Bankalarca Risk Yönetimine İlişkin Kamuya Yapılacak Açıklamalar Hakkında Tebliğ

(1) Bankalar, risk yönetimine ilişkin bilgilerini kolay ulaşılabilir ve ölçüm ve değerlendirme yapabilme imkanı tanıyacak şekilde finansal raporun bir unsuru olarak ayrı bir başlık altında kamuya açıklar.

(2) Bankalar internet sayfalarında bu Tebliğin yürürlük tarihi baz alınarak risk yönetimi açıklamalarına ilişkin en az 5 yıllık arşiv oluşturur.

(3) Risk yönetimi açıklamalarına ilişkin tablolar ve şablonlar bu Tebliğe ekli Ek-1’de yer alan çizelgede belirtilen formatlar ve raporlanma sıklığı esas alınarak kamuya açıklanır.

(4) Risk yönetimi açıklamaları finansal raporların tabi olduğu iç denetim ve iç kontrol sürecine tabi tutulur.

(5) Bankalar, risk yönetimi açıklamalarının tabi olduğu iç denetim ve iç kontrol süreçlerini kapsayan yönetim kurulu onaylı yazılı politikalar oluşturur. Bu politikaların temel unsurlarına yıl sonu risk yönetimi açıklamalarında yer verilir. Risk yönetimi açıklamaları, Türkiye’de kurulu bankaların yönetim kurulu başkanı, denetim komitesi üyeleri, genel müdürü, finansal raporlamadan sorumlu genel müdür yardımcısı ve ilgili birim müdürü veya bu unvanlara eş değer kişiler tarafından ad, soyad ve unvan belirtilmek suretiyle, yönetim kurulu tarafından kabul edilen iç kontrol süreci ile uyumlu olacak şekilde hazırlandığı belirtilerek imzalanır. İmza yükümlülüğü, Türkiye’de şube açmak suretiyle faaliyette bulunan bankalarda müdürler kurulu üyelerince yerine getirilir.

(6) Bu Tebliğde yer verilen risk yönetimi açıklamalarının sır kapsamında bilgiler içermesi durumunda bu bilgiler kamuya açıklanmayabilir. Ancak ilave açıklamalar kısmında bu bilgilerin açıklanmamış olduğu ve açıklanmama sebebi açıklanır.

(1) Bankaların risk yönetimi açıklamaları, şeffaf ve yüksek kaliteli risk yönetimi açıklamalarının oluşturulmasını, bankanın iş yapısı ve risklerinin anlaşılmasını ve karşılaştırılabilir olmasını teminen aşağıda belirtilen kriterlere uygun yapılır:

a) Açıklamaların anlaşılır olması gerekir. Açıklamalar anlaşılır şekilde sunulur ve rahatça erişilebilir bir ortam aracılığıyla kamuya açıklanır. Önemli bilgiler vurgulanır ve kolaylıkla bulunabilir şekilde açıklanır. Karmaşık konular basit bir dille açıklanır. İlgili risk bilgileri birlikte sunulur.

b) Açıklamalar kapsamlı yapılır:

1) Açıklamalar bir bankanın ana faaliyetleri ile önemli tüm risklerini, ilgili verilerle destekleyerek ortaya koyar. Raporlama dönemlerinde yer alan risk tutarları arasındaki önemli değişiklikler yönetimin konuya ilişkin almış olduğu aksiyon ile birlikte açıklanır.

2) Açıklamalar, bir bankanın riskleri tespit etmesi, ölçmesi ve yönetmesi için gereken süreç ve yöntemler hakkında nicel ve nitel bilgiler verir. Bu açıklamalar banka yapısının karmaşıklık düzeyi ile orantılı olarak detaylandırılır.

3) Açıklama yaklaşımının, üst yönetimin riskleri ve stratejileri nasıl yönettiklerini yansıtabilecek şekilde esnek olması ve bankaların risk iştahının daha iyi anlaşılması konusunda yardımcı olması gerekir.

c) Açıklamaların anlamlı olması gerekir. Açıklamalar piyasanın dikkatini çekecek bilgilerden oluşur ve bankanın önemli mevcut ve olası riskleri ile bunların nasıl yönetildiğine dikkat çeker. Anlamlı olduğu durumlarda bilanço ya da gelir tablosundaki kalemlerle bağlantı sağlanır. Anlamlı olmayan ya da faydalı bilgi içermeyen açıklamalardan kaçınılır. Daha önce anlamlı olmakla birlikte artık anlamlı ya da ilgili olmayan bilgiler açıklanmaz.

ç) Açıklamalar zaman içinde tutarlı yapılır. Açıklamalar ilgili tarafların, bankanın önemli faaliyet kollarındaki risk profilini anlayabilmelerine imkan verecek şekilde zaman içinde tutarlı yapılır. Bankaya özgü; düzenleyici ya da piyasa gelişmelerinden kaynaklananlar da dahil olmak üzere eklenen, çıkarılan açıklamalar ve önceki dönem raporlamasından farklılığa sebep olan önemli değişiklikler vurgulanır ve açıklanır.

d) Açıklamalar diğer bankalarla karşılaştırılabilir şekilde yapılır. Açıklamaların detay düzeyleri ve sunum formatları, ilgili tarafların bankaların faaliyetleri, ölçümleri, riskleri ve risk yönetimleri hakkında bankalar ve ülkeler arasında anlamlı karşılaştırma yapmasına imkan tanır.

(1) Açıklamalar tablo ya da şablon biçiminde sunulur. Şablonlar, tanımlar dikkate alınarak nicel veri ile doldurulur. Genel itibarıyla nitel bilgiler içeren tablolarda gerekli durumlarda nicel veriye de yer verilir. Bankalar tablo olarak bilgi sunarken tercih ettikleri formatı seçebilirler. Tablolar ve şablonlarda kullanılan kısaltmalar bu Tebliğe ekli Ek-2’de yer almaktadır.

(2) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan kritere uygun olarak şablon ve tablolarda anlamlı bilgi sunulur. Bankaların değerlendirmesini gerektiren açıklamalar KRD, KR4, KR5, KRE, KR9, KKR3, KKR4, PRB, PR1 ve PR4 kodlu tablo/şablonların kapsamlarında belirtilmiştir. Bu tablo ve şablonlardaki açıklamalar geniş kapsamlı olarak sunulur. Risk tutarı ve risk ağırlıklı tutarın önemli büyüklükte olmaması ya da başka nedenlerle bir şablon ya da tablodaki bilginin ilgili taraflar açısından anlamlı olmaması durumunda bilginin tamamı ya da bir kısmının açıklanmaması tercih edilebilir. Bu durum ilave açıklama kısmında belirtilir. Açıklama gerekliliği dışında tutulan risk sınıfları ve bu risk sınıflarının temsil ettiği toplam risk ağırlıklı tutar kamuya açıklanır.

(3) Sabit formatı olan şablonlar ilgili formatta belirtildiği şekilde banka tarafından doldurulur. İlgili bir satır ya da sütunun bankanın faaliyetleri açısından anlamlı olmaması ya da ilgili taraflar açısından bilginin önemsiz olması durumlarında bankanın şablondan ilgili satırı ya da sütunu silmesi mümkündür. Satır ya da sütunun silindiğinin anlaşılabilmesi için izleyen satır ya da sütun numaraları değiştirilmez. Bankanın yeni satır/sütun açarak ilave açıklamaya yer vermek istemesi durumunda mevcut satır ya da sütun numaralarını takip edecek şekilde yeni satır ya da sütun açılabilir.

