Tasarı/teklif madde 1
→ yürürlükteki madde 1Madde ile Kanunun amacı düzenlenmiştir.
Kaynak: TBMM 24. Dönem S. Sayısı 310 (Esas No: 1/619) · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
Ülkeler arasında artan insan hareketleri, göç olgusunu siyasî, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarıyla önemli bir politika alanı hâline getirmiştir. Söz konusu insan hareketleri; çeşitli nedenlerle ülkelere giriş ve çıkış yapan, vatandaşı oldukları veya yaşadıkları ülkelerden ayrılarak diğer bir ülkeye göç eden, orada yerleşen, iş kuran veya koruma talep eden yabancıların yanı sıra, göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti gibi örgütlü suçlarla doğrudan bağlantılı olan düzensiz göçü de kapsamaktadır.
Türkiye, coğrafî, stratejik, kültürel ve siyasî konumu nedeniyle, tarih içinde önemli göç akınlarıyla karşı karşıya kalmıştır. Türkiye'nin artan ekonomik gücü ülkemize yönelik göç hareketleri için bir çekim unsuru oluştururken, yer aldığı coğrafî bölgede devam eden siyasî istikrarsızlıklar, Türkiye'ye yönelik göçü teşvik eden bir diğer unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Son döneme kadar göç hareketleri açısından Türkiye daha çok "geçiş ülkesi" konumunda iken, yabancılar tarafından ülkemizin artan ekonomik gücü ve istikrarıyla giderek bir "hedef ülke" olarak görüldüğü ve bu bağlamda ülkemize yönelik göçün artarak devam ettiği de bir gerçektir.
Ülkemize çeşitli amaçlarla gelen yabancıların sayılarına bakıldığında, yıllara göre önemli artışlar olduğu görülmektedir. 1995 yılında ülkemize gelen yabancıların sayısı 6.762.956 iken, bu sayı 2010 yılında 27.024.609 olarak gerçekleşmiştir. 1995 yılında düzenlenen ikamet izni sayısı 84.727 iken, bu sayı 2010 yılında 176.944 olmuştur. 1995 yılında uluslararası koruma başvurusu sayısı 2.024 iken, 2010 yılında 8.190'a yükselmiştir. 1995- 2010 yılları arasında toplam 77.430 uluslararası koruma başvurusu yapılmıştır. 22.544 yabancının uluslararası koruma başvurusuyla ilgili işlemleri hâlen devam etmektedir.
Öte yandan, 1995- 2010 yılları arasında 829.161 düzensiz göçmen yakalanmıştır. Yakalanan düzensiz göçmenlerin sayısı; 1995 yılında 11.362, 2008 yılında 65.737, 2009 yılında 34.345 ve 2010 yılında ise 32.667 olmuştur. 1998- 2010 yılları arasında yakalanan yasadışı göçmen kaçakçısı sayısı ise 11.449 olmuştur. Ayrıca, göç konuları içinde önemli bir yer teşkil eden insan ticareti suçuyla ilgili olarak, 2005- 2010 yılları arasında 930 insan ticareti mağduru, insan tacirlerinin elinden kurtarılarak, güvenli bir şekilde ülkelerine gönderilmiştir.
Uluslararası koruma dışında kalan yabancıların ülkeye girişini, ülkede kalışını, ülkeden çıkışını, vize ve ikamet izni işlemlerini, sınır dışı edilmelerini ve Türkiye'de bulundukları sürece sahip oldukları hak ve yükümlülüklerini düzenleyen 5682 sayılı Pasaport Kanunu ile 5683 sayılı Yabancıların Türkiye'de İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanun, 1950 tarihli olup, güncel sorunlar ve gelişmeler karşısında yetersiz kalmaktadır. Bunun yanında, uluslararası koruma alanında kanun düzeyinde temel bir düzenleme bulunmamakta, uygulamalar idarî düzenlemeler doğrultusunda yürütülmektedir.
Göç alanı, ulusal ve uluslararası düzeyde işbirliği ve koordinasyon gerektiren, çok boyutlu, Türkiye'nin ekonomik, sosyo- kültürel ve demografik yapısını, kamu düzeni ve güvenliğini derinden ilgilendiren dinamik bir konudur. Buna rağmen, ülkemizde münhasıran göç alanında uzmanlaşmış bir kamu kurumu bulunmamaktadır. Göç sorunlarının etkin yönetimi açısından, dünyadaki örnekleri gibi, görev alanına yönelik strateji ve güncel politikaları geliştirip uygulayan, insan hakları odaklı, nitelikli personel ve sağlam bir maddî alt yapıyla donanmış, yetkin bir kurumsal yapılanmaya ihtiyaç duyulmaktadır.
