Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun

Madde ile, kadınların çalışma hayatına katılmasının teşviki amacıyla, işverenlerce okul öncesi çağındaki çocuklar için verilen ve ücretin bir parçası olan kreş ve gündüz bakımevi hizmetinin vergi dışı bırakılması sağlanmaktadır.

Düzenlemede, işverenlerce kadın hizmet erbabına kreş ve gündüz bakımevi hizmeti verilmek suretiyle sağlanan menfaatler ile işverenler tarafından söz konusu hizmetin işyerinde verilmemesi durumunda kadın hizmet erbabına aylık olarak, asgari ücretin aylık brüt tutarının % 15’ini geçmemek üzere sağlanan kreş ve gündüz bakımevi yardımları ücret istisnası kapsamına alınmaktadır. Ödemenin çalışanlara nakden yapılmadan kreş ve gündüz bakımevi hizmeti sağlayan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine doğrudan yapılması gerekmekte olup, hizmet bedelinin belirlenen tutarı aşması halinde aşan kısım ücret olarak vergilendirilecektir. Ayrıca, kadın hizmet erbabına kreş ve gündüz bakımevi yardımı gibi adlar altında nakden yapılan ödemeler ve bu amaçla sağlanan diğer menfaatler istisna kapsamında değerlendirilmeyecektir.

Madde ile, Gelir Vergisi Kanununun 25 inci maddesinin birinci fıkrasının yeniden düzenlenen (7) numaralı bendi ile 1475, 854 ve 5953 sayılı Kanunlara göre ödenen kıdem tazminatlarından istisna edilen tutarlar aynen korunmaktadır.

Madde ile ayrıca, hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra hizmet erbabına, karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya ikale sözleşmesi kapsamında ödenen tazminatlar, iş kaybı tazminatları, iş sonu tazminatları, iş güvencesi tazminatları gibi adlar altında yapılan ödemeler ve yardımların, çalışanın tabi olduğu mevzuata göre kıdem tazminatına ilişkin söz konusu istisna tutarın hesabında dikkate alınması gerektiği hususuna açıklık getirilmektedir. Böylece, anılan Kanunlar uyarınca ödenecek kıdem tazminatlarından istisna edilecek tutar hesap edilirken, metne eklenen (7) numaralı bendin (b) alt bendinde sayılan ödemeler de dahil edilerek, ödemeler toplamı üzerinden istisna uygulanması, istisnayı aşan tutarların ise ücret olarak gelir vergisine tabi tutulması sağlanmaktadır.

Diğer taraftan madde ile, Maliye Bakanlığına (7) numaralı bendin uygulamasına ilişkin usul ve esas belirleme yetkisi verilmektedir.

Madde ile, bekar ve çocuksuz bir asgari ücretlinin durumu esas alınmak suretiyle, gerek bu durumdaki ücretlilerin gerekse net ücreti vergi tarifesi uygulanması nedeniyle içinde bulunulan yılın Ocak ayma ilişkin ödenen net ücretin altında kalanların, net ücretlerinde meydana gelen bu azalmayı telafi edecek şekilde asgari geçim indirimi ilave edilmesi sağlanmaktadır.

Madde ile, hizmet erbabına hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra, karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya ikale sözleşmesi kapsamında ödenen tazminatlar ile iş kaybı, iş sonu ve iş güvencesi tazminatları gibi çeşitli adlar altında yapılan ödeme ve yardımların ücret kapsamında olduğu hususu açıklığa kavuşturulmaktadır.

Madde ile, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili kanunlarına istinaden mükelleflerden talep edilebilen ve bu kurum ve kuruluşların görevlerinin ifası için zorunlu ve süreklilik arz eden bilgilerin, bu kurum ve kuruluşlara verilmesinin vergi mahremiyetinin ihlali sayılmayacağına yönelik düzenlenme yapılmakta, ayrıca bu fıkra uyarınca verilecek bilgilerin kapsamı ile bilgi paylaşımına ilişkin usul ve esasları belirleme hususunda Maliye Bakanlığına yetki verilmektedir.

Madde ile, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 17 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası hükmü 213 sayılı Vergi Usul Kanununa taşınmakta, ayrıca adi ortaklıklar gibi tüzel kişiliği olmayan veya vakıflar, dernekler ve üniversiteler gibi tüzel kişiliği olan teşekküllerin sona ermesi durumunda, bunlar hakkında sona erme tarihinden önceki dönemlere ilişkin olarak yapılacak tarhiyatların ve kesilecek cezaların muhatabı netleştirilmektedir.

Madde ile, gıda veya ilaç gibi bozulma, çürüme veya son kullanma tarihinin geçmesi gibi nedenlerle imha edilmesi gereken emtianın, emsal bedelinin, takdir komisyonu kararı olmaksızın mükelleflerce değerlemesinin yapılabilmesine imkân sağlanmaktadır.

Bu kapsamda işlem tesis edilebilmesi için, bu mahiyetteki imha işlemleri süreklilik arz eden mükelleflerce Maliye Bakanlığına başvurulması gerekmektedir. Bu başvuru üzerine mükellefin geçmiş yıllardaki işlemleri, fiili üretimi, satış ve imha süreçleri ile sektördeki diğer mükelleflerin durumu, yetkili idare, oda ve kuruluşların görüşleri de dikkate alınmak suretiyle mükellefle yapılacak anlaşma ile belirlenecek usul çerçevesinde ve imha oranını aşmayacak şekilde imha edilen emtianın emsal bedelinin sıfır olarak kabul edileceği düzenlenmektedir.

Öte yandan, maddenin son fıkrası ile Maliye Bakanlığı, bu maddeden yararlanmak için başvuruda bulunabilecek mükelleflerde aranacak şartları, tayin olunan imha oranının geçerli olacağı süreyi, imha oranının süresinden önce iptaline ilişkin kriterleri, madde kapsamına giren emtiayı, sektörler, iş kolları ve işletme büyüklüklerini ayrı ayrı ya da birlikte dikkate almak suretiyle, belirlemeye ve maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasları tespite yetkili kılınmaktadır.

Madde ile, yatırım teşvik belgesi kapsamında yatırım yapacak tam mükellef sermaye şirketlerine, işe başladıkları hesap dönemi ve bu dönemi takip eden hesap döneminde sermaye olarak yurtdışından getirilen yabancı paralar için yeni bir değerleme müessesesi getirilmektedir.

Öngörülen düzenlemeyle, bu amaçla getirilen yabancı paraların işe başlanılan hesap dönemini takip eden hesap dönemi sonuna kadar kullanılmayan kısmı ile yatırım teşvik belgesinde öngörülen yatırımları gerçekleştirmek üzere kullanılan kısmı için yabancı para değerlemesi nedeniyle ortaya çıkacak vergisel sonuçların önlenmesi amaçlanmaktadır.

Madde ile ayrıca, maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkili kılınmaktadır.

Madde ile, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında elektronik olarak düzenlenmesi gereken belgelere ilişkin maddede belirtilen fiiller için kesilecek özel usulsüzlük cezaları ile ilgili tereddütlerin giderilmesi amaçlanmakta, ayrıca Kanun kapsamına giren belgelerin hiç düzenlenmemiş sayılması durumunda, özel usulsüzlük cezası kesilmesi gerektiği hususu da açıklığa kavuşturulmaktadır.

Madde ile, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 355 inci maddesinin başlığı değiştirilmekte, ayrıca Kanunun 107/A maddesinde yer alan yetkiye istinaden Maliye Bakanlığı tarafından getirilen yükümlülüklere uyulmaması durumunda kesilecek özel usulsüzlük cezasıyla ilgili belirleme yapılmaktadır.

Madde ile, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında kesilen usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında, Kanunun 376 ncı maddesinde yer alan şartlara uyulması kaydıyla, kesilen cezanın yarısı oranında indirim uygulanması yönünde değişiklik yapılmaktadır.

Madde ile, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları, tarhiyat öncesi uzlaşma kapsamından çıkarılmaktadır.

