Kaynak: TBMM 26. Dönem Sıra Sayısı 68 (Esas No: 1/517) · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebildiğinden her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
64 üncü Hükümet Programında ve 2016 Yılı Eylem Planında yer alan hususlardan gerçekleştirilmesi öngörülen bazı konuların hayata geçirilmesi amacıyla bu Tasarı hazırlanmıştır.
Bu çerçevede;
- Emekli olduktan sonra Bağ-Kur kapsamında çalışmaya devam eden esnafın emekli aylıklarından kesilen sosyal güvenlik destek primi kesintisinin kaldırılması, - Lise veya üniversite mezunu gençlerin genel sağlık sigortası giderlerinin iki yıl süreyle gelir testi yapılmaksızın ve prim alınmaksızın Devlet tarafından karşılanmasının sağlanması, -Bazı illerde uygulanmakta olan yüzde altı oranındaki işveren sigorta primi indiriminde esas alınan on işçi çalıştırma zorunluluğunun kaldırılarak mevcut uygulamanın devam ettirilmesi, - Polislerin ve uzman erbaşların ek göstergelerinin yükseltilmesi, polislerin emniyet hizmetleri tazminatının artırılması, - Muhtarların ödeneklerinin artırılması, - Çalışanların doğuma bağlı izin ve haklarının güçlendirilmesi, - Doğum nedeniyle ücretsiz izinde geçen sürelerin derece ve kademe ilerlemelerinde değerlendirilmesi, - Çalışma hayatına güvenceli esneklik sağlayacak düzenlemeler yapılması, - Basit usulde vergilendirilen esnafın belirli bir tutara kadar olan kazançlarından vergi alınmaması, - Yemde ve gübrede Katma Değer Vergisinin kaldırılması, - Yeni iş kuran gençlere üç yıl boyunca gelir vergisi muafiyeti sağlanması, - Öğrenim gören gençlerden pasaport harcı alınmaması, - Karayolları Genel Müdürlüğünün işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçtiği tespit edilen araç sahiplerine verilen idari para cezalarında yapılan indirimin, daha önce yapılan ödemesiz geçişlere de uygulanması, hususlarına ilişkin düzenlemeler yapılmaktadır.
Ayrıca Tasarı ile; Ilısu Barajı ve HES projesinin inşaatı sebebiyle su altında kalacak olan Hasankeyf İlçe Merkezinin, ekli krokide yeri ve koordinatları belirtilen alana nakline ilişkin hususlarda düzenleme yapılmaktadır.
Madde ile, ekonomik büyüme ve kalkınmanın itici gücü, yenilik ve yaratıcılığın en önemli kaynaklarından biri olan genç girişimcilere kazanç istisnası getirilmektedir. Bu amaçla ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle adlarına ilk defa gelir vergisi mükellefiyeti tesis edilen yirmidokuz yaşını doldurmamış tam mükellef gerçek kişilere, elde ettikleri söz konusu kazançlarının 103 üncü maddede yazılı tarifenin ilk gelir diliminde yer alan tutara kadar olan kısmı için, maddede yer alan şartlar dahilinde kazanç istisnası sağlanmaktadır. Ayrıca, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda Maliye Bakanlığına yetki verilmektedir.
Madde ile, ticari kazancı basit usulde tespit edilen mükelleflerin sadece basit usulde tespit edilen ticari kazançlarının 8.000 Türk Liralık kısmı üzerinden gelir vergisi alınmaması sağlanmaktadır.
Söz konusu düzenlemeyle ticari kazancı basit usulde tespit edilenlerin bu kazançları hakkında indirim uygulanması amaçlandığından, takvim yılı içinde basit usulden gerçek usule geçen mükelleflerin söz konusu indirimden faydalanması mümkün bulunmamaktadır.
