Kaynak: TBMM S. Sayısı 158 · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Bu kanunda tasarı metni belgede okunamadığı için numaraların yürürlükteki metinle örtüştüğü doğrulanamadı; yanlış maddeye bağlamamak için gerekçeler tasarıdaki sırasıyla, bağlanmadan verilmiştir.
Memleketimiz öteden beri zaman, zaman zelzele, su baskını, yer kayması ve yangın gibi menşei muhtelif âfetlere mâruz kalmakta ve bu yüzden birçok can ve mal kayıplarına uğramış bulunmak tadır.
Bu âfetler dolayısiyle vukua gelen zararları karşılamak üzere, muhtelif tarihlerde kanunlar ted vin edilmiş ve mâruz kalman zararların, imkân dairesinde telâfisine çalışılmıştır.
Ancak mevcut kanunlar hemen hemen vukubulmuş hâdiselere ait ve münhasır oldukları cihetle yeniden vukubulaeak âfetlere tatbikleri mümkün olamamakta ve her âfet için yeni bir kanun tedvini zarureti hâsıl olmakta ve bu ise zaman kaybına ve binnetice afetzedelere yardımın zamanında yetiş mesine imkân vermemektedir.
Bu itibarla yurtta bugüne kadar vukubulmuş olan âfetlerden ve bunlar dolayısiyle tedvin olu nan kanunlardan ve bu arada tatbikattaki müşahedelerden mülhem olarak, vukubulaeak âfetlerden mütevellit zararların tehvin ve telâfisini istihdaf eden umumi hükümleri muhtevi işbu kanun,lâyiham hamlanmış bulunmaktadır.
Canlan Mebusları Ferhan Arkan ve 5 arkadaşının, Çankırı vilâyetinde sel baskını dolayısiyle vukua gelmiş olan zararların giderilmesi hakkında kanun teklifi (2/185) Türkiye Büyük Millet Meclisi Yüksek Riyasetine Sel felâketi neticesinde Çankırı vilâyetinde vukua gelmiş, olan hasarların telâfisi ve gerekli ted birlerin alınması için hazırladığımız kanun teklifini ve bu teklife ait esbabı mucibeyi ekli olarak sunuyoruz.
Durumun çok âcil tedbirlere ihtiyaç göstermesi ve Büyük Meclisin de yakında tatile girmesi ih timali, teklifimizin ivedilik ve öncelikle görüşülmesini icabettirmektedir.
Gereğinin yapılmasını saygılarımızla rica ederiz.
28 . V . 1958 • • » Çankırı Mebusu Çankırı Mebusu Çankırı Mebusu Çankırı Mebusu Ferhan Arkan Na§it Fırat Dursun Akçaoğlu Kâmil Tabak Çankırı Mebusu Çankırı Mebusu A. Kemal Barlm Ethem Yalçmalp ESBABI MUCİBE Çankırı vilâyeti ve civan kuruluş itibariyle sel yatakları kenarında bulunduğundan zaman za man su baskınlarına mâruz kalmıştır. Bu su baskınları bilhassa son zamanlarda daha da sık vukua gelmekte ve yapmış olduğu tahribat ve hasar miktarı da her sefer artmaktadır. Bilhassa 30 . VIII .
1957,15 . V . 1958 ve 24 . V . 1958 tarihlerinde vukua gelen sel baskınları memleket için çok büyük zararlar tevlidetmiştir.
24 . V . 1958 tarihinde vukua gelen son su baskınının her türlü tasavvurun dışında, şehri ve şe hir civarında bulunan Korgun nahiyesi ile bu nahiyeye bağlı bir kısmı köylerde pek büyük mik yasta zararlar tevlidetmiştir. Sel baskınının husule getirdiği çeşitli zararlar şöyle hulâsa edilebilir.
1. Vilâyet merkezinde 20, köylerde 30 kadar ev yıkılmış olup merkezde 300, köylerde de aynı miktara yakın ev de oturulmaz hale gelmiştir. Kaldı ki, Çankırı vilâyeti birinci derecede zelzele mmtakası olarak kabul edilmiş bulunduğundan mesken durumunun arz ettiği tehlikeli vaziyet açık olarak anlaşılmaktadır.
2. Sel baskını dolayısiyle gerek şehirde ve gerekse köylerde birçok ev eşyası hasara uğramış ve kaybolmuştur. Büyük bir kısmım memur ve dar gelirli vatandaşların teşkil ettiği bu bölge halkı nın ev eşyasından dolayı olan zararları da mühimdir.
. 3. Sel baskını şehir civarındaki ve köylerdeki ekili tarlaları, bostanları, meyva bahçelerini, bağları ve meraları tamamen tahribetmiştir. Birçok yerler büyük kalınlıkta kum ve çakıl, hattâ kaya yığınları altında kaldığı gibi bir kısım yerler de ekili arazi vasfını kaybetmiştir.
4. Köylerdeki hayvan kayıpları da büyüktür, muhtelif cinste 10 000 baş hayvanın kaybol duğu tahmin edilmektedir.
5. Sel felâketine mâruz kalan köyler bilhassa önümüzdeki günlerde açlık tehlikesiyle karşı laşacaklardır. Bu tehlikenin bir an evvel giderilmesi zaruridir.
Yukardan beri verdiğimiz izahat şu anda ancak, görülebilen hususların ifadesine matuf olup bunuun dışında sel baskını sebebiyle tahassül edecek birçok neticeler de olacaktır.
Bu büyük felâketin tevlidettiği hasarın mahallî idarelerce yardım teşekkülleri ve komitelerince telâfisi imkânsızdır. Hükümetin muhakkak yardım mevzuunu Ön plâna alması zaruridir.
Esasen daha evvel vukua gelmiş olan Eskişehir su baskını Erzincan ve Fethiye zelzeleleri, Gerze yangını gibi felâketler neticesinde tahassül etmiş olan zararların telâfisinin ancak, Hükümet yardımı ile olabileceği anlaşılmış bulunmakta olup bu mevzular kanun halinde tedvin «dü« mistir. Bugün Çankırı vilâyetinde de aynı durum mevcut bulunduğuna göre zararların kanun yoiiyle telâfisi cihetine gidilmesi gayet yerinde olacaktır.
tzah ettiğimiz bu durum, teklif ettiğimiz kanunun çok yerinde olduğunu gösterdiği gibi vazi yetin çok sıkışık olması ve tedbirlerin bir an önce alınması için de teklifimizin ivedilik ve önce likle görüşülmesini icabettirmektedir, ÇANKIRI MEBUSLARI FERHAN ARKAN VE 5 ARKADAŞININ TEKLlFÎ Çankırı Vilâyetinde sel baskım dolayısiyle vukua gelmiş olan zararların giderilmesi hakkında Kanun