İdareler" arasına ilave edilmiştir. Maddeyle ayrıca, yapılan düzenlemelere paralel olarak diğer kanunlarda yapılması gereken değişikliklere yer verilmiştir.
Madde ile, Genel Müdürlüğün teşkilat yapısı ile ilgili olarak kurumsal ihtiyaçlar ve hizmet gerekleri çerçevesinde personel, mal varlığı ve diğer geçiş hükümlerine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Yürürlük maddesidir.
Yürütme maddesidir.
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 5539 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ektedir.
Gereği için arz olunur. 16.4.2008 Bayram Meral Halil Ünlütepe Tekin Bingöl İstanbul Afyonkarahisar Ankara İsa Gök Selçuk Ayhan Tacidar Seyhan Mersin İzmir Adana Ali Rıza Öztürk Bülent Baratalı Kemal Demirel Mersin İzmir Bursa Mehmet Ali Özpolat Ahmet Ersin R. Kerim Özkan İstanbul İzmir Burdur M. Ali Susam Mevlüt Coşkun Ali İhsan Köktürk İzmir Isparta Zonguldak Sacid Yıldız Abdulaziz Yazar Turgut Dibek İstanbul Hatay Kırklareli Vahap Seçer Enis Tütüncü Ali Rıza Ertemür Mersin Tekirdağ Denizli GENEL GEREKÇE Karayolları Genel Müdürlüğü ile benzer işleri yapan bazı kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan personele yaklaşık 200 YTL ile 800 YTL arasında ek ödeme yapılmaktadır. Bu durum aynı şartlar altında çalışan personel arasında eşitsizlik yaratmaktadır.
Benzer işleri yapan kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personele tanınmış olan ek ödeme imkanları Karayolları Genel Müdürlüğü'nde çalışan personelin başka kurumlara geçmesine yol açmaktadır. Bu geçişler nedeniyle özellikle taşra teşkilatında hizmetler durma noktasına gelmiştir.
Eşit işe eşit ücret ilkesi gereği Karayolları Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilatında çalışan personele de ek ödeme verilmesi gerekmektedir.
MADDE GEREKÇELERİ Madde l- Karayolları Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatında görev yapan personele en yüksek Devlet memuru aylığının %200'ünü geçmemek üzere belirlenecek esas ve usuller çerçevesinde ek ödeme yapılması önerilmektedir.
Yürürlük maddesidir.
Yürütme maddesidir.
İSTANBUL MİLLETVEKİLİ BAYRAM MERAL VE 20 MİLLETVEKİLİNİN TEKLİFİ 5539 SAYILI KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ VE GÖREVLERİ