Öte yandan, Avrupa Birliği müzakere sürecinde göç konusu "24 üncü Fasıl" kapsamında önemli bir yer tutmaktadır. "2003 tarihli Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı" doğrultusunda hazırlanan İltica ve Göç Ulusal Eylem Planı, Avrupa Birliğine (AB) katılım müzakereleri süresince, Türkiye'nin göç mevzuatı ve sisteminin AB müktesebatıyla uyumlu hâle getirilmesi için yürürlüğe konması gereken hukukî düzenlemeleri, idarî yapılanma ve fizikî alt yapının tamamlanması için alınması gereken tedbirleri ve yatırım projelerini içermektedir.
DİLEK 310 (1-84) 2007- 2013 dönemini kapsayan Dokuzuncu Kalkınma Planında, düzensiz göç hareketleriyle etkili bir mücadele amacıyla göç ve iltica alanında hukukî ve kurumsal düzenlemelerin yapılması, 2011- 2013 Orta Vadeli Kalkınma Planında da, özgürlük ve güvenlik arasındaki hassas dengenin korunarak, düzensiz göç hareketleri, insan ticareti ve kaçakçılığı İle etkin bir şekilde mücadele edilmesi ve sınır güvenliğinin yeniden yapılandırılması konularındaki çalışmalara devam edilmesi hususları yer almıştır.
Anılan plan ve program belgeleri ışığında, Türkiye'nin AB'ye tam üyeliği gerçekleşene kadar, uluslararası koruma sistemimizin ve uygulamalarımızın AB müktesebatı ve uygulamalarına paralellik sağlaması, ayrıca göç alanında kurumsal yapılanmanın tamamlanması gerekmektedir.
Belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak hazırlanan Tasarıda öncelikle yabancıların Türkiye'ye giriş ve çıkışları, vize ve ikamet izinleri hususları düzenlenmiştir. Bu konulardaki dağınık, güncelliğini yitirmiş, karşılaşılan sorunlara cevap vermekte yetersiz mevzuatın yerine, ülkemizin gelişme vizyonuyla uyumlu, uluslararası normlara uygun, millî çıkarları gözeten, ilgili olduğu konuları tüm yönleriyle kuşatan, kaliteli mevzuat ilkelerine uygun düzenlemeler getirilmiştir. Tasarı ile vize ve ikamet izinlerine ilişkin konularda uygulamada yaşanan sıkıntıların önüne geçilecektir.
Tasarının bir diğer temel ayağını, uluslararası koruma düzenlemeleri oluşturmaktadır. Vize ve ikamet izinlerinden farklı olarak, uluslararası korumayla ilgili hususlarda dağınık ve güncelliğini kaybetmiş bir kanun dahi bulunmamakta; insan haklarını, millî güvenliği ve uluslararası ilişkileri doğrudan etkileyen bu son derece önemli konu, idarî düzenlemeler aracılığıyla yürütülmeye çalışılmaktadır. Tasarı ile uygulamadaki söz konusu eksiklik giderilmektedir.
Tasarı, özgürlük ve güvenlik ilkeleri noktasında önemli sonuçları olan sınır dışı etme uygulamasına yönelik olarak da berrak bir hukukî çerçeve oluşturmakta; kimler hakkında sınır dışı etme kararı alınacağı, sınır dışı etme kararının hangi durumlarda uygulanamayacağı, alınan kararın nasıl yerine getirileceği hususlarını sağlam bir temele oturtmaktadır.
Mültecilerin Hukuki Statüsüne Dair Cenevre Sözleşmesi'ne coğrafî kısıtlama ile taraf olduğumuzdan, tasarıda yer verilen uluslararası koruma statüleri de anılan husus çerçevesinde, mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma şeklinde düzenlenmiştir. Uluslararası koruma başvurusunun şartları ve prosedürleri, başvuru sahiplerine sağlanan barınma imkânları, idarî gözetim, başvurunun incelenme kriterleri, incelemede dikkat edilecek usûller, mülakat, karar ve itiraz aşamaları özenle düzenlenerek, bir uluslararası koruma vak'asının muhtemel tüm aşamaları açık kurallara bağlanmıştır. Başvuru sahiplerinin durumları ve takip edebilecekleri idarî ve hukukî yollar hakkında her aşamada bilgilendirilmesi esas alınmış, başvuru sürecinde hiçbir mağduriyetin yaşanmaması için gerekli çerçeve çizilmiştir.
Başvuru aşamasından sonra uluslararası koruma statüsü elde edenlere eğitim, çalışma, sosyal yardım ve sağlık imkânları sağlanması hususları düzenleme altına alınırken, statünün hangi hâllerde sona ereceği ve iptal edileceği de açık hükümlerle belirlenmiştir.
