19 Nisan 2025 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 32875
YÖNETMELİK
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden:
HAVA TRAFİK EMNİYETİ ELEKTRONİK PERSONELİ LİSANS
VE YETKİLENDİRME YÖNETMELİĞİ (SHY-ATSEP)
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Türkiye hava sahasında ve havaalanlarında hava trafik emniyeti elektronik hizmetlerinin planlanması, projelendirilmesi, yönetilmesi, idamesi ve bakımını sağlamakla yükümlü emniyetle ilgili operasyonel görevleri yürüten hava trafik emniyeti elektronik personeli ile hava trafik emniyeti elektronik personeli lisansı alacak kişilerin sahip olması gereken sağlık, eğitim ve uzmanlık şartlarının belirlenmesi, sertifika, lisans ve derecelerinin verilmesi, muhafaza edilmesi, yenilenmesi, süreli olarak askıya alınması veya iptal edilmesi ile yapılacak sınav ve yetkilendirilecek kuruluşlara ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü, hava trafik emniyeti elektronik personeli için gerekli lisans, derece veya sertifika almış, alacak, temdit edecek veya yenileyecek kişileri ve bunlara eğitim veren veya bünyelerinde bulunduran kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişileri kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun 41 inci ve 46 ncı maddeleri, 5/6/1945 tarihli ve 4749 sayılı Şikago'da 7 Aralık 1944 tarihinde Akit ve İmza Edilmiş Olan Milletlerarası Sivil Havacılık Anlaşması ile Sivil Havacılık Geçici Sözleşmesi ve Bunların Eklerinin Onanması Hakkında Kanun ile yürürlüğe girmiş olan Şikago Sözleşmesinin Ek-10’u ve 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 437 ve 441 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Asistan ATSEP: Temel eğitim programını tamamlamasını müteakiben yardımcı olarak CNS hizmetlerinde yer alan personeli,
b) Asistan ATSEP Sertifikası: Temel eğitim programını başarı ile tamamlayan adaya Genel Müdürlük tarafından verilen sertifikayı,
c) ATSEP: Hava trafik emniyeti elektronik personelini,
ç) ATSEP Lisansı: Yeterlik ve işbaşı eğitimlerini başarıyla tamamlayan asistan ATSEP sertifikasına sahip elektronik personeline Genel Müdürlük tarafından verilen yetki belgesini,
d) ATSEP lisanslı personel: Hava trafik yönetimi dâhilinde bulunan haberleşme, seyrüsefer ve gözetim sistemlerinin çalıştırılması ve bakımından sorumlu olarak lisanslı ve bu lisansa işlenmiş derece alanlarının verdiği yetkiler kapsamında doğrudan hizmet veren personeli,
e) CNS: Haberleşme, seyrüsefer ve gözetimi,
f) Değerlendirme: ATSEP lisanslı personel ya da Asistan ATSEP sertifikalı personelin sahip olduğu teorik ve pratik nitelikleri ölçme yöntemini,
g) Derece alanı: Lisansa veya lisansa bağlı belgelere işlenen ve lisansa ait özel koşulları, ayrıcalıkları ve kısıtlamaları belirten yetkiyi,
ğ) ESARR: Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatı Emniyet Düzenleyici Gereksinimlerini,
h) EUROCONTROL: Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatını,
ı) Geçerlilik: Bir lisansın veya derecenin yürürlükte kalabilmesi için yerine getirilmesi gerekli şartları,
i) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü,
j) Gözetim sistemleri: Aşağıda açıklanan iki ana bölümden oluşan sistemleri;
1) Radar algılayıcıları: Hava seyrüseferinin kontrollü ve emniyetli olarak yapılmasını sağlamak amacıyla hava sahasının kontrolünün ve hava taşıtlarının ayrımının yapılmasını sağlayan uydu veya yer tabanlı sistemleri,
2) Radar bilgi işlem: Radar sistemleri ve cihazına ilişkin tüm yazılım ve elektronik donanım servislerini,
k) Haberleşme sistemleri: Aşağıda açıklanan iki ana bölümden oluşan sistemleri;
1) Ses haberleşmesi: Hava trafik yönetiminin emniyetli olarak yapılması amacıyla hava-yer ve yer-yer arasında kullanılan ses haberleşme sistemlerini,