Öte yandan öngörülen düzenlemeyle, Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20 nci maddesinde yer alan genç girişimcilerde kazanç istisnası hükümlerinden faydalanan ve ticari kazancı basit usulde tespit edilen mükelleflerin bu bent hükmünden yararlanamayacağı belirtilmektedir. Bu suretle, kazancı basit usulde tespit edilen mükellefler bu bent hükümlerinden faydalanmak istemeleri halinde söz konusu kazanç istisnasına ilişkin şartların tamamını taşısalar dahi kazanç istisnası hükümlerinden faydalanamayacaklardır. Böylece, ticari kazancı basit usulde tespit edilen mükelleflerin, ilgili hükümlerde aranılan şartları taşımaları kaydıyla kazanç istisnası uygulaması veya bu bentte yer alan indirim uygulamasının birinden yararlanması mümkün bulunmaktadır.
Ayrıca, bu bendin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığına yetki verilmektedir.
Madde ile, ticari kazancı basit usulde tespit edilen mükelleflerin beyan ettikleri ticari kazançlarına uygulanacak 8.000 Türk Liralık yıllık indirim tutarının, her yıl günün ekonomik koşullarına uygun olarak yeniden belirlenmesine imkân sağlanmaktadır.
Madde ile, tahsili devam eden yirmibeş yaşını doldurmamış gençlerin sosyal, kültürel ve ekonomik yönden gelişmelerine katkı sağlamak amacıyla, bunlara verilen pasaportlardan harç alınmamasına yönelik düzenleme yapılmaktadır.
Memurların doğum sonrası aylıksız izinde geçirdikleri sürelerin kademe ve derece intibakında değerlendirilmesi öngörülmektedir.
Kadın memurlara doğum yapmaları halinde analık izni sonrasında birinci doğumda iki ay, ikinci doğumda dört ay, sonraki doğumlarda ise altı ay süreyle günlük çalışma süresinin yarısı kadar, mali ve sosyal haklarda herhangi bir kesinti yapılmaksızın çalışma imkânı tanınması amaçlanmaktadır.
Çoğul doğumlarda söz konusu sürelere birer ay ilave edilmekte, bebeğin engelli doğması halinde ise her halükarda oniki ay süreyle çalışan kadın memura yarı zamanlı çalışma imkânı getirilmektedir.
Bununla birlikte; memurlara, doğum öncesi analık izninin başlaması gereken tarihten önce gerçekleşen doğumlarda, doğumdan analık izninin başladığı tarihe kadarki süre doğum sonrası analık iznine ilave edilecektir. Örneğin; normalden on hafta önce gerçekleşen doğumlarda mevcut düzenlemeye göre doğum sonrası izne sekiz hafta ilave edilebilmektedir. Yapılan düzenleme ile sekiz haftadan daha önce gerçekleşen doğumlarda, aradaki süre (örnekte olduğu gibi iki hafta) sekiz haftaya ek olarak doğum sonrası izne eklenecektir. Diğer yandan, söz konusu haklardan evlat edinenlerin de aynen yararlanmaları sağlanmaktadır.
Doğum sonrasında kadın memurların analık izni bitiminde başlayan yirmidört ay aylıksız iznin, istekleri halinde iki, dört ve altı aylık yarı zamanlı çalışma süresinin bitiminde de başlatılabilmesine imkân sağlanmakta ve bu imkân evlat edinenlere de getirilmektedir.
Emniyet hizmetleri sınıfına dahil kadrolarda bulunanların 657 sayılı Kanunun 152 nci maddesi uyarınca yararlanmakta oldukları emniyet hizmetleri tazminat oranları %25 oranında artırılması amaçlanmaktadır.
Emniyet hizmetleri sınıfına dahil personelden yükseköğrenimli olanların ek göstergeleri yükseltilmektedir.
Çocuğu olan memur anne ve/veya babaya, çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden aybaşına kadar normal çalışma süresinin yarısı kadar çalışma imkânı getirilmektedir. Bu haktan yararlanan memurların mali ve sosyal hakları da ayrıca düzenlenmiştir. Söz konusu düzenlemeden evlat edinenler de yararlanacaktır.