Bir diğer önemli nokta, Türk toplumu ve yabancılar arasında iletişimi mümkün kılan ve ilk kez mevzuatımıza girecek olan "uyum" konusundaki düzenlemelerdir. Bununla, yabancıların ve uluslararası koruma başvurusu ve statüsü sahibi kişilerin toplumla uyumu, toplumun da yabancılarla uyum içinde bulunabilmesi için yapılacak çalışmalara imkân tanınmakta, her şeyden önce bu sürecin önü açılmaktadır.
Bu hükümler, kimi ülkelerde olduğu gibi göçü kısıtlama amaçlı değil, yabancıların ve toplumun bilinçli ve düzenli bir şekilde birlikte yaşamalarını mümkün kılacak ve kolaylaştıracak esnek bir yapıda düzenlenmiştir.
DİLEK 310 (1-84) Tasarıda, özel ihtiyaç sahibi gruplar için de düzenlemeler getirilmiş, bu grupların özel ihtiyaçları gözetilmiştir. Örneğin insan ticareti mağdurları ve refakatsiz çocuklar için Kanunda önemli koruma hükümlerine yer verilmiştir.
İnsan ticareti ile mücadele çerçevesinde, insan ticareti mağdurlarının korunması sığınma evleri ve ulusal yardım hattının sürdürülebilirliği, ulusal yönlendirme mekanizmasının daha etkin şekilde işlerliğinin sağlanması amaçlanmaktadır.
Tasarının son temel ayağını ise göç yönetiminden sorumlu olacak Göç İdaresi Genel Müdürlüğünün kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarının düzenlenmesi, teşkilat ve personel yapısının belirlenmesi oluşturmaktadır. İçişleri Bakanlığına bağlı bir kuruluş olarak faaliyet gösterecek olan Genel Müdürlüğün, Tasarıyla getirilen düzenlemelerden oluşan göç sistemini ilgili tüm kurum ve kuruluşlarla işbirliği ve koordinasyon içinde yöneterek, bu alandaki kurumsal sorumluluğu üstlenmesi beklenmektedir.
Tasarı ile;
- Kanunla düzenlenmesi gerekirken, daha çok ikincil düzenlemelerle yürütülen göç alanı, kanun ve kanun temelinde hazırlanacak düzenlemelerle yürütülmeye başlanarak, uluslararası insan hakları standartlarına uyumlu göç sistemi hayata geçirilmiş olacak, - Uluslararası bir sorun hâline gelen düzensiz göçle mücadelenin hukukî alt yapısının güçlendirilmesi ve etkinleştirilmesi; düzenli göçte ise bürokratik işlemlerin olabildiğince azaltılarak tutarlılık ve güvene dayalı bir göç yönetimi anlayışının hâkim kılınması sağlanacak, - İnsan hakları temelinde, özgürlük ve güvenlik arasındaki hassas dengenin korunduğu, uluslararası insan hakları normlarına ve AB müktesebatına uyumlu, göç alanında ihtiyaç duyduğumuz hukukî, idarî ve fizikî alt yapıya uygun etkin ve yönetilebilir bir göç sistemi kurulacaktır.
Madde ile Kanunun amacı düzenlenmiştir.
Madde ile Kanunun kapsamı düzenlenmiştir.
Madde ile Kanunda yer alan bazı kavramlar tanımlanmıştır.
Madde ile geri gönderme yasağı düzenlenmiştir.
Madde ile yabancıların Türkiye'ye yasal giriş ve Türkiye'den yasal çıkışın nerelerden ve nasıl yapılacağı belirtilmiştir.
Madde ile yabancıların Türkiye'ye giriş ve Türkiye'den çıkış yaparken uymaları gereken prosedür belirlenmiştir. Ayrıca, bir yabancının, Türkiye'ye giriş şartlarını taşıyıp taşımadığının tespiti amacıyla kontrole ve gerektiğinde kapsamlı kontrole tâbi tutulabileceği düzenlenmiştir.
Madde ile Türkiye'ye girişlerine izin verilmeyecek yabancılar sayılmış ve bu kişilerin sınır kapısından geri çevrilmeleri hükme bağlanmıştır.
Madde ile yabancılardan yerine getirilmesi beklenen Türkiye'ye giriş şartlarının, uluslararası koruma talebinde bulunan kişilerin haklarını engelleyecek şekilde yorumlanamayacağı ve uygulanamayacağı düzenlenmiştir.
DİLEK 310 (1-84)
Madde ile yabancıların Türkiye'ye giriş yasağına ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Madde ile Türkiye'ye giriş yasağının tebliği ile buna karşı itiraz usûlleri düzenlenmiştir.
Madde ile vize vermeye yetkili makamlar belirlenerek, Türkiye'de doksan günü aşmayacak şekilde kalacak yabancıların vize alarak gelmelerinin esas olduğu hükme bağlanmıştır. Vize veya vize muafiyetinin Türkiye'de sağladığı kalış hakkının, sınırlardan giriş- çıkış yapmak suretiyle amacı dışında kullanılmaması için, vize veya vize muafiyetinin sağladığı kalış süreleri her yüzseksen günde doksan günü geçmeyecek şekilde düzenlenmiştir.