2) Veri haberleşmesi: Hava trafik yönetimi kapsamında yer alan tüm veri haberleşme sistemlerini,
l) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı: Hizmet verdikleri havaalanı veya birim ile sınırlı olmak üzere, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca veya ilgili mevzuat uyarınca CNS hizmeti sağlama yetkisi verilmiş kurum ve kuruluşları,
m) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatını,
n) İşbaşı eğitimi: Bilgi sistemleri temelli simülatör cihazları ya da uygun uygulama ortamlarında Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilen işbaşı eğitmeni nezaretinde yürütülen eğitimi,
o) Mesleki yeterlik değerlendirmesi: Uçuş emniyeti açısından ciddi olarak tehlikeye sokan bir hava olayına veya kazaya yol açan veya çalıştığı ünite için gerekli bilgi ve tecrübeden yoksun olduğu tespit edilen ATSEP lisanslı personelin mesleki yeterliliğine yönelik eksikliğin giderilmesi amacıyla hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı tarafından yapılan değerlendirmeyi,
ö) Seyrüsefer sistemleri: Hava araçlarına yön, pozisyon ve mesafe bilgisi veren, aynı zamanda hava araçlarının havaalanlarına emniyetli bir şekilde alçalma ve iniş yapmalarını sağlayan sistemleri,
p) Temel eğitim: CNS hizmetleri alanında takip edilecek disipline uygun temel bilgi ve becerilerin verildiği eğitimi,
r) Yenileme eğitimi: Genel Müdürlük tarafından onaylanan ilgili eğitim programına bağlı kalınmak suretiyle ATSEP lisanslı personelin mevcut bilgi ve becerilerinin gözden geçirilmesi, pekiştirilmesi, arttırılması ile mesleki yeterlik ve deneyiminin korunması amacıyla verilen eğitimi,
s) Yeterlik eğitimi: Alınacak dereceye bağlı olarak haberleşme, seyrüsefer veya gözetim alanlarında gerekli bilgi ve becerilerin kazanılması amacıyla verilen eğitimi,
ş) Yeterlik konusunda kuşku: Uçuş emniyetini ciddi olarak tehlikeye sokacak duruma yol açan veya çalıştığı ünite için gerekli bilgi ve tecrübeden yoksun olduğu tespit edilen ATSEP lisanslı personelin durumunu belirten terimi,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte belirtilmeyen tanımlar ve kısaltmalar için, 2920 sayılı Kanun, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, ICAO ve EUROCONTROL tarafından yayımlanan konuyla ilişkili dokümanlar ile Genel Müdürlük tarafından yayımlanan diğer sivil havacılık mevzuatında belirtilen tanımlar esas alınır.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Müdürlüğün Görev ve Sorumlulukları
Denetim
MADDE 5- (1) Genel Müdürlük; ATSEP lisanslı personelin eğitim, sertifikalandırma, lisans, sınav, derecelendirme, ingilizce dil yeterliliği, sağlık işlemleri ve bu işlemlere ait kayıtların muhafazası faaliyetlerinin bu Yönetmelikte yer alan düzenlemelere uygunluğuna ilişkin gerekli denetimleri yapar veya yaptırır.
(2) ATSEP lisanslı personelin yeterliklerinin değerlendirilmesi ile ilgili kayıtlar hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluşlar tarafından Genel Müdürlüğe gönderilir.
(3) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından bu Yönetmelikte bahsi geçen personelin mesleki düzey ve yeterliliklerinin devamlılığına ilişkin tutulan kayıtların denetimi Genel Müdürlük tarafından yapılır. Bu denetimlerde Genel Müdürlük tarafından talep edilen her türlü bilgi ve belgenin ibrazı zorunludur.
Sertifikaların verilmesi
MADDE 6- (1) Asistan ATSEP sertifikası, bu Yönetmelikte öngörülen şartları sağladığını belgelendiren ve temel eğitim programına alınan adaya doğrudan, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcıda görev alan personele ilgili hizmet sağlayıcı tarafından Genel Müdürlüğe yapılan başvuru üzerine Genel Müdürlük tarafından verilir.