(4) Esnek formatı olan şablonlarda banka kendisine uygun formatta ya da bu Tebliğde belirtilen formatta gereken bilgileri sunar. Tablolardaki nitel bilginin sunumu için format belirlenmemiştir. Bilginin bankaya özgü biçimde sunulması durumunda bilgi, ilgili formatın gerektirdiği bilgilerle karşılaştırılabilir şekilde ve benzer detayda sunulur.

(1) Raporlama dönemleri arasındaki önemli değişiklikler ile piyasa katılımcılarının ilgisini çekebilecek hususlar sabit ve esnek formatlı şablonlarda sunulan nicel bilgiyi tamamlayıcı olarak ilave açıklamalarla sunulur. İlave açıklama formatını banka belirler.

(2) İlave nicel ve nitel açıklamalar bankanın üstlendiği risk pozisyonu hakkında piyasa katılımcılarına daha fazla bilgi sunar ve piyasa disiplinini teşvik eder.

(3) Açıklama bankanın iş modeli ile ilgili olup mevcut açıklamalarında yeterince kapsanmayan bilgilerin sunulmasına imkan tanır. Bankanın açıkladığı ilave nicel bilgi piyasa katılımcılarının analiz yapmasını sağlar. Nicel bilgiler nitel bilgiler ile desteklenir. Açıklamanın 5 inci maddede belirtilen kriterlerle uyumlu olması gerekir.

(1) Bankanın risk yönetimi yaklaşımı ve risk ağırlıklı tutarlara ilişkin aşağıdaki hususlar açıklanır:

a) Tablo GBA: Bankanın risk yönetimi yaklaşımı.

Amaç: Bankanın stratejisinin ve üst düzey yönetim ile yönetim kurulunun riskleri nasıl değerlendirdiği ve yönettiğinin açıklanmasını sağlamak. Açıklamalar ile bankanın ana faaliyetleri ve tüm önemli risklerine ilişkin bankanın risk iştahı açık bir şekilde ortaya konulur.

Kapsam: Şablon tüm bankalar için zorunludur.

İçerik: Nitel bilgi.

Sıklık: 1 yıl.

Format: Esnek.

Bankaların risk yönetimi amaçları ve politikalarına ilişkin açıklamalar aşağıdaki hususları içerir;

a) İş modelinin banka risk profilini nasıl belirlediği ve onunla ne şekilde etkileşim içerisinde olduğu (örneğin iş modeliyle ilişkili anahtar riskler ve bu risklerin her birinin açıklamalara ne şekilde yansıdığı) ve bankanın risk profilinin yönetim kurulu tarafından onaylanan risk iştahı ile nasıl etkileşim içerisinde olduğu,

b) Risk yönetimi yapısı: Bankada dağıtılan sorumluluklar, (örneğin yetkinin gözetimi ve delegasyonu; sorumlulukların risk tipine, iş birimine vs. göre ayrılması; risk yönetim süreçlerine dahil edilen yapılar arasındaki ilişkiler (örneğin yönetim kurulu, üst düzey yönetim, ayrı risk komitesi, risk yönetimi birimi, yasal uyum, iç denetim fonksiyonu)

c) Bankada risk kültürünün yaygınlaştırılması ve uygulanması için kullanılan kanallar, (örneğin davranış kuralları, operasyon limitlerini içeren manueller veya risk eşiklerinin aşılmasında uygulanacak prosedürler, iş birimleri ve risk birimleri arasındaki risk konularının paylaşılması ve ortaya konulması prosedürleri)

d) Risk ölçüm sistemlerinin ana unsurları ve kapsamı,

e) Yönetim kuruluna ve üst yönetime sağlanan risk raporlama süreçleri hakkında açıklamalar, özellikle raporlamanın kapsamı ve ana içeriği,

f) Stres testi hakkında açıklamalar, (örneğin stres testine konu varlıklar, uyarlanan senaryolar ve kullanılan metodolojiler ve risk yönetiminde stres testinin kullanımı)

g) Bankanın iş modelinden kaynaklanan risk yönetimi, koruması ve azaltılması stratejileri ve süreçleri ve korumaların ve azaltıcıların devam eden etkililiğini izleme süreçleri.

b) Şablon GB1: Risk ağırlıklı tutarlara genel bakış.

(1) Finansal tablolar ile risk tutarları arasındaki bağlantılara ilişkin aşağıdaki hususlar açıklanır:

a) Şablon B1: Muhasebesel konsolidasyon ve yasal konsolidasyon kapsamı arasındaki farklar ve eşleştirme.

b) Şablon B2: Risk tutarları ile finansal tablolardaki TMS uyarınca değerlenmiş tutarlar arasındaki farkların ana kaynakları.

c) Tablo BA: TMS uyarınca değerlenmiş tutarlar ile risk tutarları arasındaki farklara ilişkin açıklamalar.

Amaç: TMS uyarınca değerlenmiş tutar (B1’de tanımlandığı gibi) ile risk tutarları (B2’de tanımlandığı gibi) arasında gözlemlenen farklara ilişkin nitel açıklamalar sağlamak.

Kapsam: Şablon tüm bankalar için zorunludur.

İçerik: Nitel bilgiler.

Sıklık: 1 yıl.

Format: Esnek.

Bankalar, şablon B1 ve B2’de gösterildiği gibi finansal tablolarda sunulan muhasebesel tutarlar ile risk tutarları arasındaki farkların kaynağını açıklar.

a) Bankalar B’de a ve b sütunlarındaki tutarlar arasındaki önemli farkların kaynaklarını açıklar.

b) Bankalar B2’de gösterilen TMS uyarınca değerlenmiş tutarlar ile risk tutarları arasındaki farkların kaynağını açıklar.

c) Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğe ekli Ek-3’te yer alan ihtiyatlı değerleme ilke ve esaslarına göre, bankalar değerleme tahminlerinin ihtiyatlılığını ve güvenilirliğini sağlamak için sistemler ve kontroller tanımlar. Açıklamalar aşağıdakileri içerir:

- Piyasa değeri ve model değeri metodolojilerinin kullanımına ilişkin açıklamayı da içeren değerleme metodolojileri.

- Bağımsız fiyat onay süreçlerinin tanımı.

- Değerleme ayarlamaları veya farkları için süreçler. (Finansal aracın tipine göre alım satım pozisyonlarının değerlemesi için süreç ve metodoloji tanımı içerir.)

(1) Menkul kıymetleştirme ve karşı taraf kredi riski dışında kalan kredi risklerine ilişkin aşağıdaki hususlar açıklanır:

a) Kredi riski ile ilgili genel bilgiler.

1) Tablo KRA: Kredi riskiyle ilgili genel niteliksel bilgiler.

Amaç: Kredi riski yönetiminde yer alan ana özellikleri ve unsurları tanımlamak (iş modeli ve kredi riski profili, kredi riski yönetiminde yer alan organizasyon ve fonksiyonlar, risk yönetimi raporlaması).