Madde ile vize şartından muaf olan yabancılar belirlenmiştir.
Madde ile vize almadan sınır kapılarına gelen yabancılara, istisnaî olarak sınır kapılarında sınır vizesi verilebilmesi düzenlenmiştir. Sınır kapılarında verilen vize, istisnaî bir uygulama olduğundan süre onbeş günle sınırlı tutulmuştur.
Madde ile Türkiye'den hava yoluyla transit geçecek yabancılara havalimanı transit vize şartı getirilebileceği, transit vize istenecek yabancıların ise İçişleri ve Dışişleri bakanlıklarınca müştereken belirleneceği düzenlenmiştir.
Madde ile vize verilmeyecek yabancılar belirtilmiştir. Ancak, madde kapsamında olmalarına rağmen vize verilmesinde yarar görülenlere İçişleri Bakanının onayıyla vize verilebileceği düzenlenmiştir.
Madde ile vizelerin iptal edileceği hâller ve iptal yetkisi olan makamlar belirtilmiştir.
Madde ile vize talebinin reddi ya da iptalinin ilgiliye tebliğ edilmesi düzenlenmiştir.
Madde ile vize ve pasaport işlemlerinde Bakanlar Kurulunun yetkisi düzenlenmiştir.
Madde ile yabancıların ikamet izni alma zorunluluğu düzenlenmiştir.
Madde ile ikamet izninden muaf olan yabancılar sayılmıştır.
Madde ile ikamet izni başvuru koşulları ve başvuruların sonuçlandırılmasına ilişkin hükümler düzenlenmiştir.
Madde ile ikamet izinlerinin istisnaî olarak valilikler tarafından verilmesini gerekli kılan hâller düzenlenmiştir.
Madde ile ikamet izni süresinin her halükârda pasaport veya pasaport yerine geçen belgelerin geçerlilik süresinden altmış gün daha kısa süreli olacağı, ikamet izinlerinin kalış amacına bağlı ve her yabancı için ayrı düzenlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Madde ile ikamet izinlerinin uzatılmasıyla ilgili hususlar düzenlenmiştir.
Madde ile Türkiye içinden yapılan ikamet izni talebinin reddi, uzatılmaması veya iptali işlemleriyle ilgili hususlar düzenlenmiştir.
Maddede tutuklu veya hükümlü olarak cezaevlerinde ya da geri gönderme merkezlerinde bulunan yabancıların ikamet izinleriyle ilgili hususlar belirtilmiştir.
Madde ile geçerli çalışma izni ve 4817 sayılı Kanun uyarınca verilen Çalışma İzni Muafiyet Teyit Belgesinin, Türkiye'de ikamet izni yerine de geçeceği hükme bağlanmıştır.
Madde ile kesintisiz ikamet izni süresinin sağladığı hakların önemi göz önünde bulundurularak, kesintisiz ikamet izinlerinin hesaplanması düzenlenmiştir.
Madde ile kalış amacı değişen yabancıların ikamet izinleriyle ilgili işlemler düzenlenmiştir.
DİLEK 310 (1-84)
Madde ile yabancılara verilecek ikamet izni çeşitleri sayılmıştır. İkamet izni çeşitleri, yabancıların ülkede bulunma amaçlarına göre düzenlenmiştir.
Madde ile kısa dönem ikamet izni verilecek yabancılar ve bu iznin süresi açıklanmıştır.
Madde ile kısa dönem ikamet izninin verilmesinde aranacak şartlar sayılmıştır.
Madde ile kısa dönem ikamet izninin hangi hâllerde verilmeyeceği, verilmişse iptal edileceği veya uzatılmayacağı düzenlenmiştir.
Madde ile aile ikamet izni verilecek yabancılar ve bu iznin süresi açıklanmıştır.
Madde ile destekleyicide ve destekleyicinin yanında kalmak üzere aile ikamet izni talebinde bulunacak yabancılarda aranacak şartlar düzenlenmiştir. Ancak, mülteci ve ikincil koruma statüsü sahiplerinde, bu maddedeki şartların aranmayabileceği hükme bağlanmıştır.
Madde ile aile ikamet izninin hangi hâllerde verilmeyeceği, verilmişse iptal edileceği veya uzatılmayacağı düzenlenmiştir.
Madde ile anlaşmalı evlilik yaparak aile ikamet izni alınmasının önüne geçilmesi amaçlanmıştır.
Madde ile öğrenci ikamet izni verilecek yabancılar ve bu iznin süresi açıklanmıştır.
Madde ile öğrenci ikamet izninin verilmesinde aranacak şartlar düzenlenmiştir.
