Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
4 Mart 2016 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 29643
YÖNETMELİK
Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünden:
ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
MAL VE HİZMET SATIŞI İLE ARAÇ GEREÇ
KİRA YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik, Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünün elektrik enerjisi hariç olmak üzere ürettiği mal ve hizmetlerin satışı ile sahibi olduğu araç ve gereçlerin kiralanmasına ilişkin kuralları düzenler.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünce elektrik enerjisi hariç olmak üzere üretilen mal ve hizmetin satışı ile anılan Genel Müdürlüğün sahip olduğu araç ve gereçlerin kiralama işlerini kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve 5/2/2001 tarihli ve 2001/2026 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Araç: Nakliye, yükleme, boşaltma, madencilik, inşaat ve montaj işlerinde kullanılan lastik tekerlekli, paletli her türlü makine topluluğunu,
b) Birim: Doğrudan üst birimlere bağlı müdürlük, müdür yardımcılıkları ve başmühendislikleri,
c) Gereç: Bir işin yapılması ya da hizmetin götürülebilmesi için kullanılan her türlü cihaz, tezgâh, makine ve benzeri teçhizatı,
ç) Hizmet: Şirket birimlerinin, diğer birimler, kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuka tabi gerçek ve tüzel kişiler için yaptığı montaj, demontaj, eğitim, araştırma, müşavirlik, mühendislik, imalat, işletme, test, bakım ve onarım işlerini,
d) İmalat birimi: Genel anlamı ile imalat ve hizmet görevini yürüten laboratuvar ve müdürlükleri,
e) Kiralama: Şirkete ait araç ve gereçlerin süreli olarak bedeli mukabili talep sahibinin hizmetine sunulmasını,
f) Mal: Elektrik enerjisi hariç olmak üzere, Şirketin ürettiği ekonomik değeri olan mamul, yarı mamul ürünler ile ekonomik ve ticari değeri olan maddeleri,
g) Satış: Elektrik enerjisi hariç olmak üzere, Şirketin ürettiği her türlü mal ve hizmetin bedeli mukabili talep sahibinin kullanımına sunulmasını veya verilmesini,
ğ) Şirket: Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünü,
h) Talep sahibi: Şirketten bu Yönetmelik kapsamındaki işlerle ilgili istekte bulunan kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuka tabi gerçek ve tüzel kişileri,
ı) Üst birim: Daire başkanlıkları ile Teftiş Kurulu Başkanlığı, Hukuk Müşavirliği ve müstakil müdürlükleri,
i) Yönetim Kurulu: Şirket Yönetim Kurulunu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Temel İlkeler ve Fiyatların Belirlenmesi
Talep ve talebin karşılanması
MADDE 5 – (1) Mal ve hizmetlerin satışı ile araç ve gereçlerin kiralanması, Şirket faaliyetlerini aksatmamak koşulu ile yapılabilir.
(2) Taleplerin karşılanmasında aşağıda belirtilen öncelikli sıra izlenir:
a) Merkezi yönetim kapsamında yer alan kurum ve kuruluşlar.
b) Kamu iktisadi teşebbüsleri.
c) Yerel yönetimler.
ç) Elektrik enerjisi üretim, iletim, dağıtımı ve madencilik ile ilgili olan özel hukuka tabi kişiler.
d) Diğer gerçek ve tüzel kişiler.
(3) Mal ve hizmet talepleri ilgili birim tarafından incelenir ve sonuçlandırılır.
(4) Talebin karşılanması konusunda ilgili birim amiri, 04/12/2008 tarihli ve 27074 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğünün 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 3 üncü Maddesinin (g) Bendi Kapsamında Yapacağı Mal ve Hizmet Alımları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre tespit edilen yetki limitleri çerçevesinde yetkilidir. Yetki limitleri açısından işin bölünmemesi esastır.
(5) Talep sahibi ile ilgili birim arasında mutabık kalınan mal ve hizmetin satışı ile araç gereç kiralanmasında bu Yönetmelik esaslarına uyulur.
(6) Hizmete katılan Şirket personelinin ulaşım, konaklama ve iaşe giderleri talep sahibi tarafından karşılanır.
Talepten vazgeçme
MADDE 6 – (1) Talep sahibinin, üçüncü fıkrada sıralanan mücbir sebepler dışında, talebinden kısmen ya da tamamen vazgeçmesi halinde, yatırılan avans irad kaydedilir.
(2) Ancak mücbir sebeplerin talep sahibince, Şirket tarafından kabul edilebilen bir belgeye dayandırılması gerekir.