Kapsam: Bu şablon tüm bankalar için zorunludur.

İçerik: Niteliksel bilgiler.

Sıklık: 1 yıl.

Format: Esnek.

Bankalar kredi riski için risk yönetim hedeflerini ve politikalarını aşağıda sayılanlara odaklanarak açıklar:

a) Bankanın iş modelinin, kredi riski profilindeki bileşenlere nasıl dönüştüğü.

b) Kredi riski politikası ve kredi risk limitleri belirlenirken kullanılan kriterler ve yaklaşım.

c) Kredi riski yönetim ve kontrol fonksiyonunun yapısı ve organizasyonu.

d) Kredi riski yönetimi, risk kontrol, yasal uyum ve iç denetim fonksiyonları arasındaki ilişki.

e) Üst düzey yönetim ve yönetim kurulu üyelerine kredi riski yönetim fonksiyonu ve maruz kalınan kredi riski ile ilgili yapılacak raporlamadaki kapsam ve ana içerik.

2) Şablon KR1: Varlıkların kredi kalitesi.

3) Şablon KR2: Temerrüde düşmüş alacaklar ve borçlanma araçları stoğundaki değişimler.

4) Tablo KRB: Varlıkların kredi kalitesi ile ilgili ilave açıklamalar.

Amaç: Banka varlıklarının kredi kalitesi hakkında bilgi amaçlı ilave nicel şablonlar.

Kapsam: Bu şablon tüm bankalar için zorunludur.

İçerik: İlave niceliksel ve niteliksel bilgi (risk tutarı).

Sıklık: 1 yıl.

Format: Esnek.

Bankalar aşağıda belirtilenleri kamuya açıklar:

Nitel açıklamalar

a) Muhasebe amaçlı kullanılan “tahsili gecikmiş” alacak ve “karşılık ayrılan” alacakların kapsamı ve tanımları ile eğer varsa “tahsili gecikmiş” ve “karşılık ayrılan” tanımları arasındaki farklılıklar.

b) Tahsili gecikmiş alacakların (90 günü geçenler) “karşılık ayrılan” olarak değerlendirilmeyen kısmı ve bu uygulamanın nedenleri.

c) Karşılık tutarı belirlenirken kullanılan metotların tanımları.

d) Yeniden yapılandırılan alacakların tanımları.

Nicel açıklamalar

e) Alacakların coğrafi, bölgelere göre, sektöre ve kalan vadesine göre kırılımı.

f) Coğrafi bölgeler ve sektör bazında karşılık ayrılan alacak tutarları (muhasebesel açıdan banka tarafından kullanılan tanıma göre) ve ilgili karşılıklar ile aktiften silinen tutar.

g) Tahsili gecikmiş alacaklar için yaşlandırma analizi.

h) Yeniden yapılandırılmış alacakların karşılık ayrılan olup olmamasına göre kırılımı.

b) Kredi Riski Azaltımı.

1) Tablo KRC: Kredi riski azaltım teknikleri ile ilgili kamuya açıklanacak niteliksel gereksinimler.

Amaç: Kredi riski azaltımı ile ilgili niteliksel bilgi sağlamak.

Kapsam: Bu tablo tüm bankalar için zorunludur.

İçerik: Niteliksel bilgi.

Sıklık: 1 yıl.

Format: Esnek.

Bankalar aşağıdakileri kamuya açıklar:

a) Bilanço içi ve dışı netleştirmelerin kullanılma kapsamı ile ilgili politika ve süreçlerin temel özellikleri.

b) Teminatların değerlendirilmesi ve yönetimi ile ilgili politika ve süreçlerin temel özellikleri.

c) Kullanılan kredi riski azaltım araçlarından kaynaklanan piyasa ve kredi riski yoğunlaşması ile ilgili bilgi. (garantör türü, teminat sağlayıcılar vs)

2) Şablon KR3: Kredi riski azaltım teknikleri - Genel bakış.

c) Standart yaklaşım kullanılması durumunda kredi riski.

1) Tablo KRD: Bankaların kredi riskini standart yaklaşım ile hesaplarken kullandığı derecelendirme notlarıyla ilgili yapılacak nitel açıklamalar.

Amaç: Bankanın standart yaklaşımda kullandığı derecelendirme notlarıyla ilgili nitel veriler hakkında bilgi sağlamak.

Kapsam: Bu şablon kredi riski hesaplamak için standart yaklaşımı kullanan ve risk ağırlıklı tutar hesaplamasında derecelendirme notu kullanan tüm bankalar için zorunludur.

Kullanıcılar için daha anlamlı bilgi sağlayabilmek amacıyla ihmal edilebilir tutarlar için açıklama yapılmayabilir. Bu durumda söz konusu portföyü, bu portföyün tutarının toplam portföyün ne kadarını temsil ettiğini göstererek neden bu şekilde daha anlamlı bilgiye ulaşıldığı açıklanır.

İçerik: Niteliksel bilgi.

Sıklık: 1 yıl.

Format: Esnek.

Kredi riski hesaplamasında standart yaklaşım ile risk ağırlıkları belirlenen portföyler için bankalar aşağıdakileri açıklar:

a) Bankanın kullandığı KDK’ların isimleri ve İKK’ların isimleri ve raporlama süresi içinde değişmesi durumunda nedenleri.

b) KDK ve İKK notu kullanılan risk sınıfları.

c) Borçluya ait kredi derecelendirmesinin bankacılık hesaplarında borçludan olan diğer varlıklara nasıl uygulandığına ilişkin açıklama.

d) Derecelendirme notlarının risklilik bazında eşleştirilmesi. (Kurum’un eşleştirme tablosunda yer almayan KDK’lar için)

2) Şablon KR4: Standart Yaklaşım- Maruz kalınan kredi riski ve kredi riski azaltım etkileri.

3) (Değişik:RG-21/9/2021-31605) Şablon KR5: Standart Yaklaşım: Risk sınıflarına ve risk ağırlıklarına göre alacaklar.

ç) İDD Yaklaşımı altındaki kredi riski.

1) Tablo KRE: İDD modellerine ilişkin kamuya açıklanacak niteliksel bilgiler.

Amaç: Risk ağırlıklı tutar hesaplamasında kullanılan İDD modelleri hakkında ilave bilgi sağlamak.

Kapsam: Bu tablonun, alacaklarının tamamı veya bir kısmı için temel İDD veya gelişmiş İDD yaklaşımlarını kullanan bankalar için doldurulması zorunludur.

Kamuya anlamlı bilgi sağlamak amacıyla, banka grup seviyesinde (Yasal konsolidasyon kapsamına göre) modellerin temel özelliklerini ve söz konusu modellerin kapsamının nasıl belirlediği açıklanır. Söz konusu açıklama, her bir bankanın yasal sermayeye tabi portföyleri için, risk ağırlıklı tutarların hangi oranda modeller tarafından kapsandığını içerir.

İçerik: Nitel bilgi.

Sıklık: 1 yıl.

Format: Esnek.