Doğum nedeniyle kullanılan aylıksız izin sürelerinin kademe ilerlemesi ve derece yükselmesinde değerlendirilmesine ilişkin hükmün, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra kullanılan izin süreleri açısından uygulanması sağlanmakta ve geçmişte kullanılan izinler kapsam dışında tutulmaktadır. Ayrıca, analık izni sonrasında kadın memurlar için getirilen yarı zamanlı çalışma haklarına ilişkin hükmün, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra gerçekleşen doğum ve evlat edinmeler hakkında uygulanması öngörülmektedir.
Muhtarların net 940 Türk Lirası olan ödenekleri 1.300 Türk Lirasına yükseltilmektedir.
Maddeyle tarım ve hayvancılık sektörünün önemli girdilerinden olan gübre ve yem teslimleri istisna kapsamına alınarak; tarım ve hayvancılık sektöründe faaliyette bulunan üreticilerin üzerindeki vergi yükünün ve üretim maliyetlerinin düşürülmesi, üreticilerin bu şekilde teşvik edilerek tarımsal ve hayvansal üretimin artırılması ve tarımsal ve hayvansal ürün ihracatının artırılarak, ithalatın azaltılması amaçlanmaktadır.
Uzman erbaşların ek göstergeleri yükseltilmektedir,
Uzman jandarmaların ek göstergeleri yükseltilmektedir.
4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 53 üncü maddesinde değişiklik yapılarak, doğum sonrası yarım çalışma ödeneği ödemeleri ve prim giderleri, Fonun giderleri arasına eklenmektedir.
Ayrıca, maddede yapılan değişiklikle, Kuruma kayıtlı işsizlerin yine Kuruma kayıtlı işyerlerinde, daha önceden edindikleri teorik bilgileri uygulama yaparak pekiştirmelerini veya mesleki deneyim kazanmalarını sağlamak amacıyla işgücü piyasası araştırma sonuçları, iş ve meslek danışmanlarının işyeri ziyaretleri sırasında veya işsizlerle yapılan görüşmelerde tespit edilen ihtiyaçlar, işyerlerinden veya katılımcı adaylarından gelen talepler doğrultusunda aktif işgücü hizmetleri kapsamında düzenlenen işbaşı eğitim programlarına İşsizlik Sigortası Fonundan destek sağlanması amaçlanmaktadır.
Kadın işçilere doğum sonrası yarım çalışma ödeneği verilmesine ilişkin düzenleme yapılmaktadır. 4857 sayılı Kanunun 74 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca haftalık çalışma süresinin yarısı kadar süreyle çalışan kadın işçilerin ücretlerinin ve çalıştıkları süreye tekabül eden kısmının prim ve ücretleri işveren, çalışmadıkları süreye tekabül eden prim ve ücretleri Fondan karşılanacaktır. Ödenecek ücret, günlük asgari ücretin brüt tutarı kadardır. Bu oran evli, eşi çalışan ve üç çocuklu işçi için tespit edilen günlük asgari net ücret tutarına denk gelmekte olup işveren tarafından ödenen ücrete ilave olarak ücretine bakılmaksızın herkese bu ödenek ödenecektir. Kadın işçinin bu ödemeden (doğum sonrası yarım çalışma ücreti) yararlanabilmesi için işçinin adına doğum tarihinden önceki son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi bildirilmiş olması, 4857 sayılı Kanunun 63 üncü maddesinde belirtilen haftalık çalışma süresinin yarısı kadar fiilen çalışılması ve doğum sonrası analık hali izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde Kuruma doğum sonrası yarım çalışma belgesi ile başvuruda bulunulması gerekecektir.
