Kaynak: TBMM S. Sayısı 278 · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Bu kanunda tasarı metni belgede okunamadığı için numaraların yürürlükteki metinle örtüştüğü doğrulanamadı; yanlış maddeye bağlamamak için gerekçeler tasarıdaki sırasıyla, bağlanmadan verilmiştir.
Atatürk Orman Çiftliği kuruluşuna mütedair- 5659 sayılı Kanunun 10 ncu maddesi, bu kanu nun yürürlüğe girdiği tarihte Çiftlik sınırları dâhilinde kalan arazinin özel ve tüzel kişilere de vir ve temliki ile kamulaştırılmasını hususi bir kanunla izin alınması şartına bağlamış ve böy lelikle, zaruret olmadıkça Çiftlik bütünlüğünün parçalanmamasını teminat altına almış bulunmak tadır.
Ancak; Devlet merkezimizin ve umumi iktisadi hayatımızın son yıllarda kaydettiği çok süratli ve geniş inkişaflar, Ankara civarında ve başlıca muvasala yollan üzerinde geniş bir sahayı işgal etmekte olan Çiftlik arazisinden bir kısmının 6000, 6238 ve 6947 sayılı kanunlarla zaman zaman muhtelif maksatlar için tattısis ve tefriki zaruretini doğurmuştur.
Bu kanunların mer'iyete girmesinden sonra beliren ve şehrin hayati ihtiyaçları itibariyle gayrikabili içtinabolan yeni zaruretleri, ilişikte sunulan kanun lâyihasının tanzim ve teklifinde saik olmuştur.
Bu cümleden olarak :
1. Ankara şehriyle banliyösünün muvasalasını temin eden tek hat demiryolunun çift hat olarak inşası ve seyrüsefer tekniği bakımından bugünkü icaplara göre çok mahzurlu olan eski güzergâ hın tebdili suretiyle işletme intizamının temini, güzergâhta 1100 metrelik bir kısalma, seferde 50 Km. saat sürat ve % 10 tonaj tezayüdü sağlanması, bakım ve işletme masraflarından yılda asgari 310 000 liralık bir tasarruf elde edilmesi, yol malzemesiyle muharrik ve müteharrik vesair ömürlerinin uzatılması ve binnetice şehir mürasele ve münakale ihtiyaçlarının çok daha fcralhlık ve kolaylıkla temini zaruret ve mülâhazaiariyle T.' C. Devlet Demiryolları İda resi, Çiftlik arazisinden .1.50 dekarın bu maksada tahsisini talebetmiştir. P en heyetleriyle yapılan temaslar neticesinde bu hattın Çiftlik tarla ve mezruatını mutazarrır etmiyecek ve müessese faa liyetlerini aksatmıyacak şekilde projelendirilmesi temin edilmiş olduğundan, sözü geçen arazinin bu maksada tahsisi çiftliğin zirai istihsali üzerinde menfi bir tesir icra etmiyecektir.
2. Şehir nüfusunun çok artmış ve meskûn mmtakanm pek fazla genişlemiş olması sebebiyle Ankara şehri çöplerinin çok uzak bölgelere nakledilerek gömülmek veya yakılmak suretiyle im- _ 2 hası zarureti, bugün belediye için çok ağır masraflara mal (»lan muazzam bir kriH'eî halini almıştır.
Basit bir fabrikasyonla işlenerek, ihtiva ettiği zengin uzvi madeni unsurların ziraatimiz için çok faydalı bir gübre halinde kıymetlendirilmesi mümkün olan çöplerin, bir isviçre firması ile müştereken vücuda getirilecek böyle bir tesiste inlenmesi ıhusıısunda belediyece girişilen teşeb büsler icra safhasına gelmiş bulunmaktadır.
Atatürk Orman Çiftliğinin meskûn sahasından takriben 7 km. mesafede tahsis edilecek ve çift liğin zirai faaliyetlerinde kullanılmıyan arazi üzerinde böyle bir fabrikanın kurulması :
a) Şehir çöplerinin daha yakın mesafeye nakledilmesi dolayısiyle, arabaların daha sık ve mun tazam seferlerine ve binnetice temizlik hizmetinin daha geniş imkânlarla ifasına, halk sağlığının da isabetle korunmasına fırsat vermiş olacaktır.
b) Akar yakıt ve personel masraflarından tasarrufa ve vasıta istimal ömürlerinin uzama sına imkân verecektir.
c) Bahçe ve tarla, ziraatimiz için, bilhassa Orta - Anadolu topraklarının en ziyade mııhtacolduğu organik ve madenî unsurlar bakımından zengin ve yılda 70 - 80 000 ton civarında gübre istihsali suretiyle bölge zirai istihsalinin tezayüdüne hizmet edecektir.
