Helal Akreditasyon Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun

Helal uygunluk değerlendirmesi kuruluşlarının akreditasyonu suretiyle bu kuruluşların düzenledikleri belgelere güven temin edilmesi ve helal belgelerinin karşılıklı tanınmasına zemin oluşturulması açısından helal akreditasyon sistemi önem arz etmektedir.

Bu kapsamda madde ile, helal uygunluk değerlendirme kuruluşlarını akredite etmek, bu kuruluşların ulusal ve uluslararası standartlara göre faaliyette bulunmalarını ve bu suretle düzenledikleri belgelerin ulusal ve uluslararası alanda kabulünü temin etmek amacıyla kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip, özel bütçeli Helal Akreditasyon Kurumunun kurulması öngörülmüştür.

Madde ile, Kanunda geçen teknik kavramlar tanımlanmıştır.

Yeknesaklığın sağlanması bakımından ülkemizin kalite altyapısını düzenleyen mevzuatta yer alan tanımlar esas veya örnek olarak alınmıştır.

Madde ile, Ekonomi Bakanlığı ile ilgili olarak kurulması öngörülen Kurumun görev ve yetkileri ayrıntılı bir şekilde belirtilmiştir.

Kurumun kuruluş amaçlarından birisi ülkemizde ve yurtdışında yerleşik helal uygunluk değerlendirme kuruluşlarına helal akreditasyon hizmeti sunmaktır. Aynı zamanda helal akreditasyon alanında ülkemizdeki tek kuruluş olarak helal akreditasyonla ilgili kıstas ve tedbirleri belirlemek de Kurumun görev ve yetkileri arasındadır.

Gerek SMIIC gerekse diğer uluslararası platformlarda helal akreditasyon konusunda ülkemizi temsil etmek ve yürütülen çalışmalara katılmak veya bu çalışmaların öncülüğünü üstlenmek Kurumun görev ve yetkilerindendir.

Helal akreditasyon konusunda bilincin artırılmasının önemli olması ve bu alandaki her türlü gelişmenin yakından takip edilmesi gerektiği için görev alanıyla ilgili her türlü araştırma ve inceleme yapmak ve helal akreditasyonun önemini arlırıcı faaliyetlerde bulunmak Kurumun görevidir.

Kurumun faaliyetlerinin icrası için hizmet satın alınması Kurumun yetkileri arasına alınmaktadır. Kurum faaliyetlerinin icrası için her türlü taşınır/laşınmaz alabilir, kiralayabilir veya satabilir.

Kurum, görev ve yetki alanı çerçevesinde olası bir menfaat çatışması yaşanmamasını teminen, helal uygunluk değerlendirme kuruluşlarının gerçekleştirdikleri faaliyetleri icra edemez, verdikleri hizmetleri sunamaz, bir helal uygunluk değerlendirme kuruluşunda hissedar olamaz ve bu kuruluşlara danışmanlık hizmeti veremez.

Madde ile, Kurumun Danışma Kurulu, Yönetim Kurulu ve Genel Sekreterlikten teşekkül ettiği belirtilmiştir.

Danışma Kurulunun özel sektör ve kamudan geniş bir temsil ile Kurumun politikalarının o belirlenmesine ve uygulanmasına katkıda bulunması hedeflenmiştir.

Dolayısıyla HAK'ın görev ve faaliyet alanıyla ilgili olduğu düşünülen tüm taraflara Danışma Kurulunda yer verilmiştir. Kurumun Danışma Kurulunu oluşturan toplam 44 kamu ve özel sektör kurum ve kuruluşu belirlenmiştir. Danışma Kurulunun mümkün olduğunca kamu-özel sektör dengesi gözelilerek oluşturulmasına gayret edilmiştir. Ayrıca Danışma Kurulu üyelerinin görev süreleri ve boşalan üyeliklere yeniden atama yapılması gibi hususlar açıklanmıştır.

Danışma Kurulunda geniş bir katılımın öngörülmesi, HAK'ın politikalarının belirlenmesine katkı sağladığından Danışma Kurulu toplantılarına da Yönetim Kurulu Başkanının başkanlık etmesi öngörülmüştür.