Madde ile öğrenci ikamet izninin hangi hâllerde verilmeyeceği, verilmişse iptal edileceği veya uzatılmayacağı düzenlenmiştir.
Madde ile Türkiye'de öğrenim gören ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin çalışma izni almak kaydıyla çalışabilecekleri hükme bağlanmıştır.
Madde ile Türkiye'de kesintisiz sekiz yıl ikamet izni almış olan ya da Göç Politikaları Kurulunun belirlediği şartlara uyan yabancılara, Bakanlığın onayıyla valilikler tarafından uzun dönem ikamet izni verileceği hükme bağlanmıştır.
Madde ile uzun dönem ikamet izninde aranacak şartlar düzenlenmiştir.
Madde ile Türkiye'de uzun dönem ikamet izninin sağladığı haklar düzenlenmiştir.
Madde ile uzun dönem ikamet izninin hangi hâllerde iptal edileceği düzenlenmiştir.
Madde ile insanî mülâhazalar gözönünde bulundurularak Bakanlığın onayıyla valilikler tarafından verilecek insanî ikamet izninin şartları düzenlenmiştir.
Madde ile insanî ikamet izninin, Bakanlığın onayı alınmak kaydıyla, iznin verilmesini zorunlu kılan şartlar ortadan kalktığında valiliklerce iptali ve uzatılmaması hükme bağlanmıştır.
Madde ile Türkiye'de işlenen insan ticareti suçunun mağduru olduğu veya olabileceği yönünde kuvvetli şüphe duyulan yabancılara, yaşadıklarının etkisinden kurtulabilmeleri ve yetkililerle işbirliği yapıp yapmayacaklarına karar verebilmeleri için, diğer ikamet izinlerinin verilmesindeki şartlar aranmadan valilikçe otuz gün süreli ikamet izni verilebilmesi hükmü getirilmiştir.
Madde ile iyileşme ve düşünme süresi tanımak amacıyla verilen ikamet izninin, mağdurun güvenliği, sağlığı veya özel durumu nedeniyle altışar aylık sürelerle en fazla üç yıl uzatılabileceği öngörülmüştür.
Madde ile vatansızlığın tespiti ve vatansız kişilere düzenlenecek belgeye ilişkin hususlar belirtilmiştir.
Madde ile vatansız kişilere tanınacak hakların genel çerçevesi ortaya konulmuştur.
DİLEK 310 (1-84)
Madde ile yabancıların, sınır dışı etme kararıyla, menşe ülkesine veya transit gideceği ülkeye ya da üçüncü bir ülkeye sınır dışı edilebileceği hükme bağlanmıştır.
Madde ile sınır dışı işleminin, her bir yabancı için yapılacak değerlendirmeden sonra alınacak sınır dışı kararıyla yapılması ve kararın ilgililere tebliğ edilmesi hukukî bir zorunluluk olarak öngörülmüştür.
Madde ile haklarında sınır dışı etme kararı alınacak yabancılar sayılmıştır.
Maddede sınır dışı etme kararının alınmayacağı durumlar düzenlenmiştir. Maddede belirtilen durumların sona ermesi hâlinde sınır dışı etme kararı alınacaktır. Maddede söz konusu değerlendirmelerin herkes için ayrı yapılacağı ve bu kişilerin belli bir adreste ikamet etmeleri ve istenilen şekil ve sürelerde bildirimde bulunmalarının istenebileceği belirtilmiştir.
Madde ile kaçma ve kaybolma riski bulunanlar, yasal giriş veya yasal çıkış kurallarını ihlâl edenler, sahte belge kullananlar, asılsız belgelerle ikamet izni almaya çalışanlar veya aldığı tespit edilenler, kamu düzeni veya güvenliği ya da kamu sağlığı bakımından tehdit oluşturanlar hariç olmak üzere haklarında sınır dışı etme kararı alınanlar için, Türkiye'yi terk edebilmeleri amacıyla yedi günden az olmamak kaydıyla otuz güne kadar süre tanınması hükmü getirilmiştir.
Madde ile haklarında sınır dışı etme kararı alınan yabancıların hangi durumlarda idarî gözetim altına alınabileceği, idarî gözetimin süresi, uzatılması, sonlandırılması, kararın tebliği ve idarî gözetim kararına karşı yargıya başvuru yolları düzenlenmiştir.
Madde ile idarî gözetim altına alınan yabancıların geri gönderme merkezlerinde tutulacakları öngörülmüş; ayrıca geri gönderme merkezlerinin kurulması, yönetimi, işletilmesi ve denetimiyle ilgili usûl ve esasların yönetmelikle düzenleneceği hükme bağlanmıştır.
Madde ile geri gönderme merkezlerinde sağlanacak hizmetler düzenlenmiştir.
Madde ile yabancıların sınır dışı edilmesi işlemleri düzenlenmiştir.
