Kaynak: TBMM 27. Dönem Sıra Sayısı 411 (Esas No: 2/4818) · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebildiğinden her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
Türkiye ile Gürcistan arasında 21 Kasım 2007 tarihinde imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması (STA), 1 Kasım 2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Söz konusu STA ile taraflar arasında tüm sanayi ürünlerinin ithalatında uygulanan gümrük vergileri, miktar kısıtlamaları ile eş etkili vergiler kaldırılmış ve tarım ürünleri ticaretine ilişkin Protokol I kapsamında bazı ürünlerde karşılıklı tavizler tanınmıştır.
Gürcistan ile ticaret hacmimiz 2021 yılı itibarıyla 2 milyar ABD Dolarını aşmış olup ülkemiz, Gürcistan’ın ithalatında ilk tedarikçi konumundadır. İhracatımız 1,7 milyar ABD Doları, ithalatımız ise 470 milyon ABD Doları düzeyindedir. Tarım ürünleri ihracatımız Gürcistan’a toplam ihracatımızın % 9’unu oluşturmaktadır. İthalatımızda tarım ürünlerinin payı ise %5 olup yaklaşık 22 milyon ABD Dolarına tekabül etmektedir.
Bahse konu STA’nın genişletilmesini teminen karşılıklı tarım tavizlerine ilişkin Protokol I’i tadil eden 1/2022 sayılı Ortak Komite Kararı ile STA’ya hizmet ticaretinin dâhil edilmesine yönelik Protokol III, 9 Eylül 2022 tarihinde imzalanmıştır.
STA’nın tarım tavizlerini düzenleyen Protokol I’in geliştirilmesine ilişkin 1/2022 sayılı Ortak Komite Kararı ile Gürcistan tarafına yönelik bazı kota miktarlarında ve gümrük vergisi indirimlerinde değişiklikler yapılmıştır. Diğer taraftan, ülkemizin güçlü bir üretici olduğu ve yüksek rakamlarda ihracat gerçekleştirdiği bazı kalemlerde ise Gürcistan tarafınca gümrük vergileri sıfıra indirilmiştir. Bu düzenlemelerle, Gürcistan’a olan ihracatımızın artırılması hedeflenmektedir.
Protokol III’de, karşılıklı pazara giriş hükümlerinin yanı sıra hizmet sektörleri ile ilgili şeffaflık ve işbirliğinin artırılması; izin, lisans ve başvuru süreçlerinde etkinlik ve kolaylığın temin edilmesi;
belgelerin karşılıklı tanınmasına yönelik işbirliği; karşılıklı işgücü hareketliliğine ilişkin kuralların belirginleştirilip etkinleştirilmesi gibi hizmet sağlayıcılarının yararına olabilecek pek çok hüküm yer almakta; sayılan sektörler özelinde teknik işbirliği sağlanmakta ve iki ülkenin yasal düzenlemelerindeki uyum ile eşgüdümü destekleyici kurallar belirlenmektedir. Taşımacılık eki kapsamında, karayolu taşımacılığı ve multi-modal taşımacılık ile ilgili sektör temsilcileri yararına hükümler yer almakta, taşımacılık alanında gelecekte sağlanacak yeni işbirlikleri için de önemli bir referans noktası oluşturulmaktadır.
Ülkemizin en çok yatırım yaptığı ilk 30 ülke arasında yer alan ve 2000-2021 yılları arasında ülkemiz müteahhitlik şirketlerince 5,3 milyar ABD Doları seviyesinde inşaat projesi üstlenilen Gürcistan’da yatırımcılarımız birçok hizmet sektöründe faaliyet göstermektedir. Bu sektörler arasında, Tiflis ve Batum havalimanları ile bir deniz limanının işletilmesi başta olmak üzere otel, restoran, perakende mağazacılık, taşımacılık, lojistik ve sağlık sektörlerindeki yatırımlarımız dikkat çekmektedir.
Gürcistan’da hizmet sektörlerinde yatırım yapan söz konusu iş insanlarımız ve şirketlerimizin haklarını kapsaması bakımından da Gürcistan ile hizmet ticaretine ilişkin imzalanan Protokol III önem arz etmektedir.
T.C.