Lisansların verilmesi
MADDE 7- (1) Genel Müdürlük, ATSEP lisansı sahibi olmak isteyen aday için bu Yönetmelikte öngörülen şartların sağlanmış olması ve Genel Müdürlük tarafından yapılacak sınavda başarılı olunması durumunda doğrudan veya hava seyrüsefer hizmet sağlayıcıda görev alan personel için ilgili hizmet sağlayıcı tarafından Genel Müdürlüğe yapılan başvuru üzerine ATSEP lisansını düzenler.
Alkol ve psikoaktif madde kullanımı
MADDE 8- (1) Genel Müdürlük, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluşta görev yapan tüm ATSEP lisanslı personelin, alkol ve psikoaktif madde kullanımının takibinin yapılıp yapılmadığını denetler.
(2) Birinci fıkra kapsamında yasaklı veya takibi yapılması gereken psikoaktif madde veya ilaçlar Genel Müdürlükçe belirlenir ve Genel Müdürlüğün internet sitesinde yayımlanır.
Komisyon kurulması
MADDE 9- (1) Genel Müdürlük, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluşlardan sınava itiraz, görevden el çektirme ve mesleki yeterliliğin değerlendirilmesi konularında oluşturulacak komisyonlara üye temin edebilir.
(2) Komisyonda görev almak üzere Genel Müdürlük; daire başkanı veya ATSEP lisansına sahip olan en fazla üç üyeyi, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluşlar ise ATSEP lisansına sahip olan en fazla üç üyeyi belirler.
(3) Komisyon, Genel Müdürlük temsilcisinin Başkanlığında en az üç üyeden oluşur ve kararları oyçokluğu ile alır.
(4) Komisyon üye tamsayısı ile toplanır. Komisyonda oylama ile karar alınması gereken hallerde çekimser oy kullanılamaz. Oyların eşit olması durumunda başkanın oy verdiği taraf çoğunluk sayılır.
(5) Komisyonun görev ve sorumlukları ile çalışma usul ve esasları Genel Müdürlük tarafından düzenlenir.
(6) Komisyon kararları, Genel Müdürlük tarafından süresiz olarak muhafaza edilir.
Görevden el çektirme
MADDE 10- (1) Genel Müdürlük, hava trafik emniyeti elektronik hizmetine yönelik görev yürüten ATSEP lisanslı personelin;
a) Zihinsel, ruhsal ve fiziki yeterliliklerinde azalma olması,
b) Görevini emniyetli ve tam olarak yapmasını engelleyici alkol ve psikoaktif madde kullanımının belgelenmesi,
c) Mesleki yetersizliğinin tespit edilmesi,
ç) Uçuş emniyetini zafiyete düşürücü şekilde çalışma ortamını bozacak ve iş akışını engelleyecek fiillerde bulunması,
d) Çok ciddi hava olayına veya kazaya sebebiyet vermesi,
durumlarında kişinin hizmete devam ettirilmemesi yönünde tedbirlerin hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluşu tarafından alınıp alınmadığını denetler.
(2) Birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde sayılan durumlarda personelin sağlık durumu gösterir belgeler dikkate alınmak suretiyle Genel Müdürlükçe oluşturulacak komisyon marifetiyle ilgili personelin lisansı altı ay süreyle askıya alınır. İlgili personelin görevini yapmasının yeniden mümkün olmayacağının tespiti halinde ise lisans iptal edilir.
(3) Birinci fıkranın (c) ve (d) bentlerinde sayılan durumlarda ilgili personelin lisansı Genel Müdürlük tarafından altı ay süreyle askıya alınır, tekrarı halinde ise lisans iptal edilir. Ancak kazanın boyutu ve sonuçları dikkate alınmak suretiyle Genel Müdürlükçe oluşturulacak komisyon marifetiyle lisans iptal edilebilir.
(4) Birinci fıkranın (ç) bendinde sayılan durumda Genel Müdürlükçe oluşturulacak komisyon marifetiyle ilgili personelin lisansı bir ilâ altı ay süreyle askıya alınır. Söz konusu fiilin tekrar etmesi halinde hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından Genel Müdürlüğe bildirimde bulunulmasının ardından Genel Müdürlükçe oluşturulacak komisyon marifetiyle lisans iptal edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Hava Seyrüsefer Hizmet Sağlayıcı Kuruluşların Görev ve Sorumlulukları
İnsan kaynakları planlaması ve derece şartı
MADDE 11- (1) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından Türk hava sahası dâhilinde sunulan hava trafik emniyeti ile ilgili her türlü haberleşme, seyrüsefer, gözetim hizmetlerindeki planlama, projelendirme, yönetme, idame faaliyetleri ile periyodik bakım ve onarım uygulamaları işin niteliğine uygun derece alanına sahip ATSEP lisanslı personel tarafından yürütülür.