Bankalar İDD modellerinin kullanımına ilişkin olarak aşağıdaki bilgileri sağlar:

(a) İçsel modelin geliştirilmesi, kontroller ve değişiklikler. model gelişiminde yer alan fonksiyonların rolü, kredi riski modellerinin onayı ve bu modeller üzerindeki daha sonraki değişiklikler

(b) Risk yönetim fonksiyonu ile iç denetim fonksiyonu arasındaki ilişkiler ve modellerin gözetiminden sorumlu olan fonksiyonun söz konusu modelleri geliştirmekle sorumlu fonksiyondan bağımsızlığını temin edecek süreçler.

(c) Kredi riski modellerine ilişkin raporlamanın kapsamı ve temel içeriği.

(d) Kurumun modellerin ne kadarının kullanımına izin verdiği.

(e) Her bir portföy için; banka, grup içerisindeki risk tutarının standart, temel İDD ve gelişmiş İDD yaklaşımları tarafından kapsanan kısımları (toplam risk tutarının yüzdesi olarak) ve portföylerin geçiş planında yer alan kısımlarını gösterir.

(f) Her bir portföy ile ilgili kullanılan ana modellerin sayısı ve aynı portföy için kullanılan bu modeller arasındaki temel farklarla ilgili kısa bir açıklama.

(g) Kabul edilen modellerin temel özelliklerinin açıklaması:

i. Tanımlar, yöntemler ve TO tahmini ve validasyonu için veriler (örneğin düşük temerrüt oranlı portföylerin TO’larının tahmininin nasıl yapıldığı; yasal alt sınırların olup olmadığı; en az 3 dönem boyunca TO’lar ile gerçek temerrüt oranları arasında gözlemlenen farklılıkların sebepleri); ve uygulanabildiği yerler.

ii. THK (örneğin gerileme dönemine ilişkin THK hesaplamasında kullanılan yöntemler; düşük temerrüt oranlı portföylerde THK tahminlerinin nasıl yapıldığı; temerrüt olayı ile alacağın kapanması arasında geçen zaman).

iii. Kredi dönüştürme oranları ve bu oranların üretilmesinde kullanılan varsayımlar.

2) Şablon KR6: İDD - Portföy ve TO aralığı bazında kredi riski tutarları.

3) Şablon KR7: İDD - KRA tekniği olarak kullanılan kredi türevlerinin RAT üzerindeki etkisi.

4) Şablon KR8: İDD yaklaşımı altındaki RAT’ın değişim tablosu.

5) Şablon KR9: İDD - Her bir risk sınıfındaki temerrüt olasılıklarının geriye dönük testi.

Amaç: TO hesaplamalarının güvenilirliğinin doğrulanabilmesi için geriye dönük test verileri sağlamak. Şablon, özellikle, İDD sermaye hesaplamalarında kullanılan TO ile bankanın borçlularının gerçekleşen temerrüt oranlarını karşılaştırmaktadır. Model TO’larını daha istikrarlı oranlarla karşılaştırmak için asgari beş yıllık ortalama yıllık temerrüt oranı gerekmektedir. Banka, mevcut risk yönetim uygulamalarıyla tutarlı olacak daha uzun bir süreyi de kullanabilir.

Kapsam: Temel İDD ve/veya gelişmiş İDD kullanan bankaların bu şablonu doldurması zorunludur. Banka eğer belirli portföyleri için temel İDD ve diğerleri için gelişmiş İDD kullanıyorsa, risk sınıfı kırılımlarını ayrı şablonlarda açıklar.

Banka, grup seviyesinde (Yasal konsolidasyon kapsamına göre) kullanılan temel modelleri bu şablonda açıklar ve açıklanan modellerin kapsamının nasıl belirlendiğini açıklar. Açıklama, bankanın yasal sermaye hesaplamasına tabi risk sınıflarının her biri için geriye dönük test sonuçlarını ve ilgili modeller tarafından kapsanan RATRAT’ların yüzdesel oranını içerir.

İçerik: İDD hesaplamalarında kullanılan modelleme parametreleri.

Sıklık: 1 yıl.

Format: Esnek.

İlave açıklama: Bankalar, şablona ek olarak raporlama dönemine ilişkin önemli değişiklikleri belirtir ve bunların nedenlerini açıklar. Bankalar, temerrüde düşmüş alacaklarında iyileşme meydana gelmesi durumunda ilgili borçluların sayısını ve alacak tutarlarını kamuya açıklarken, bu bilgileri şablona ilave edebilirler.

6) Şablon KR10: İDD (İhtisas kredileri ve basit risk ağırlığı yaklaşımına tabi hisse senedi yatırımları).

__________________________________

1 Sütunda yer alan "%50, %70, %70, %90, %115" risk ağırlıkları, 20.01.2016 tarih ve 29599 sayılı R.G.de yayımlanan Tebliğin 1. maddesiyle, 31/3/2016 tarihinde yürürlüğe girmek üzere sırasıyla “%70, %95, %95, %120, %140” olarak değiştirilmiştir.

(Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-4/2/2022-31740)(7)

(1) Karşı taraf kredi riski bölümü, kredi değerleme ayarlamaları ve taraflardan birinin MKT olduğu işlemlerden kaynaklanan riskler dahil, alım satım ve bankacılık hesaplarında yer alan karşı taraf kredi riskine maruz olan tüm riskleri kapsar.

a) Tablo KKRA: KKR’ye ilişkin nitel açıklamalar

Amaç: KKR yönetiminin operasyonel limitler, garanti ve diğer KRA tekniklerinin kullanımı, bankanın kredi değerliliğinin düşmesinin etkileri gibi temel niteliklerini açıklamak.

Kapsam: Tablo tüm bankalar için zorunludur.

İçerik: Nitel bilgi

Sıklık: 1 yıl

Format: Esnek

Bankalar KKR’ye ilişkin risk yönetimi hedef ve politikaları hakkında aşağıdaki bilgileri açıklar.

(a) Taraflardan birinin MKT olduğu işlemler de dahil KKR için hesaplanan içsel sermaye kapsamında belirlenen operasyonel limit tahsis metodu

(b) Garanti ve diğer risk azaltımları ile taraflardan birinin MKT olduğu işlemler de dahil KKR’nin belirlenmesine yönelik politikalar,

(c) Ters eğilim riskine ilişkin kurallar,

(ç) Kredi derecelendirme notunda düşüş olması durumunda bankanın vermek zorunda olduğu ilave teminat tutarı.

b) Şablon KKR1: KKR’nin ölçüm yöntemlerine göre değerlendirilmesi

Amaç: KKR için sermaye yeterliliği hesaplamasında kullanılan yöntemler ile kullanılan parametrelerin ayrıntılarını açıklamak.

Kapsam: Şablon tüm bankalar için zorunludur.

İçerik: Karşı taraf kredi riskine ilişkin riskler, RAT ve RAT hesabında kullanılan parametreler (KDA yükümlülükleri ve taraflardan birinin MKT olduğu işlemler hariç).

Sıklık: 6 ay

Format: Sabit

İlave açıklama: Bankalar, şablona ek olarak raporlama dönemine ilişkin önemli değişiklikleri belirtir ve bunların nedenlerini açıklar.

c) Şablon KKR2: KDA için sermaye yükümlülüğü

ç) Şablon KKR3: Standart yaklaşım - Risk sınıfları ve risk ağırlıklarına göre KKR

Amaç: Standart yaklaşım çerçevesinde hesaplanan karşı taraf kredi risklerinin risk sınıfları ve risk ağırlıklarına göre bölümlendirilmesini göstermek.

