Tasarı/teklif madde 1
→ yürürlükteki madde 1Madde ile, Kanunun amacı ve kapsamı belirlenmektedir.
Kaynak: TBMM 27. Dönem Sıra Sayısı 275 (Esas No: 2/3677) · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebildiğinden her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
Türk savunma sanayiinin temelini oluşturan Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu; Tophane-i Amire, İmalat-ı Harbiye Müdüriyeti Umumiyesi, Askeri Fabrikalar Umum Müdürlüğü, MKE Kurumu Genel Müdürlüğü gibi değişik isim ve statüler altında 15. yüzyıldan bu yana hizmet vermektedir.
Mühimmat, silah, roket, patlayıcı ve diğer savunma ürünleri konusunda Türk Silahlı Kuvvetleri ve güvenlik güçlerinin en önemli tedarikçisi konumunda olan Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumunun;
gelişen teknolojiye ayak uydurulması, üretim imkân ve kabiliyetlerinin artırılması ve nitelikli personelin istihdamının sağlanması gibi nedenlerle günümüz ticari hayatın gerekliliklerine uygun yapısal dönüşümüne ihtiyaç duyulmaktadır.
Bu kapsamda, Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumunun yapısının, imkân ve kabiliyetlerinin daha fazla güçlendirilerek, sektöründe gelişen teknolojileri izleyip modern mühimmat, silah ve silah sistemlerini geliştirebilecek ve üretebilecek, yurtdışı firmalarla rekabet edebilecek, genel ekonomik ve yapısal değişimlerden etkilenmeyecek, hazine desteğine ihtiyaç duymadan varlığını ve faaliyetlerini sürdürebilecek, hareket esnekliğine sahip bir organizasyon haline dönüşmesi gerekmektedir.
Bu Kanun Teklifi ile Kurumun Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi Millî Savunma Bakanlığına bağlı bir kamu şirketi statüsünde yapılanması, yoğun teknoloji kullanımı gerektiren bir sektörde faaliyet gösteren Kurum için kritik ve nitelikli personelin istihdamının sağlanması, uluslararası ve yerli savunma sanayii firmalarıyla ortaklık ve işbirliği yapılması, Ar-Ge’ye ağırlık verilerek ürün çeşitliğinin sağlanması ve ihracatın artırılması adına Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumunun, Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi olarak devletin koruma ve denetimi altında daha esnek, etkin, verimli, modern ve dinamik bir yapıya kavuşturulması amaçlanmıştır.
Madde ile, Kanunun amacı ve kapsamı belirlenmektedir.
Madde ile, Kanunda geçen bazı kavramlar tanımlanmaktadır.
Madde ile, Kanunun amacı doğrultusunda faaliyetlerde bulunmak üzere; kuruluş ve tescile ilişkin hükümler hariç 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa ve özel hukuk hükümlerine tabi başlangıç sermayesi bir milyar iki yüz milyon Türk Lirası olan Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketinin (MKE A.Ş.) kurulması ve bu Şirketin ilgili olduğu Bakanlığın, Millî Savunma Bakanlığı olduğu hüküm altına alınmaktadır.
Şirketin, 6102 sayılı Kanuna göre Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak hazırlanacak esas sözleşmesinin imzalanmasını müteakip yapılacak tescil ve ilan ile faaliyete geçeceği öngörülmektedir.
Ayrıca Şirketin sermayesinin tamamının Hazineye ait olduğu, Hazinenin şirket pay sahipliğine dayanan oy, yönetim, temsil, denetim gibi hak ve yetkilerin Millî Savunma Bakanlığı tarafından kullanılacağı hüküm altına alınmakta ve işletme bütçesi ile ilgili olarak her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşünün alınacağı düzenlenmektedir.
Madde ile, Kanunun amacını gerçekleştirmek üzere Şirketin yerine getireceği faaliyetler ve bu faaliyetleri gerçekleştirirken sahip olduğu yetkiler düzenlenmektedir.