3. 6947 sayılı Kanunun 1 nci maddesinin (i) fıkrasiyle İstanbul yolunun Güneyinde ve Hay vanat Bahçesi civarındaki araziden 50 deikarmın Şap araştırana ve mücadele lâboratuvarlarının inşası için Hazineye satılması kalbul edilmişti. Bilâhara bu mmtakada teknisiyenleree yapılan sondajda, bu müessese için gerekli fazla miktarda suyun temininde müşkülâtla karşılaşıldığından, lâSboratuvarlarm burada tesisinden sarfınazar edilerek Sivrihisar yolu ile Marmara bölgesi ara sındaki arazide kurulmasının maksadı temin bakımından daha faydalı olacağına kanaat getiril diği cihetle ilişik lâyihada Şap Lâboratuvarının bu sahada tesisi arz ve teklif v? mezkûr bendin kaldırılması derpiş edilmiştir.
4. Şehrin imar nâzım plânına göre sanayi bölgesi olarak tesbit edilmiş olan Çiftlik civarın da, Fişek Fabrikası, Çimento Fabrikası, Kauçuk Sanayii tesisleri, Bira Fabrikası, Devlet Üret me Çiftlikleri ve Zirai Donatım Kurumu atelye ve tamirhaneleri, bizzat Çiftlik sınai tesisleri ve kurulmakta olan Şeker fabrikaları gibi tesisler dolayısiyle bu bölgenin yetişkin işçi ihtiyacı büyük bir kesafet arz etmeye başlamıştır. Gerek bu işçilerin çalışma yerleri ve işleriyle daha yakın, devamlı ve içten rabıtalarını temin etmek, gerekse bugünün mesken zorlukları karşısında işçilerimizi yuva sahibi kılarak onların yaşama seviyesini yükseltmeyi istihdaf eden Hükümet görüşünün tahakkukuna müsait bir zemin hazırlamak bakımından bu bölgede tertipli ve munta zam bir işçi sitesi tesisi içtimai ve iktisadi bir zaruret olarak belirmiştir.
îşte bu mülâhaza ve zaruretlerle, Atatürk Orman Çiftliğinin İstanbul yolu Şimalinde 1 Km, kadar tulde ve nihayet 500 metre derinliğinde bir şerit halinde i/mtidadetmekte olup durumu itibariyle ziraatin hiçbir kolunda kıymetlendirilme imkâna bulun mıy an fakat bu m aksat için çok elverişli olan sahanın, işçi meskenleri inşası için İşçi Sigortaları Kurumuna satılması, lâyihada derpiş olunmuştur.
5. Balgat köyü mıntıkasında. Çiftliğe ait bulunan bâzı arazi parçaları, 5659 sayılı Kanu nun meriyete girmesinden evvel, Devlet Ziraat İşletmeleri Kurumunca, bu köylerin Çiftlik mmtakasında ve müessese tarlaları arasında sahiboldukları tarlalarla mübadele olunmuş fakat bu mübadelenin tescili muamelesi ikmal edilememişti.
Bu durumun ıslahı 6947 sayılı Kanunun (h) fıkrası ile temin edilmek istenmiş ve bu kanunun mezkûr fıkraya mütaallik esbabı muciıbesi komisyonlarca da tasvip buyuru!muş ise de, 1 nci mad denin son fıkrasının yeniden redaksiyonu sırasında «Hususi şahıslara satılacak arazi için istekli ler arasında artırma usulünün tatbik edileceği» umumi hükmü vaz'edilmiş olduğundan sözü ge çen araziden bir kısmını evvelce vâki mübadeleye müsteniden yıllardan beri ekip biçen ve buna mukabil kendi tarlaları halen Çiftlik tarafından istimal edilmekte olan 'köylülerin müktesep du rumlarının muhafazası ve bu tarlaların ferağının icrası mümkün olamamıştır.
Lâyihanın 2 nci maddesi, bu muameleye imkân temini maksadiyle arz. ve teklif edilmiştir.