(3) İş yerini veya hizmetin yapılacağı yeri etkilemesi ve talep sahibinin çalışmasına veya işte kullanacağı malzemeleri sağlamasına engel olması kaydıyla;
a) Doğal afetler,
b) Harp, ambargo, kısmî veya genel seferberlik, sabotaj, salgın hastalıklar,
c) Yasal grevler,
ç) Sözleşme yapılmasından önce yürürlükte olan kanun ve kararnamelerdeki değişikliklerden doğan imkânsızlıklar,
d) Hükümet tasarrufları,
e) İşte kullanılacak malzemelerin yüklü bulunduğu nakil aracının yanması, batması veya kazaya uğraması,
mücbir sebep kabul edilen durumlardır.
Fiyatlandırma
MADDE 7 – (1) Bu Yönetmelik konusu işlerin temel fiyatları, ilgili birimlerce her yılsonunda ve/veya gerektiğinde yıl içerisinde bu Yönetmelikteki usullerle belirlenerek Malzeme Yönetimi Dairesi Başkanlığına intikal ettirilir.
(2) Mal satış bedelinin hesaplanması aşağıda belirtilen usullerle yapılır:
a) Her yıl sonu itibariyle bir sonraki yıl uygulanacak satışa esas temel fiyatlar; malzeme, mühendislik, işçilik, araştırma, geliştirme, amortisman, sair masraflar ve benzeri unsurlardan oluşan toplam maliyete en az % 20 kâr eklenerek tespit edilir.
b) Elektrik üretim santrallerinin üretim süreci sırasında ve sonunda ortaya çıkan ısı, buhar, kül, alçıtaşı ve benzeri ürün ya da ürünleri, ruhsat hukuku Şirket uhdesinde olan maden sahalarında ana ürün dışındaki ekonomik ve ticari değeri olan her türlü madde ile Şirketin mülkiyetinde bulunan taşınmazlarda yetişen tarım ve orman ürünlerinin satış fiyatı, ilgili birimler tarafından, bunların güncel piyasa fiyatları ve yerel koşullar göz önünde bulundurulmak suretiyle belirlenir.
(3) Hizmet satışında alınacak hizmet bedelinin tespit edilmesi aşağıda belirtilen usullerle yapılır.
a) Hizmet satışına esas temel fiyat; personel masrafları, kullanılan araç ve gereçlerin kira ve test bedelleri, kullanılan sarf malzemesinin hizmetin görüldüğü tarihteki fiyatı, vasıta masrafları ile sair masraflardan oluşan bedele en az % 20 kâr eklenerek tespit edilir. Eğitim hizmetine ait ücretlerin hesaplanmasında ders saati ücreti olarak; ders saati başına gündüz öğretimi için 140, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında yarıyıl ve yaz tatillerinde, cumartesi ve pazar günleri ile saat 18.00'den sonra başlayan öğretim faaliyetleri için 150 gösterge rakamının 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre belirlenen aylık katsayısı ile çarpımından oluşan miktar üzerinden ek ders ücreti ödenir.
b) Şirketçe, kamu kurum ve kuruluşları ile Şirkete ait santrallerin hizmet alım veya işletme hakkı devri yoluyla işleten firmaların elemanlarına verilecek eğitimler için, kişi başına ders saat ücretinin %100 artırımlısı uygulanır. Ayrıca;
1) Diğer özel şirket elemanlarına verilecek eğitim hizmetleri için belirlenen kişi başına, ders saat ücretinin %150 artırımlısı uygulanır,
2) Derslik ücreti, Maliye Bakanlığının kamu sosyal tesislerine ilişkin mevzuat hükümlerine göre belirlenir,
3) Eğitimlerde kullanılan sarf malzemeleri, fatura bedeli üzerinden ücretlendirilir,
4) Şirkete ait eğitim tesislerinde verilen eğitimlere katılan her statüdeki elemanların konaklama ve iaşe giderleri, ait olduğu yılın Maliye Bakanlığının merkezi yönetim bütçe uygulamasına ilişkin mevzuat hükümlerine göre uygulanır.