(2) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş; elektronik hizmetlerinde görevli ATSEP lisanslı personelin derece, görev, yetki ve sorumluluklarının belirlenmesi ve uygulanmasından sorumludur.
(3) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş, ATSEP olarak istihdam edilecek personele ilişkin azami yaş şartı belirleyebilir.
Alkol ve psikoaktif madde kullanımının takibi
MADDE 12- (1) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş, tüm ATSEP lisanslı personelin alkol ve psikoaktif madde kullanımının takibini Genel Müdürlük tarafından belirlenen usullere uygun olarak yapar.
Hizmet gereklilikleri
MADDE 13- (1) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş, hava trafik emniyeti elektronik hizmetine yönelik görev yürüten ATSEP lisanslı personelin mesleki yeterliklerinin, teorik ve uygulamalı değerlendirmelerle, devamlı olarak muhafaza edilmesinden sorumludur.
(2) İlk defa derece alacak asistan ATSEP sertifikalı personelin derece alacağı lisans alanında yeterlik eğitimine alınması aşamasında, temel eğitim programını son altı ay içerisinde tamamlamış olması şartı aranır.
(3) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş, emniyet yönetim sisteminin kurulması, gerekli görevlendirmelerin yapılarak Genel Müdürlüğe bildirilmesi ve oluşturulan süreçlerin uygulanmasından sorumludur.
Mesleki yeterlilik ve deneyimlerin korunması
MADDE 14- (1) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş, hava trafik emniyeti elektronik hizmetine yönelik görev yürüten ATSEP lisanslı personelin mesleki yeterliliklerinin ve deneyimlerinin muhafazası için;
a) İlgili personelin sahip olduğu derece alanlarına ait ünitelerde, mesleki yeterliliklerinin korunmasını sağlayacak operasyonel çalışma süreçlerini takip etmekten ve istatistiksel analizler yapmaktan,
b) Yeterlilik düzeylerinin muhafaza edildiğini belgelemek amacıyla, teorik ve uygulamalı olarak değerlendirmeye tabi tutulmalarını sağlamaktan,
c) Kesintisiz iki yüz takvim günü aktif çalışmadan uzak kalan ATSEP lisanslı personelin mesleki yeterliliklerinin tekrar kazanılması amacıyla ilgili personeli sahip olduğu lisans dereceleri ile ilgili yenileme eğitimlerine tabi tutmaktan,
sorumludur.
(2) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş, ATSEP lisanslı personelin mesleki yeterliliklerinin ve deneyimlerinin değerlendirilmesi ve muhafaza edilmesi için sistematik bir yöntem geliştirmekten sorumludur.
(3) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş, belirlediği yönteme göre ATSEP lisanslı personelin mesleki yeterliliği açısından şüphe oluşması durumunda uygulanacak usuller konusunda ilgili personeli bilgilendirir. Söz konusu şüphenin devam etmesi durumunda ise Genel Müdürlüğe bildirimde bulunur.
(4) Genel Müdürlük, ATSEP lisanslı personelin mesleki yeterliliği konusunda hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluştan alınan bildirimi, 9 uncu madde uyarınca kurulacak olan Komisyon aracılığıyla 25 inci maddenin üçüncü fıkrası kapsamında değerlendirir.
Görevden el çektirme
MADDE 15- (1) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş, aşağıdaki durumlarda hava trafik emniyeti elektronik hizmetine yönelik görev yürüten ATSEP lisanslı personelin hizmete devamına izin vermez ve konuya ilişkin olarak Genel Müdürlüğe gerekli bildirimi en geç on takvim günü içerisinde yapar:
a) 21 inci maddede belirtilen sağlık şartlarına göre; zihinsel, ruhsal ve fiziki yeterliklerinde azalma tespit edilmesi.
b) Görevini emniyetli ve tam olarak yapmasını engelleyici alkol ve psikoaktif madde kullanımının belgelenmesi.
c) Mesleki yetersizliğinin tespit edilmesi, çok ciddi emniyet olayına veya kazaya sebebiyet vermesi.
