Kaynak: TBMM 27. Dönem Sıra Sayısı 387 (Esas No: 2/4324) · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebildiğinden her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
18 Ağustos 2021 tarihinde Ankara’da imzalanan “Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti ile Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti Hükûmeti Arasında Askerî Çerçeve Anlaşması” ile egemenlik, eşitlik, karşılıklı saygı temelinde ve ulusal mevzuat ile uluslararası kurallara uygun olarak ikili askerî ilişkilerin hukuki zemininin oluşturulması, Taraflar arasında askerî iş birliği sağlanması ve geliştirilmesi hedeflenmektedir.
Söz konusu Anlaşma ile askerî eğitim ve öğretim; tatbikat/eğitimlere veya ortak tatbikatlara katılım sağlanması; savunma sanayi; askerî iş birliği ve temas ziyaretleri; askerî istihbarat değişimi; lojistik iş birliği; askerî tıp ve sağlık hizmetleri; muhabere, elektronik, bilgi sistemleri ve siber savunma; barışı koruma, insani yardım, deniz haydutluğu ile mücadele operasyonları gibi savaş haricindeki harekâtlar;
haritacılık ve hidrografi; mesleki gelişim amaçlı personel değişimi; askerî, bilimsel ve teknolojik araştırma alanlarında bilgi ve tecrübe paylaşımı; mayın ve el yapımı patlayıcılarla mücadele alanında eğitim, bilgi ve tecrübe değişimi; doğal afet yardım harekâtı kapsamında eğitim, bilgi ve tecrübe paylaşımı ile Anlaşmada belirtilen diğer konularda iki ülkenin silahlı kuvvetleri arasında iş birliğinin geliştirilmesi öngörülmektedir.
T.C.
Cumhurbaşkanlığı Sayı: Z-90666677-599-73034 18 Mart 2022 Konu: Anlaşma TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 18 Ağustos 2021 tarihinde Ankara’da imzalanan “Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti ile Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti Hükûmeti Arasında Askerî Çerçeve Anlaşması”nı Anayasanın 90 ıncı maddesi gereğince onaylanması uygun bulunmak üzere ilişikte bilgilerinize sunarım.
Recep Tayyip ERDOĞAN Cumhurbaşkanı Dışişleri Komisyonu Raporu Türkiye Büyük Millet Meclisi Dışişleri Komisyonu 26/12/2022 Esas No: 2/4324 Karar No: 231 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/4324 esas numaralı, “Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti ile Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti Hükûmeti Arasında Askerî Çerçeve Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi”, Komisyonumuzun 13/12/2022 tarihinde yaptığı 40’ıncı toplantısında görüşülmüş ve kabul edilmiştir.
Raporumuz, Genel Kurulun onayına sunulmak üzere Yüksek Başkanlığa saygı ile arz olunur.
1. Giriş Cumhurbaşkanlığınca 18/3/2022 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulan Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti ile Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti Hükûmeti Arasında Askerî Çerçeve Anlaşması, 22/3/2022 tarihinde Tekirdağ Milletvekili Mustafa Şentop imzasıyla “Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti ile Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti Hükûmeti Arasında Askerî Çerçeve Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi” olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulmuştur. 2/4324 esas numaralı Kanun Teklifi, 23/3/2022 tarihinde, esas komisyon olarak Komisyonumuza, tali komisyon olarak Milli Savunma Komisyonuna havale edilmiştir.
Teklif, Komisyonumuzun 27’nci Yasama Dönemi 13/12/2022 tarihli 40’ıncı toplantısında Dışişleri Bakanlığı ile Millî Savunma Bakanlığı yetkililerinin de katılımlarıyla görüşülmüştür.
2. Teklifin İçeriği Komisyonumuza havale edilen metinler incelendiğinde Teklif ile, Türkiye ve Etiyopya arasında ikili askerî ilişkilerin hukuki zemininin oluşturulması ile askerî iş birliğinin sağlanmasını ve geliştirilmesini öngören Anlaşma’nın onaylanmasının uygun bulunmasının amaçlandığı görülmektedir.