Kapsam: Risk tutarının belirlenmesinde kullanılmasından bağımsız olarak, karşı taraf kredi riski standart metodu kullanan bütün bankalar için bu şablonun doldurulması zorunludur.

Risk veya risk ağırlıklı tutarların ihmal edilebilir büyüklükte olması durumunda, bankalar bu şablonda talep edilen bilgileri açıklamayabilir. Fakat bankalar, söz konusu risklerin kullanıcılar için neden anlamsız olduğunu, toplam risk ağırlıklı tutarı da içerecek şekilde açıklar (Taraflardan birinin MKT olduğu işlemler hariç).

İçerik: Kredi riski tutarları

Sıklık: 6 ay

Format: Sabit

İlave açıklama: Bankalar, şablona ek olarak raporlama dönemine ilişkin önemli değişiklikleri belirtir ve bunların nedenlerini açıklar.

*Toplam kredi riski: KRA uygulandıktan sonra sermaye yeterliliği hesaplamasında dikkate alınacak tutar.

**Diğer alacaklar: Şablon KKR8’de raporlanan karşı taraf kredi riski içinde yer almayan miktarları içerir.

d) Şablon KKR4 – Risk sınıfı ve TO bazında KKR (İDD yaklaşımı)

Amaç: Karşı taraf kredi riskinden kaynaklı sermaye yeterliliğinin İDD yaklaşımı ile hesaplanmasında kullanılan bütün ilgili parametreleri göstermek.

Kapsam: Karşı taraf kredi riskine ilişkin risk tutarı belirlenirken hangi yöntemin kullanıldığından bağımsız olarak, karşı taraf kredi riskine ilişkin risk ağırlıklı tutarı belirlemek için kredi riski hesaplamasında temel ve gelişmiş İDD yaklaşımlarını kullanan bütün bankalar için bu şablonun doldurulması zorunludur. Bankanın belirli riskler için temel İDD yaklaşımını ve diğer belirli riskler için de gelişmiş İDD yaklaşımını kullanması durumunda, iki farklı yaklaşım için iki farklı şablon açıklanır.

Bankalar konsolide ettikleri ortaklıklar dahil kullandıkları tüm modellere ilişkin bilgileri açıklar. Her bir modelin toplam RAT’ın ne kadarını kapsadığı da açıklanır.

İçerik: Karşı taraf kredi riskiyle ilgili risk ağırlıklı tutarların İDD yaklaşımı ile hesaplanması durumunda, hesaplanmada kullanılan risk ağırlıklı tutarlar ve parametreler (KDA yükümlülükleri ve taraflardan birinin MKT olduğu işlemler hariç).

Sıklık: 6 ay

Format: Sabit. Sütunlar ve TO aralıkları sabitken, satırlarlarda gösterilen risk sınıfları kullanılan İDD yaklaşımına göre değişkenlik gösterebilir.

İlave açıklama: Bankalar, şablona ek olarak raporlama dönemine ilişkin önemli değişiklikleri belirtir ve bunların nedenlerini açıklar.

e) Şablon KKR5: KKR için kullanılan teminatlar

Amaç: Taraflardan birinin MKT olduğu takas işlemleri dâhil olmak üzere türev işlemler veya menkul kıymet finansman işlemlerine ilişkin olarak verilen ya da alınan teminatlara ilişkin bilgiler sunmak.

Kapsam: Şablonun tüm bankalarca doldurulması zorunludur.

İçerik: Merkezi karşı taraflarda bulunanlar dahil olmak üzere türev işlemler veya menkul kıymet finansman işlemlerine ilişkin olarak alınan ya da verilen teminatların gerçeğe uygun değerleri.

Sıklık: 6 ay.

Format: Esnek. Sütunlar değiştirilemez ancak satırlarda değişikliğe izin verilmektedir.

İlave açıklama: Bankalar, şablona ek olarak raporlama dönemine ilişkin önemli değişiklikleri belirtir ve bunların nedenlerini açıklar.

f) Şablon KKR6: Kredi türevleri

Amaç: Bankaların alınan veya satılan kredi türevlerinden kaynaklanan risklerinin büyüklüğüne ilişkin bilgiler sunmak.

Kapsam: Şablonun tüm bankalarca doldurulması zorunludur.

İçerik: Kredi türevlerinin nominal değerleri (netleştirme öncesi) ve gerçeğe uygun değerleri.

Sıklık: 6 ay.

Format: Esnek. Sütunlar değiştirilemez ancak satırlarda değişikliğe izin verilmektedir.

İlave açıklama: Bankalar, şablona ek olarak raporlama dönemine ilişkin önemli değişiklikleri belirtir ve bunların nedenlerini açıklar.

g) Şablon KKR7: İçsel model yöntemi kapsamında hesaplanan KKR’ye ilişkin RAT değişimleri

Amaç: İçsel model yöntemi kapsamında hesaplanan KKR’ye ilişkin (türev işlemler ve menkul kıymet finansman işlemleri için) RAT’de meydana gelen değişikliklerin kaynaklarını sunmak.

Kapsam: RAT belirlenirken hangi kredi riski hesaplama yönteminin kullanıldığından bağımsız olarak, KKR’ye ilişkin risk tutarı hesaplamasında içsel model yöntemini kullanan tüm bankalar için zorunludur.

İçerik: KKR’ye ilişkin RAT (KR8’de raporlanan kredi riski hariç). Raporlama dönemlerinde her bir temel değişim faktöründe meydana gelen farklılıklar söz konusu faktöre ilişkin bankanın makul bir hesabına dayanmak zorundadır.

Sıklık: 3 ay.

Format: Sabit. Sütunlar ve satır 1 ile satır 9 değiştirilemez. Bankalar 7 ve 8 inci satırların arasına RAT farklılıklarına yol açan ek faktörler ekleyebilirler.

İlave açıklama: Bankalar, şablona ek olarak raporlama dönemine ilişkin önemli değişiklikleri belirtir ve bunların nedenlerini açıklar.

ğ) Şablon KKR8: Taraflardan birinin MKT olduğu işlemlerden kaynaklanan riskler

Amaç: Bankanın taraflardan birinin MKT olduğu işlemlerinden kaynaklanan risklerine (işlemlerden, teminatlardan, garanti fonuna konulan tutardan kaynaklanan riskler dahil) ve bu riskler için hesaplanan sermaye yükümlülüklerine ilişkin kapsamlı bilgiler sunmak.

Kapsam: Tablonun tüm bankalarca doldurulması zorunludur.

İçerik: Taraflardan birinin MKT olduğu işlemlerden kaynaklanan risklere ilişkin risk tutarı ve RAT.

Sıklık: 6 ay.

Format: Sabit.

İlave açıklama: Bankalar, tabloya ek olarak raporlama dönemine ilişkin önemli değişiklikleri belirtir ve bunların nedenlerini açıklar.