ç) Uçuş emniyetini zafiyete düşürücü şekilde çalışma ortamını bozacak ve iş akışını engelleyecek davranışlarda bulunması.
d) ATSEP lisansında bir derecesi bulunan personelin üç kez derece yenileme sınavında başarısız olması.
(2) Birinci fıkra kapsamında; hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş, gerekli kanıtlayıcı belgeler ile Genel Müdürlüğe başvurarak, kişinin haiz olduğu ATSEP lisansının değerlendirilmesini talep eder. Genel Müdürlük kararını bildirene kadar söz konusu personelin ATSEP lisanslı olarak hizmet vermesine müsaade edilmez.
(3) Birinci fıkrada belirtilen hususlar uyarınca yaptırıma muhatap olmuş kişinin birinci fıkrada sayılan durumların tekrarının tespit edilmesi halinde, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı tarafından oluşturulan komisyon marifetiyle yapılan inceleme sonucu ve gerekli belgeler ile Genel Müdürlüğe başvurularak sahip olduğu ATSEP lisansının iptal edilmesi talep edilir.
(4) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş, birinci fıkrada belirtilen hususlar kapsamında tespitlerde bulunmak üzere sistematik yöntemleri geliştirmekten sorumludur.
(5) Genel Müdürlük tarafından alınan karar doğrultusunda bu maddede yer alan gerekçelerle lisansı iptal edilen personel yeniden ATSEP lisanslandırma sürecine dâhil edilemez.
Lisans derecelerinin geçerlilik şartı
MADDE 16- (1) ATSEP lisanslı personelin sahip olduğu lisans derecelerinin geçerlilik süresi sağlık durum onayını gösterir belgelerin geçerlilik süresi de dikkate alınarak azami beş yıldır.
(2) ATSEP lisanslı personelin derece yenileme işlemi Genel Müdürlük tarafından yapılacak ATSEP lisansı derece sınavında başarılı olunması şartı ile yapılır. ATSEP lisansı derece sınavında başarısız olunması durumunda söz konusu derece, sona erme tarihinde askıya alınır ve bu süre zarfında personelin operasyonel olarak hizmet vermesine müsaade edilmez.
(3) ATSEP lisanslı personel için ikinci fıkrada belirtilen başarılı olma durumu, Genel Müdürlük tarafından belirlenen sınav süreçleri sonucunda Genel Müdürlükçe belirlenen yeterli puanın alınması şartına bağlıdır. Her aday en çok üç kez sınava girme hakkına sahiptir ve girmiş olduğu üç sınav sonunda başarısız olan adayın lisansı Genel Müdürlük tarafından iptal edilir.
(4) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından, eğitim ve hava trafik emniyeti elektronik hizmetleriyle ilgili diğer geçici görevlendirmeler dışında, kesintisiz iki yüz takvim gününden fazla aktif görevinden uzak kalan ATSEP lisanslı personel sahip olduğu lisans derece alanı ile ilgili yenileme eğitimine tabi tutulur. Bu süreçte operasyonel olarak hizmet verilmesine müsaade edilmez.
(5) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluşun haberleşme, seyrüsefer, gözetim hizmetleri ile ilgili operasyonel olmayan idari birimlerinde yönetici olarak görev alan ATSEP lisansına sahip personeli ve ATSEP lisansına sahip Genel Müdürlük personeli yapılacak ATSEP lisans derece yenileme sınavlarından muaf olup ilgili personelin sahip olduğu dereceler, sağlık durumu onayını gösterir belge aranmaksızın, görev süresi boyunca geçerli olur.