Madde ile, üretim, yatırım, Ar-Ge, yenilik ve tasarım faaliyetlerinin teşvik edilmesi amacıyla, 6948 sayılı Kanuna göre sanayi sicil belgesini haiz mükelleflerin münhasıran imalat, 4691 sayılı Kanun, 5746 sayılı Kanun ve 6550 sayılı Kanun kapsamında faaliyette bulunan mükelleflerin ise münhasıran Ar-Ge, yenilik ve tasarım faaliyetlerinde kullanmak üzere iktisap ettikleri yeni (kullanılmamış) nitelikteki makina ve teçhizat ile yatırım teşvik belgesini haiz mükelleflerin belge kapsamında iktisap ettikleri makina ve teçhizatın, Maliye Bakanlığınca ilan edilen faydalı ömür süresinin yarısı dikkate alınmak suretiyle bulunacak amortisman oranlarına göre daha kısa sürelerde itfa edilebilmesine imkân sağlanmaktadır.

Öngörülen düzenlemeden, maddenin yürürlük tarihinden 2019 takvim yılı sonuna kadar iktisap edilecek makina ve teçhizat için yararlanılabilecektir.

Bunun yanı sıra, bu imkandan 6948 sayılı Kanuna göre sanayi sicil belgesini haiz mükellefler, kapsamı belirlenecek makina ve teçhizat için yararlanabilecektir.

Öte yandan, bu düzenlemeden yararlanılması mükellefler açısından ihtiyari olmakla birlikte, bu imkandan yararlanılmaya başlanılmasını müteakiben izleyen yıllarda, madde kapsamında belirlenen oran ve sürelerin değiştirilmesi mümkün değildir.

Bakanlar Kuruluna, imalat sanayiinde kullanılmak üzere iktisap edilen ve madde hükmünden yararlanılabilecek makina ve teçhizatı tespit, Maliye Bakanlığına ise uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi verilmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda yer alan minibüs ve otobüs tanımlarına uyum sağlamak için 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 2 nci maddesinde düzenleme yapılmakta, aynı maddeye motorlu taşıtlarla ilgili olarak motor gücü tanımı da eklenmektedir.

Sadece elektrik motorlu otomobil, kaptıkaçtı, arazi taşıtı ve benzeri taşıtlar ile elektrik motorlu motosikletler 197 sayılı Kanun kapsamına alınmakta ve bunların Kanunun (I) sayılı tarifesindeki vergi tutarlarının %25’i oranında vergilendirilmesi sağlanmaktadır.

Sadece elektrik motorlu panel van ve motorlu karavanlar 197 sayılı Kanun kapsamına alınmakta ve bunların Kanunun (II) sayılı tarifesindeki vergi tutarlarının %25’i oranında vergilendirilmesi sağlanmaktadır. Ayrıca, sadece elektrik motorlu minibüs, otobüs, kamyonet, kamyon, çekici ve benzeri taşıtlara ilişkin motorlu taşıtlar vergisinin ise mevcut (II) sayılı tarifede yer alan tutarların %25’i dikkate alınmak suretiyle hesaplanacağı düzenlenmektedir.

Madde ile, 197 sayılı Kanunun 11 inci maddesine sadece elektrik motorlu taşıtlar için, motor gücü ibaresi eklenmektedir.

Sadece elektrik motorlu otomobil, kaptıkaçtı, arazi taşıtı ve benzeri taşıtlar 197 sayılı Kanun kapsamına alınmakta ve bunların Kanunun (I/A) sayılı tarifesindeki vergi tutarlarının %25’i oranında vergilendirilmesi sağlanmaktadır.

Madde ile, 492 sayılı Kanuna hüküm eklenmek suretiyle, dava konusu edilmiş uyuşmazlıkların arabuluculuk yoluyla çözümlenmesinde, karar ve ilam harçları konusunda yaşanan tereddütlerin giderilmesi amaçlanmaktadır.

Kaldırılan Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde (AYİM) görülen davalar hakkında bu Mahkemenin bağımsız ve tarafsız olmadığı iddiasıyla yapılan başvurularda, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) istikrarlı bir biçimde başvurucuların adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini belirterek tazminata hükmetmektedir. Benzer şekilde AİHM önünde 280 civarında derdest başvuru bulunmakta olup, AİHM’in bu dosyalarda da aynı gerekçelerle ihlal kararı vermesi kuvvetle muhtemeldir.

Madde ile, AİHM’e bu kapsamda yapılmış ve halen derdest olan başvurulara konu AYİM dosyaları bakımından yeniden yargılama yolu açılmaktadır. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde veya AİHM’in vereceği kabul edilemezlik kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde başvurucular Ankara idare mahkemelerinden yargılamanın yenilenmesini istemeleri halinde, yeniden yargılama yapılarak karar verilmesi amaçlanmaktadır.

2828 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinde belirtilen korunma/bakım tedbiri kararının sona erdiği tarihten itibaren iki yıl içerisinde istihdam hakkından yararlanmak üzere Bakanlığa başvurma zorunluluğu, yükseköğrenime devam edenler açısından hakkın kullanımını zorlaştırmaktadır.

Madde ile, bu sürenin beş yıla çıkarılması ve sürenin himaye onayının sona erdiği tarihten itibaren başlatılması sağlanarak, koruma ve bakım altında yetişenlerin hak kaybına uğramalarının önlenmesi amaçlanmaktadır.

Lisans, ön lisans ve ortaöğretim mezunu olanlardan öğrenim durumları dikkate alınmadan memur kadrosuna atananlar, kamudaki unvan değişikliği sınavlarının kurumdan kuruma göre değişiklik göstermesi, uzun süreler boyunca sınav açılmaması gibi nedenlerle mağdur olmaktadırlar. Madde ile, öğrenim durumlarına uygun olmayan kadrolarda istihdam edilenlerin, öğrenim durumlarına uygun kadrolara atanarak mağduriyetlerinin giderilmesi ve yükseköğrenime devam etmelerinin teşvik edilmesi amaçlanmaktadır.

2828 sayılı Kanuna eklenen geçici 16 ncı madde ile, daha önce ek 1 inci madde kapsamında istihdam edilenlerden öğrenim durumlarına uygun kadrolara atanamamış olanların, kurumların kadroları ve ihtiyaçları gözönünde bulundurularak, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren öğrenim durumlarına uygun kadrolara atanmaları öngörülmektedir.

Ayrıca, bu düzenlemenin yürürlük tarihinden önce hak sahibi olanlar için beş yıllık başvuru süresi getirilmekte ve sürenin bu maddenin yürürlüğünü takip edecek şekilde başlaması amaçlanmaktadır.

2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75 inci maddesinde, münhasıran Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazlar ile Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmazların gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine bu taşınmazlardan alınacak ecrimisile ve bu taşınmazların tahliyesine ilişkin işlemler konusunda genel esaslar düzenlenmektedir.

Ancak, hem 2886 sayılı Kanunun 75 inci maddesinde hem de ilgili diğer mevzuatta özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmazların, gerek bu idareler tarafından düzenlenen bir sözleşmeye bağlı olarak kullanılması sonucunda sözleşme süresi bittiği halde tahliye edilmemesi, gerekse herhangi bir sözleşmeye dayanmaksızın kullanılmaları durumunda bu taşınmazların nasıl tahliye edileceğine ve bu taşınmazlardan ecrimisil alınıp alınmayacağına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmemektedir.

Madde ile, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmazların bu idarelerin izni ve bilgisi dışında kullanılması durumunda, kullananlardan ecrimisil tahsil edilmesi ve bu taşınmazların tahliyesinin nasıl sağlanacağı konusunda uygulamada yaşanan idari ve hukuki ihtilafların giderilmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amaçlanmaktadır.

