31 Ocak 2026 CUMARTESİ
31 Ocak 2026 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 33154
TEBLİĞ
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan:
BANKALARCA RİSK YÖNETİMİNE İLİŞKİN KAMUYA YAPILACAK
AÇIKLAMALAR HAKKINDA TEBLİĞDE DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ
MADDE 1- 23/10/2015 tarihli ve 29511 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Banka- larca Risk Yönetimine İlişkin Kamuya Yapılacak Açıklamalar Hakkında Tebliğin dokuzuncu bölümünün başlığı “Bankacılık Hesaplarından Kaynaklanan Faiz Oranı Riskine İlişkin Açıklamalar” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 2- Aynı Tebliğin 15 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Bankacılık hesaplarından kaynaklanan faiz oranı riskine ilişkin olarak kamuya açıklanacak hususlar
Madde 15- (1) BHFOR’a ilişkin risk yönetim hedefleri ve politikaları hakkında nitel ve nicel bilgilerin yer aldığı Tablo BHFORA yıl sonu için, faiz oranı şok senaryoları kapsamında hesaplanan ekonomik değer değişimi (EDD) risk tutarı ve net faiz geliri değişimi (NFGD) tutarına ilişkin nicel bilgilerin yer aldığı Şablon BHFOR1 cari ve önceki yıl sonuna ilişkin bilgileri içerecek şekilde aşağıdaki formatta açıklanır. EDD risk tutarı hesaplamasında 12/5/2025 tarihli ve 32898 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankacılık Hesaplarından Kaynaklanan Faiz Oranı Riskinin Standart Yaklaşımla Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik ve 2025/1 sayılı Bankacılık Hesaplarından Kaynaklanan Faiz Oranı Riskinin Standart Yaklaşımla Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Açıklamalar Genelgesinde belirtilen usul ve esaslar ile 17/4/2025 tarihli ve 11197 sayılı Kurul Kararı ile kabul edilen Bankacılık Hesaplarından Kaynaklanan Faiz Oranı Riskinin Yönetimine İlişkin Rehber; NFGD tutarı hesaplamasında Bankacılık Hesaplarından Kaynaklanan Faiz Oranı Riskinin Yönetimine İlişkin Rehber dikkate alınır. BHFOR’a ilişkin nicel bilgilerin yanı sıra piyasa ve kamuoyu tarafından bankanın ekonomik değerinin ve gelirinin faiz oranlarındaki değişikliklere olan duyarlılığının izlenmesini, bankanın içsel ölçüm sistemleri (İÖS) tarafından üretilen ölçümlerin temelini oluş- turan varsayımların anlaşılmasını ve bankanın BHFOR’a ilişkin risk yönetimi ve bu riske ilişkin hedefleri hakkında fikir sahibi olunmasını sağlayacak yeterli nitel bilgiler açıklanır. Bu kapsamda;
a) Tablo BHFORA: BHFOR’a ilişkin risk yönetim hedefleri ve politikaları hakkında nitel ve nicel bilgiler.
Amaç: BHFOR’a ilişkin risk yönetimi hedefleri ve politikaları hakkında açıklama yapılması.
Kapsamı: Bu tablo tüm bankalar için zorunludur.
İçerik: Nitel ve nicel bilgiler. Nicel bilgiler, yılın günlük veya aylık ortalamasına veya raporlama tarihi itibarıyla geçerli olan verilere dayanmaktadır.
Sıklık: 1 yıl.
Format: Esnek.
Nitel Bilgiler
a) Risk kontrolü ve ölçümü amacıyla bankanın BHFOR’u nasıl tanımladığına dair açıklama.
b) BHFOR yönetimi ve risk azaltım stratejileri hakkında açıklama. (Belirlenen limitlere kıyasen ekonomik değere ve net faiz gelirine ilişkin göstergelerin izlenmesi, riskten korunma stratejileri, stres testleri uygulamaları, çıktı analizleri, bağımsız denetimin rolü, aktif-pasif yönetimi komitesinin rolü, modellerin validasyonunun doğruluğuna ilişkin banka uygulamaları, değişen piyasa koşullarına karşı yapılan güncellemeler.)
c) BHFOR ölçümlerinin hesaplama sıklığına ve BHFOR’a olan duyarlılığı ölçmek için kullanılan ölçüm yöntemine ilişkin açıklama.
ç) EDD risk tutarı ile NFGD tutarını hesaplamada kullanılan faiz oranı şok ve stres senaryolarına ilişkin açıklama.
d) Bankanın kendi risk yönetimi çerçevesinde İÖS’te kullanılan önemli modelleme varsayımlarının, Şablon BHFOR1’de belirtilen modelleme varsayımlarından farklı olduğu durumlarda bu varsayımların neler olduğuna, etkilerine ve yapılma gerekçelerine ilişkin açıklama.
e) BHFOR’dan korunma çerçevesine ve ilgili muhasebe uygulamalarına ilişkin genel açıklama.
f) Şablon BHFOR1'de EDD risk tutarı ve NFGD tutarının hesaplanmasında kullanılan temel modelleme varsayımlarına ilişkin aşağıdakileri içeren genel düzeyde yapılacak açıklama:
1) EDD risk tutarı için, hesaplamada kullanılan nakit akışlarına ve iskonto oranına, faiz oranına ilişkin marjların dahil edilip edilmediği.
2) Bu tablonun ‘Nicel Bilgiler’ kısmının bir numaralı satırında yer alan vadesiz mevduatın ortalama yeniden fiyatlandırma süresinin nasıl belirlendiği (yeniden fiyatlandırma davranışının değerlendirilmesini etkileyen farklı ürün özellikleri dahil).