(6) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş, beşinci fıkra kapsamında haberleşme, seyrüsefer, gözetim hizmetleri ile ilgili operasyonel olmayan idari birimlerinde yönetici olarak görev alan personeline ilişkin güncel bilgileri düzenli olarak Genel Müdürlüğe iletir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ATSEP Lisanslı Personelin Sorumlulukları
İdari sorumluluklar
MADDE 17- (1) ATSEP lisanslı personel;
a) Genel Müdürlük tarafından verilen yetki çerçevesinde geçerliliği devam eden bir ATSEP lisansına ve 21 inci maddede belirtilen sağlık şartlarına uygun, geçerli bir sağlık durumu onayını gösterir belgeye sahip olmaktan,
b) Lisansında işlenmiş derece alanlarının verdiği yetkilere uygun hizmetleri verecek yeterlilikte olmaktan,
c) Mesleki yeterliliği konusunda şüphe oluşması durumunda, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından kendisine bildirilen talimatlara uymaktan,
ç) Hava trafik emniyeti elektronik hizmeti vermesine engel olabilecek her türlü sağlık yetersizliği durumunu birim yönetimine bildirmekten,
d) Alkol ve psikoaktif maddelerin etkisinde ise veya herhangi bir ilaç alıyorsa ve bu ilaçların hizmeti üzerinde olumsuz etkisi olması durumunu birim yönetimine bildirmekten,
e) Hava trafik hizmetleri teknik altyapısına ilişkin her türlü teknik aksaklık ve olayları yürürlükteki ilgili mevzuat çerçevesinde rapor etmekten,
sorumludur.
Operasyonel sorumluluklar
MADDE 18- (1) ATSEP lisanslı personel görev aldığı haberleşme seyrüsefer gözetim hizmetleri kapsamındaki sistem ve cihazlara ilişkin olarak;
a) Yaşanan emniyet zafiyetleri ve meydana gelen teknik aksaklıkları ilgili hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı tarafından oluşturacak rapor formatı kullanılması suretiyle ilgili üst birimlere bildirmekten,
b) Üreticilerin yayımlamış olduğu operasyonel teknik el kitapları, uluslararası nitelikteki dokümanlar ile güncel yayınları takip ederek uygulanmasını sağlamaktan, yapılan periyodik bakımların bu yayınlarda belirtilen usul ve esaslara uygun olarak yürütülmesini sağlamaktan,
c) ICAO Şikago Sözleşmesinin Ek-10’u ve EUROCONTROL tarafından yayımlanan ESARR’lar kapsamında Genel Müdürlük tarafından ulusal mevzuata kazandırılmak suretiyle yürürlüğe konulan düzenlemeleri takip etmekten, gerekli planlama ve uygulamaları yaparak koordinasyon çalışmalarına destek vermekten,
sorumludur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Başvuru, Aranılan Nitelikler, Sağlık, İngilizce Dil Yeterliliği
Şartları ve Lisans Dereceleri
ATSEP adaylarının sahip olması gereken nitelikler
MADDE 19- (1) ATSEP temel eğitim programına başlayacak adayların aşağıdaki niteliklere sahip olması zorunludur:
a) T.C. vatandaşı olmak.
b) İkinci fıkrada yer alan mezuniyet şartlarını sağlamak.
c) Sağlık durumunu gösterir belge almak.
ç) Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, yağma, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama, kaçakçılık veya vergi suçlarından hükümlü olmamak.
(2) Adayların mezun olması gereken bölümler şunlardır:
a) Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının; elektrik-elektronik, elektrik-elektronik teknolojisi, elektronik, endüstriyel elektronik, telekomünikasyon, uçak elektroniği ile uçak bakımı ve elektroniği bölümlerinin herhangi birinden.
b) Yurt içindeki yükseköğretim kurumları ile Yükseköğretim Kurulu tarafından denkliği kabul edilen yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarının; elektrik-elektronik, elektronik, elektronik haberleşme, elektronik haberleşme teknolojisi, elektronik teknolojisi, endüstriyel elektronik, haberleşme, haberleşme teknolojisi, muhabere ve elektronik bilgi sistemleri, telekomünikasyon ve uçak teknolojisi bölümlerinin herhangi birisinden ön lisans düzeyinden.
c) En az dört yıllık eğitim veren yükseköğretim kurumlarının veya bunlara denkliği kabul edilen yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarının bilgisayar, bilişim sistemleri, elektronik, elektrik-elektronik, elektronik ve haberleşme, havacılık, uçak/uzay, kontrol, yazılım, sistem ve telekomünikasyon mühendislikleri ile uçak/havacılık elektrik-elektroniği bölümlerinden lisans düzeyinden.
ATSEP lisansı başvuru şartları
MADDE 20- (1) Genel Müdürlük tarafından, ATSEP lisansı verilmeden önce başvuru sahibinde aranan şartlar şunlardır:
a) ATSEP lisans sınavında başarılı olmak.
b) 21 inci maddede belirtilen sağlık şartlarına sahip olduğuna dair geçerli sağlık durumu onayını gösterir belgeye sahip olmak.
c) Asistan ATSEP sertifikasına sahip olmak.