Cumhurbaşkanlığı Sayı: Z-90666677-599-127298 27 Aralık 2022 Konu: Ortak Komite Kararı ve Protokol TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 9 Eylül 2022 tarihinde Tiflis’te imzalanan Türkiye Cumhuriyeti ile Gürcistan Arasındaki Serbest Ticaret Anlaşmasının Karşılıklı Tarım Tavizlerine İlişkin Protokol I’ini Tadil Eden 1/2022 Sayılı Türkiye-Gürcistan Ortak Komitesi Kararı ve Anlaşmanın III Nolu Protokolünü Anayasanın 90 ıncı maddesi gereğince onaylanması uygun bulunmak üzere ilişikte bilgilerinize sunarım.
Recep Tayyip ERDOĞAN Cumhurbaşkanı Dışişleri Komisyonu Raporu Türkiye Büyük Millet Meclisi Dışişleri Komisyonu 10/03/2023 Esas No: 2/4818 Karar No: 242 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/4818 esas numaralı, “Türkiye Cumhuriyeti ile Gürcistan Arasındaki Serbest Ticaret Anlaşmasının Karşılıklı Tarım Tavizlerine İlişkin Protokol I’ini Tadil Eden 1/2022 Sayılı Türkiye-Gürcistan Ortak Komitesi Kararı ve Anlaşmanın III Nolu Protokolünün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi”, Komisyonumuzun 08/03/2023 tarihinde yaptığı 42’nci toplantısında görüşülmüş ve kabul edilmiştir.
Raporumuz, Genel Kurulun onayına sunulmak üzere Yüksek Başkanlığa saygı ile arz olunur.
1. Giriş Cumhurbaşkanlığınca 28/12/2022 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulan “Türkiye Cumhuriyeti ile Gürcistan Arasındaki Serbest Ticaret Anlaşmasının Karşılıklı Tarım Tavizlerine İlişkin Protokol I’ini Tadil Eden 1/2022 Sayılı Türkiye-Gürcistan Ortak Komitesi Kararı ve Anlaşmanın III Nolu Protokolü”, 06/01/2023 tarihinde Tekirdağ Milletvekili Mustafa Şentop imzasıyla “Türkiye Cumhuriyeti ile Gürcistan Arasındaki Serbest Ticaret Anlaşmasının Karşılıklı Tarım Tavizlerine İlişkin Protokol I’ini Tadil Eden 1/2022 Sayılı Türkiye-Gürcistan Ortak Komitesi Kararı ve Anlaşmanın III Nolu Protokolünün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi” olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulmuştur. 2/4818 esas numaralı Kanun Teklifi, aynı tarihte, esas komisyon olarak Komisyonumuza, tali komisyon olarak Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonuna havale edilmiştir.
Teklif, Komisyonumuzun 27’nci Yasama Dönemi 08/03/2023 tarihli 42’nci toplantısında Dışişleri Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı yetkililerinin de katılımlarıyla görüşülmüştür.
2. Teklifin İçeriği Komisyonumuza havale edilen metinler incelendiğinde Teklif ile, Türkiye ve Gürcistan arasında, bazı kota miktarlarında ve gümrük vergisi indirimlerinde değişiklikler yapılmasını, Türkiye’nin yüksek rakamlarda ihracat gerçekleştirdiği bazı kalemlerde gümrük vergilerinin karşı tarafça sıfıra indirilmesini, hizmet sektörleri ile ilgili olarak izin, lisans ve başvuru süreçlerinde etkinlik ve kolaylığın temin edilmesini, belgelerin karşılıklı tanınmasını, karşılıklı işgücü hareketliliğine ilişkin kuralların belirginleştirilmesini amaçlayan Ortak Komite Kararı ve Protokol’ün onaylanmasının uygun bulunmasının amaçlandığı görülmektedir.
