(1) Bu Kanunun amacı, eğitim ve öğretim hizmetlerini yürütmekle görevli öğretmenlerin atamaları ve mesleki gelişimleri ile kariyer basamaklarında ilerlemelerini düzenlemektir.
Madde ile Kanunun amacı düzenlenmektedir.
Kaynak: TBMM 27. Dönem S. Sayısı 302 · tasarı/teklifin madde 1 gerekçesi
(1) Bu Kanun, eğitim ve öğretim hizmetlerini yürüten öğretmenleri kapsar.
İKİNCİ BÖLÜM
Öğretmenlik Mesleği
Madde ile Kanunun kapsamı düzenlenmektedir.
Kaynak: TBMM 27. Dönem S. Sayısı 302 · tasarı/teklifin madde 2 gerekçesi
(1) Öğretmenlik, eğitim ve öğretim ile bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir ihtisas mesleğidir. Öğretmenler bu görevlerini, Türk Millî Eğitiminin amaçları ve temel ilkeleri ile öğretmenlik mesleği etik ilkelerine uygun olarak ifa etmekle yükümlüdür.
(2) Öğretmenlerin çalışma şartları, eğitimde kalitenin yükseltilmesi için belirlenen amaçları gerçekleştirmek üzere düzenlenir.
(3) Öğretmenlik mesleğine hazırlık; genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon/öğretmenlik meslek bilgisi ile sağlanır.
(4) Öğretmenlik mesleği; aday öğretmenlik döneminden sonra öğretmen, uzman öğretmen ve başöğretmen olmak üzere üç kariyer basamağına ayrılır.
Madde ile öğretmenlik mesleği tanımlanmakta ve öğretmenlik mesleğinin kariyer basamakları belirlenmektedir.
Kaynak: TBMM 27. Dönem S. Sayısı 302 · tasarı/teklifin madde 3 gerekçesi
(1) Öğretmen adaylarında genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon/öğretmenlik meslek bilgisi bakımından aranacak nitelikler Millî Eğitim Bakanlığınca tespit olunur.
(2) Öğretmenler, öğretmen yetiştiren yükseköğretim kurumlarından ve bunlara denkliği kabul edilen yurt dışı yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar arasından seçilir.
Madde ile öğretmenlerin, öğretmen yetiştiren yükseköğretim kurumlarından mezun olmaları ve öğretmen adaylarında genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon/öğretmenlik meslek bilgisi bakımından aranacak niteliklerin Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenmesi doğrultusunda düzenleme yapılmaktadır.
Kaynak: TBMM 27. Dönem S. Sayısı 302 · tasarı/teklifin madde 4 gerekçesi
(1) Özel mevzuatında yer alan hükümler saklı kalmak üzere, aday öğretmenliğe atanabilmek için 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan şartlara ek olarak, yönetmelikle belirlenen yükseköğretim kurumlarından mezun olma, 7/4/2021 tarihli ve 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanununa göre güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmış olma ve Millî Eğitim Bakanlığınca ve/veya Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından yapılacak sınavlarda başarılı olma şartları aranır.
(2) Adaylık süresi bir yıldan az iki yıldan çok olamaz. Bu süre içinde, zorunlu hâller dışında aday öğretmenlerin görev yeri değiştirilemez.
(3) Aday öğretmenler, eğitim ve uygulamadan oluşan Aday Öğretmen Yetiştirme Programına tabi tutulur. Aday öğretmenlerden adaylık süreci sonunda (…)[1] başarılı olanlar öğretmenliğe atanır.
(4) Aday öğretmenlerden;
a) Atanma niteliklerinden herhangi birini taşımadığı sonradan anlaşılanların,
b) Adaylık süresi içinde atanma şartlarından herhangi birini kaybedenlerin,
c) Adaylık sürecinde aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanların,
ç) (İptal bent:Anayasa Mahkemesinin 13/7/2023 tarihli ve E.:2022/47; K.: 2023/124 sayılı Kararı ile)
görevine son verilir ve bunlar üç yıl süreyle öğretmenlik mesleğine alınmaz.
(5) Dördüncü fıkranın (ç) bendi kapsamında görevlerine son verilmesi gerekenlerden aday öğretmenliğe başlamadan önce 657 sayılı Kanuna göre memurlukta adaylığı kaldırılarak asıl memurluğa atanmış olanlar, kazanılmış hak aylık derecelerine uygun memur unvanlı kadroya atanır.