Madde ile, baraj inşası için yapılan kamulaştırmalarda, taşınmaz mal sahiplerine mücavir alanda kalan taşınmazlarının çevresel, sosyal, ekonomik ve yerleşme düzeninin bozulması gerekçeleriyle, dava açmadan önce kamulaştırılmaya tabi tutulabilmesi için ilgili valiliğe başvuru yapma imkanı getirilmektedir. Ayrıca, ilgili valilik bünyesinde kurulacak bir komisyon marifetiyle, taşınmazların çevresel, sosyal, ekonomik ve yerleşme düzeninin bozulup bozulmadığı gerekçeleriyle taşınmazın kamulaştırılıp kamulaştırılmayacağını değerlendirip bu sonuca göre bir karar vermesi sağlanmaktadır. Komisyon, mücavir alanda kalan taşınmazların hangi sebeple düzeninin bozulduğunu, bu bozulmanın taşınmazın kullanımını etkileyip etkilemediğini, taşınmazdan kısmen ya da tamamen yararlanma imkanının kalıp kalmadığını, baraj kamulaştırmasının tek başına mücavir alandaki taşınmazların kamulaştırılması için yeterli sebep olup olmadığını, bozulmaya sebebiyet veren ya da hukuki kısıtlamayı yapan ilgili idare ya da kurum ve kuruluşu ve benzeri diğer sebepleri tespit ederek gerekli inceleme ve araştırmayı yapacak ve kararını verecektir. Bu inceleme ve araştırmanın kapsam ve şartları yönetmelik ile belirlenecektir. Diğer taraftan, ilgili valiliğe başvuru, dava şartı olarak kabul edilmekte olup bu yola başvurulmadan dava açılması halinde davanın usulden reddedilmesi öngörülmektedir. Ayrıca, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde ilgili yönetmeliğin Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulması amaçlanmaktadır.

Madde ile, görülmekte olan davalar açısından zorunlu idari başvuru yolu öngörülmektedir. Böylelikle halen derdest olan davalar, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilecektir. Ayrıca, usulden reddedilen davalar ile ilgili olarak yargılama gideri kamu üzerinde bırakılacak ve davalı idare lehine de vekalet ücreti ödenmeyecektir. Bu madde değişikliğinden sonra taşınmaz sahipleri ilgili idareye başvurma ve taşınmazların kamulaştırmaya tabi tutulmasını talep hakkını haiz olacaklardır.

Madde ile, organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerinin, su, kanalizasyon, arıtma, doğalgaz, elektrik, haberleşme tesisleri ile yol yapımına ve küçük sanayi sitelerindeki iş yerlerinin inşasına ilişkin, organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerine veya bunlar tarafından oluşturulan iktisadi işletmelere yapılan mal teslimleri ile hizmet ifaları katma değer vergisinden istisna tutulmak suretiyle yatırımlar üzerindeki katma değer vergisi yükünün azaltılması amaçlanmaktadır.

Organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerine veya bunlar tarafından oluşturulan iktisadi işletmelere istisna kapsamında teslimde bulunan veya hizmet ifa eden mükelleflerin mal ve hizmet alımları ise genel hükümlere göre KDV’ye tabi olacaktır.

Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda kantin olarak belirlenen alanların kiralanması, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununa göre katma değer vergisine tabi bulunmaktadır.

Bu husus mükellefler tarafından sıkça dava konusu yapılmakta olup, söz konusu davalar genellikle idare aleyhine sonuçlanmaktadır. Madde ile, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda kantin olarak belirlenen alanların okul aile birlikleri tarafından kiraya verilmesi işlemlerine KDV istisnası tanınarak ihtilafların sonlandırılması amaçlanmaktadır.

Madde ile, 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununa göre sanayi sicil belgesini haiz katma değer vergisi mükelleflerine münhasıran imalat sanayiinde kullanılmak üzere 31/12/2019 tarihine kadar yapılan yeni makina ve teçhizat teslimleri katma değer vergisinden istisna tutulmak suretiyle imalatçı mükellefler üzerindeki katma değer vergisinden kaynaklı finansman yükünün azaltılması amaçlanmaktadır.

Ayrıca, Ar-Ge, yenilik ve tasarım yoluyla ülke sanayisi ve ekonomisinin uluslararası düzeyde rekabet edebilir bir yapıya kavuşturulması için teknolojik bilgi üretilmesini, üründe ve üretim süreçlerinde yenilik yapılmasını, ürün kalitesi ve standardının yükseltilmesini, verimliliğin artırılmasını, üretim maliyetlerinin düşürülmesini teminen, 4691 sayılı Kanun kapsamındaki teknoloji geliştirme bölgesi ile ihtisas teknoloji geliştirme bölgesinde, 5746 sayılı Kanun kapsamındaki Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde, 6550 sayılı Kanun kapsamındaki araştırma laboratuvarlarında Ar-Ge, yenilik ve tasarım faaliyetlerinde bulunanlara, münhasıran bu faaliyetlerinde kullanılmak üzere 31/12/2019 tarihine kadar yapılan yeni makina ve teçhizat teslimleri KDV’den istisna tutulmaktadır.

Madde kapsamında vergiden istisna edilen işlemleri yapan mükelleflerin istisna edilen işlemleri nedeniyle yüklendikleri verginin indirim konusu yapılması, indirim yoluyla telafi edilemeyen verginin ise iadesi mümkündür.

İstisna kapsamında alınan makina ve teçhizatın, teslim tarihini takip eden takvim yılının başından itibaren üç yıl içinde; Ar-Ge, yenilik ve tasarım faaliyetleri veya imalat sanayii dışında kullanılması veya elden çıkarılması hallerinde, zamanında alınmayan vergi alıcıdan, vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte tahsil edilecektir. Zamanında alınmayan vergiler ile vergi cezalarında zamanaşımı, verginin tarhını veya cezanın kesilmesini gerektiren durumun meydana geldiği tarihi takip eden takvim yılının başından itibaren başlayacaktır.

Öte yandan madde ile, imalat sanayiinde kullanılmak üzere istisna kapsamında teslim edilecek makina ve teçhizatı belirlemeye Bakanlar Kuruluna, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığına yetki verilmektedir.

Madde ile, ihalesi iki defa yapılmasına rağmen, maden sahasına müracaat olmaması halinde söz konusu sahanın müracaata açık hale getirilmesine imkan sağlanmaktadır. Maden İşleri Genel Müdürlüğü kayıtlarında yaklaşık 100.000 adet ihalelik ruhsat sahalarının olduğu, kaynak veya rezerv içermeyen alanların devamlı ihalelik saha konumunda sistemde bekletildiği gözönüne alındığında, madencilik yapılmayacak bu sahaların sistemden silinerek gerçek anlamda madencilik faaliyeti yapılabilecek sahaların ihalelik saha konumunda olması amaçlanmaktadır.

Madde ile, kaçak maden ocağı faaliyetlerinin önlenmesi amaçlanmaktadır. Buna göre, ruhsatı olmaksızın maden ocağı açılması, işletilmesi veya faaliyetleri durdurulmuş maden sahasında madencilik faaliyetinde bulunulması fiilleri suç haline getirilmektedir. Öngörülen suç tipine karşılık gelen ceza ise üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile yirmibin güne kadar adli para cezası olarak belirlenmektedir.

Madde ile, kamu kurum ve kuruluşlarının iştiraklerinin işlettirdikleri yeraltı maden işletmelerinde çalışan rödovansçılara, yapılan düzenlemeler çerçevesinde çalışma saatindeki azalma, ücret artışı ve yıllık izin düzenlemeleri gibi iyileştirmelere bağlı olarak oluşan maliyet artışlarının karşılanması için destek verilmesi öngörülmektedir.

Türk sporunun geliştirilmesi ve desteklenmesi amacıyla Spor Genel Müdürlüğü, Türkiye Futbol Federasyonu ve bağımsız spor federasyonlarına tescil edilmiş olan ve Türkiye’de faaliyette bulunan spor kulüpleri ve sportif alanda faaliyette bulunan sermaye şirketlerinin sporculara yaptıkları ücret ödemeleri üzerinden kestikleri gelir vergisinin, kanuni süresi içerisinde beyan edilip ödenmesinden sonra bu kesintilerin spor kulüplerince veya sermaye şirketlerince oluşturulan özel bir hesaba ilgili vergi dairesi tarafından, amaç dışı kullanım nedeniyle yapılmış tarhiyatlar hariç olmak üzere, 6183 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi hükmü uygulanmaksızın beş işgünü içinde aktarılmasına yönelik düzenleme yapılmaktadır.

