Ülkemizde 6/2/2023 tarihinde yaşanan ve gerek şiddeti ile etkilediği alan gerekse yarattığı hasar nedeniyle “yüzyılın depremi” olarak nitelendirilen deprem afetleri neticesinde 8/2/2023 tarihi itibarıyla 3 ay süreyle olağanüstü hal ilan edilmiş ve olağanüstü hal dönemi boyunca afetlerin ekonomik ve sosyal yaşam üzerindeki etkilerinin azaltılması amacıyla Anayasanın ve ilgili kanunların verdiği yetkiler çerçevesinde gerekli düzenlemeler yapılmıştır.
Bu çerçevede Kanun Teklifiyle, deprem afetleri nedeniyle ortaya çıkan finansman ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlanmasını teminen bir defaya mahsus olmak üzere ek motorlu taşıtlar vergisi ihdas edilmesi, kurumlar vergisi oranlarının artırılması ve bazı istisnaların kaldırılması amaçlanmaktadır.
Ayrıca vergi kanunlarında yer alan bazı maktu vergi tutarlarının ilgili mevzuatında artırılmasına imkân veren hükümlerin güncellenememesi nedeniyle bu vergilerin gayrisafi yurt içi hasıla içindeki paylarının azaldığı dikkate alınarak maktu tutarların güncellenmesine imkân verecek şekilde yetki düzenlemeleri öngörülmektedir.
Diğer taraftan, kamu çalışanlarımızın ve emeklilerimizin mali ve sosyal haklarında iyileştirmeler yapılarak refah seviyelerinde artış sağlanması amacıyla düzenlemeler yapılmış ve yapılmaya devam edilmektedir. Bu kapsamda yapılan düzenlemeler ile 2023 yılı Ocak ayında kamu çalışanlarımızın ve emeklilerimizin aylık ve ücretlerinde ilave refah payı verilerek yüzde 30 oranında artış uygulanmış;
bayram ikramiyeleri 2.000 Türk Lirasına, en düşük emekli aylığı ise 7.500 Türk Lirasına çıkarılmıştır.
Bununla birlikte, vatandaşlarımızdan gelen talepler dikkate alınarak 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa eklenen geçici 95 inci madde çerçevesinde, 8/9/1999 (dahil) tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası kapsamında sigortalı sayılanların emekliliğe hak kazanma koşullarından yaş şartı kaldırılmış ve iki milyonu aşkın vatandaşın emekli olabilmesine imkân tanınmıştır.
Bu düzenlemelerin devamı niteliğinde olan Kanun Teklifiyle ise; kamu çalışanlarının refah düzeyinin artırılması amacıyla ilave iyileştirmeler yapılması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme hükümleri gereğince kamu görevlilerinin aylık ve ücretlerinde 1/7/2023 - 31/12/2023 tarihleri arasındaki dönem için enflasyon farkı dahil yapılması öngörülen artışa ek olarak (15.965) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda ilave ödeme yapılması öngörülmektedir.
Ayrıca, 2016 yılından itibaren istihdamı desteklemek amacıyla işverenlere verilen asgari ücret desteği uygulamasının 2023 yılı Temmuz-Aralık döneminde de sürdürülmesine yönelik düzenleme yapılması öngörülmektedir.
Kanun Teklifiyle, deprem afetleri nedeniyle ortaya çıkan ilave finansman ihtiyacının karşılanması ve Hazine nakit rezervinin güçlü seviyede tutulabilmesi amacıyla 2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu kapsamında belirlenen net borç kullanımı tutarının artırılmasına yönelik düzenleme yapılması ile 2023 yılında kamu personeli ve emeklilerin mali ve sosyal haklarının iyileştirilmesine yönelik yapılan düzenlemeler nedeniyle ortaya çıkan ilave ödenek ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri bütçelerinin ilgili tertiplerine ödenek ekleme yetkisi verilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca, 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun gereğince uygulama bulan kur korumalı mevduata ilişkin yapılan düzenleme ile sistemin bütünüyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca yürütülmesi öngörülmektedir.
Diğer taraftan, 7420 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun geçici 4 üncü maddesinde, COVID-19 salgın hastalığının ülkemizde yayılmasını önlemek amacıyla bu hastalığın ülkemizde ilk defa görüldüğü 11/3/2020 tarihi ile geçici 4 üncü maddenin yürürlüğe girdiği 9/11/2022 tarihi arasında geçen süre içerisinde işlenen fiiller için kesilen cezaların tahsilinden vazgeçilmesi yönünde yapılan düzenlemede yer alan, bu cezalardan tahsil edilmiş olanların iade edilmeyeceğine ilişkin hükmün Anayasa Mahkemesince iptal edilmesi üzerine iptal kararı gerekçesi de dikkate alınarak; 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu kapsamında verilen ve 9/11/2022 tarihinden önce tahsil edilen idari para cezalarının iadesine yönelik düzenleme yapılması amaçlanmaktadır.