ç) İşbaşı eğitimi ve yapılacak yeterlik değerlendirmelerini başarı ile tamamlamış olmak.
d) 22 nci maddede belirtilen ingilizce dil yeterliliği şartını sağlamak.
Sağlık şartı
MADDE 21- (1) Bu Yönetmelik kapsamında ATSEP lisansı almak için başvuran adayın, Genel Müdürlük tarafından belirlenen kriterlere uygun olarak temin edilen sağlık durumunu gösterir belgeye sahip olması gerekir.
(2) Sağlık raporları ile ilgili itiraz veya çekince ortaya çıkması halinde, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş veya rapor sahibi kişi tarafından, sağlık raporunun gözden geçirilmesi veya yenilenmesi için yapılan başvurular, Genel Müdürlük tarafından sonuçlandırılır.
İngilizce dil yeterliliği şartı
MADDE 22- (1) ATSEP lisansı alabilmek için mesleğin gereklerini yerine getirecek düzeydeki İngilizce dil yeterliliği Genel Müdürlük tarafından belirlenir.
(2) İngilizce dil yeterlilik şartının sağlanmasına ilişkin olarak birinci fıkrada belirtilen gereklilikler karşılanarak alınan yabancı dil yeterlilik şartı için herhangi bir geçerlilik süresi sınırı uygulanmaz.
ATSEP lisans dereceleri
MADDE 23- (1) Haberleşme cihaz/sistem derecesi; hava trafik emniyetiyle bağlantılı haberleşme sistemleri üzerindeki donanım ve/veya yazılım konularında önleyici, uyumlaştırıcı ve düzeltici bakım performansıyla ilgili sahip olunması gereken bilgi, beceri ve operasyonel yeterlik konusunda verilen derecedir. Bu dereceye başvuru için ilgili ünitede veya simülatörde yüz elli saat süreli işbaşı eğitiminin tamamlanması gerekir.
(2) Seyrüsefer cihaz/sistem derecesi; hava trafik emniyetiyle bağlantılı seyrüsefer sistemleri üzerindeki donanım ve/veya yazılım konularında önleyici, uyumlaştırıcı ve düzeltici bakım performansıyla ilgili sahip olunması gereken bilgi, beceri ve operasyonel yeterlik konusunda verilen derecedir. Bu dereceye başvuru için ilgili ünitede veya simülatörde yüz elli saat süreli işbaşı eğitiminin tamamlanması gerekir.
(3) Gözetim cihaz/sistem derecesi; hava trafik emniyetiyle bağlantılı yer ve uydu tabanlı gözetim sistemleri ile radar bilgi işlem sistemleri üzerindeki donanım ve/veya yazılım konularında önleyici, uyumlaştırıcı ve düzeltici bakım performansıyla ilgili sahip olunması gereken bilgi, beceri ve operasyonel yeterlik konusunda verilen derecedir. Bu dereceye başvuru için ilgili ünitede veya simülatörde yüz elli saat süreli işbaşı eğitiminin tamamlanması gerekir.
İlk defa derece alınması hali ve lisans ünvanı
MADDE 24- (1) Derece alacağı alan veya alanlarda yapacağı yüz ellişer saat süreli işbaşı eğitimini tamamlayan asistan ATSEP, ATSEP lisans sınavı sonunda kazandığı ilk derece ya da dereceleri ATSEP lisansı ile birlikte alır.
(2) Genel Müdürlük tarafından verilecek ATSEP lisansı kişinin kendisi veya hava seyrüsefer hizmet sağlayıcıda görev alan personel için ilgili hizmet sağlayıcı tarafından yapılacak başvuru sonucunda düzenlenir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
İdari tedbirler
MADDE 25- (1) Bu Yönetmelikte belirtilen kurallara uymayan veya sorumluluklarını yerine getirmeyen hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluşlara, bu Yönetmelik kapsamında yetkilendirilen kuruluşlara ve ilgili personele 2920 sayılı Kanunda yer alan idari tedbirler uygulanır. Ayrıca, ilgili personelin ATSEP lisansı altı ay süre ile askıya alınır ve bu durumun tekrarı halinde lisans iptal edilir.