Ayrıca;

- Özel hesaba aktarılan tutarların, amatör sporcuların, bunların çalıştırıcılarının ve diğer spor elemanlarının ücretleri ile bunların sportif faaliyetleri ile ilgili seyahat, sağlık, eğitim-öğretim harcamaları ile amatör spor dallarına ilişkin hazırlık kampları, müsabaka, malzeme ve ekipman, federasyon vize, tescil ve katılım harcamalarında kullanılması, - Özel hesaptan amaç dışı kullanıldığı tespit edilen tutarlar için, amaç dışı kullanılan döneme gelir (stopaj) vergisi tarhiyatı yapılarak vergi ziyaı cezası kesilmesi, - Özel hesapta yer alan tutarların, amaç dışı kullanım nedeniyle yapılmış tarhiyatlar hariç olmak üzere, rehin ve haciz dışı bırakılması, - Özel hesabın oluşturulması, idaresi, bu hesaba aktarılan tutarların kullanılması ve denetlenmesi ile maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların, Maliye Bakanlığı ve Gençlik ve Spor Bakanlığınca müştereken belirlenmesi, hususlarında düzenleme yapılmaktadır.

Madde ile, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu gelirlerinden engellilere ve yaşlılara yönelik hizmetlere tahsis edilebilecek olan %5’lik kısmın kullanım alanı ve usulleri belirlenmektedir. Engellilerin ve yaşlıların topluma uyumunu kolaylaştıracak ve erişilebilirliklerini sağlayacak her türlü proje ve faaliyet ile yapım ve kiralama işlerinin bu kaynak ile gerçekleştirilebilmesi sağlanmaktadır.

Madde ile, Terörle Mücadele Kanununun ek 1 inci maddesi kapsamında terör eyleminin ortaya çıkarılması, etkilerinin azaltılması veya bertaraf edilmesinin sağlanmasında yardımcı ve faydalı olanlardan hayatını kaybeden sivillerin hak sahiplerine ikinci istihdam hakkı verilmesi amaçlanmaktadır.

Madde ile, kuruluşların özelleştirme kapsamına alınmasında, ekonomide verimlilik artışı ve kamu giderlerinde azalma sağlanmasına ilave olarak kamuya gelir elde edilmesi amaçlarından birisi veya belirlenecek sair bir gerekçe ile özelleştirilebilmesi amaçlanmaktadır.

Madde ile, Özelleştirme İdaresi Başkanlığının bazı daire başkanlıkları birleştirilmek ve yeniden isimlendirilmek suretiyle teşkilat yapısı yeniden düzenlenerek daha verimli ve dinamik çalışması ile insan kaynaklarının daha etkin ve verimli kullanılması amaçlanmaktadır.

Madde ile, Özelleştirme İdaresi Başkanlığının teşkilat yapısındaki değişikliklere uyum sağlanması amaçlanmaktadır.

Madde ile, Özelleştirme İdaresi Başkanlığının teşkilat yapısındaki değişikliklere uygun kadro düzenlemesi yapılmaktadır.

633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin mülga ek 3 üncü maddesi ile, Konut Hesabı sistemi ile tamamı kendisine ait bir konutu olmayan Türk vatandaşlarının yurtiçinde ilk ve tek konut satın alımlarına destek olunması amaçlanmış olup; hesap sayısı, birikim miktarı ve benzeri veriler incelendiğinde sistemin beklentileri karşılayamadığı görülmüş, uygulamanın daha etkin hale getirilmesi amacıyla mevcut sistemin aksaklıklarının giderilmesi ve sisteme yeni destek unsurlarının eklenmesi ihtiyacı duyulmuştur.

Madde ile, %20 olan Devlet katkısının %25’e çıkarılması, tasarruf süreci ve konut kredisi arasında ilişki kurulmasına olanak tanınması öngörülmekte, mevcut durumda Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı bütçesine konulması öngörülen Devlet katkısına ilişkin ödeneğin Hazine Müsteşarlığı bütçesine konulması ve uygulamanın bütünüyle Hazine Müsteşarlığı tarafından yürütülmesi sağlanmaktadır.

Bu düzenleme ile Konut Hesabı sisteminin daha cazip hale gelmesi, konut alımını kolaylaştırması ve aynı zamanda tasarrufları artıcı bir etki yaratılması beklenmektedir.

Ayrıca, 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (4) sayılı Tarifenin “I-Tapu İşlemleri” başlıklı bölümünün (20) numaralı fıkrasının (a) bendinde düzenlenen nispi tapu harçlarının, konutları bu madde çerçevesinde açılan konut hesaplarına istinaden devralanlar açısından farklılaştırılmasına yönelik Bakanlar Kuruluna yetki verilmekte, haksız olarak harçların eksik ödenmiş olması durumunda, harem geri alınmasına ilişkin düzenleme yapılmaktadır.

Madde ile, 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin mülga ek 3 üncü maddesi ve anılan maddeye istinaden 22/2/2016 tarihli ve 2016/8559 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Konut Hesabı ve Devlet Katkısına Dair Yönetmelik kapsamındaki katılımcılara öngörülen Devlet desteğine ilişkin koşulların korunması ve 4059 sayılı Kanuna eklenmesi öngörülen ek 6 ncı maddeye istinaden Bakanlar Kurulu kararıyla çıkarılacak usul ve esaslar yürürlüğe girinceye kadar söz konusu Yönetmeliğin uygulanması amaçlanmaktadır.

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa eklenen;

- Geçici 19 uncu madde ile, istihdamın artırılması amacıyla kadın, engelli ve gençlere pozitif ayrımcılık yapılmak suretiyle ilave istihdam sağlayan özel sektör işverenlerine yönelik prim desteği sağlanması, - Geçici 20 nci madde ile, imalat sektöründe faaliyet gösteren küçük işletmelerimize ilave istihdam sağlamaları şartıyla prim desteği ve ücret desteği getirilmesi, - Geçici 21 inci madde ile, istihdamın artırılması amacıyla kadın, engelli ve gençlere pozitif ayrımcılık yapılmak suretiyle ilave istihdam sağlayan özel sektör işverenlerine yönelik gelir vergisi stopajı teşviki ve damga vergisi desteği sağlanması, amaçlanmaktadır.

4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununun ek 2 nci maddesinin üçüncü fıkrasında, işverenleri aracılığıyla otomatik olarak emeklilik planına dâhil edilen çalışanların, sistem kapsamına alındıklarının kendilerine bildirildiği tarihten itibaren iki aylık dönemde cayma hakkını kullanmak suretiyle sistemden ayrılabileceklerine ilişkin hüküm yer almaktadır. Bu hükme göre; çalışanın sisteme dâhil olduğunun kendisine bildirildiği tarihten itibaren iki aylık süre, başlangıç dönemi olarak nitelendirilmektedir. Bu süre boyunca, yatırılan katkı paylarının, çalışanın tercih ettiği fonlarda yatırıma yönlendirilmesi suretiyle değer kaybetmemesinden emeklilik şirketi sorumludur. Çalışanların, maaşlarından/ücretlerinden kesilmek suretiyle sisteme aktarılan katkı paylarının birikime dönüştüğünü görmelerinin, cayma hakkını kullanmama, sisteme karşı olumlu algı oluşturma ve sistemde devam etme kararlarında önemli bir unsur olduğu bilinmektedir. Madde ile, söz konusu üçüncü fıkraya eklenmesi öngörülen cümleyle, bu sürenin çalışanlar lehine üç katına kadar uzatılabilmesine ilişkin Bakanlar Kuruluna yetki verilmesi amaçlanmaktadır.

4632 sayılı Kanun uyarınca, emekliliğe yönelik olarak bireylerin tasarruf etmesinin özendirilmesi amacıyla, Devlet katkısı adı altında üç farklı ödeme yapılmaktadır. Buna göre, Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında katkı payları üzerinden yüzde yirmibeş Devlet katkısı; ek 2 nci maddesi kapsamında cayma hakkının kullanılmaması halinde, bin Türk lirası tutarında ilave Devlet katkısı;

hesapta bulunan birikimin en az on yıllık, yıllık gelir sigortası sözleşmesi kapsamında alınarak emekli olunması halinde birikimin yüzde beşi karşılığında ek Devlet katkısı sağlanmaktadır.