Danışma Kurulu yapısı itibarıyla geniş bir temsil içerdiğinden Kurulun çok sık toplanmasına gerek duyulmamış, ancak yılda en az bir kez toplanacağı hususu düzenlenmiştir.

İhtiyaç halinde Danışma Kurulunun yılda birden fazla toplanmasına da imkân sağlanmıştır.

İhtiyaç görülmesi halinde ilgili görülen ulusal ve uluslararası kuruluşlardan Danışma Kurulu toplantılarına temsilci davet edilebilmesine imkân sağlanmıştır. Bu kuruluşların belirlenmesi Yönetim Kurulunun yetkisine bırakılmıştır. Böylelikle Kanunda yer almayan ancak daha sonra Kurumun görev ve faaliyetleri kapsamında katkı sağlayabileceği düşünülen kurum ve kuruluşların da Danışma Kurulu toplantılarına katılabilmeleri temin edilmiştir.

Kurumun talep ettiği konulara yönelik inceleme yapmak, görüş oluşturmak ve önerilerde bulunmak, helal akreditasyonla ilgili politika, strateji ve hedeflerin belirlenmesine yönelik tavsiyelerde bulunmak ve Kurumun tanıtımına, önceliklerine, sorunlarına ve çözüm önerilerine yönelik tavsiyelerde bulunmak gibi Kurumun politika ve uygulamalarına yön verecek görev ve yetkiler Danışma Kuruluna verilmiştir.

Madde ile, Kurumun karar organı olan Yönetim Kurulunun Başkan ve dört üye olmak üzere beş kişiden oluşması öngörülmüştür. Kamu ve özel sektörün dengeli bir şekilde temsil edilmesi, dolayısıyla bu temsilin alınacak kararlara yansıması amaçlanmıştır.

Bu amaçla Yönetim Kurulu üyeleri; ikisi kamu kurum ve kuruluşlarından, ikisi de özel sektörden olmak üzere Danışma Kurulu üyeleri arasından seçilmek suretiyle oluşturulacaktır.

Başkan ise Danışma Kurulu üyesi olup olmadığına bakılmaksızın kamu görevlileri veya uhdesinde herhangi bir kamu görevi bulunmayanlar arasından atanabilecektir. Uhdesinde kamu görevi bulunmayan Başkanın tam zamanlı sözleşmeli olarak istihdam edilmesi öngörülmüştür. Bakan tarafından Başkanın yokluğunda Kurumu temsil etmek üzere Yönetim Kurulu üyeleri arasından Başkanvekilinin atanacağı belirtilmiştir. Yönetim Kurulu üyelerinin görev süreleri, üç yıl olarak belirlenmiş ve ara vermeksizin iki kere olmak üzere sınırlandırılmıştır.

Yönetim Kurulu Başkan ve üyelerinin seçimi için birtakım kriterler belirlenmesi amacıyla Başkan ve üyelerde aranacak şartlar sıralanmıştır.

Başkan ve üyelerin hangi hallerde görevden alınabilecekleri düzenlenmiştir. Bu kapsamda, hizmet gereği ve kamu yararı gözetilmesi kriterleri dercedilmiştir.

Çıkar çatışmasına meydan verilmemesini teminen kimlerin Yönetim Kurulu üyesi olamayacağı belirtilmiştir.

Yönetim Kurulu üye sayısı sınırlı olduğu için Yönetim Kurulu toplantılarına katılım sağlanması da önem arz etmektedir. Dolayısıyla Yönetim Kurulu üyeliklerinin toplantılara katılmama gerekçesiyle hangi durumlarda sona ereceği açıklanmıştır.

Beş üyeden oluşan Yönetim Kurulunun sağlıklı karar alabilmelerini teminen en az üç üye ile karar alabilmelerine yönelik olarak Yönetim Kurulunun toplantı ve karar alma usul ve esasları düzenlenmiştir.