(1) Menkul kıymetleştirmeye ilişkin açıklamalar kapsamında, MKA tablosu ile MK1 ve MK2 şablonları, tüm menkul kıymetleştirme pozisyonlarını içermektedir. Menkul kıymetleştirme pozisyonları, Menkul Kıymetleştirmeye İlişkin Risk Ağırlıklı Tutarların Hesaplanması Hakkında Tebliğ kapsamında değerlendirilebilecek pozisyonları içerir. MK3 ve MK4 şablonları ise Menkul Kıymetleştirmeye İlişkin Risk Ağırlıklı Tutarların Hesaplanması Hakkında Tebliğ uyarınca sermaye yükümlülüğüne konu olan ve bankacılık hesaplarında yer alan menkul kıymetleştirme pozisyonlarını içermektedir. Yedinci Bölüm - Piyasa riskinde raporlanan ve alım satım hesaplarında yer alan menkul kıymetleştirme pozisyonlarına ilişkin sermaye yükümlülükleri bu bölümde yer almamaktadır.

(2) MK3 ve MK4 şablonlarında, riskin transfer edildiğinin kabul edilmesine ilişkin gerekli koşulları sağlayan menkul kıymetleştirme pozisyonları kamuya açıklanır. Buna karşılık, riskin transfer edildiğinin kabul edilmesine ilişkin gerekli koşulları sağlamayanlar dahil olmak üzere, tüm menkul kıymetleştirme pozisyonları MK1 ve MK2 şablonlarında raporlanır. MK1 ve MK2 şablonları, kredi ve piyasa riski çerçevesinde sermaye yükümlülüğüne konu olan pozisyonları içerebilir. MK3 ve MK4 şablonları sadece menkul kıymetleştirme çerçevesine konu olan alacaklarla sınırlı olduğundan mükerrer sermaye yükümlülüğü ortaya çıkmaz.

a) Tablo MKA: Menkul kıymetleştirme pozisyonlarına ilişkin nitel açıklamalar

Amaç: Bankanın menkul kıymetleştirme faaliyetlerine ilişkin stratejisi ve risk yönetimi hakkında nitel bilgi sağlamak.

Kapsam: Menkul kıymetleştirme pozisyonu bulunan tüm bankalar için tablonun doldurulması zorunludur.

İçerik: Nitel bilgi.

Sıklık: 1 yıl.

Format: Esnek.

Nitel açıklamalar

Bankalar, menkul kıymetleştirme faaliyetleriyle ilgili risk yönetimi hedefleri ve politikaları ile bu faaliyetlerin temel özelliklerini aşağıda belirtilen çerçevede açıklar. Eğer bir banka, hem bankacılık hesapları hem de alım satım hesaplarına yansıyan menkul kıymetleştirme pozisyonlarına sahipse, aşağıdaki her bir maddeyi bankacılık ve alım satım hesapları için ayrı ayrı açıklar.

(a) Menkul kıymetleştirmeye konu varlıklara ilişkin kredi riskinin bankadan üçüncü taraflara menkul kıymetleştirme faaliyetleriyle ne ölçüde transfer edildiği, dikkate alınan risk türleri ve bankada kalan risk türleri dahil olmak üzere menkul kıymetleştirme ve yeniden menkul kıymetleştirme faaliyetleriyle ilgili hedefler.

(b) Banka liste halinde aşağıdaki bilgileri sunar:

 Bankanın yasal konsolidasyonu kapsamında konsolide edip etmediğini belirtecek şekilde; bankanın sponsor olduğu (Finansman bonosu ihracı yoluyla menkul kıymetleştirme programı gibi menkul kıymetleştirme kurucusu oldukları hariç) özel amaçlı menkul kıymetleştirme şirketleri (ÖMKŞ’ler);

 Bağlı ortaklıklar ve iştiraklerden bankanın menkul kıymetleştirme sonucu ihraç ettiği menkul kıymetlere ya da bankanın sponsor olduğu ÖMKŞ’lere yatırım yapanlar ve

 Bankanın örtülü destek sağladığı kuruluşların listesi ve bunların her biri ile ilişkili sermaye etkileri

(c) Bankanın menkul kıymetleştirme faaliyetlerine ilişkin muhasebe politikalarının özeti. Uygun olan yerlerde, bankanın menkul kıymetleştirme ile yeniden menkul kıymetleştirmeyi ayrıştırması gerekmektedir.

(d) Varsa, menkul kıymetleştirmelere ilişkin kullanılan KDK’ların isimleri ve her bir KDK’nın hangi menkul kıymetleştirme pozisyonları için kullanıldığı.

(3) Bankanın menkul kıymetleştirme pozisyonlarına ilişkin nicel açıklamalar aşağıdaki şekilde yapılır.

a) Şablon MK1: Bankacılık hesaplarındaki menkul kıymetleştirme pozisyonları.

b) Şablon MK2: Alım satım hesaplarındaki menkul kıymetleştirme pozisyonları.

(4) Sermaye yükümlülüğü hesaplamasına ilişkin nicel açıklamalar aşağıda yer almaktadır:

a) Şablon MK3: Bankacılık hesaplarındaki menkul kıymetleştirme pozisyonları ve bunlara ilişkin sermaye yükümlülüğü - Bankanın kurucu veya sponsor olduğu.

b) Şablon MK4: Bankacılık hesaplarındaki menkul kıymetleştirme pozisyonları ve bunlara ilişkin sermaye yükümlülüğü - Bankanın yatırımcı olduğu.

(1) Piyasa riski bölümü, bu riske maruz pozisyonlardan kaynaklı piyasa riski sermaye yükümlülüklerini içermektedir. Alım satım hesaplarında tutulan menkul kıymetleştirme pozisyonları için gerekli olan sermaye yükümlülüğü, piyasa riski sermaye yükümlülükleri içinde yer almakla birlikte ayrı bir şekilde de verilmektedir. Alım satım hesaplarında yer alan pozisyonlardan kaynaklı karşı taraf kredi riski sermaye yükümlülüğü açıklamalarına ise Beşinci Bölümde yer verilmiş olup bu bölümde ele alınmamıştır.

a) Tablo PRA: Piyasa riskiyle ilgili kamuya açıklanacak niteliksel bilgiler.

Amaç: Piyasa riski ile ilgili risk yönetimi hedef ve politikalarının açıklanması.

Kapsam: Tablo, alım satım faaliyetlerine ilişkin piyasa riski için sermaye yükümlülüğüne tabi tüm bankalar için zorunludur.

İçerik: Niteliksel bilgiler.

Sıklık: 1 yıl.

Format: Esnek.