(2) Alınan eğitimler ve verilen sertifikaların değerlendirilmesi sonucunda, ilgili sertifika ve eğitim içeriklerinde eğitim müfredatına uyulmadığı ya da yetkisiz kişilerce eğitim verildiği tespit edildiği takdirde, Genel Müdürlük yapılan uygulama ve personel hakkında inceleme başlatma ve yapılan işlemlerin geçerliliğini iptal etme yetkisine sahiptir.
(3) Genel Müdürlük; hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluşların hava trafik emniyeti elektronik hizmetlerinde çalışacak ATSEP lisanslı personelin 21 inci maddede belirtilen sağlık şartlarına göre; zihinsel, ruhsal ve fiziki yeterliklerinde azalma olması veya görevini emniyetli ve tam olarak yapmasını engelleyici alkol ve psikoaktif madde kullanım alışkanlığının tespit edilmesi, mesleki yetersizliğinin tespit edilmesi veya uçuş emniyetini ciddi olarak tehlikeye sokacak bir sistem ya da cihaz arızasına yol açması durumunda, kişinin hizmete devam etmemesi yönünde tedbir alınmasını sağlar ve kusurunun tespiti halinde kişinin ATSEP lisansını altı ay süreyle askıya alır ve bu durumun tekrarı halinde lisansı iptal eder.
(4) Genel Müdürlük 10 uncu maddenin ikinci fıkrası kapsamında yapacağı değerlendirme neticesinde ilgili personelin lisansını altı ay süreyle askıya alabilir veya iptal edebilir.
(5) Kesintisiz iki yüz takvim günü aktif çalışmadan uzak kalan ATSEP lisanslı personelin lisansı Genel Müdürlük tarafından askıya alınır.
(6) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından 17 nci maddede yer alan idari sorumlulukları ve 18 inci maddede yer alan operasyonel sorumlulukları yerine getirmediği tespit edilen ve ilgili belgelerle Genel Müdürlüğe bildirimde bulunulan ATSEP lisanslı personel hakkında Genel Müdürlük tarafından 9 uncu maddede yer alan komisyon aracılığıyla inceleme yapılarak ilgili personelin lisansı altı ay süreyle askıya alınabilir, gerektiğinde bu süre uzatılabilir veya lisans iptal edilebilir.
ESARR-5 Hava Trafik Yönetimi Hizmet Personeli düzenlemesi
MADDE 26- (1) Bu Yönetmelik, Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatı (EUROCONTROL) tarafından yayımlanan ESARR-5 Hava Trafik Yönetimi Hizmet Personeli düzenlemesi ve Avrupa Komisyonunun 1/3/2017 tarihli ve 2017/373 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğüne uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.
Teknik düzenlemeler
MADDE 27- (1) Bu Yönetmelikte bulunmayan veya istisnai durum arz eden teknik konular uluslararası standartlardaki gelişmeler dikkate alınarak Genel Müdürlük tarafından düzenlenir.
(2) Hava trafik emniyeti elektronik personelinin lisans ve derece sınavları/komisyonları, eğitim, sağlık, alkol ve psikoaktif madde kullanımı ve ingilizce dil yeterliliği ile ilgili taşıması gereken her türlü şart ve gereklilik Genel Müdürlük tarafından belirlenir.
Hüküm bulunmayan haller
MADDE 28- (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; 2920 sayılı Kanun, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve ilgili diğer mevzuat hükümleri ile ICAO ve EUROCONTROL tarafından yayımlanan dokümanlarda belirtilen hükümler uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 29- (1) 14/11/2013 tarihli ve 28821 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hava Trafik Emniyeti Elektronik Personeli Sınav, Sertifika, Lisans ve Yetkilendirme Yönetmeliği (SHY-ATSEP) yürürlükten kaldırılmıştır.
Kazanılmış haklar
GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce ATSEP lisansına sahip olan personelin kazanılmış hakları saklıdır.
Mevcut personelin durumu
GEÇİCİ MADDE 2- (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinde lisansı bulunan personelin derece yenileme işlemleri 16 ncı maddeye göre yapılır.
Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş gereklilikleri
GEÇİCİ MADDE 3- (1) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş, bu Yönetmelikte belirlenen prosedürleri bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içerisinde hazırlar.
Yürürlük
MADDE 30- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 31- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sivil Havacılık Genel Müdürü yürütür.