(4) Araç-gereç kiralanmasında temel fiyat ve bedelin tespit edilmesi aşağıda belirtilen usullerle yapılır.
a) Kira bedelinin hesaplanmasında Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Genel Fiyat Analizleri esas alınır.
b) Kiraya verilecek araç ve gereçlerden Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Genel Fiyat Analizinde mevcut olanlar için; çalışma saati birim fiyatı “Fç”, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayınlanan Birim Fiyatlar Cetvelinden alınır. Tahsis günü birim fiyatı ise “FT” aşağıdaki formülle bulunur. Genel fiyat bulunmayan araç, gereç ve iş makinelerinin çalışma saati temel birim fiyatı “Fç” ile tahsis günü temel birim fiyatı “FT” ve her halde kiraya esas temel fiyatı “KT” aşağıdaki formüllerle hesaplanarak bulunur.
c) Temel birim fiyatların hesaplanmasında;
1) Çalışma saati temel birim-fiyatının hesaplanmasında;
Fç = 1.66 (A/N.n) + [ 0,08 (N+1)A] / 2 (N.n ) + 0,02 (A/n)
2) Tahsis günü temel birim fiyatının hesaplanmasında;
FT = A [1 + 0,04 (N + 1) ] / 360.N
3) Kiraya esas temel birim fiyatının hesaplanmasında;
KT = Fç + FT
formülleri kullanılır.
ç) Kira bedelinin hesaplanmasında Ko = Fç x S1 + FT x GT formülü kullanılır. Bu formülde geçen;
1) Fç: Çalışma birim fiyatını (TL/saat),
2) FT: Tahsis birim fiyatını (TL/gün),
3) KT: Kiraya esas temel fiyatını (TL),
4) A: araç-gereç TL olarak değerini,
5) S1: araç-gereç kiralama süresindeki çalışma saatini,
6) N: Amortisman süresini (yıl),
7) n: Yıllık çalışma saatini,
8) GT: Tahsis edilen gün sayısını,
ifade eder. 24 saatten az tahsisler 1 gün sayılır.
d) Araç-gereç TL olarak (A) değeri taşıt veya iş makinesinin öncelikli olarak imalatçı firmasından, Devlet Malzeme Ofisi satış listesinden ve benzeri veya bulunamıyorsa eşdeğer bedeli öğrenilerek kiraya verilen birimce tespit edilip, formülde dikkate alınır. Özel cihaz ve gerecin yıllık çalışma saati özelliğine göre bulunur. Yıl içindeki uygulamalarda eskalasyon formülü kullanılır.
e) İlgili birimler, kiraya esas temel fiyatları belirler. Bu temel fiyatlar, Şirketin dışındaki birimlere en az % 20 (genel giderler artı-kar) ilave edilerek uygulanır. Bu fiyatlar, müteakip yılın yeni birim fiyatları belirlenene kadar geçen süre içinde yapılan kiralamalar için;
formülüne göre güncellenir. Bu formülde geçen;
1) K: Rayiç kira bedelini,
2) Ko: Onaylanmış en son kira bedelini,
3) D Io: Verilen mal ve hizmetin maliyetinin baz fiyatının hesaplandığı dönemin ilk ayındaki Türkiye İstatistik Kurumunun aylık Yurt İçi Üretici Fiyat Endeks değerini,
4) D In: Mal ve hizmetin verildiği tarihte geçerli olan Türkiye İstatistik Kurumunun aylık Yurt İçi Üretici Fiyat Endeks değerini,
ifade eder.
(5) Özel ihtisas gerektiren hizmetler için yukarıdaki kurallara bağlı kalınmaksızın fiyatlar ilgili ünitelerce tespit edilir.
(6) Şirkete ait birimlere, mal ve hizmet satışları ile kiralama işleri maliyet bedeli üzerinden yapılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uygulama
Mal satışı
MADDE 8 – (1) Şirket dışından gelen talepler karşılanabilecek ise ilgili birim tarafından fiyatı, ödeme ve teslim şartlarını belirleyen bir sözleşme taslağı düzenlenerek talep sahibine gönderilir.
(2) Şirket tarafından hazırlanan teklif talep sahibi tarafından kabul edildiği takdirde, taraflar arasında sözleşme imzalanır. Bu sözleşmenin her türlü masrafı talep sahibine aittir.
(3) Talep sahibi, mal satış bedelinin tamamını talep tarihinde yatırabilir veya talep sahibinden, talep edilen mamullerin talep tarihindeki satış fiyatının %30’undan aşağı olmayacak bedeli avans olarak, kalanı ise teslim tarihinde tahsil edildikten sonra mal teslimatı yapılır. Kamu kurum ve kuruluşları ile bunların bağlı ortaklıkları ve müessese müdürlüklerinden teminat istenmez.
(4) Hazır mamullerin satışında, sözleşme imzalanmasına gerek olmadan bedelin tamamı alınarak satış işlemi yapılabilir. Mal satış bedeli; verilen mal ve/veya hizmetin teslimat tarihindeki bedelidir.
(5) Mal bedelinin tahsilinde; imalatın tamamlanmasını takiben mamulün teslim tarihindeki fiyatı esas alınarak fatura düzenlenir. Kısmi teslimat olduğunda işlemler sadece teslim edilen bölümü kapsar.