Bankalar, piyasa riski için oluşturdukları risk yönetimi hedef ve politikalarını aşağıda verilen şekilde açıklar. Bilgiler kullanıcılara anlamlı bilgiler sağlayacak ayrıntıda sunulur.

a) Bankanın süreç ve stratejileri: Bankanın piyasa risklerinin tanımlanması, ölçülmesi, izlenmesi ve kontrol edilmesi için uygulanan süreçleri ile birlikte riskten korunmaya yönelik süreçleri ve riskten korunma etkililiğinin sürekliliğinin izlenmesine dair stratejiler/süreçleri de içerecek şekilde, bankanın alım satım faaliyetlerine yönelik stratejik hedeflerine ilişkin bir açıklama yapılır.

b) Piyasa riski yönetimi fonksiyonunun organizasyonu ve yapısı: a) satırında bahsedilen, bankanın strateji ve süreçlerinin uygulanması için kurulan piyasa riski yönetim yapısının tanımı ve piyasa riski yönetimine dahil olan farklı taraflar arasındaki iletişim mekanizması ve ilişkinin tanımlanması.

c) Risk raporlama ve /veya ölçüm sistemlerinin yapısı ve kapsamı.

b) Tablo PRB: İçsel model yaklaşımı kullanan bankalar için kamuya açıklanacak nicel bilgiler

Amaç: Piyasa riski sermaye yükümlülüğü hesaplaması için kullanılan farklı modellerin (riske maruz değer, stres riske maruz değer, ilave risk, kapsamlı risk) kapsamının, temel karakteristiklerinin ve yapılan önemli modelleme tercihlerinin ortaya konulması.

Kapsam: Tablo, piyasa riski sermaye yükümlülüğü hesaplamak için içsel model kullanan tüm bankalar için zorunludur. Bankalar, kullanıcılara içsel model kullanımlarıyla ilgili anlamlı bilgiler sağlamak için konsolide düzeyde (yasal konsolidasyon kapsamına göre) kullandığı modellerin temel özelliklerini tanımlar ve bu özelliklerin konsolide düzeyde kullanılan tüm modelleri ne düzeyde temsil ettiklerini açıklar. Açıklama her bir yasal model için tanımlanan model tarafından (riske maruz değer, stres riske maruz değer, ilave risk, kapsamlı risk), sermaye yükümlülüğünün kapsanma oranını içerir.

İçerik: Nicel bilgiler.

Sıklık: 1 yıl.

Format: Esnek.

Bankalar, riske maruz değer modelleri ve stres riske maruz değer modelleri için aşağıdaki bilgileri sağlar:

a) Riske maruz değer modelleri ve stres riske maruz değer modelleri ile kapsanan risklerin ve faaliyetlerin tanımı. Uygun olduğunda bankalar, riske maruz değer ve stres riske maruz değer hesaplamalarına dahil edilmeyen (tarihsel veri eksikliğinden ya da model kısıtlarından dolayı) ve diğer risk ölçüm modelleri (bazı ülkelerde izin verilen spesifik uygulamalar) altında işlem gören temel faaliyetleri ve riskleri de tanımlar.

b) Modelleri hangi kuruluşların (konsolidasyon kapsamındaki kuruluşlardan) kullandığının veya piyasa riskine maruz tüm kuruluşlar için tek bir model kullanılıyorsa (Riske Maruz değer/Stres altında Riske Maruz Değer) bunu belirtir.

c) Modellerin genel olarak tanımlanması (Riske Maruz değer/Stres Riske Maruz Değer).

d) Riske Maruz değer/Stres Riske Maruz Değer modelleri için; yönetim amaçlı kullanılan modeller ile yasal amaçlı olarak kullanılan modeller (10 gün, %99) arasındaki eğer varsa temel farklılıkları irdeler.

e) Riske maruz değer modelleri için bankalar aşağıdakileri belirtir;

e) (i) Veri yenileme sıklığı,

e) (ii) Modellerin kalibrasyonu için kullanılan veri dönemi uzunluğu. (Eğer varsa) Kullanılan ağırlıklandırma şeması,

e) (iii) Bankanın 10 günlük elde tutma süresini nasıl belirlediği. (Örneğin; bir günlük riske maruz değeri 10’un kareköküyle çoğaltıyor mu ya da 10 günlük riske maruz değeri direkt mi modelliyor?),

e) (iv) Toplulaştırma yaklaşımı (spesifik ve genel riskin toplulaştırılması: ( örneğin; banka spesifik riski, genel risk için kullandığı metottan farklı bir metot kullanarak tek başına mı hesaplıyor veya banka genel risk ve spesifik riski çeşitlendiren tek bir model mi kullanıyor?),

e) (v) Değerleme yaklaşımı (tam yeniden değerleme ya da tahminlerin kullanılması),

e) (vi) Risk etkenlerinin olası hareketleri simüle edilirken mutlak sonuçların mı yoksa göreceli sonuçların mı (veya karışık bir yaklaşım) kullanıldığının (örneğin; fiyatlarda veya oranlardaki orantılı değişim ya da fiyatlardaki veya oranlardaki mutlak değişim) anlatılması.

f) Stres Riske Maruz değer modelleri için, bankalar aşağıdakileri belirtir:

f) (i) 10 günlük elde tutma süresinin nasıl belirlendiği. Örneğin; banka bir günlük riske maruz değeri 10’un kareköküyle çoğaltıyor mu ya da 10 günlük riske maruz değeri direkt mi modelliyor? Eğer yaklaşım riske maruz değer modelleriyle aynı ise, banka bunu belirterek üstteki (e) (iii) açıklamasına atıfta bulunabilir.

f) (ii) Banka tarafından seçilen stres dönemi ve bu seçimin gerekçeleri,

f) (iii) Değerleme yaklaşımı (tam yeniden değerleme ya da tahminlerin kullanılması),

g) Model parametrelerine uygulanan stres testinin açıklanması,

h) Modelleme süreçleri ve içsel modeller için kullanılan parametre ve verilerin doğruluğu ve içsel tutarlılığının geriye dönük testi/validasyonu amaçlı kullanılan yaklaşımın açıklanması.

İlave risk sermaye yükümlülüğü için risk ölçümünde model kullanan bankalar aşağıdaki gereklilikleri sağlar:

(a) Metodolojinin genel açıklaması;

a) (i) Genel modelleme yaklaşımı ile ilgili bilgiler (özellikle marj tabanlı modeller ya da geçiş matrisi tabanlı modellerin kullanımı).

a) (ii) Geçiş matrisinin kalibrasyonu hakkında bilgi,

a) (iii) Korelasyon tahminleri hakkında bilgi.

b) Likidite ufkunun belirlenmesi için kullanılan yaklaşım,

c) Risk Ölçüm Modelleri ile Piyasa Riskinin Hesaplanmasına ve Risk Ölçüm Modellerinin Değerlendirilmesine İlişkin Tebliğde yer alan şartlarla uyumlu sermaye değerlendirmesine erişmek için kullanılan metodoloji,

d) Modellerin validasyonu için kullanılan yaklaşım.

Kapsamlı risk sermaye yükümlülüğü risk ölçümü için model kullanan bankalar aşağıdaki gereklilikleri sağlar;

a) Metodolojinin genel açıklaması,

a) (i) Genel modelleme yaklaşımı ile ilgili bilgiler (özellikle temerrüt/derece geçişi ve marj arasındaki korelasyon modelinin seçimi: (i) temerrüt/derece geçişi ve farklı fakat ilişkili rassal süreçler ve marj hareketlerini etkileyen, (ii) temerrüt/derece geçişini etkileyen marj değişimleri, (iii) marj değişimlerini etkileyen temerrüt/derece geçişleri),

a) (ii) Baz korelasyon parametrelerinin kalibrasyonunda kullanılan bilgiler: dilimlerin THK fiyatlaması (sabit ya da değişken),

a) (iii) Pozisyonların yaşlandırılıp yaşlandırılmadığı seçeneği ile ilgili bilgiler (modelde her bir pozisyonun bir yıllık sermaye ufku sonundaki vade sonunu hesaplayarak veya bu pozisyonların hesaplama tarihindeki vade sonlarını kullanarak simüle edilmiş piyasa hareketlerine dayalı kar ve zararlar)

b) Likidite ufkunun belirlenmesi için kullanılan yaklaşım,

c) Gerekli olan sağlam standartlarla uyumlu sermaye değerlendirmesine erişmek için kullanılan metodoloji,

d) Modellerin validasyonu için kullanılan yaklaşım.

c) Şablon PR1: Standart yaklaşım

ç) Şablon PR2: İçsel model yaklaşımına göre piyasa riski RAT değişim tablosu.

d) Şablon PR3: Alım satım hesabı için içsel model yaklaşımı.

e) Şablon PR4: RmD tahminlerinin kar/zarar ile karşılaştırılması.