(6) (İptal fıkra:Anayasa Mahkemesinin 13/7/2023 tarihli ve E.:2022/47; K.:2023/124 sayılı Kararı ile)
Madde ile özel mevzuatında yer alan hükümler saklı kalmak üzere aday öğretmen olarak atanacaklarda 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan genel şartlara ek olarak yönetmelikle belirlenen yükseköğrenim kurumlarından mezun olma, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanununa göre güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olma ve Milli Eğitim Bakanlığınca ve/veya Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılacak sınavlarda başarılı olma şartlarının aranması öngörülmektedir.
Mevcut uygulamada öğretmenlerin adaylıkları, performans değerlendirmesi ve ardından yapılan Adaylık Kaldırma Sınavında (AKS) başarılı olmaları durumunda kaldırılmaktadır. Milyonlarca aday arasından üniversiteye yerleşen, 4 yıllık lisans eğitimini başarıyla tamamlayan ve bu eğitimin bir parçası olarak okullarda uygulama yaparak bu uygulamalardan başarılı olan öğretmen adayları, okul bitiminde Kamu Personel Seçme Sınavında (KPSS) ve ardından yapılan mülakat değerlendirmesinde de başarılı oldukları için aday öğretmen unvanını kazanmaktadır.
Zaten farklı süreçlerden, sınav ve yarışmalarla seçilerek belli bir başarıyı yakalamış olan aday öğretmenler hakkında, adaylık öncesi yapılan bu değerlendirmelerden sonra sınav yoluyla tekrar bir değerlendirme yapmak önceki süreçlere itimatsızlık izlenimi vermektedir. Bu bağlamda, yapılan düzenleme ile aday aşamasına gelen öğretmenleri eleme amaçlı bir takım süreçlere tabi tutmak yerine bu süreci öğretmenin mesleki gelişimine destek sağlayacak şekilde yeniden yapılandırılması hedeflenmiştir.
Kaynak: TBMM 27. Dönem S. Sayısı 302 · tasarı/teklifin madde 5 gerekçesi
(1) Aday öğretmenlik dâhil öğretmenlikte en az on yıl hizmeti bulunanlardan;
a) Mesleki gelişime yönelik 180 saatten az olmamak üzere düzenlenen Uzman Öğretmenlik Eğitim Programını tamamlamış olan,
b) (İptal bent:Anayasa Mahkemesinin 13/7/2023 tarihli ve E.:2022/47; K.:2023/124 sayılı Kararı ile)
c) Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası bulunmayan,
öğretmenler uzman öğretmen unvanı için yapılan yazılı sınava başvuruda bulunabilir. Uzman öğretmen unvanı için yapılan yazılı sınavda 70 ve üzeri puan alanlar başarılı sayılır. Yazılı sınavda başarılı olanlara uzman öğretmen sertifikası düzenlenir.
(2) Uzman öğretmenlikte en az on yıl hizmeti bulunan ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezası bulunmayan uzman öğretmenlerden mesleki gelişime yönelik 240 saatten az olmamak üzere düzenlenen Başöğretmenlik Eğitim Programını tamamlamış olan (…)[2] başöğretmen unvanı için yapılan yazılı sınava başvuruda bulunabilir. Yazılı sınavda 70 ve üzeri puan alanlar başarılı sayılır. Yazılı sınavda başarılı olanlara başöğretmen sertifikası düzenlenir.
(3) Yüksek lisans eğitimini tamamlayanlar uzman öğretmen unvanı için öngörülen, doktora eğitimini tamamlayanlar ise başöğretmen unvanı için öngörülen yazılı sınavdan muaf tutulur.
(4) Eğitim kurumu yöneticiliği ve sözleşmeli öğretmenlikte geçen süreler öğretmenlik süresinin hesabında dikkate alınır.
(5) Öğretmen unvanından, bu göreve atanmanın atamaya yetkili amir tarafından onaylandığı tarihten, uzman öğretmen veya başöğretmen unvanından ise uzman öğretmen/başöğretmen sertifikasının düzenlendiği tarihten itibaren yararlanılır. Uzman öğretmen veya başöğretmen unvanını kazandıktan sonra alan değiştiren ya da ilgili düzenlemelerle alanı kaldırılan veya alanının adı değiştirilen öğretmenler kazandıkları unvanları kullanmaya devam eder.