3) Kredilerin erken ödenme oranları ile vadeli mevduat hesaplarının erken kapanma oranlarının tahmininde kullanılan metodoloji ile diğer önemli varsayımlar.
4) Şablon BHFOR1'de açıklanan EDD risk tutarı ve NFGD tutarı üzerinde önemli etkisi olan diğer tüm varsayımlar (hariç tutulan davranışsal opsiyonaliteye sahip araçlar dahil) ve bunların neden önemli olduğuna dair açıklama.
5) Para birimleri arasındaki toplulaştırma metodolojileri ve farklı para birimleri arasındaki önemli faiz oranı korelasyonları.
g) (Zorunlu değil) Bankanın açıkladığı BHFOR ölçümlerinin öneminin ve duyarlılıklarının yorumlanmasına ve/veya bankanın kamuoyuna yaptığı önceki açıklamalardan sonra BHFOR ölçümlerinde gerçekleşen önemli değişikliklere ilişkin bilgiler.
Nicel Bilgiler
1) Vadesiz mevduat için belirlenen ortalama yeniden fiyatlandırma süresi.
2) Vadesiz mevduat için belirlenen en uzun yeniden fiyatlandırma süresi.
b) Şablon BHFOR1: BHFOR ölçümlerine ilişkin nicel bilgiler.
Amaç: Her bir faiz oranı şok senaryosu altında EDD risk tutarı ve NFGD tutarı hakkında bilgi sağlanması.
Kapsam: Bu şablon tüm bankalar için zorunludur.
İçerik: Nicel bilgiler.
Sıklık: 1 yıl.
Format: Sabit.
İlave Açıklamalar: Raporlanan değerlerin önemine ve önceki raporlama döneminden sonra gerçekleşen önemli değişikliklere ilişkin açıklamalar.
EDD
NFGD
Dönem
T
T-1
T
T-1
Paralel Yukarı
Paralel Aşağı
Artan Eğim
Azalan Eğim
Kısa Vadeli Yukarı
Kısa Vadeli Aşağı
Maksimum
Dönem
T
T-1
Ana Sermaye
Banka, Şablon BHFOR1’de belirtilen altı adet faiz oranı şok senaryosunun her birine ilişkin olarak cari dönem ve önceki dönem için aşağıdaki verileri Bankacılık Hesaplarından Kaynaklanan Faiz Oranı Riskinin Standart Yaklaşımla Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen para birimleri ve faizle ilişkilendirilen emtialar bazında TL karşılıklarına dönüştürerek açıklar:
a) Bankacılık Hesaplarından Kaynaklanan Faiz Oranı Riskinin Standart Yaklaşımla Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik uyarınca hesaplanan EDD risk tutarı.
b) Vadesi gelen veya yeniden fiyatlandırılan nakit akışlarının, tutar, yeniden fiyatlandırma süresi ve marj bileşenleri açısından aynı özelliklere sahip yeni nakit akışlarıyla değiştirildiği varsayımı ile oluşturulan bilanço üzerine anlık bir şok uygulayarak bankanın içsel olarak hesapladığı ileriye dönük 12 aylık bir dönem için öngörülen NFGD tutarı.
Bankaların kamuoyuna açıkladıkları BHFOR ölçümleri arasındaki karşılaştırılabilirliğin arttırılması amacıyla hesaplamalar aşağıdaki esaslara göre yapılmalıdır:
1) EDD risk tutarına ilişkin açıklamalar:
a) Hangi verim eğrilerinin kullanıldığı açıklanmalıdır.
b) EDD risk tutarı, mevcut bankacılık hesapları pozisyonlarının itfa edildiği ve yeni bir işlemle değiştirilmediği varsayımı ile hesaplanmalıdır.
2) NFGD tutarına ilişkin açıklamalar:
a) Bankacılık hesaplarındaki faiz oranına duyarlı tüm varlıklardan, yükümlülüklerden ve bilanço dışı kalemlerden beklenen tüm nakit akışları, faiz oranlarına ilişkin marjları da içerecek şekilde dahil edilir.
b) NFGD tutarı, vadesi gelen veya yeniden fiyatlandırılan nakit akışlarının tutar, yeniden fiyatlandırma süresi ve marj bileşenleri açısından aynı özelliklere sahip yeni nakit akışlarıyla değiştirildiği varsayılarak hesaplanır.
c) NFGD tutarı, 12 aylık dönemde faiz gelirindeki değişim olarak hesaplanır.
(2) Tablo BHFORA ve Şablon BHFOR1'deki zorunlu açıklamalara ek olarak, bu açıklamaların yorumlanmasına yardımcı olabilecek BHFOR’a ilişkin içsel ölçümler de kamuoyuna açıklanabilir.”
MADDE 3- Aynı Tebliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“Geçiş hükmü
GEÇİCİ MADDE 1- (1) 15 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan Tablo BHFORA’daki NFGD’ye ilişkin bilgilerin, (b) bendinde yer alan Şablon BHFOR1’deki NFGD’ye ilişkin cari dönem ve önceki dönem verilerinin ve EDD’ye ilişkin önceki dönem verilerinin kamuoyuna açıklanma yükümlülüğü 31/12/2026 tarihine kadar uygulanmaz.”
MADDE 4- Aynı Tebliğin EK-2’sinde yer alan “BHFOR: Bankacılık hesaplarındaki faiz oranı riski” ibaresi “BHFOR: Bankacılık hesaplarından kaynaklanan faiz oranı riski” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 5- Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 6- Bu Tebliğ hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.