Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Merkez ve Taşra Kuruluşlarına Döner Sermaye Verilmesi Hakkında Kanun

Tarım Bakanlığına bağlı Bölge ziraat okullarına 549 sayılı Kanunla 30 000 liraya kadar sabit sermaye, 2654 sayılı Kanunla lüzum görülen kurumlara bir veya birkaç defada 50 000 liraya ka dar döner sermaye ve 4486 sayılı Teknik Tarım ve Teknik Bahçıvanlık Okulları Kanununun 18 nci maddesi gereğince de bu okullar bünyesinde kurulacak işletmelerin ihtiyacı için 2654 sayılı Ka nunun 2 nci maddesinde yazılı miktarın dört misline, yani 200 000 liraya kadar döner sermaye ve rilmektedir.

Sözü edilen kanunların yayınlandığı tarihlerde büyük bir kıymet ifade eden bu sermaye miktar ları okul, kurum ve kuruluşların ihtiyaçlarına kâfi gelmekte idi. Bilâhara paranın satmalma gücü nün azalması buna mukabil zamanımızın icap ve ihtiyaçlarına göre iş ve hizmet hacminin gittikçe artması sonunda anılan kanunlarda gösterilen limit içinde faaliyette bulunan okul ve kurumlarımı zın normal çalışabilmelerine dahi imkân kalmamıştır. Bugün işletme ile ilgili bir biçer-döver 76 000 ilâ 120 000 liraya saıtınalmmakta ve 1 000 tavukluk bir kümes inşaatı 30 000 liraya mal olmak tadır. Bu durum karşısında küçük bir tesis yapmak veya bir biçer-döver satmalmakla sermaye nin tamamı bağlanmış olmakta ve dolayısiyle hizmetler aksamaktadır.

[Memleketimizin yıllık tohumluk ihtiyacı 2 milyon ton olup, tohumlukların 5 yılda bir değiştiril mesi esasına göre her yıl 400 000 ton sertifikalı ve kontrollü (tohumluğun çiftçiye intikal ettiril mesi gerekmektedir.

Birinci Beş Yıllık Kalkınma Plânında yıllık ihtiyacımızın dörtte üçüne tekabül eden 300 000 ton tohumluğun 1967 yılı sonuna kadar yetiştirilmesi ve çiftçiye dağıtılması öngörülmüştür. Tohumluk programına göre 250 000 ton hububat, 3 000 ton melez mısır, 3 000 ton çeltik, 41 000 ton pamuk, 4 600 ton şeker pancarı, 3 000 ton oranbanja dayanıklı ayçiçeği, 500 ton çayır otlan, 100 ton yon ca, 600 ton korunga ve 350 ton koca fiğ sertifikalı ve kontrollü tohumluğun yetiştirilmesi için ge rekli miktardaki orijinal ve anaç tohumun Ziraat İşleri Genel Müdürlüğüne bağlı üretme ve araş tırma kurumlarında üretilmesi plânlanmıştır.

Birinci Beş Yıllık Kalkınma Plânında meyva fidanı ve bağ çubuğu ihtiyacı 40 milyon aded olup, bunun % 40 ı yani 16 milyon adedi Ziraat İşleri Genel Müdürlüğüne bağlı fidanlık kurumla rında mütebakisi yani 24 milyon adedi özel teşebbüsçe karşılanması öngörülmüştür.

Yerli asma çubuğu ihtiyacı bağcıların kendileri tarafından temin edilmekte olduğundan bu saha da problemimiz yoktur. Ancak flokseranın bulaştığı bölgelerde bağların Amerikan asma çubuğu ile tesisi gerekmektedir. Bunun için de yılda 14 milyon aded Amerikan asma çubuğunu yetiştirebile cek 4 000 dekar anaçlığa ihtiyaç bulunmaktadır.

Meyvacılık kurumları halen 3 milyon aded çeşitli meyva fidanı üretebilmektedir. Bu rakamın 6 milyona çıkarılmasına zaruret vardır. Özel teşebbüsün fidan ve asma çubuğu üretimi çok ağır bir tempo ile gittiğinden bu hizmetlerin de Genel Müdürlüğün fidanlık ve üretme kurumlarında yapıl ması mecburiyeti hâsıl olmaktadır.

Fidan ve asma çubuğuna ilâveten 100 ton sertifikalı ve kontrollü sebze tohumluğuna ihtiyaç du yulmaktadır.

Tarım okulları evvelki bahislerde söz konusu edilen tohumluklar, damızlık fide, fidan, bağ çu bukları ile hayvanların üretilmesinde de görev almışlardır.

Diğer taraftan Birinci Beş Yıllık Kalkınma Plânında öngörülen konserveci, şarapçı, peynirci, çaycı, zeytinci ve benzeri ustsa kalfaların yetiştirilmesi tarım okullarının işletmelerinde mümkün olabilmektedir.