Kanunun ek 2 nci maddesine göre; Bakan, Devlet katkısı ödemelerinin aylık nakden ödenmesi yerine hak edildikçe ödenmesini teminen taahhüt edilerek hesaplanmasına karar vermeye yetkilidir.

Diğer taraftan, taahhüt olarak hesaplanan ve kayda alınan nominal tutarların, hak ediş dönemine kadar geçecek zaman içinde değerini muhafaza edecek şekilde nemalanmak suretiyle ilgilisine ödenmesi, sistemin itibarı, uzun vadede sürdürülebilirliği ve katılımcıların sisteme olan güven ve bağlılığının devamı açısından önem arz etmektedir.

Madde ile, ek 2 nci maddenin yedinci fıkrasında bu amaçlarla değişiklik yapılması öngörülmekte ve taahhüt olarak hesaplanan Devlet katkısı tutarlarının nemalandırılması ve nemalarıyla birlikte ödenmesi hususundaki usul ve esaslar ile birikimin yüzde beşi oranındaki ek devlet katkısının azami limiti ile hak kazanma koşullarının kaybedilmesi hâlinde iadesine ve bin Türk lirası tutarındaki ilave Devlet katkısının yıllar itibarıyla yeniden değerlemesine ilişkin usul ve esasların Bakan tarafından belirlenebilmesine imkan verilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca, 4632 sayılı Kanunun 17 nci maddesi uyarınca düzenleme yapma yetkisinin Müsteşarlığın uygun görüşü alınmak suretiyle Sermaye Piyasası Kurulunda olduğu gözetilerek, fonların içeriği ve fonlara sayı sınırı getirilebilmesine ilişkin hükmün anılan fıkradan çıkarılması düzenlenmektedir.

Madde ile, 4632 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesinin dördüncü fıkrası, aynı maddenin sekizinci fıkrası kapsamında bu konuda düzenleme yapma yetkisinin Müsteşarlıkta olduğu gözetilerek ve konunun ikincil mevzuatla ayrıntılı olarak düzenlenmesine imkan sağlanması amacıyla yürürlükten kaldırılmaktadır.

Madde ile, ülkemiz doğal gaz tüketiminin %98’inin ithal yoluyla temin edilen doğal gaz ile karşılandığı hususu dikkate alındığında, günlük ve mevsimlik değişiklikleri karşılamak, doğal gaz temininin azalması veya durması ile meydana gelebilecek doğal gaz açığını gidererek, ülke arz güvenliğinin sağlanmasını teminen sürekli ve kesintisiz doğal gaz tüketiminin sağlanabilmesi amacıyla, uzun dönemli kontrata bağımlı olmayan anlık boru gazı ithalatı ve sıkıştırılmış doğal gaz ithalatının yapılabilmesi amaçlanmaktadır.

4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında Hazineye ait taşınmazların, küçük sanayi sitesi yapılmak üzere bu amaçla kurulmuş kooperatifler ile kamu kurum ve kuruluşlarına, borsa yapılmak üzere ticaret borsalarına, serbest bölge olarak kullanılmak üzere, bu amaçla tahsis edilmiş taşınmazlar da dahil, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına, teknoloji geliştirme bölgelerinde yönetici şirkete ve toplu konut üretmek amacıyla Toplu Konut İdaresi Başkanlığına, 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde yer alan harca esas değer üzerinden doğrudan satılabileceği ve bu yerlerin amacı dışında kullanılamayacağına dair tapu kütüğüne şerh konulacağı yönünde düzenlemeye yer verilmiştir.

Madde ile, tarımsal üretim yapmak üzere tarımsal amaçlı kooperatifler ve tarımsal üretici birlikleri ile kuruluş amaçlarında kullanılmak üzere tarım kredi kooperatiflerine Hazine taşınmazlarının harca esas değerin yarısı üzerinden satılması sağlanarak, bu kooperatif ve birliklerin önemli bir girdi maliyeti olan arazi temini maliyetlerinin azaltılması ve böylece bunların teşvik edilerek etkin ve günümüz koşullarına, serbest rekabet ortamına uygun bir şekilde faaliyet göstermelerinin temin edilmesi amaçlanmıştır.

4706 sayılı Kanunun ek 4 üncü maddesinde yapılan değişikliklerle; Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflardan öğrencilere yönelik eğitim ve yurt temini faaliyeti bulunanlardan Gençlik ve Spor Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Millî Eğitim Bakanlığı tarafından müştereken belirlenen şartları sağlayanlar lehine, kuruluş amaçlarına uygun olarak kullanılmak üzere, mülkiyeti Hazineye veya kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmazların üzerinde maddede belirtilen süre ve koşullarla bedelsiz irtifak hakkı tesis edilebilmesi ve bunlar adına kullanma izni verilebilmesi imkanı getirilerek, bu şekilde irtifak hakkı tesis edilen veya kullanma izni verilen taşınmazlardan söz konusu vakıflar tarafından elde edilen gelirin tamamının, münhasıran öğrencilere yönelik eğitim kurumların veya yurtların yapım, bakım, onarım, işletim ve benzeri giderlerinin karşılanmasında kullanılacağı ve bu taşınmazların tapu kütüğüne amacı dışında kullanılmayacağına ilişkin şerh konulacağı yönünde düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemeye bağlı olarak 4706 sayılı Kanuna eklenen geçici 21 inci madde ile de anılan maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler ile mülkiyeti Hazineye veya kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmazlar üzerinde bedelli olarak tesis edilen irtifak hakları veya kullanma izinlerinin 4706 sayılı Kanunun ek 4 üncü maddesine uyarlanmasına imkan sağlanmıştır.

Madde ile, 4706 sayılı Kanunun ek 4 üncü maddesinde ve buna bağlı olarak geçici 21 inci maddesinde yapılan bu düzenlemenin kapsamına, kamu yararına çalışan derneklerin de dahil edilmesi ve bu derneklerin maddede belirtilen imkanlardan yararlanmalarının sağlanması ve geçici 21 inci maddesinde belirlenen sürenin bir yıl daha uzatılması amaçlanmaktadır.

Madde ile, tek hazine kurumlar hesabı tanımı yapılmaktadır.

“Tek Hazine Hesabı” kavramı, Devletin tüm ödeme ve tahsilat işlemlerinin gerçekleştirildiği tek bir hesabı ya da birbirine bağlı bir dizi hesabı ve kamu hesaplarının konsolide bir biçimde izlenebilmesini sağlayan bütünleştirilmiş bir yapıyı ifade etmektedir. Literatürde etkin bir nakit yönetim sistemi için tüm kamu hesaplarının toplandığı “Tek Hazine Hesabı” yapısının var olması birincil koşul olarak ifade edilmektedir.

Uluslararası iyi uygulama örneklerinde de tek hazine hesabı sisteminin geniş bir kapsama sahip olduğu gözlemlenmektedir. Bazı ülke uygulamalarında tüm merkezi yönetim sektörü sisteme dahil edilirken, bazılarında merkezi yönetime ek olarak sosyal güvenlik kurumları, mahalli idareler, yurtdışı menşeili proje özel hesapları ve bütçe dışı fonlar da kapsama dahil edilmektedir. Örneğin, Fransa’da uygulanan tek hazine hesabı sistemi merkezi yönetimin yanında, yerel yönetimleri, kamu kurumu niteliğine haiz diğer kurumlan ve denizaşırı topraklardaki kamu kuramlarını da kapsamaktadır.

İngiltere’de uygulanan tek hazine hesabı sisteminde ise merkezi yönetim kapsamındaki kamu kurumları ile bütçe dışı fonlar tek hazine hesabı kapsamı içerisinde yer almaktadır. Ancak ülkemizde uygulanan tek hazine hesabı sisteminin kapsamı yalnızca genel bütçeli idarelerin bütçe ödeme ve tahsilat hesapları ile sınırlıdır. Dolayısıyla ülkemizde kamu kaynağının büyük bir kısmı tek hazine hesabı kapsamı dışında yönetilmekte, bu durum kamu nakit yönetimi açısından büyük verimsizlik yaratmaktadır.