Madde ile kimlere mülteci statüsü verilebileceği açıklanmıştır.
Madde ile kimlere şartlı mülteci statüsü verilebileceği açıklanmıştır.
Madde kimlere ikincil koruma statüsü verilebileceği açıklanmıştır.
Madde ile uluslararası koruma kapsamına alınmayacak kişiler belirlenmiştir.
Madde ile uluslararası koruma başvurularının etkin ve düzenli olarak alınması, başvuru sahipleri açısından hak kayıplarının önlenmesi amacıyla uluslararası koruma başvurularına ilişkin süreçler düzenlenmiştir.
Madde ile refakatsiz çocukların yüksek yararının gözetilmesine ilişkin esaslar yer almıştır.
Madde ile özel ihtiyaç sahiplerine, Kanunun Üçüncü Kısmında yer alan hak ve işlemlerde öncelik tanınacağı düzenlenmiştir.
Madde ile uluslararası koruma başvuru sahiplerinin, istisnaî olarak hangi şartlarda idarî gözetim altına alınabileceği ve bu gözetimin süresi düzenlenmiştir.
Madde ile başvuru sahiplerinin kayıtlarının tutulması ve eşyalarının kontrolleriyle ilgili işlemler düzenlenmiştir.
Madde ile başvuru sahibinin başvurusu ile yapılacak değerlendirme süreçleri hakkında bilgilendirilmesi hükme bağlanmıştır.
DİLEK 310 (1-84)
Madde ile başvuru sahiplerine, gösterilen yerde ikamet etme zorunluluğu ve adreslerini bildirim yükümlülüğü getirilmiştir.
Madde ile başvurunun hangi şartlarda kabul edilemez bir başvuru olarak değerlendirileceği düzenlenmiştir.
Madde ile ilk iltica ülkesinden gelen kişilerle ilgili yapılacak işlemler düzenlenmiştir.
Madde ile güvenli üçüncü ülkeden gelen kişilerle ilgili yapılacak işlemler belirlenmiştir.
Madde ile uluslararası koruma başvurusunun tam ve kapsamlı bir şekilde değerlendirilebilmesinin en önemli araçlarından biri olan mülakata ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Madde ile uluslararası koruma başvuru sahibine düzenlenecek kimlik belgesine ilişkin hususlar belirlenmiştir.
Madde ile uluslararası koruma başvurusunun geri çekilmesi veya geri çekilmiş sayılmasıyla ilgili hususlar düzenlenmiştir.
Madde ile uluslararası koruma başvurusuyla ilgili karar süreçleri düzenlenmiştir.
Madde ile uluslararası koruma başvurularının hangi şartlarda hızlandırılmış olarak değerlendirilip sonuçlandırılacağı açıklanmıştır.
Madde ile idarî itiraz ve yargı yolu düzenlenmiştir.
Madde ile başvuru sahipleri ve uluslararası korumadan yararlananların avukat tarafından temsil edilmeleri ve sivil toplum kuruluşları tarafından sağlanan danışmanlık hizmetlerinden faydalanmaları düzenlenmiştir.
Madde ile şartlı mülteci ve ikincil koruma statüsü sahibi kişiye, kamu düzeni veya kamu güvenliği nedeniyle belirli bir ilde ikamet etme, belirlenen süre ve usûllerle bildirimde bulunma yükümlülüğü getirilmesi hususları düzenlenmiştir.
Madde ile uluslararası koruma statüsü sahiplerine verilecek kimlik belgelerine ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Madde ile uluslararası koruma statüsü sahipleri için düzenlenecek seyahat belgelerine ilişkin hükümler düzenlenmiştir.
Madde ile uluslararası koruma statüsünün hangi hâllerde sona ereceğine ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Madde ile uluslararası koruma statüsünün hangi hâllerde iptal edileceği ve iptal kararının tebliğiyle ilgili hususlar düzenlenmiştir.
Madde ile başvuru sahibi veya uluslararası korumadan yararlanan kişilerden gönüllü olarak geri dönmek isteyenlere, uluslararası kuruluşlar, kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği içerisinde aynî ve nakdî destek sağlanabileceği hükme bağlanmıştır.
Madde ile uluslararası korumadan yararlanan kişilerin karşılıklılık şartından muaf olduğu, ayrıca başvuru sahibi veya uluslararası korumadan yararlanan kişilere sağlanan hak ve imkânların, Türk vatandaşlarına sağlanan hak ve imkânlardan daha fazla olamayacağı hususu düzenlenmiştir.
Madde ile başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahipleri ile ailelerinin ilköğretim ve ortaöğretim hizmetlerinden faydalanacakları belirtilmiştir.
DİLEK 310 (1-84)
Madde ile ihtiyaç sahibi olduğu tespit edilen başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahiplerinin, sosyal yardım ve hizmetlere erişimlerinin sağlanabileceği düzenlenmiştir.