3. Komisyon Görüşmeleri Komisyonumuzda Teklifin tümü üzerinde yapılan görüşmelerde;1 Dışişleri Bakan Yardımcısı Faruk Kaymakcı tarafından;
Etiyopya’nın Sahra Altı Afrika’da en köklü ilişkilerimiz ve en kapsamlı ilişkilerimiz bulunan ülkelerden bir tanesi olduğu, bu kapsamda Sahraaltı Afrika bölgesinde 2,5 milyar dolar civarındaki bir tutar ile en fazla yatırım yapılan ülke konumunda olduğu ve ticaret hacminin her geçen yıl arttığı, yıl sonu itibarıyla ticaret hacminin 400 milyon dolar civarını bulacağı, 2006 yılında Etiyopya ile imzalanan bir askerî çerçeve anlaşmasının mevcut bulunduğu ancak yeni nesil bir anlaşmaya ihtiyaç duyulduğu, 2014 yılında askerî ataşeliğin de açıldığı, askerî ataşeliğin de telkinleri ve ortaya çıkan gerekler çerçevesinde 18 Ağustos 2021 tarihinde Etiyopya Başbakanının Ankara ziyareti sırasında iki Savunma Bakanı tarafından gündemdeki Anlaşmanın imzalandığı, Anlaşmanın temel amacının, Etiyopya ile askerî ilişkilerin yeni, güncel bir ahdi zemine kavuşturulması ve askerî iş birliğinin geliştirilmesi olduğu, Anlaşma kapsamında iki ülke için güvenlik kuruluşlarının ihtiyacı olan savunma sanayii ürünlerinin ve hizmetlerinin doğrudan tedariki, geliştirilmesi, üretilmesi, üçüncü taraflara satılması, envanterde bulunan sistem ve platformların bakımı, idamesi, modernizasyonu, bunlara ait teknolojinin transferi, eğitim, bilgi ve belge alışverişinde iş birliği kurulmasının öngörüldüğü, Etiyopya’nın 23 Haziran 2022 tarihinde kendi onay süreçlerini tamamladığı, ifade edilmiş;
Komisyon üyeleri tarafından;
Bu Anlaşma imzalanırken ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulurken kurumlar arası bir eş güdümün ve ikinci bir değerlendirmenin yapılıp yapılmadığı, hususunda yöneltilen soruya cevaben Dışişleri Bakan Yardımcısı tarafından;
(1) Komisyonun toplantı tutanaklarına aşağıdaki bağlantı adresinden ulaşılabilir:
https://www5.tbmm.gov.tr/develop/owa/komisyon_tutanaklari.goruntule?pTutanakld=3078 Bu tür anlaşmaların hazırlık, müzakere ve onay sürecinde bir eş güdümün mevcut olduğu, ilgili bakanlıkların kendi anlaşmalarını takip edip Dışişleri Bakanlığına hatırlatmalarda bulunduğu, Anlaşmanın, Etiyopya ile olan yakın ve derin ilişkilerin meşru temelinin güncellenmesi üzerine yapılan bir Anlaşma olduğu ve benzer anlaşmaların 86 ülkeyle de gerçekleştirildiği ve dolayısıyla bu Anlaşmanın da standart bir çerçeve anlaşması durumunda olduğu, ifade edilmiştir.
4. Teklif Metnine İlişkin Kabuller ve Değişiklikler Teklifin tümü üzerindeki görüşmelerin ardından Teklif ve gerekçesi Komisyonumuzca benimsenerek oy çokluğu ile maddelerin görüşülmesine geçilmiştir.
Teklifin l’inci, 2’nci ve 3’üncü maddeleri ile tümü aynen ve oy çokluğu ile kabul edilmiştir.
5. Genel Kurulda Temsil İçtüzüğün 45’inci maddesi uyarınca, Teklifin Genel Kuruldaki görüşmelerinde Komisyonumuzu temsil etmek üzere İzmir Milletvekili Ceyda Bölünmez Çankırı, İstanbul Milletvekili Hasan Turan, Ankara Milletvekili Asuman Erdoğan, Karabük Milletvekili Niyazi Güneş, Bursa Milletvekili Atilla Ödünç ve Gaziantep Milletvekili Derya Bakbak, Teklif ile ilgili özel sözcü seçilmişlerdir.
Başkan Başkanvekili Sözcü Akif Çağatay Kılıç Ahmet Berat Çonkar Sena Nur Çelik İstanbul İstanbul Antalya Kâtip Üye Üye Ceyda Bölünmez Çankırı Tulay Hatımoğulları Oruç Murat Emir İzmir Adana Ankara (Bu raporun özel sözcüsü) (Muhalefet şerhimiz vardır) Üye Üye Üye Asuman Erdoğan Aydın Adnan Sezgin Mustafa Canbey Ankara Aydın Balıkesir (Bu raporun özel sözcüsü) Üye Üye Üye Ahmet Kamil Erozan Atilla Ödünç Kamil Aydın Bursa Bursa Erzurum (Bu raporun özel sözcüsü) Üye Üye Üye Utku Çakırözer Derya Bakbak Mehmet Güzelmansur Eskişehir Gaziantep Hatay (Bu raporun özel sözcüsü) Üye Üye Üye Yunus Emre Hasan Turan Niyazi Güneş İstanbul İstanbul Karabük (Bu raporun özel sözcüsü) (Bu raporun özel sözcüsü) MUHALEFET ŞERHİ 16.12.2022 Tulay Hatımoğulları Oruç Adana TEKİRDAĞ MİLLETVEKİLİ DIŞİŞLERİ KOMİSYONUNUN MUSTAFA ŞENTOP’UN TEKLİFİ KABUL ETTİĞİ METİN TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÛMETİ TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÛMETİ İLE ETİYOPYA FEDERAL DEMOKRATİK İLE ETİYOPYA FEDERAL DEMOKRATİK CUMHURİYETİ HÜKÛMETİ ARASINDA CUMHURİYETİ HÜKÛMETİ ARASINDA ASKERÎ ÇERÇEVE ANLAŞMASININ ASKERÎ ÇERÇEVE ANLAŞMASININ ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN TEKLİFİ DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE 1- (1) 18 Ağustos 2021 tarihinde MADDE 1- Teklifin l’inci maddesi Ankara’da imzalanan “Türkiye Cumhuriyeti Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.
Hükûmeti ile Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti Hükûmeti Arasında Askerî Çerçeve Anlaşması”nın onaylanması uygun bulunmuştur.
MADDE 2- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde MADDE 2- Teklifin 2’nci maddesi yürürlüğe girer. Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.
MADDE 3- (1) Bu Kanun hükümlerini MADDE 3- Teklifin 3’üncü maddesi Cumhurbaşkanı yürütür. Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.
TBMM Basımevi - 2022