Bu itibarla, yapılan düzenlemeyle, uygulanmakta olan tek hazine hesabı sisteminin kapsamının genişletilmesi yoluyla kamunun nakit kaynaklarının Hazine Müsteşarlığı tarafından tek bir hesapta etkin bir şekilde takip edilmesi ve yönetilmesi sağlanarak kamu nakit yönetiminin etkinliğinin artırılması amaçlanmaktadır.

Madde ile, uluslararası literatür ve iyi uygulama örnekleri gözönünde bulundurularak halihazırda genel bütçeli idareler için uygulanmakta olan tek hazine hesabı sisteminin kapsamının, kurumların mevcut idari ve bütçesel süreçlerinde herhangi bir değişikliğe yol açmaksızın, genişletilmesi amacına yönelik olarak getirilen tek hazine kurumlar hesabı uygulamasının genel çerçevesi düzenlenmektedir.

Bu kapsamda, söz konusu uygulamanın işleyişine ilişkin olarak, - Tek hazine kurumlar hesabına yönelik Hazine işlemlerinin yapılmasına imkan verilmesi, - Hazine hesaplarında oluşacak nakit büyüklüklerin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının yanı sıra Türkiye’de yerleşik bankalarda da nemalandırılmasının sağlanması, - Tek hazine kurumlar hesabı kapsamında değerlendirilecek kaynakların kapsamının belirlenmesine yönelik yetkinin düzenlenmesi, - Tek hazine kurumlar hesabına yönelik usul ve esasların Müsteşarlıkça hazırlanacak yönetmelikle belirlenmesinin düzenlenmesi, - Tek hazine kurumlar hesabı kapsamındaki kaynakların değerlendirilmesinden elde edilen gelirlerin genel bütçeye gelir kaydedilmesinin sağlanması, - Tek hazine kurumlar hesabı kapsamında Müsteşarlık ile kamu kurum ve kuruluşları arasında oluşan her türlü yükümlülüğün ilgili taraflarca faizsiz olarak yerine getirilmesinin sağlanması, amaçlanmaktadır.

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Kanununa ekli listeler kapsamına giren mallar, Türk Gümrük Tarife Cetveli (TGTC)’nde yer alan Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon (G.T.İ.P.) numaraları itibarıyla tespit edilmiştir.

ÖTV Kanununa ekli listelerde kapsamlı en son güncelleme 2011 yılında yapılmış olup, günümüze kadar, TGTC’de çok sayıda değişiklik olmasına rağmen, ÖTV Kanununda G.T.İ.P. uyumlaştırmaları yapılmamıştır.

Bu nedenle, öngörülen düzenleme ile, 4760 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı listelerin güncellenmesi ve halen uygulanmakta olan vergi tutar ve/veya oranlarının bu listelerde yer alması amacıyla söz konusu listeler, ekli (1), (2), (3) ve (4) sayılı cetvellerde gösterildiği şekilde değiştirilmektedir.

Ayrıca, TGTC’nin 38.26 G.T.İ.P. numarasında yer alan bazı malların “biodizel” ile teknik olarak birbirine çok yakın özellik göstermesi, 3801.20.10.00.00 ve 3819.00.00.00.00 G.T.İ.P. numaralarında yer alan malların ise akaryakıta karıştırılarak ya da doğrudan akaryakıt olarak kullanılabilmesi nedeniyle söz konusu mallar ÖTV Kanununa ekli (I) sayılı liste kapsamına alınmaktadır.

Madde ile, 4760 sayılı ÖTV Kanununa ekli (IV) sayılı listede yapılan güncelleme çerçevesinde, Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (4) numaralı bendinde yer alan tabanca ve revolverlerin G.T.İ.P. numarası “9302.00.00.00.00” şeklinde değiştirilmekte; Milli Savunma Bakanlığına bağlı iken alımları ve ithalatları istisna kapsamında olan “Savunma Sanayii Müsteşarlığı”, 20/11/2017 tarihli ve 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Cumhurbaşkanına bağlandığından, madde metnine eklenmek suretiyle, bu Kurumun maddede belirtilen silah alımları ve ithalinde istisnadan yararlanmaya devam edeceği hususuna açıklık getirilmektedir.

Madde ile, 4760 sayılı ÖTV Kanununa ekli (I) sayılı listede yapılan güncelleme çerçevesinde, bu Kanunun 7/A maddesinde yer alan motorin türlerinin G.T.İ.P. numaraları da güncellenmektedir.

Madde ile, ÖTV Kanununun 8 inci maddesinin (2) numaralı fıkrasında hükme bağlanan ihraç kayıtlı teslimlerde, ihracatın mücbir sebeplerle gerçekleştirilememesi halinde, KDV Kanununda yer alan düzenlemede olduğu gibi, Maliye Bakanlığınca veya Bakanlığın uygun görmesi durumunda vergi dairelerince üç aya kadar ek süre verilebileceğine ilişkin düzenleme yapılmaktadır.

4760 sayılı ÖTV Kanunu gereği, Kanuna ekli (II) sayılı listedeki taşıtların imalinde kullanılan (IV) sayılı listedeki radyo, hoparlör, monitör gibi mallar için ödenen özel tüketim vergisinin indirimi mümkün olmadığından, madde ile, bu malların alış faturaları ve benzeri belgeler üzerinde gösterilen ve mükellefi tarafından beyan edilerek ödenen özel tüketim vergisinin, Maliye Bakanlığınca belirlenecek usul ve esaslara göre (II) sayılı listenin 8701.20, 87.02, 87.03, 87.04, 87.11 G.T.İ.P.

numaralarında yer alan malların imalatçılarına iade edilmesi sağlanmaktadır.

Madde ile, 4760 sayılı ÖTV Kanununa ekli (I) sayılı listede yapılan güncelleme çerçevesinde, aynı Kanunun geçici 5 inci maddesinde yer alan fuel oil ile motorin türlerinin G.T.İ.P.

numaraları da güncellenmektedir.

Madde ile, Eti Maden İşletmelerince ihtiyaç duyulan konulardaki Ar-Ge çalışmalarının, Ulusal Bor Enstitüsünün Eti Maden İşletmelerinin desteği ve işbirliği halinde yapılması ve/veya desteklenmesi öngörülmekte ve Enstitünün yurtdışında da Ar-Ge faaliyetleri yürütmesine ve/ veya desteklemesine imkan sağlanmaktadır.

Madde ile, Ulusal Bor Enstitüsünün işleyişini hızlandırmak ve etkinliğini artırmak amacıyla; Ar-Ge proje desteklerinin yürütücü idareler tarafından açılacak özel hesaplara aktarılarak harcamaların bu idarelerce doğrudan gerçekleştirilebilmesi, projelerde görev alan kamu görevlilerine ücret ödenebilmesi, ihtiyaç duyulan kritik insan kaynakları gelişimini desteklemek üzere Ar-Ge projelerinde görev alan lisansüstü öğrencilere ve doktora sonrası araştırmacılara burs verilebilmesi amaçlanmaktadır. Diğer taraftan, Enstitünün Ar-Ge projeleri için diğer kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlardan destek alabilmesi öngörülmektedir.

Mevcut uygulamada, sektördeki küçük dağıtıcıların büyük stoklama yatırımı yapma ve yirmi günlük yakıtı kullanmadan tutma zorunlulukları, bu oyuncuları büyük dağıtım şirketlerine göre daha avantajsız hale getirmekte ve piyasa yapısında sadece yüksek sermayeli şirketlere avantajlı alan bırakmaktadır. Bu küçük şirketlerin önemli bir bölümü, ülkemizin nüfus yoğunluğu düşük bölgelerinde faaliyet göstermektedir. Söz konusu şirketlerin dağıtım hizmeti yaptıkları bölgelerin iktisadi gelişmişlik seviyeleri düşüktür. Bu sebeple madde ile, belirli bir büyüklük seviyesini yakalayana kadar bu şirketlerin yüksek maliyet ve finansman gerektiren yatırımlardan muaf tutulması ile tüketicinin (özellikle düşük gelir grubunun) daha rekabetçi fiyatlarla daha ucuza ürün bulabilmesi amaçlanmaktadır.