Amaç: RmD modelinden çıkan tahmin sonuçlarının hem varsayımsal hem de gerçekleşen alım satım sonuçlarıyla karşılaştırılması, geriye dönük testin sıklık ve kapsamının vurgulanması ve geriye dönük test sonuçlarındaki temel aykırı değerlerin analiz edilmesi konularının sunulması.

Kapsam: Şablon, piyasa riski tutarları için içsel model kullanan tüm bankalar için zorunludur. Kullanıcılara içsel model kullanımlarına ilişkin anlamlı bilgiler sağlamak için, bankalar konsolide düzeyde kullandığı ana modellerin temel özelliklerini bu şablona ekler ve bu ana modellerin konsolide düzeyde kullanılan tüm modellerini ne düzeyde temsil ettiklerini açıklar. Açıklama, burada geriye dönük test sonuçları gösterilen modellerin sermaye yükümlülüğünün ne kadarlık bir kısmını kapsadığını içerir.

İçerik: RmD model çıktıları.

Sıklık: 6 ay.

Format: Esnek.

İlave açıklama: Bankalar, geriye dönük test sonuçlarındaki aykırı değerlerin analizini, tarihleri ve ilgili tamponları (RmD-Kar&Zarar) belirterek sunar. Analiz aşımların ana nedenlerini içerir.

Bankalar gerçekleşen kar&zarar ile varsayımsal kar&zarar için karşılaştırmaları Risk Ölçüm Modelleri ile Piyasa Riskinin Hesaplanmasına ve Risk Ölçüm Modellerinin Değerlendirilmesine İlişkin Tebliğde ifade edildiği şekilde açıklar.

Gerçekleşen kar&zarar: Bankalar kar/zararı, özellikle tamponları içerip içermediğini belirterek, eğer içermiyorsa, tamponların geriye dönük test sonuçlarına nasıl entegre edildiği ile ilgili bilgi sağlayarak açıklar. Bankalar ayrıca gerçekleşen kar/zararın komisyon ve ücretleri içerip içermediğini de açıklar.

Bu formdaki günlük RmD, 1 günlük elde tutma süresi altında hesaplanan yasal sermaye yükümlülüğünü, gerçekleşen kar/zarar ile %99 güven aralığında kıyaslamak amacıyla hesaplanır.

Varsayımsal kar/zarar gün sonu pozisyonlarının aynı kalması durumunda portföy değerlerinde gerçekleşecek varsayımsal değişimlere dayalıdır.

(1) Operasyonel riske ilişkin aşağıdaki hsuslar yıl sonu itibarıyla açıklanır:

a) Operasyonel risk hesaplamasında kullanılan yöntem ile operasyonel risk ölçümlerinin hangi aralıkta yapıldığı.

b) Temel gösterge yönteminin kullanılması durumunda aşağıdaki tabloda yer alan bilgiler.

c) Standart metot kullanılması durumunda aşağıdaki tabloda yer alan bilgiler.

ç) Standart yöntemde alternatif uygulamanın kullanılması halinde aşağıdaki tabloda yer alan bilgiler.

* Nakit kredi ve diğer alacakların her bir yıl için yıl sonu bakiyeleri yazılır.

d) Eğer kullanılıyorsa kullanılan ileri ölçüm yaklaşımlarına ilişkin açıklamalar ve ilgili iç ve dış faktörler. Kısmı kullanımın var olması halinde kullanımın kapsamı hakkında bilgiler.

e) İleri ölçüm yaklaşımı kullanılması durumunda, operasyonel riskin azaltımı için kullanılan sigorta poliçeleri hakkında bilgiler.

(1) Bankacılık hesaplarındaki faiz oranı riskine ilişkin aşağıdaki hususlar yıl sonu itibarıyla açıklanır:

a) Bankacılık hesaplarından kaynaklanan faiz oranı riskinin niteliği ve kredi erken geri ödemeleri ve vadeli mevduatlar dışındaki mevduatların hareketine ilişkin olanlar da dahil önemli varsayımlar ile faiz oranı riskinin ölçüm sıklığı,

b) Aşağıdaki tablo kullanılmak suretiyle, bankanın, farklı para birimlerine göre bölünmüş olarak, Bankacılık Hesaplarından Kaynaklanan Faiz Oranı Riskinin Standart Şok Yöntemiyle Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik uyarınca faiz oranlarındaki dalgalanmalardan doğan ekonomik değer farkları.

* Bir para birimine uygulanan şiddeti ve yönü farklı her bir şok için ayrı ayrı satırlar girilir.

(1) Bu Tebliğ kapsamında kamuya yapılacak açıklamalar bağımsız denetime tabi tutulur.

(1) Bu Tebliğ 31/3/2016 tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.

___________________

(1) Bu değişiklik 31/3/2016 tarihinde yürürlüğe girer.

(2) Bu değişiklik 1/7/2022 tarihinde yürürlüğe girer.

EK 1- Tablolar ve şablonların formatları ve raporlanma sıklığı

EK 2

KISALTMALAR

B : Bağlantı

BHFOR : Bankacılık hesaplarındaki faiz oranı riski

BK : Beklenen Kayıp

CPMI : The Committee on Payments and Market Infrastructures

EBPRT : Efektif beklenen pozitif risk tutarı

GB : Genel bakış

İDD : İçsel derecelendirmeye dayalı

İKK : İhracat kredi kuruluşları

IOSCO : International Organization of Securities Commissions

İÖY : İleri ölçüm yaklaşımları

KDA : Kredi değerleme ayarlamaları

KDK : Kredi derecelendirme kuruluşu

KDO : Kredi dönüşüm oranı

KKR : Karşı taraf kredi riski

KOBİ : Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler

KR : Kredi riski

KRA : Kredi riski azaltım

KRAT :Kredi riski azaltım teknikleri

KYK : Kolektif yatırım kuruluşu

MK : Menkul Kıymetleştirme

MKT : Merkezi karşı taraf

ÖMKŞ : Özel amaçlı menkul kıymetleştirme şirketi

PR : Piyasa riski

RA : Risk ağırlığı

RAT : Risk ağırlıklı tutarlar

RmD : Riske maruz değer

SPK : Sermaye Piyasası Kurulu

THK :Temerrüt halinde kayıp

TMS : Türkiye Muhasebe Standartları

TO : Temerrüt olasılığı