Tasarı/teklif madde 1
→ yürürlükteki madde 1Madde ile Kanunun amacı ve kapsamı belirlenmektedir.
Kaynak: TBMM 27. Dönem Sıra Sayısı 413 (Esas No: 2/4987) · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebildiğinden her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
06.02.2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli yaşanan ve 11 ilde yaklaşık 110 bin kilometre karelik alanı etkileyen depremler bölgede ciddi yıkıma sebep olmuştur. Ülkemizin son yüzyılda yaşadığı en büyük deprem felaketi olan ve asrın felaketi olarak nitelendirilen bu büyük afet sonucunda binlerce bina yıkılmış ve onbinlerce bina kullanılamaz hale gelmiştir.
Deprem bölgesinde ve çevresinde güvenli yerleşim yerleri inşa etmeye yönelik çalışmalara başlanmış olup söz konusu çalışmalar için gerekli kaynağın sağlanması, yönetilmesi ve ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına aktarılması amacıyla Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tüzel kişiliği haiz Afet Yeniden İmar Fonu kurulması amaçlanmaktadır.
Teklif ile doğal afetler nedeniyle genel hayata etkili afet bölgesi ilan edilen alanlardaki plan, yapım ve benzeri her türlü imar işleri, altyapı ve üstyapı çalışmaları için kaynak sağlanması öngörülmektedir.
Bu çerçevede her nevi nakdi bağış, yardım, hibe, bütçeye konulacak ödenek ile yurtiçi ve yurtdışı piyasalardan sağlanacak finansman ve kaynaklar Afet Yeniden İmar Fonu’nda bir araya getirilerek ilgili proje ve harcamalar için kamu kurum ve kuruluşlarına aktarılacaktır. Deprem sonrası şehirlerimizin hızla ayağa kalkabilmesini temin için kurulacak Afet Yeniden İmar Fonu şeffaf bir yönetim ile işleyecek ve afet sonrası iyileştirmeler için uzun vadeli kaynak sağlayacaktır.
Afet Yeniden İmar Fonu Hazine ve Maliye Bakanı başkanlığında; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, Tarım ve Orman Bakanı, İçişleri Bakanı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ile Strateji ve Bütçe Başkanından oluşan Yönetim Kurulu tarafından yönetilecektir. İlgili bakanlıkların katılımıyla gerekli altyapı ve üstyapı çalışmalarının koordinasyon içerisinde hızlı ve etkili bir biçimde yapılabilmesi sağlanacaktır.
Teklif kapsamında Fonun yönetimi, kaynakları, denetimi ve finansmanına ilişkin hususlar ile Fona sağlanan muafiyet ve istisnalar belirlenmektedir. Ayrıca Türkiye Cumhuriyeti adına sağlanan ve sağlanacak dış finansmanın Afet Yeniden İmar Fonuna ve genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri dışında kalan kamu kurum ve kuruluşlarına karşılıksız tahsis edilebilmesi amacıyla Hazine ve Maliye Bakanına yetki verilmektedir. Afet Yeniden İmar Fonu ile doğal afetlerden etkilenen bölgelerdeki yıkımların telafi edilmesi ve yerleşim yerlerinin altyapısıyla yeniden imarı çalışmalarına kaynak sağlanmasının hızlandırılması amaçlanmaktadır.
Madde ile Kanunun amacı ve kapsamı belirlenmektedir.
Madde ile tüzel kişiliği haiz Afet Yeniden İmar Fonunun kuruluşu ve bağlı olduğu bakanlık düzenlenmektedir.
Madde ile Fonun yönetim kurulu üyeleri, yönetim kurulunun yetki ve görevleri, Fon kaynaklarının değerlendirilmesi ve sekretarya hizmetlerinin yerine getirilmesine yönelik hususlar düzenlenmektedir. Ayrıca Fonun yapısı ve işleyişine ilişkin usul ve esasların Fon tarafından çıkarılacak yönetmelik ile belirleneceği belirtilmektedir.
Madde ile Fonun kaynakları belirlenmekte ve Fona gerek iç ve gerekse dış piyasalardan finansman sağlanması imkânı tanınmaktadır.
Madde ile Yönetim Kurulu tarafından karar verilen projeler için Fondan harcama programı kapsamında ve gerçekleşmelere bağlı olarak kurum ve kuruluşlara kaynak aktarılması, aktarılan kaynağın ilgili idare bütçesi ile ilişkilendirilmek üzere gelir ve ödenek kaydedilmesi ve yılı içinde harcanmayan kısımların ertesi yıla devredilmesine ilişkin hususlar düzenlenmektedir. Bu kapsamda gerçekleştirilecek iş ve işlemlere ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi ise Cumhurbaşkanlığına verilmektedir.
Fon, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu çerçevesinde Sayıştay denetimine tabi olmakla birlikte madde ile Fonun bağımsız denetim standartlarına uygun olarak da denetlenmesi düzenlenmektedir.
Ayrıca Fon kaynakları ve aktarımlarına ilişkin mali verilerin düzenli olarak kamuoyuyla şeffaflık ilkesi doğrultusunda paylaşılacağı belirtilmekte ve idarelerden bilgi ve belge temini için yetki alınmaktadır.
Madde ile Fonun vergi, harçlar ve diğer mali yükümlülüklerden muafiyet ve istisnalarına ilişkin hükümlere yer verilmektedir. Ayrıca, gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerince Fona yapılan nakdî bağış ve yardımların tamamının gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde gösterilmek şartıyla beyan edilen gelirden veya kurum kazancından indirebileceği yönünde düzenleme yapılarak Fona bağış yapılması vergisel açıdan da desteklenmektedir.
Madde ile 4749 sayılı Kanuna eklenen ek 7 nci maddenin birinci fıkrası ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Türkiye Cumhuriyeti adına sağlanan dış finansmanın Afet Yeniden İmar Fonuna karşılıksız olarak tahsis edilebilmesi amacıyla Hazine ve Maliye Bakanına yetki verilmektedir.
Maddenin ikinci fıkrası ile herhangi bir dış finansman kaynağının özellikle genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri dışında kalan 4749 sayılı Kanun kapsamındaki herhangi bir kurum ve kuruluşa finansman sağlaması durumunda dış finansmanın bahse konu kurum veya kuruluşa tahsis edilebilmesi amacıyla Hazine ve Maliye Bakanına yetki verilmektedir.
Yürürlük maddesidir.
Yürütme maddesidir.