Yönetim Kurulu Başkan ve üyelerine yapılan ödemelere ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

Kurumun bütçe teklifinin, çalışma programının, personel ihtiyacının gerekli mevzuat düzenlemeleri, politika ve stratejilerinin, helal akreditasyon ile ilgili usul ve esasların, hizmet karşılığında alınacak ücretlerin, yurtiçinde ofis açılması ihtiyaçlarının belirlenmesi, alt hizmet birimlerinin kurulması, şikayet ve itirazların değerlendirilmesi gibi önemli karar ve yetkiler Yönetim Kuruluna verilmiştir. Madde ile Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri ayrıntılı bir şekilde sıralanmıştır.

Madde ile. Kurumun yapısında oluşturulacak Genel Sekreterliğin Genel Sekreter ile Genel Sekretere bağlı daire başkanlıklarından oluşması öngörülmüştür.

Yönetim Kurulu üyelerinin de taşıması gereken şartlara ilaveten Kurumun ulusal ve uluslararası faaliyetleri de gözönünde bulundurularak yabancı dil şartı ve tecrübe şartı belirlenmiştir. Bu kapsamda Genel Sekreterin taşıması gereken şartlar sıralanmıştır.

Görev ve yetki alanı çerçevesinde menfaat çatışmasının önüne geçilmesini teminen Genel Sekreterin ilişkisi olmaması gereken kuruluş ve kişiler açıklanmıştır.

Kurumun idari ve sekretarya işlerinin yürütülmesinden sorumlu olan Genel Sekreterin hizmet birimleri arasında koordinasyonu sağlamak, Yönetim Kurulu tarafından belirlenen temel politika ve stratejilerin uygulanmasını sağlamak ve izlemek gibi görev ve yetkiler düzenlenmiştir.

Madde ile, büyük bir yapıda kurulması öngörülmeyen Kurumun daire başkanlıkları da sınırlı sayıda belirlenmiştir. Kurumun hızlı karar alması, etkin ve verimli çalışması hedeflenmiştir. Bu çerçevede Kurumun hizmet birimleri; helal akreditasyon hizmetinin verilmesinden sorumlu Helal Akreditasyon Dairesi Başkanlığı, uluslararası, bölgesel ve ikili platformlarda gerçekleştirilecek faaliyetlerden sorumlu Uluslararası İlişkiler Dairesi Başkanlığı ve idari, mali ve personelle ilgili hususlardan sorumlu Yönetim Hizmetleri Dairesi Başkanlığı olarak belirlenmiş ve bu birimlerin görevleri sıralanmıştır.

Yurtdışında helal akreditasyon hizmeti sunması öngörülen Kurumun daha hızlı ve etkin bir şekilde hizmet sunabilmesini teminen ihtiyaca göre Bakanlar Kurulu kararı ile yurtdışında da ofisler açabilmesi madde ile mümkün kılınmıştır.

Yurtdışında ofis kurulması ile burada görevlendirilecek personelin niteliği, sayısı, görev süresi, ödenecek ücretler ile diğer harcamalara ilişkin usul ve esasların Yönetim Kurulunun kararı ve Bakan onayı ile yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenmesi öngörülmüştür.

Madde ile, Kanunla Kuruma verilen görev ve hizmetlerin, Helal Akreditasyon Uzmanları ve Helal Akreditasyon Uzman Yardımcılarından oluşan meslek personeli ile diğer kadrolarda bulunan personel eliyle yürütüleceği belirtilmiştir.

Akreditasyon hizmetinin bir kamu hizmeti olması, dolayısıyla Kurumun bir kamu kurumu olarak kurulması sebebiyle Kurum personelinin de yapısı 657 sayılı Kanun ve kariyer memurluğu şeklinde teşekkül ettirilmiş, Kurumda istihdam edilecek kariyer memurların mesleğe alınmaları, atama ve görevlendirmelerine dair hususlar bu kapsamda belirlenmiştir.

Kurum Genel Sekreterinin Bakanın teklifi üzerine Başbakan onayıyla, hizmet birimleri başkanlarının Bakan onayıyla atanması öngörülmüştür. Genel Sekreterliğin diğer personelinin ise Yönetim Kurulu tarafından atanacağı belirlenmiştir.