Madde ile, istihdam edildikleri alanlar ve istihdam şekilleri gözönüne alınarak, günümüz teknolojik koşullarında doğan ihtiyacı karşılamak ve istihdam edilebilirliklerini artırmak amacıyla gençlerin sigortalı işe giriş bildirgesinin çalışılmaya başlanılan tarih itibarıyla verilebilmesine imkan sağlanması amaçlanmaktadır.

Madde ile, ölüm aylığı alan hak sahibi çocuklardan lise ve dengi öğrenim görmesi halinde 20 yaşını, yükseköğrenim görmesi halinde 25 yaşını doldurmayan ve öğrencilik nitelikleri devam edenlerin hizmet akdine tabi çalışmaları durumunda da aylık hakkından yararlandırılması amaçlanmaktadır.

Madde ile, ay içerisinde otuz günden az çalıştırılan sigortalıların bildiriminde işverenin beyanının kabul edilerek, Kurumca bu belgelerin gerekli görülmedikçe istenilmemesi uygulaması getirilerek, Kurumun arşiv yükünün azaltılması, bürokrasi ve kırtasiyeciliğin kaldırılması, eksik güne ilişkin belgeleri ibraz etmeyen veya ibraz etmekle birlikte bu belgeleri geçerli sayılmayanlarla ilgili aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin Kurumca resen düzenlenmeden önce işverenlerden öngörülen sürede istenmesi amaçlanmaktadır.

Madde ile, konut kapıcılığı işyerlerinde çalıştırılan sigortalılarla ilgili Kanunun işverenlere getirdiği bildirge ve belge verme yükümlülüklerinin azaltılması, iş ve işlemlerin sadeleştirilerek bürokratik süreçlerin asgariye indirilmesi, her bir işverenimiz kendi işverenliğine ilişkin işlemlerini kendilerinin takip edebilmesi, söz konusu işyeri işverenlerinin yasal yükümlülüklerinden kaynaklı süreleri geçirmeleri nedeniyle maruz kaldıkları idari para cezalarının minimum düzeye indirilmesi ve buna bağlı mağduriyetlerin önüne geçilmesi ve bu işyerlerinde kayıtlı istihdamın artırılması amaçlanmaktadır.

Madde ile, 5510 sayılı Kanuna eklenen ek 16 ncı maddede, vakıflar tarafından kurulan yükseköğretim kurumlan ile okul aile birliklerinin ve 5510 saylı Kanunun 73 üncü maddesine göre Kurumun yurtiçinde hizmet satın aldığı vakıf üniversiteleri ve özel sektör işyerlerinin bu Kanun ve diğer Kanunlar çerçevesinde yer alan prim teşviki, destek ve indirimlerden yararlandırılması, bu kanundan önce kapsama girmedikleri halde yararlanmış oldukları teşvik ve desteklerden usulüne uygun yararlanılmış sayılmaları, uygulandığı dönem/aylarda şartlarını sağladıkları ve kapsamına girdikleri hariç olmak üzere yararlanamadıkları teşvik ve desteklerden geçmişe dönük yararlanılamaması ve değiştirilememesi amaçlanmaktadır.

Ayrıca, 5510 sayılı Kanuna eklenen ek 17 nci maddede, uygulandığı dönem ve aylarda gerekli koşulların sağlanması ve ilgili olduğu ayı/dönemi takip eden altı ay içerisinde Kuruma müracaat edilmesi şartlarıyla yararlanılamayan teşvik, destek ve indirimlerden yararlandırılması, yararlanılmış teşvik, destek ve indirimlerin bir başkası ile değiştirilebilmesi, maddenin yürürlük tarihini takip eden ay başından itibaren bir ay içinde Kuruma yapılacak müracaatlarda bu maddenin yürürlük tarihinden önceki dönemlere ilişkin olmak üzere prim teşvik, destek ve indirimlerinden yararlanabilme imkanı getirilmesi, geriye dönük yararlanılması gerektiği tespit edilen teşviklerin ödeme ve mahsup usullerinin belirlenmesi, kamu giderlerinin artmasının önüne geçilmesi ile geriye yönelik finansal belirsizliğin ortadan kaldırılması amaçlanmaktadır.

Madde ile, 10/6/2003 (dahil) tarihi ile 13/5/2014 tarihi arasında kömür ve linyit madenlerinin yer altı işlerinde meydana gelen iş kazası sonucunda ölen sigortalının eş ve çocuklarından birisi, eşi ve çocuğu yoksa kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam bir kişinin kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilebilmelerine imkan sağlanması amaçlanmaktadır.

5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 74 üncü madde ile, bu maddenin yürürlük tarihinden önce ilgili kanunlarına göre gelir veya aylık bağlanan ve 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim görmesi halinde 20 yaşını, yükseköğrenim yapması halinde 25 yaşını tamamlamamış olan çocukların, anılan Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılmaları halinde gelir ve aylıklarının kesilmemesi, bu maddenin yürürlük tarihinden önce hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle aylığı kesilmiş olan çocukların da 34 üncü maddede yapılan değişiklikten yararlandırılmaları amaçlanmaktadır.

Anılan Kanuna eklenen geçici 75 inci madde ile ise istihdamın korunması amacıyla özel sektör işverenlerimize asgari ücret desteği verilmesi amaçlanmaktadır.

Madde ile, 5520 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin dokuzuncu fıkrasında yer alan hükmün 213 sayılı Vergi Usul Kanununa taşınması nedeniyle, mezkûr fıkra yürürlükten kaldırılmaktadır.

5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi Kullandırılmasına Dair Kanunda kar payı destekli fon kullandırımlarına ilişkin herhangi bir hükme yer verilmemiştir. Madde ile, gelir kaybı uygulamasının faizsiz fon kullandırımını da içerecek biçimde genişletilmesi ve Kanun adının buna uygun olarak değiştirilmesi amaçlanmaktadır.

Madde ile, enerji performans sözleşmesi tanımlanmaktadır.

Kamu kesiminde yaptırılan enerji verimliliği etütlerinde %35’lere varan tasarruf potansiyelleri tespit edilmesine rağmen idarelerin bütçe kısıtı sebebiyle söz konusu potansiyeli değerlendiremedikleri görülmektedir. Madde ile, kamuda enerji verimliliğinin artırılması, uygulama maliyetlerinin sağlanacak tasarruflardan karşılanması, böylece kamu kaynağının doğrudan kullanılmadan yıllara sari borçlanma (edim/yüklenme) ile uzun vadeli ve yüksek maliyetli enerji tasarrufu yatırımlarının yapılabilmesi ve gerektiğinde işletme faaliyetinin de dahil edilebilmesi amaçlanmaktadır.

Bu doğrultuda, ihtiyaç duyulacak iyileştirme yatırımlarının, yatırım sonrası yıllarda sağlanacak tasarruflardan elde edilecek kaynaklarla yapılabilmesine imkan sağlayacak bir model ile yatırımlar için yapılan harcamalar sağlanacak tasarruflarla geri kazanılacaktır. Bu yöntem ile idarelere bu tür projelerin maliyetlerini karşılamalarında esneklik sağlanacak, tasarruf potansiyellerinin ekonomiye kazandırılmasına ve enerji arz güvenliğine olumlu yansımaları olacaktır. Söz konusu modelin uygulanabilmesi için, tüketim bedeli kamu kaynakları ile karşılanan enerjinin tüketimini düşürmeye yönelik en iyi projenin seçimine ve uygulanmasına imkan sağlayan, rekabetçi müzakere sonucu imzalanan sözleşmelerle yatırımların geri ödeme süresi boyunca yıllara yaygın yüklenme yapılabilmesi gerekmektedir. Kamu ihale mevzuatında enerji performans sözleşmelerine dair bir tanımlama ve uygulama altlığı bulunmamaktadır. Şeffaflık, hesap verilebilirlik, eşit muamele ve rekabet hususları da esas alınmak suretiyle, kamu kaynağı kullanılmadan, sağlanacak tasarruflar ile enerji tasarruf potansiyelinin hayata geçirilmesi öngörülmektedir.

Diğer yandan enerji verimliliği konusunda, ulusal ve uluslararası alternatif ve yenilikçi finansman ve özel sektörü de içine alan bir iş modeli geliştirilerek ekonomiye canlılık kazandırılması da amaçlanmaktadır.