Zirai mücadele işleri :

Çeşitli iklim bölgelerinin bulunduğu memleketimizde haşere ve hastalıklar üzerinde uzun yıllar etkili ve geniş çapta mücadele yapılmaması dolayısiyle bitki zararlarının çoğalmasından ötürü tah ribatı artmıştır. Bunlara, karşı bugünkü mevzuat ve bütçe imkânlariyle etkili bir mücadele yap mak mümkün değildir. Esasen 6968 sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanununda salgın larla, salgınlaşma istidadı gösteren vakalarda Tarım Bakanlığına mücadele yapma yetkisi tanın mıştır. Bu durum karşısında Tarım Bakanlığının uzun yıllar çiftçinin mücadele hizmetlerine önder olarak katılması zaruri görülmektedir.

Diğer taraftan sözü geçen kanunun 29 nen maddesinin son fıkrası gereğince çeşitli yollarla av lanan veya diğer şekillerle elde edilen zararlıları değerlendirme amaciyle döner sermaye tahsisi gerekmektedir.

İlişik kanun tasarısı yukarda açıklanan hizmetlerin eksiksiz olarak başarılmasın] sağlamak üze re hazırlanmıştır.

Maddelerin açıklanması :

1 nci maddede : Döner sermayeler birleştirilmek suretiyle miktarı 125 milyon liraya yükseltil mekte, Zirai M ücadele ve Zirai Karantina hizmetlerine da teşmil edilmektedir.

2 nci maddede : Döner sermayenin sağlanacağı kaynaklar belirtilmiştir. Billhassa Hazinece ya pılacak aynî yardımlar (demirbaş ve tüketim maddeleri gibi) sermaye işletmelerinden elde edile cek kârlarla değer tutarından sağlanacağı gösterilmiştir.

3 ncü maddede : Döner sermaye ile yapılacak hizmetler genişletilmiş olup, öğretim, eğitim, ya yım, deneme, üretme, analiz imal, mücadele ve karantina hizmetlerine teşmil edilmiş bulunmakta dır.

4 ncü madde ile : Kurum ve kuruluşların döner Sermayelerinin ayrı ayrı bulunması uygulamada büyük zorluklar meydana getirdiğinden aktarma imkânları sağlanmıştır.

5 nci madde ile : Döner sermayelerin 3 ncü maddede sayılan hizmetleri görebilmek için yapa cağı harcamalar açıklanmıştır.

6 ncı maddede : Döner sermaye işletmelerinin bütçelerini hesaplarını ve bilançolarını düzenlemek - üzere bu sermaye ile ilgili sair işleri takip ile görevli merkezde ve ayrıca işletmelerin her birinde saymanlık teşkilâtının kurulacağı belirtilmiştir.

7 nci madde ile : Döner sermaye işletmelerinin, 1050 ve 2490 sayılı kanunlara bağlı olmadığı ve döner sermaye saymanlıklarının idare hesaplarını süresi içinde Sayıştaya bilanço ve eklerinin de Maliye ve Tarım Bakanlıklarına sunmakla görevli oldukları belirtilmiştir.

8 nci maddede : İşletme Müdürleri ve saymanların sorumlulukları belirtilmiş'tir.

9 ncu madde ile : Döner sermaye işletmelerinde çalıştırılan personel ve işçilerden görevi icabı geceyi işletmede geçirenlere verilecek yemek bedelinin döner sermayeden ödeneceği açıklanmıştır.

10 ncu madde ile : Döner sermayeye ait malların Devlet mali hükmünde olduğu gösterilmiştir.

11 nci maddede : Döner sermaye ile ilgili malî ve idare işlemlerin yürütülmesine ait yönetmen liğin hazırlanması Ve çıkarılması gösterilmiştir.

12 nci maddede : 549, 2654 sayılı kanunlarla, 4486 sayılı Kanunun 18 nci maddesi ve 6968 sa yılı Kanunun 29 ncu maddesinin son fıkrasının yürürlükten kaldırıldığı belirtilmiştir.

Geçici birinci madde ile : 12 nci maddede sözü geçen kanunlar gereğince verilen döner serma ye işlerinden doğan bütün hak ve vecibelerinin bu kanunla kurulan döner sermaye işlerine geçtiği açıklanmıştır.

Geçici ikinci madde ile : Yeni yönetmelik çıkıncaya kadar eski yönetmelik hükümlerinin uy gulanacağı gösterilmiştir.

13 ncü ve 14 ncü maddeler kanunun yürürlük ve yürütülmesine aittir.