Hizmet satışı
MADDE 9 – (1) Talebin karşılanmasında, karşılıklı mutabakat sağlandığı takdirde yapılacak olan hizmet keşif bedelinin tamamının, peşin olarak talep sahibi tarafından yatırılması esastır.
(2) Hizmetin gerektirdiği tahmini bedel, talep sahibi tarafından yatırılmadıkça hizmete başlanmaz. Ancak, mesai harici ve tatil gününe rastlayan acil hizmetlere ait tahmini veya gerçek bedel, tatili takip eden ilk iş günü yatırılır.
(3) Hizmet satışında düzenlenecek hizmet satış bedeli sözleşmesi, ilgili birim tarafından hazırlanır.
Araç ve gereçlerin kiralanması
MADDE 10 – (1) Araç ve gereçlerin kiraya verilmesinde, teslim eden ile teslim alan arasında Şirket birimleri için tutanak, diğer talep sahipleri için ise kira sözleşmesi ve tutanak düzenlenir.
(2) Öngörülen kira bedeli tahsil edilmeden kiralanan araç-gereç teslim edilmez. Kesin kira bedeli iş bitiminde bu Yönetmelik esaslarına göre hesaplanarak tahsil edilir.
(3) Bahse konu tutanak ve sözleşmede, araç ve gereçlerin varsa rayiç, yoksa Şirketçe saptanacak bedelleri, demirbaş numarası, markası, modeli, cinsi, plaka numarası, teslim tarihi, varsa çalışma saati veya kilometresi, dış görünüşü, çalışma durumu, yakıt miktarı, lastikler, akü, takım ve benzeri belirtilir. Araç ve gereçlerin teslim edilme ve teslim alınma yeri, sözleşmede belirtilir. Araç ve gereçlerin teslim alınan yerden nakli ve teslim edilecek yere getirilme masrafları ile yakıt giderleri talep sahibine aittir.
(4) Araç, gereç, transformatör veya benzeri bir teçhizatın nakliyesinde veya işletilmesi sırasında meydana gelen herhangi bir hasar veya arıza durumunda, talep sahibi tarafından hiçbir teknik müdahale yapılamaz ve derhal Şirketin ilgili birimi haberdar edilir.
(5) Personelsiz olarak kiraya verilen transformatör veya benzer teçhizatın bedelinin 1.25 katı nakit veya her an nakde çevrilebilecek teminat mektubu karşılığı, kiracı tarafından yatırılır.
(6) Şirket kiraya verdiği araç ve gereçleri her zaman kontrol etme yetkisine sahiptir. Kiraya verilen araç ve gereçler sözleşme esaslarına göre çalıştırılmıyor ise kiracı ikaz olunur. İkazlar yerine getirilmediği takdirde kira sözleşmesi feshedilerek araç ve gereçler, Şirket tarafından geri alınır. Yatırılmış olan kira bedeli geri ödenmez, irad kaydedilir. Kiraya verilen araç ve gerecin geri alınması esnasında ortaya çıkan her türlü masraf kiracı tarafından karşılanır.
Kira bedellerinin hesaplanması
MADDE 11 – (1) Kira süresi, araç-gerecin ait olduğu iş yerinden alındığı saatten başlamak üzere işin bitiminde yine ait olduğu iş yerine getirildiği ana kadar geçen sürenin gün ve saat hesabıyla toplamıdır.
(2) Tahsis bedeli, araç-gerecin ait olduğu iş yerinden alındığı günden başlamak üzere işin bitiminde yine ait olduğu iş yerine getirildiği ana kadar geçen süredeki gün sayısının tahsis birim fiyatı ile çarpımından hâsıl olan bedeldir.
(3) Çalışma bedeli, araç-gerecin kira süresi içerisindeki fiili çalışma saatinin çalışma birim fiyatı ile çarpımından hâsıl olan bedeldir.
(4) Kiraya verilen araç ve gereçlerin kira bedeli, tahsis bedeli ve çalışma bedelinin toplamıdır.
(5) Transformatör ve benzeri teçhizatın kira bedeli, günlük kira fiyatı ile kira süresi çarpımından hâsıl olan bedeldir.
Kiraya verilen araç-gerecin kontrolü
MADDE 12 – (1) Kiraya verilen araçlar operatörü veya sürücüsü ile birlikte kiralanır. Gereçlerin kullanıcısı ile verilip verilmemesi Şirketçe belirlenir. Kiralanmış bulunan araç ve gereçlerin Şirket usul ve kurallarına uygun olarak her türlü bakım ve onarımının gereğince yapılıp yapılmadığından sorumlu olan kişi, araç-gereç kontrolüne yetkili olan kullanıcısıdır. Kullanıcı gerekli gördüğünde üst makama haber vermek suretiyle, aracı veya gereci çalıştırmaktan alıkoyabilir.