Madde ile başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahiplerinin sağlık hizmetlerine erişimi düzenlenmiştir.
Madde ile başvuru sahibi ve şartlı mültecilerin, uluslararası koruma başvurusundan itibaren altı ay sonra 27/2/2003 tarihli ve 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun kapsamında çalışma izni almak için başvurabilecekleri düzenlenmiştir.
Madde ile mülteci veya ikincil koruma statüsü sahiplerinin, statü almalarından itibaren iş piyasasına erişimiyle ilgili hususlar düzenlenmiştir.
Madde ile muhtaç durumda olan uluslararası koruma başvuru sahiplerine verilecek harçlık konusu düzenlenmiştir.
Madde ile başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahiplerinin yükümlülükleri belirlenmiştir.
Maddeyle geçici korumaya ilişkin usûl ve esasların Bakanlar Kurulu yönetmeliğiyle düzenlenmesi hükme bağlanmıştır.
Madde ile uluslararası koruma alanında işbirliği hususu düzenlenmiştir.
Madde ile menşe ülke bilgi sisteminin kurulması ve işletilmesine ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Madde ile başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahiplerinin kişisel bilgilerinde gizlilik esası hükme bağlanmıştır.
Madde ile başvuru sahibi veya uluslararası korumadan yararlananların barınmasının sağlanması amacıyla kabul ve barınma merkezleri kurulması ve işletilmesine ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Madde ile yabancıların toplumla olan sosyal, kültürel, hukukî ve ekonomik ilişkilerini kolaylaştırmak amacıyla planlanacak uyum faaliyetlerine ilişkin usûl ve esaslar düzenlenmiştir.
Madde ile yabancıların, başvuru sahiplerinin ve uluslararası koruma statüsü sahiplerinin, Türkiye'de kalışları hakkında inceleme ihtiyacının doğması veya sınır dışı etme kararı alınma ihtimalinin bulunması ya da Kanunun uygulanmasıyla ilgili işlemlerin bildirimi nedenleriyle, valiliğe veya Genel Müdürlüğe davet edilmesiyle ilgili hususlar düzenlenmiştir.
Maddede taşıyıcıların ülkeye giriş yapmak veya ülkeden transit geçmek üzere sınır kapılarına getirmiş oldukları yabancılardan herhangi bir nedenle Türkiye'ye girişleri ve Türkiye'den transit geçişleri reddedilenleri, geldikleri ya da kesin olarak kabul edilecekleri bir ülkeye geri götürmekle yükümlü oldukları hükme bağlanmıştır. Taşıyıcıların Türkiye sınırlarına getirdikleri veya Türkiye'den transit geçirdikleri yolcuların girişlerini sağlayacak belgelere sahip olduklarını kontrol etmeleri ve gerektiğinde ilgili kurumlarla yolcuların bilgilerini paylaşmaları, düzensiz göçle etkili bir şekilde mücadele edebilmek için büyük önem arz etmektedir. Ayrıca taşıyıcıların yabancıya refakat edecek kişilerin gidiş ve dönüşlerini sağlamakla ve Türkiye sınırlarına getirecekleri yolcuların bilgilerini Genel Müdürlüğe vermekle yükümlü oldukları belirtilmiştir. Söz konusu yükümlülüklere ilişkin usûl ve esaslar, İçişleri ve Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme bakanlıklarınca müştereken çıkarılacak yönetmelikle belirlenecektir.
DİLEK 310 (1-84)
Madde ile yabancılara ait kişisel verilerin ne şekilde ve hangi makamlar tarafından alınacağı, korunacağı, saklanacağı ve kullanılacağı açıklanmıştır.
Madde ile Kanun kapsamındaki tebligat işlemlerinin, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Madde ile Kanunun uygulamasında yargı denetiminin ihtisaslaşmış idare mahkemeleri eliyle yürütülmesini sağlamak amacıyla, birden fazla idare mahkemesinin bulunduğu yerlerde bu davaların hangi idare mahkemelerinde görüleceğinin Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenmesi hükmü getirilmiştir.
Madde ile bu Kanun hükümlerine aykırı davranan yabancılara uygulanacak idarî para cezaları ile bu cezaların hangi makamlar tarafından tatbik edileceği hususları düzenlenmiştir.
Madde ile İçişleri Bakanlığına bağlı Göç İdaresi Genel Müdürlüğünün kuruluşu belirtilmiştir.
Madde ile Genel Müdürlüğün görev ve yetkileri düzenlenmiştir.
Madde ile Göç Politikaları Kurulu ve görevleri düzenlenmiştir.
Madde ile Göç İdaresi Genel Müdürlüğünün teşkilat yapısı belirlenmiştir.
Madde ile Genel Müdürün görevleri düzenlenmiştir.