Cumhuriyet Senatosu Başkanlığına İçtüzüğün 69 ncu maddesi gereğince hükümsüz kalan 'kâğıtlar arasında aşağıda sırası belir tilen ve özetlenen kanun tasarısının; İç/büzüğün 69/2 fıkrasına göre yeniden muameleye 'konularak kanunlaşmasına delâletinizi arz ve teklif ederiz.

Birinci dönemde İçtüzüğün 69 ncu mad Tasarının özeti desi gereğince hükümsüz 'kalan tasalanın Tarım Bakanlığı Ziraat İşleri Zirai Mü sıra numarası ('1/598) cadele ve Zirai Karantina Genel Müdür lüklerine bağlı kurum, okul ve kuruluş lara döner sermaye verilmesi hakkında kanun tasarısı Tunceli Senatörü Tunceli Milletvekili Kırklareli Senatörü M. A. Demir //. Ünlü A. N. Arı Konya Milletvekili Urfa Milletvekili E rzurum Millet vekil i S. Aytan H. Balkıs N. Diler Hakkâri Milletvekili Bingöl Milletvekili Gaziantep Senatörü A. Kar akan MJ E. Göndoğdu N. özgül Sivas Milletvekili İV. Doğan T. C.

Başbakanlık 2 . 12 . 1963 Kanunlar ve Kararlar Tetkik Dairesi Sayı: 71 - 2106/5233 MÎLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Tarım Bakanlığınca hazırlanan ve Türkiye B'iyük Millet Meclisine arzı Bakanlar Kurulunca 15 . 11 . 1963 tarihinde kararlaştırılan, «Tarım Bakanlığı Ziraat İşleri, Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Genel Müdürlüklerine baçlı kurum, okul ve kuruluşlara döner sermaye verilmesi hak kında kanun tasarısı» gerekçesiyle birlikte ilişik olarak sunulmuştur.

Gereğinin yapılmasını rica ederim.

İsmet İnönü Başbakan GEREKÇE Tarım Bakanlığına bağlı bölge ziraat okullarıma 549 sayılı Kanunla 30 000 liraya kadar sabit ser maye, 2654 sayılı Kanunla lüzum görülen kurumlara bir veya birkaç defada 50 000 liraya kadar dö ner sermaye ve 4486 sayılı Teknik Tarım ve Teknik Bafhçuvaınlık okulları Kanununun 18 nci maddesi gereğince bu okullar bünyesinde kurulacak işletmelerin ihtiyacı için 3654 sayılı Kanunun 2 nci mad desinde yazılı miktarın dört misline, yani 200 000 liraya kadar döner sermaye verilmektedir.

ıSöaü geçen kanunların yayımlandığı tarihlerde büyük bir kıymet ifade eden bu sermaye miktar ları okul, kurum ve kuruluşların ihtiyaçlarına kâfi gelmekte idi. Bil âhara paranın satımalma gücü nün azalması buna mukabil zamanımızın icap ve ihtiyaçlarına göre iş ve hizmet hacminin gittikçe artması sonucunda anılan kanunlarda gösterilen limiti içinde faaliyette bulunan okul ve kurumları mızın normal çal ışaibilımel erine dahi imkân kalmamış tır. Bugün işletme ile ilgili bir biçer - döğer 76 000 ilâ 120 000 liraya saıtınalınmakta ve 1 000 tavukluık bir kümes inşaatı 30 000 liraya mal olmoiktadır. Bu durum karşısında küçük bir tesis vapımak veya bir biçer - döğer satmalmakla serma yenin tamamı bağlanmış olmakta ve dolayi'siyle hizmetler .aksamaktadır.

Diğer taraftan 5 yıllık kalkınma devresinde sö7.ü .geçen kanunlarla idare edilen kurumlarımıza çeşitli fide, fidan, bağ çubuğu, orijinal tohumluk ve damızlık hayvan yetiştirme ile zirai mücadele hizmetleri giıbi memlefcetimüz ekonomi'üii bakımından hayati önemi haiz çeşitli görevler verilmiştir. Bu hizmetler arasında 1963 - 1967 yıllarımda memleketin muhtaoolduğu 4 000 ton orijinal tohumluk bu kurumlar tarafından yetiştirilecektir.

Zirai mücadele işleri:

Çeşitli iklim bölgelerinin bulunduğu memleketimizde haşere ve hastalıklar üzerinde uzun yıllar etkili ve (geniş çapta mücadele yapılamaması dolay asiyle bitki zararlılarının çoğalmasından ötürü tah ribatı artmıştır. Bunlar» karşı bugünkü mevzuat ve bütçe imkânlarıryle etkili bir mücadele yapmak mümkün değildir. Esasen 6968 sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanununda salgınlarda, sal gınlaşma istidadı gösteren vak'alarda Tarım Bakanlığının uzun yıllar çiftçinin mücadele hizmetle rine önder olarak katılması zaruri görülmektedir.