3. Komisyon Görüşmeleri Komisyonumuzda Teklifin tümü üzerinde yapılan görüşmelerde;1 Dışişleri Bakan Yardımcısı Yasin Ekrem Serim tarafından;
Geçtiğimiz yıl komşumuz Gürcistan’la olan ilişkilerin yeniden tesis edilmesinin otuzuncu yılının kutlandığı, Gürcistan ile iş birliğinin 2016 yılında stratejik ortaklık seviyesine yükseltildiği ve 2022 yılında 15’i üst düzey olmak üzere, toplamda gerçekleştirilen 73 karşılıklı ziyaretin, ilişkilerin geldiği seviyeyi en somut şekilde ortaya koyduğu, Ayrıca, Gürcistan Başbakanının depremler nedeniyle ülkemizde dayanışmasını göstermek ve şahsen taziyelerini iletmek amacıyla 23-24 Şubat tarihlerinde ülkemizi ziyaret ettiği, Gürcistan’ın ülkemizde yaşanan deprem felaketinin ilk saatlerinden itibaren arama kurtarma ekiplerini yine ülkemize destek için seferber ettiği ve Gürcistan Parlamentosunun 2023 yılı ilk oturumunun da depremde hayatını kaybeden vatandaşlarımız için saygı duruşuyla açıldığı ve Gürcistan tarafından Parlamento bünyesinde bir bağış kampanyası başlatıldığı, Gürcistan ile ikili ilişkilerin önemli bir boyutunu ekonomik iş birliğinin oluşturduğu ve ülkemizin yüzde 17,6’lık payla uzun yıllar Gürcistan’la bir numaralı ticaret ortağı konumunda olduğu, (1) Komisyonun toplantı tutanaklarına aşağıdaki bağlantı adresinden ulaşılabilir:
https://www5.tbmm.gov.tr/develop/owa/komisyon_tutanaklari.goruntule?pTutanakld=3110 İkili ticaret hacminin 2,8 milyar dolara ulaştığı ve bu rakamın 2,4 milyarını ihracatın oluşturduğu, Ticaret hacmini ortak hedef olan 3 milyar ABD dolarına yükseltmek için önemli bir potansiyel olduğuna inanıldığı ve bu bağlamda Gürcistan ile 2007 yılında akdedilen Serbest Ticaret Anlaşmasının Ortak Komite Kararı ve III Nolu Protokolle güncellenmesinin önemli bir adım olduğu, 9 Eylül 2022 tarihinde imzalanmış bulunan bu düzenlemelerle Gürcistan ile aramızda mevcut Serbest Ticaret Anlaşması’nın kapsamının, hizmet ve mal ticaretini kapsayacak şekilde genişleyeceği, ifade edilmiş;
Ticaret Bakanlığı temsilcisi tarafından;
Gürcistan ile mevcut Serbest Ticaret Anlaşmasının ikili ticarete çok önemli bir ivme kazandırdığı ve bu çerçevede, 2009 yılında 1 milyar dolar olan ticaret hacminin 2022 yılında yüzde 220 artışla 3,2 milyar dolara yükseldiği, 2022 yılında Gürcistan’dan 872 milyon dolar değerindeki ithalata karşılık bu ülkeye yapılan ihracatın 2,4 milyar dolar olarak gerçekleştiği, 2020 ve 2022 yılları ortalaması itibarıyla, Gürcistan’dan Serbest Ticaret Anlaşması kapsamı ürünlerde ithalatın 562 milyon dolara tekabül ettiği, 2020-2022 yılları arasında ülkemizce ilave taviz verilen ürünlerde Gürcistan’dan ithalatın ortalama 390 bin dolar civarında gerçekleştiği, Aynı şekilde 2020-2022 yılı ortalaması alındığında mevcut Serbest Ticaret Anlaşması kapsamı ürünlerde Gürcistan’a ihracatın 1,8 milyar dolar olurken 2020-2022 yılları arasında aynı dönemde Gürcistan’a ihracatın ilave taviz alınan ürünlerde 8 milyon dolar civarında gerçekleştiği, Söz konusu ürünlerde Gürcistan tarafından uygulanan yüzde 12 oranındaki gümrük vergilerinin, miktar kısıtlaması olmaksızın tamamen kaldırılacağı ve bu ürünlerde pazara giriş avantajı sağlanmış olacağı, Ürünler ve hizmetler bazında Anlaşma’nın güncellendiği, Ülkemizin en çok yatırım yaptığı ilk 30 ülke arasında olan Gürcistan’ın, 2000-2021 yılları arasında ülkemiz müteahhitlik şirketleri tarafından 5,3 milyar dolar değerinde inşaat projesi üstlenilen bir ülke konumunda olduğu ve Gürcistan’da yatırımcılarımız tarafından birçok hizmet sektöründe faaliyet gösterildiği, Bu sektörler arasında ülkenin dünyaya açılan kapısı olan Tiflis ve Batum havalimanları ile deniz limanının işletilmesi başta olmak üzere otel, restoran, perakende, mağazacılık, taşımacılık, lojistik ve sağlık sektörlerindeki yatırımların dikkat çektiği, ifade edilmiştir.