Şirketin yüklendiği taahhütleri daha etkin şekilde yerine getirmek amacıyla Milli Savunma Bakanlığı envanterinde bulunan hammadde, malzeme, araç-gereç, cihaz, teçhizat, yedek parça, sistem, alt sistem ve benzerleri ile bina, fabrika, imalathane, atölye, işyeri ve benzeri taşınmazlar, arazi, platform, silah, mühimmat, ekipman, sistem ve alt sistemler ile altyapı ve test merkezlerinin kullanabileceği öngörülmektedir.
Ayrıca 3284 sayılı Bazı Maden Hurdalarının Dışarı Çıkarılmasının Yasak Edilmesi ve Satın Alınması Hakkındaki Kanun, uyarınca; üretim faaliyetlerinde hammadde olarak kullanmak ve değerlendirmek amacıyla Kurumun hâlihazırda sahip olduğu kamu kurum ve kuruluşlarından hurda malzemeyi alma ve değerlendirme yetkisinin devam edeceğine yönelik hüküm eklenmesi öngörülmektedir.
Madde ile, Şirketin tabi olacağı bağımsız denetim ile ilgili hususlar düzenlenmektedir. Bu doğrultuda, Şirketin, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun yetkilendirdiği bağımsız denetim kuruluşları arasından Genel Kurul kararı ile belirlenecek kuruluş tarafından bağımsız denetime tabi tutulacağı ve hazırlanan bağımsız denetim raporunun, genel kurula sunulmasını müteakip Şirket tarafından Bakanlık ve Hazine ve Maliye Bakanlığına gönderilmesi öngörülmektedir.
Madde ile, şirketin organlarından Yönetim Kurulu üyelerinin, bir üye Hazine ve Maliye Bakanının önereceği adaylar arasından olmak üzere Genel Kurul tarafından seçileceği ve Genel Müdürün Genel Kurul tarafından belirleneceği hüküm altına alınmaktadır.
Madde ile ayrıca Yönetim Kurulu ve Genel Müdürün görev, yetki ve sorumlulukları, Yönetim Kurulu üye sayısı, Yönetim Kurulu Başkanı ve üyelerinin seçimi ve görev süreleri ile çalışma usul ve esasları, Şirket faaliyet konuları, organları, teşkilat yapısı, tasfiye ve denetimi, iştirakler kurulması, devir ve tasfiyesi, mali hükümleri ile diğer hususların esas sözleşmeyle belirleneceği düzenlenmektedir.
Ayrıca Yönetim Kurulunda görev alan kamu görevlilerine, kamu iktisadi teşebbüsleri yönetim kurulu üyelerine ödenen tutarda ödeme yapılması öngörülmektedir.
Madde ile, Şirket hizmetlerinin gerektirdiği görevlerin, 4857 sayılı İş Kanununa tabi personel eliyle yürütüleceği, bu kapsamda istihdam edilecek personelin, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacağı ve faaliyet alanı ile ilgili konularda geçici veya sürekli olarak yerli ve yabancı uyruklu personel istihdam edebileceği düzenlenmektedir.
Madde ile ayrıca, şirket nezdinde istihdam edilecek personelin; işe alınması, sayısı, ataması, nakli, görevlendirilmesi, eğitimi, niteliği, kadrosu, unvanı, görevde yükselmesi, ücreti ile diğer tüm mali ve sosyal hakları, terfisi, izni, çalışma esasları, vekâlet, ödül ve disiplin işlemleri ile sözleşme esasları ve benzeri diğer uygulamaya ilişkin hususların Genel Kurul tarafından çıkarılacak düzenlemeler ile belirleneceği ve anılan personele, ücret ve diğer tüm mali ve sosyal hakları kapsamında, yapılacak ödemelerin aylık ortalamasının, Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Genel Kurul tarafından tespit edilecek üst sınırı geçemeyeceği öngörülmektedir.
Ayrıca Şirket bünyesinde çalıştırılabilecek yabancı uyruklu personelin çalışma izni hususunda düzenleme yapılmaktadır.