Kurumda geçici olarak görevlendirilmek üzere merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumlarda görevli memurlar ile diğer kamu görevlilerinin istihdam edilebileceği belirtilmiştir. İlaveten, bu suretle görevlendirilen personelin mali ve sosyal hakları açıklanmıştır. Ayrıca madde ile, özel bilgi ve uzmanlık gerektiren işlerde belirli sürede yurtiçinde ve yurtdışında görevlendirilmek üzere merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumlarda görevli memurlar ile diğer kamu görevlilerinin istihdam edilebileceği belirtilmiştir.

—g-

Madde ile Kurumun gelir kaynakları sıralanmıştır. Esas itibarıyla Kurum helal akreditasyon faaliyetlerinden gelir elde edecek olmakla birlikte, gelir gider dengesi sağlanana kadar genel bütçeden yapılacak yardımlara da ihtiyaç duyulacaktır. Yardım, bağış ve sair gelirlere ise Kurumun tarafsızlığını ve bağımsızlığını etkilememesi şartıyla imkân sağlanmıştır. Ayrıca Kurumun para, evrak ve her çeşit malı Devlet malı hükmünde sayılmış ve vergi istisnaları düzenlenmiştir.

Madde ile, kamu görevlisi olmayan Yönetim Kurulu üyelerinin suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılacağı hüküm altına alınmıştır.

Helal akreditasyon amacıyla başvuran kuruluşların müracaatı, değerlendirilmesi ve akredite edilmesiyle ilgili olarak elde edilmiş bilgilerin gizliliğinin sağlanması Kurumun yükümlülüğü olarak belirlenmiştir.

İnceleme ve denetim göreviyle görevlendirilenlere, 6245 sayılı Harcırah Kanununa göre hak ettikleri gündeliklerin bir buçuk katı tutarında gündelik ödenmesi öngörülmüştür.

Helal akreditasyon haricinde 4457 sayılı Türk Akreditasyon Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun hükümlerinin saklı tutulduğu bildirilmiş, böylelikle ileride yaşanması muhtemel yetki çatışmasının önüne geçilmesi amaçlanmıştır.

Madde ile, Kurum personelinin mali ve sosyal haklarını belirlemek ve kadro ihdasını düzenlemek amacıyla 657 sayılı Kanunda ve ilgili mevzuatta düzenlemeler yapılmıştır.

Uluslararası rekabet şartları altında faaliyet gösterecek olan Kurum, hızlı ve çok yönlü hareket kabiliyetine sahip olmalı, hızlı icraat yapabilmeli, karar mekanizmalarını hızlı işletebilmelidir. Kurum gerçekleştireceği akreditasyon faaliyetlerinde, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması için ilgili alanlarda uzmanlık ve tecrübesi olan kişilerden hizmet satın alacaktır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri gereğince söz konusu hizmet satın alınması için ihale açılması gerekmekte olup, Kurumun hemen hemen her gün akreditasyon denetim hizmeti vereceği gözönünde bulundurulduğunda, denetçilerden hizmet satın alınması için ihale açılması pratikte uygulanması mümkün olamayacaktır. Bu husus, uluslararası alanda Kurumun rekabet gücünü de zayıflatacaklır. Bu çerçevede Kurumun 4734 sayılı Kanundan muaf tutulması Kuruma zaman ve dolayısıyla finans bakımından avantaj sunacaktır. Kurum tarafından, helal akreditasyon denetimleri sırasında ilgili alanlarda uzmanlık ve deneyimi olan kamu veya özel kesimdeki bilirkişilerden sıklıkla hizmet satın alınmasına ihtiyaç duyulacaktır. Bu doğrultuda Kuruma 4734 sayılı Kanunda bir istisna sağlanmıştır.

Ayrıca Kurum, 5018 sayılı Kanuna ekli (11) sayılı cetvelin “B) Özel Bütçeli Diğer İdareler” bölümüne eklenmiştir.

Yürürlük maddesidir.

Yürütme maddesidir.