Analık izni ve yarı zamanlı çalışma sonrasında çocuğun mecburi ilköğretim çağına gelmesine kadar ebeveynlere İş Kanununda düzenlenmiş olan kısmî süreli çalışma hakkı verilmesi ve bu durumun iş sözleşmesinin feshinde geçerli sebep oluşturmayacağı düzenlenmiştir.
Çalışan kadınlara doğum sonrası analık izninin bitiminden itibaren, evlat edinme halinde ise eşlerden biri veya evlat edinene altı aya kadar ücretsiz izin yahut her doğumda altı aya kadar haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin kullanabilme hakkı verilmektedir.
Yaşlılık aylıkları kesilmeksizin 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışanların herhangi bir prim ödememeleri için sigortalı sayılmayacağı yönünde düzenleme yapılmaktadır.
5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışmaya başlayan ya da bu kapsamdaki çalışmasını devam ettiren emeklilerden sosyal güvenlik destek primi alınmaması amaçlanmaktadır.
5510 sayılı Kanun uyarınca vazife malullüğü aylığı almakta olanlardan aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışanlar hakkında da sosyal güvenlik destek primi alınmaması amaçlanmaktadır.
Ana veya babasından dolayı bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayan gençlerden lise ve dengi okul mezunu olanların en fazla 20 yaşını yükseköğrenimden mezun olanların ise en fazla 25 yaşını geçmemek şartı ile primlerinin devlet tarafından ödenmesi suretiyle mezuniyet tarihlerinden itibaren iki yıl süreyle gelir testi yaptırmaksızın ücretsiz sağlık hizmeti verilmesi amaçlanmaktadır.
Lise ve dengi okullardan mezun olanların en fazla 20 yaşını yükseköğrenimden mezun olanlar ise en fazla 25 yaşını geçmemek şartı ile mezuniyet tarihlerinden itibaren iki yıl süreyle ücretsiz sağlık hizmeti verilmesi amaçlanmaktadır.
Sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksi düşük olan illerde on ve üzerinde sigortalı çalıştıran işyerlerine yönelik olarak uygulanmakta olan sigorta primi teşvikinde sigortalı sayısı sınırı kaldırılmaktadır.
Emekli aylıklarından sosyal güvenlik destek primi kesintisi yapılmamasına yönelik olarak 5510 sayılı Kanunun 30 uncu ve geçici 14 üncü maddelerinde yapılan değişiklik doğrultusunda düzenleme yapılmaktadır.
Doğum yapan memurlar ile eşi doğum yapan memurlardan 657 sayılı Kanuna eklenen ek 43 üncü madde uyarınca yarım zamanlı çalışma hakkından yararlanacak olanların, bu sürelere ilişkin sigorta prim/emekli keseneği ve kurum karşılıkları ile genel sağlık sigortası primlerinin Kuruma ne şekilde gönderileceği ve fiili hizmet, fiili hizmet süresi zammı ve itibari hizmet süresinin nasıl hesaplanacağına ilişkin düzenleme yapılmaktadır.
Emekli olduktan sonra 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışmaya başlayanların aylıklarından yapılan sosyal güvenlik destek primi kesintisinin kaldırılması amaçlanmıştır.
Karayolları Genel Müdürlüğünün işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçtiği tespit edilen araç sahiplerine verilen idari para cezalarında yapılan indirimin, daha önce yapılan ödemesiz geçişlere de uygulanması amacıyla 6639 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi yürürlükten kaldırılmaktadır.
Dicle Nehri üzerinde inşa edilen Ilısu Barajı ve HES Projesi göl alanında kalacak olan Batman İli Hasankeyf İlçesinin ekli krokide koordinatları belirtilen alana taşınması öngörülmektedir.
Ayrıca, Hasankeyf İlçe Merkezinin yeni yerleşim yerine nakline kadar geçecek süre içinde ilçenin hukuki varlığını mevcut yerleşim yerinde sürdürmesi hüküm altına alınmaktadır.
Yürürlük maddesidir.
Yürütme maddesidir.