(6) Uzman öğretmen veya başöğretmen unvanı alanlara her unvan için ayrı ayrı olmak üzere bir derece verilir.
(7) Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almış olanlar, cezaları özlük dosyasından silindikten sonra uzman öğretmen veya başöğretmen unvanı için başvuruda bulunabilir.
(8) (İptal fıkra:Anayasa Mahkemesinin 13/7/2023 tarihli ve E.:2022/47; K.:2023/124 sayılı Kararı ile)
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Öğretmenlerin mesleklerinde kariyer ve liyakat esaslarına uygun olarak ilerlemeleri, mesleki gelişimlerini sağlamaları ve bunlara bağlı olarak özlük haklarının iyileştirilmesi amacıyla öğretmenlik mesleği için kariyer basamakları oluşturulması hedeflenmektedir.
Öğretmenler, göreve başlamalarından emekliliklerine kadar olan meslek hayatları süresince aynı unvanda değerlendirilmektedir. Düzenlemeyle öğretmenlik mesleği; adaylık döneminden sonra öğretmen, uzman öğretmen ve başöğretmen olarak üç kariyer basamağına ayrılmakta ve bu unvanları alacaklarda aranacak şartlar belirlenmektedir.
Öğretmenlerin statüleri, kendilerine verilen görev ve yetkiler ile bu görevlerin karşılığı olan haklar bağlamında şekillendirilmektedir. Bu bağlamda eğitim öğretim hizmetlerinin, millî eğitimin genel amaç ve temel ilkeleri doğrultusunda etkin ve verimli olarak hayata geçirilmesinin yanında, bu hizmetleri yerine getiren öğretmenlerin iş doyumuna ulaşması hedeflenmekte; ayrıca uzman öğretmen ve başöğretmen unvanı alanlara bir derece verilmesi öngörülmektedir.
Kaynak: TBMM 27. Dönem S. Sayısı 302 · tasarı/teklifin madde 6 gerekçesi
(1) Bu Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde; 5/1/1961 tarihli ve 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu, 657 sayılı Kanun, 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu ile diğer kanunların bu Kanun ile çelişmeyen hükümleri uygulanır.
Öğretmenlik Meslek Kanununda hüküm bulunmayan hâllerde diğer kanunların bu Kanun ile çelişmeyen hükümlerinin uygulanacağına yönelik düzenleme yapılmaktadır.
Kaynak: TBMM 27. Dönem S. Sayısı 302 · tasarı/teklifin madde 7 gerekçesi
(1) (14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Kanun ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)
(2) (Mülga:1/7/2022-7417/21 md.)
(25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)
Madde ile 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 4 üncü maddesinde değişiklik yapılarak sözleşmeli öğretmenlerin can güvenliğine ve sağlık mazeretine bağlı olarak yer değiştirmelerine imkân sağlanması öngörülmektedir.
Kaynak: TBMM 27. Dönem S. Sayısı 302 · tasarı/teklifin madde 9 gerekçesi
(14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)
Madde ile öğretmenlik ve öğretmenlerin nitelikleri ve seçimi ile ilgili hususların bu Kanunda düzenlenmesi dolayısıyla, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununun 43 üncü ve 45 inci maddeleri yürürlükten kaldırılmaktadır.
GEÇİCİ MADDE 1- Kanunun yayımlandığı tarihte uzman öğretmen ve başöğretmen unvanını haiz olanların haklarının korunması öngörülmektedir.
Kaynak: TBMM 27. Dönem S. Sayısı 302 · tasarı/teklifin madde 10 gerekçesi
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte uzman öğretmen veya başöğretmen unvanına sahip olanlar, bu Kanunun sağladığı haklardan yararlanır.
(1) Bu Kanunun 8 inci maddesi 15/1/2023 tarihinde, diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürürlük maddesidir.
Kaynak: TBMM 27. Dönem S. Sayısı 302 · tasarı/teklifin madde 11 gerekçesi
(1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
7354 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ
TARİHİNİ GÖSTERİR TABLO
| Değiştiren Kanunun/ KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası | 7354 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri | Yürürlüğe Giriş Tarihi |
| 7417 | 8 | 15/1/2023 |
| Anayasa Mahkemesinin 13/7/2023 tarihli ve E.:2022/47; K.:2023/124 sayılı Kararı | 5, 6 | Kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (27/6/2024) |