Diğer taraftan sözü geçen kanunun 29 ncu maddesinin son fıkrası gereğince çeşitli yollarla avla nan veya diğer şekillerle elde edilen zararlıları değerlendirme amaciyle döner sermaye tesisi gerek mektedir.

İlişik kanun tasarısı yukarda açıklanan hizmetlerin eksiksiz olarak başarılmasını sağlamak üzere hazırlanmıştır.

Maddelerin açıklanması:

1 nci maddede: Döner sermayeler birleştirilme^ suretiyle miktarı 125 milyon liraya yükseltil mekte, zirai Mücadele ve zirai karantina hizmetle™6 de teşmil edilmektedir.

2 nci maddede: Döner sermaye ile yapılacak hikmetler genişletilmiş olup öğretim, eğitim, yayın, deneme, üretme, analiz, imal, mücadele ve karantina hizmetlerine teşmil edilmiş bulunmaktadır.

3 ncü maddede: Döner sermayenin sağlanacağı kaynaklar belirtilmiştir. Bilhassa Hazinece yapıla cak aynî yardımlar (Demirbaş ve tüketim maddel01"* -gibi) sermaye işletmelerinden elde edilecek kâr larla değer tutarlarından sağlanacağı gösterilmiştir.

4 ncü madde ile: Kurum ve kuruluşların döner sermayelerinin ayrı ayrı bulunmalsı uygulamada büyük zorluklar meydana getirdiğinden sermayeler bir merkezde birleştirilmiş ve sermayeler arasında devir ve .aktarma imkânları sağlanmıştır.

6 nci madde ile: Kurulacak tesisler, demirbaş, kırtasiye, mefruşat ile döner sermayede çalıştırı lacak personel ve işçilerin ücret veya gündeliklerinin döner sermayeden verileceği açıklanmıştır.

6 nci maddede: Döner sermaye işletmelerinin bütçelerini, hesaplarını ve bilançolarını düzenlemek üzere bu sermaıye ile ilgili sair işleri takip ve görevli menkezde ve ayrıca işletmelerin her birinde saymanlık teşkilâtınım kurulacağı belirtilmiştir.

7 nci madde ile: Döner sermaye işletmelerindeki kaclıloların hazırlanması, tesibiıti ve Bakanlar Ku rulunum onayına sunulması açıklanmıştır.

8 nci madde ile: Döner sermaye işletmelerinin, 1050 ve 2490 sayılı kanunlara bağlı olmadığı ve döner sermaye saymanlarının idare hesaplarını süresi içinde Sayıştaya, bilanço ve .eklerinin de Ma liye ve Tarım Bakanlıklarına sunmakla görevli oldukları belirtilmiştir.

9 ncu maddede: İşletme Müdürleri ve saymanların sorumlulukları belirtilmişıtıir.

10 ncu maddede: Döner sermaye işletmelerinde çalıştırılacak personel ve işçilere verilecek fazla çalışma saat ücreti gösterilmiştir .

11 nci madde ile: Döner sermaye işletmelerinde çalıştırılan personel ve işçilerden görevi icabı ge ceyi işletmede .geçirenlere verilecek yemek bedelinin döner -sermayeden ödeneceği açıklanmıştır.

12 nci madde ile: Döner sermayeye ait malların Devlet malı hükmünde olduğu gösterilmiştir.

13 ncü maddede: Döner sermaye ile ilgili malî ve idari işlemlerin yürütülmesine ait yönetmeliğin hazırlanması ve çıkarılması gösterilmiştir.

14 ncü maddede: 549, 2654 sayılı kanunlarla, 4486 sayılı Kanunun 18 nci maddesi ve 6968 sa yılı Kanunun 29 ncu maddesinin son fıkrasının yürürlükten kaldırıldığı belirtilmiştir.

G-eçici birinci madde ile: 14 ncü maddede sözü geçen kanunlar gereğince verilen döner sermaye işlerinden doğan bütün hak ve vecibelerin bu kanunla kurulan döner sermaye işletmelerine geçtiği açıklanmıştır.

Geçici ikinci madde ile: Yenli yönetmelik çıkıncaya kadar eski yönetmelik hükümlerinin uygula nacağı gösterilmiştir.

15 nci ve 16 nci maddeler kanunun yürürlük ve yürütülmesine aittir.

CUMHURİYET SENATOSU TUNCELİ ÜYESİ MEHMET ALİ DEMİR VE 9 ARKADAŞININ KANUN T E K L İ Fİ Tarım Bakanlığı Ziraat tşleri, Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Genel Müdürlüklerine bağlı kurum, okul ve kuruluşlara döner sermaye verilmesi hakkında kanun tasarısı Sermaye Tahsisi :