Madde ile Genel Müdürlüğün hizmet birimleri ve görevleri düzenlenmiştir.
Madde ile Genel Müdürlüğün taşra teşkilâtı düzenlenmiştir.
Madde ile Genel Müdürlüğün yurt dışı teşkilâtı düzenlenmiştir.
Madde ile Genel Müdürlük merkez teşkilatında çalışma gruplarının oluşturulması düzenlenmiştir.
Madde ile yöneticilerin sorumlulukları ve yetki devri konuları düzenlenmiştir.
Madde ile Genel Müdürlüğün görevleriyle ilgili konularda, bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, özel sektör ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği ve koordinasyonu sağlamakla yetkili olduğu, Genel Müdürlüğün bilgi ve belge taleplerinin ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından geciktirilmeden yerine getirileceği düzenlenmiştir.
Madde ile Genel Müdürlüğün, görev, yetki ve sorumluluk alanına giren ve önceden kanunla düzenlenmiş olan konularda idarî düzenleme yapmaya yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
Madde ile Genel Müdürlüğün sürekli kurul ve komisyonları, bunların çalışma ve karar alma esasları ile ilgili diğer hususların yönetmelikle belirleneceği, sekretarya ve destek hizmetlerinin ise Genel Müdürlük tarafından sağlanacağı düzenlenmiştir.
Madde ile Göç Danışma Kurulunun kimlerden oluşacağı, toplanma usûlleri ve görevleri düzenlenmiştir.
Madde ile başvuru sahipleri ve uluslararası korumadan yararlanan kişilerle ilgili alınacak kararlarda, idarî itirazların yapılabileceği Uluslararası Koruma Değerlendirme Komisyonunun kimlerden oluşacağı, toplanma usûlleri ve görevleri düzenlenmiştir.
Madde ile Düzensiz Göçle Mücadele Koordinasyon Kurulunun kimlerden oluşacağı ve Kurulun toplanma usûlleri ile görevleri düzenlenmiştir.
DİLEK 310 (1-84)
Madde ile Genel Müdürlük tarafından, görev alanına giren konularla ilgili olarak çalışmalarda bulunmak üzere, Bakanın onayıyla kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, uluslararası kuruluşlar ve konuyla ilgili uzmanların katılımıyla geçici komisyonlar oluşturulabileceği, üye sayısı, görevlendirme ve seçilme yeterlilikleri, olağan ve olağanüstü toplantıların yer ve zamanı, çalışma ve karar alma esasları ile komisyonlarla ilgili diğer hususların yönetmelikle belirleneceği hükme bağlanmıştır.
Madde ile Genel Müdürlük personelinin atama ve görevlendirilmelerine ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Madde ile Genel Müdürlük personeline ilişkin hükümler düzenlenmiştir.
Madde ile kadrolara ilişkin hususların 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre düzenleneceği hükme bağlanmıştır.
Madde ile yürürlükten kaldırılan mevzuat belirtilmiştir.
Madde ile mevzuat hükümlerinde yapılan değişiklikler gösterilmiştir.
Madde ile diğer mevzuatta, 5683 sayılı Yabancıların Türkiye'de İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanuna yapılmış olan atıfların, bu Kanuna yapılmış sayılması öngörülmüştür.
Madde ile Kanunun uygulanmasıyla ilgili geçiş hükümleri düzenlenmektedir. Bu çerçevede;
- Daha önce Emniyet Genel Müdürlüğü uhdesinde yürüyen iş ve işlemler ile devredilmesi zaruri olan taşınır, araç, gereç, malzeme, demirbaş ve taşıtların devrine ilişkin işlemler düzenlenmiş, - Göç İdaresi Genel Müdürlüğünün kuruluş aşamasındaki ödenek ve personel ihtiyacının karşılanmasına ilişkin hükümler düzenlenmiş, - Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde valiliklere yazılı olarak müracaat eden yabancıların, bu Kanunda ikamet izinleriyle ilgili kendilerine tanınan haklardan yararlandırılacağı hükme bağlanmıştır.
- Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 14/9/1994 tarihli ve 94/6169 sayılı Türkiye'ye İltica Eden veya Başka Bir Ülkeye İltica Etmek Üzere Türkiye'den İkamet İzni Talep Eden Münferit Yabancılar ile Topluca Sığınma Amacıyla Sınırlarımıza Gelen Yabancılara ve Olabilecek Nüfus Hareketlerine Uygulanacak Usûl ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca statü verilenlere, bu kanunda belirtilen statülerine göre işlem yapılacağı ve sonuçlandırılacağı hükme bağlanmış, - Kanunun uygulanmasına ilişkin düzenlemeler yürürlüğe girinceye kadar mevcut düzenlemelerin Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı hükme bağlanmıştır.
Yürürlük maddesidir.
Yürütme maddesidir.
DİLEK 310 (1-84)