Madde ile, Vakıflar Genel Müdürlüğünün mülkiyetindeki bazı taşınmazların bulunduğu bölgede yer alan Süryani cemaatine ait vakıflara devri amaçlanmaktadır.

Madde ile, 5910 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan asgari nispi ödeme oranının kaldırılması; hizmet ihracatının tevsiki ve tespitinde karşılaşılan zorluklar nedeniyle hizmet ihracatında nispi ödemenin tahsil edilmeyeceğinin belirtilmesi ve hizmet sektöründe giriş ve yıllık aidat belirlenebilmesi amaçlanmaktadır.

Bilişim sektöründe meydana gelen teknolojik gelişmeler ile genişband internet hizmetlerinin kullanımının yaygınlaşması nedeniyle, radyo ve televizyon yayınları internet ortamına yönelmeye başlamıştır. İnternet ortamından yayınlanmak üzere, özel içerikler de sıklıkla üretilir olmuştur. Karasal, uydu ve kablo ortamından lisanslı olarak yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar yayınlarını aynı zamanda internet üzerinden de sunmaya başlamışlardır. Bunun yanında, Radyo ve Televizyon Üst Kurulundan lisansı bulunmayan pek çok kuruluş da kayıtsız olarak internet üzerinden radyo ve televizyon içeriklerini yayınlamaya başlamıştır.

Söz konusu yayınları internet üzerinden ileten platformlar, iletim yönünden Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunca yetkilendirilmedikleri gibi, Üst Kurul tarafından da yayın iletim yetkisi ile yetkilendirilmemiştir. İnternet üzerinden radyo ve televizyon yayınlarını sunan kuruluşlar da Üst Kurul tarafından herhangi bir şekilde lisanslandırılmamıştır. Dolayısıyla, söz konusu kuruluşlar, yayın içerik denetiminden kaçındıkları gibi, gerek yurtiçinden çoğunlukla da yurtdışından söz konusu yayınlar nedeniyle elde ettikleri gelirler nedeniyle vergi ve benzeri mali yükümlülüklerden de kaçınmaktadırlar.

Belirtilen gerekçelerle, sabit ve mobil internet altyapıları üzerinden sunulan radyo ve televizyonlar içeriklerinin de denetlenmesine ihtiyaç bulunmaktadır.

Madde ile, Üst Kurul kayıtlarında yayıncı olarak gözüken kuruluşların, eş zamanlı olup olmadığına bakılmaksızın, herhangi bir ilave külfete de girmeksizin yayınlarını isterlerse kendilerine ait internet sitelerinden sunabilecekleri hususu açıkça düzenlenmektedir. Radyo ve televizyon yayınlarını sadece internet üzerinden sunmak isteyen kuruluşlara da sadece bu amaçla lisans alabilme imkanı getirilmektedir. Bu sayede söz konusu yayınlar da karasal, uydu ve kablo ortamından yapılan diğer yayınlar gibi Üst Kurulun içerik denetimine tabi olacaktır. Bunların haricinde, internet üzerinden, radyo ve televizyon yayını yapan, ancak Üst Kurulca yetkilendirilmeyen kuruluşların yayınları ise Üst Kurulun bildirimi üzerine sulh ceza hâkimi kararı ile engellenebilecektir. Bu karara karşı, Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz yoluna gidilebilecektir.

Madde ile, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunundaki mücbir sebep halleri yeniden düzenlenmektedir. Böylelikle, yükümlülüğünü kendisinden kaynaklanmayan sebepler dolayısıyla yerine getiremeyen ruhsat sahiplerinin muhtemel hak kayıplarının önüne geçilmesi amaçlanmakta ve ayrıca Türk hukukundaki genel mücbir sebep yaklaşımı maddeyle hüküm altına alınmaktadır.

Madde ile, nükleer enerji santrali yatırımlarının 15/6/2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararda öngörülen teşvik ve desteklerden yararlandırılması amaçlanmaktadır.

Bu Kanunun geçici 1 inci maddesinde öngörülen özel tüketim vergisi teşviğini desteklemek amacıyla madde ile, 18/5/2017 tarihli ve 7020 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesinde düzenlenen hurda teşviklerinin süresi bir yıl uzatılmakta ve araçların doğrudan veya ihracatçılar vasıtasıyla ihraç edilmeleri durumunda da maddede düzenlenen hükümlerden faydalanılmasına imkan tanınmaktadır.

Madde ile, kapsamda yer alan kamu kurum ve kuruluşlarının büyük ölçekli bilgi işlem birimlerinde, bilişim hizmetlerini yürütmek üzere istihdam edilecek sözleşmeli bilişim personeli sayısına ilişkin tavanın yükseltilebilmesi ve ücret ödemelerinde esas alınacak ücret tavanının artırılabilmesine ilişkin olarak Maliye Bakanına yetki verilmesi amaçlanmaktadır.

Madde ile, çeyiz hesabı Devlet katkısı oranı ve azami tutarı arttırılarak söz konusu desteğin daha cazip hale getirilmesi amaçlanmaktadır.

Madde ile, 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Konut hesabı ve Devlet katkısı başlıklı ek 3 üncü maddesi yürürlükten kaldırılarak diğer düzenlemelerle birlikte bu hususa ilişkin yetkinin ve uygulamanın bütünüyle Hazine Müsteşarlığı tarafından yerine getirilmesi amaçlanmaktadır.

Madde ile, Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın 9 uncu maddesi kapsamında, 2017-2018 eğitim ve öğretim yılında ek ders ücreti karşılığında görev yapmış olanlardan;

- Bu görevlerinden dolayı en az 540 gün sigorta primi ödenmiş olması, -657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde öngörülen genel şartlar ile öğretmenliğe atanabilmek için aranan özel şartları taşımaları, - Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmamış olmaları, - Kamu Personel Seçme Sınavında Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenen taban puan ve üzerinde puan almış olmaları, kaydıyla, yapılacak sözlü sınav sonuçlarına göre sözleşmeli personel olarak istihdam edilebilmelerine imkan sağlanmaktadır. Bu şekilde istihdam edilecek personelin alanları Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenecek ve sayısı 5.000’i geçemeyecektir.

Yapılan düzenlemeyle, model yılı ilerlemiş ve yıpranmış araçların ihraç edilerek veya hurdaya ayrılarak trafikten çekilmesi ve bu araçların yerine yeni araç alımının teşvik edilmesi suretiyle, araç parkımızın yenilenmesi, trafik güvenliğinin artırılması, eski araçların çevreye verdiği zararların azaltılması, ihracatımızın artırılması ve yeni oluşacak araç talebiyle üreticilerimizin teşvik edilmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda madde ile, 31/12/2019 tarihine kadar uygulanmak üzere, 6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (II) sayılı listenin 8701.20, 87.02, 87.03, 87.04 G.T.İ.P. numaralarında yer alan, 16 ve daha büyük yaştaki araçların adına kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından doğrudan veya ihracatçılar vasıtasıyla ihraç edilmesi ya da bir daha kullanılmamak üzere hurdaya çıkartılması ve ilgili mevzuat gereğince kayıt ve tescilinin silinmesi şartıyla, aynı cins bir aracın ilk iktisabında tahakkuk eden özel tüketim vergisinden, Bakanlar Kurulunca, 10.000 lirayı aşmamak üzere, araçların cinsleri ve özelliklerine (motor silindir hacmi, sınıfı, özel tüketim vergisi oranına esas matrahı gibi) göre belirlenecek kısmın terkin edilmesine imkan tanınmaktadır.

Madde ile ayrıca, Bakanlar Kuruluna, terkine konu edilebilecek tutarı; sıfıra kadar indirebilme, aracın hurdaya çıkarılması veya ihraç edilmesi durumuna göre farklılaştırabilme, madde hükümlerinden faydalanılabilmesi için hurdaya ayrılacak veya ihraç edilecek araçların teslim edilmesi gereken yerleri veya kişileri ve bunlarda aranılacak nitelikleri belirleyebilme yetkisi verilmektedir.

Yürürlük maddesidir.

Yürütme maddesidir.