(2) Şirket gerek görmesi halinde, kiraya verilen araç-gereç için kullanıcıları dışında bir nezaretçi de bulundurabilir.
(3) Kiraya verilen araç-gereçler ile birlikte bulunan Şirket personelinin ulaşım, konaklama, iaşe giderleri ile harcırahları talep sahibine aittir. Bu giderler kira bedeline dâhil değildir. Araç-gereçlerin her türlü işletim gideri ile kullanıcısı tarafından yapılacak her türlü hasar ve kazanın sorumluluğu da kiracıya aittir.
Zarar ve yıpranma
MADDE 13 – (1) Kiracıya teslim edilen araç ve gereçlerin normal işletmeden doğacak yıpranma veya aşınması sebebiyle gereken tamirat giderleri Şirkete aittir. Araç ve gereçlerin uygun olmayan şartlarda işletilmesi ve her türlü kaza, yangın, infilak, sel ve benzeri nedenlerden doğacak bütün zarar, hasar ve kayıpların giderilmesi için yapılacak tamir ve bakım masrafları ile yedek parça bedelleri, üçüncü kişilere verilebilecek her türlü zarar ile iş kazalarından doğacak tüm sorumluluklar kiracıya aittir. Kiracı söz konusu zarar, hasar ve kayıpları yerine getiremez ise araç ve gereç Şirketçe tamir ettirilir. Bu amaçla Şirket tarafından yapılacak masrafların tamamı kiracıdan tahsil edilir.
(2) Kiraya verilen transformatör ve benzeri teçhizat için ise, herhangi bir nedenle meydana gelecek hasar ve arızanın giderilmesi için yapılacak masraflar ile genel giderler kiracıya aittir. Ancak arızanın tamiri mümkün değilse alınan teminat Şirkete gelir kaydedilerek transformatör veya benzeri teçhizat kiracıya bırakılır.
Kiraya verilme süresi
MADDE 14 – (1) Transformatör ve benzeri teçhizat, altı aydan az süreyle kiraya verilemez. Bu sürelerden daha az sürelerde kiralanması halinde, altı aylık kira bedeli peşin olarak tahsil edilir. Altı aydan uzun süreyle kiralanmalarda, kira bedeli yine altışar aylık süreler için peşin olarak tahsil edilir. Ancak ilk altı ay hariç müteakip altı ayı geçen süreler içinde vaki olacak erken iadelerde, kira bedeli farkı aylık olarak hesaplanıp kiracıya iade edilir.
(2) İhtiyaç duyulduğu takdirde kiraya verilen transformatör ve benzeri teçhizat iki ay önceden haber verilmek suretiyle Şirketçe geri istenebilir. Bu takdirde kullanılmayan kira süreleri için alınmış olan bedel geri verilir.
Araç ve gerecin teslim alınması
MADDE 15 – (1) Kiraya verilen araç ve gereçler kira sözleşmesinde yazılı yer ve saatte Şirketçe teslim alınmakla sözleşme son bulur. Şirket, acil ihtiyaç sebebiyle araç ve gereçleri sözleşme bitim süresinden önce geri alabilir. Bu takdirde kira sözleşmesi geri alınma yer ve saatinde son bulur. Kiracı, geri alma nedeniyle zarar talebinde bulunamaz.
Sigorta
MADDE 16 – (1) Şirketin iş yeri sınırları dışında hizmet satışını veya kiraya vermeyi gerçekleştirmesi halinde; talep sahibi her türlü riske karşı sigortaları yaptırmakla yükümlüdür. Ancak zorunlu hallerde talep sahibinden bedelleri alınmak kaydı ile sigortaları Şirket yaptırır.
(2) Personeli ile kiralanan araç veya gerecin lehtarı Şirket olmak üzere, rayiç bedeli üzerinden sigortalanması kiracıya aittir.
Tip sözleşmeler
MADDE 17 – (1) Şirket, bu Yönetmelik ile ilgili mal ve hizmet satışı ile araç-gereç kiralanması tip sözleşmeleri hazırlayabilir.
Sorumluluk
MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik kapsamına giren işlerle ilgili her seviyedeki uygulayıcı ve yönetici, bu Yönetmelik esaslarının uygulanmasından sorumludur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
MADDE 19 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 20 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürü yürütür.