4. Teklif Metnine İlişkin Kabuller ve Değişiklikler Teklifin tümü üzerindeki görüşmelerin ardından Teklif ve gerekçesi Komisyonumuzca benimsenerek oy birliği ile maddelerin görüşülmesine geçilmiştir.
Teklifin l’inci, 2’nci ve 3’üncü maddeleri ile tümü aynen ve oy birliği ile kabul edilmiştir.
5. Genel Kurulda Temsil İçtüzüğün 45’inci maddesi uyarınca, Teklifin Genel Kuruldaki görüşmelerinde Komisyonumuzu temsil etmek üzere Ankara Milletvekili Asuman Erdoğan, Gaziantep Milletvekili Derya Bakbak, İstanbul Milletvekili Hasan Turan, Bursa Milletvekili Atilla Ödünç, İzmir Milletvekili Ceyda Bölünmez Çankırı ve İstanbul Milletvekili Ahmet Hamdi Çamlı, Teklif ile ilgili özel sözcü olarak seçilmiştir.
Başkan Başkanvekili Kâtip Akif Çağatay Kılıç Ahmet Berat Çonkar Ceyda Bölünmez Çankırı İstanbul İstanbul İzmir (Bu raporun özel sözcüsü) Üye Üye Üye Asuman Erdoğan Ahmet Haluk Koç Aydın Adnan Sezgin Ankara Ankara Aydın (Bu raporun özel sözcüsü) Üye Üye Üye Mustafa Canbey Atilla Ödünç Hişyar Özsoy Balıkesir Bursa Diyarbakır (Bu raporun özel sözcüsü) Üye Üye Üye Kamil Aydın Derya Bakbak Ahmet Hamdi Çamlı Erzurum Gaziantep İstanbul (Bu raporun özel sözcüsü) (Bu raporun özel sözcüsü) Üye Üye Üye Ahmet Ünal Çeviköz Yunus Emre Zafer Sırakaya İstanbul İstanbul İstanbul Üye Üye Hasan Turan Niyazi Güneş İstanbul Karabük (Bu raporun özel sözcüsü) TEKİRDAĞ MİLLETVEKİLİ DIŞİŞLERİ KOMİSYONUNUN MUSTAFA ŞENTOP’UN TEKLİFİ KABUL ETTİĞİ METİN TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE GÜRCİSTAN ARASINDAKİ SERBEST GÜRCİSTAN ARASINDAKİ SERBEST TİCARET ANLAŞMASININ KARŞILIKLI TİCARET ANLAŞMASININ KARŞILIKLI TARIM TAVİZLERİNE İLİŞKİN TARIM TAVİZLERİNE İLİŞKİN PROTOKOL I’İNİ TADİL EDEN 1/2022 PROTOKOL I’İNİ TADİL EDEN 1/2022 SAYILI TÜRKİYE-GÜRCİSTAN ORTAK SAYILI TÜRKİYE-GÜRCİSTAN ORTAK KOMİTESİ KARARI VE ANLAŞMANIN KOMİTESİ KARARI VE ANLAŞMANIN III NOLU PROTOKOLÜNÜN ONAYLANMASININ III NOLU PROTOKOLÜNÜN ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN TEKLİFİ TEKLİFİ MADDE 1- (1) 9 Eylül 2022 tarihinde MADDE 1- Teklifin l’inci maddesi Tiflis’te imzalanan “Türkiye Cumhuriyeti Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.
ile Gürcistan Arasındaki Serbest Ticaret Anlaşmasının Karşılıklı Tarım Tavizlerine İlişkin Protokol I’ini Tadil Eden 1/2022 Sayılı Türkiye- Gürcistan Ortak Komitesi Kararı” ve Anlaşmanın “III Nolu Protokolü”nün onaylanması uygun bulunmuştur.
MADDE 2- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde MADDE 2- Teklifin 2’nci maddesi yürürlüğe girer. Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.
MADDE 3- (1) Bu Kanun hükümlerini MADDE 3- Teklifin 3’üncü maddesi Cumhurbaşkanı yürütür. Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.
Türkiye BüyTükB MMillMet MBeacsliısmi e v i - 2 (0S2ır3a Sayısı: 411)