Madde ile, Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketinin ve sermayesinin yüzde ellisinden fazlası Şirkete ait olan şirketlerin muaf tutulacağı mevzuat hükümleri düzenlenmekte, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun anonim şirketler hakkında uygulanan birtakım hükümlerinin Şirket hakkında uygulanmayacağı hüküm altın alınmaktadır.
Ayrıca Şirket hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin uygulanmayacağı öngörülmektedir.
Madde ile, mevzuatta Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumuna yapılan atıfların Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketine yapılmış sayılacağı düzenlenmektedir.
233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile kurulan ve İktisadi Devlet Teşekkülleri arasında sayılan Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu (MKEK)’nun kaldırılması nedeniyle ilgili Kanun Hükmünde Kararnamede düzenleme yapılmaktadır.
Madde ile ayrıca, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 167 nci maddesine ilave edilecek ibare ile Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketinin faaliyet alanı kapsamında ithal edeceği mal ve hizmetlerin gümrük vergisinden muaf tutulması öngörülmektedir. Böylece Millî Savunma Bakanlığı ve güvenlik güçlerinin ihtiyaçlarını her daim tedarik edecek olan MKE A.Ş.’nin bu sebeple yapacağı ithalat işlemlerinde zaman kaybının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.
Kanunun yürürlüğe girmesini müteakip Kurumda çalışan mevcut personelin durumuna ilişkin uygulamaları belirlemek üzere geçiş hükmü eklenmektedir.
Madde ile, Kurumun genişleyen faaliyetleri ve hizmet alanının gerektirdiği nitelikte ve sayıda insan gücünün bulunmasına imkan veren ve nitelikli personelin Şirkette çalışmaya devam etmelerini özendiren bir yapının oluşturulması, bu bağlamda ülkemizde geçmiş dönemlerde gerçekleştirilen uygulamalar da dikkate alınarak, personel yapısına ilişkin uygulamaların yeniden düzenlenmesi hedeflenmiştir.
Şirketin yeniden yapılandırılması amacıyla gerekli olan geçiş sürecinde hizmetin aksamaması için, mevcut Yönetim Kurulu, Genel Müdür ve idari görevi olan personelin yerlerine görevlendirme yapılıncaya görevlerine devam etmesi hüküm altına alınmıştır.
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi müteakip 6 aylık sürenin bitiminden itibaren Şirkette 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabi olmayan personel çalışmaması, bu süre içinde tüm personele iş sözleşmesi teklifi yapılması, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) ve (II) sayılı cetvele tabi olarak çalışan personelden, sözleşme imzalamayı kabul etmeyenlerin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilmesi, 4857 sayılı Kanuna tabi olarak çalışan personelden, sözleşme imzalamayı kabul etmeyenlerin kadro ve pozisyonlarına uygun statüde Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda yer alan kurumlarda istihdam edilmesi hususlarına yönelik düzenlemeler yapılmaktadır.
Madde ile Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumunun tüm taşınır ve taşınmazları, borçları, alacakları, aktifi ve pasifi, ayni, fikri, sınaî mülkiyet, patent, marka, endüstriyel tasarım ve benzeri tüm hak ve yükümlülükleri ile iştiraklerindeki sermaye katılım payları ile devir tarihinde yürürlükte bulunan bilumum sözleşmelerin Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketine intikal etmesi öngörülmekte ve Şirketin, bu madde kapsamındaki her türlü devir, temlik ve intikallerin veraset ve intikal vergisinden, yapılacak işlemlerin harçlardan ve bu işlemlerle ilgili düzenlenecek her türlü sözleşme, protokol ve kâğıtların damga vergisinden istisna tutulması suretiyle mali tasarrufun yanı sıra işlemlerin hızlandırılması amaçlanmaktadır.
Ayrıca Şirket esas sözleşmesi ile Genel Kurul veya Yönetim Kurulu tarafından çıkarılacak düzenlemeler yürürlüğe girinceye kadar geçecek sürede Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Ana Statüsünün bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri ile mevcut yönetmelik ve yönergelerin uygulanmaya devam olunacağı hüküm altına alınmaktadır.
Yürürlük maddesidir.
Yürütme maddesidir.