Bilgisayarlar ve Bilgisayar Sunucuları ile İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gerekliliklerine Dair Tebliğ (2013/617/ab) (Sgm:2021/14)

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) AB: Avrupa Birliğini,

b) Ayrık grafik kartı (dGfx): Yerel bellek denetleyici arabirimine ve yerel grafiklere özel belleği olan ve aşağıdaki kategorilerden birine giren bir veya daha fazla grafik işleme birimi içeren ayrık bir iç bileşeni,

1) G1 (FB_BW ≤ 16),

2) G2 (16 < FB_BW ≤ 32),

3) G3 (32 < FB_BW ≤ 64),

4) G4 (64 < FB_BW ≤ 96),

5) G5 (96 < FB_BW ≤ 128),

6) G6 (FB_BW > 128 (FB Veri Genişliği < 192-bit)),

7) G7 (FB_BW > 128 (FB Veri Genişliği ≥ 192-bit)).

7.1. Çerçeve arabellek bant genişliği (FB_BW), bir dGfx üzerindeki tüm GPU’lar tarafından saniyede işlenen veri miktarı anlamına gelmektedir ve aşağıdaki formülle hesaplanır.

7.2. Çerçeve arabellek bant genişliği = (Veri Hızı x Veri Genişliği) / (8 x 1000)

7.2.1. Bu formülde geçen;

7.2.1.1. Çerçeve arabellek genişliği Gigabayt/saniye (GB/s) ile ifade edilir;

7.2.1.2. Veri hızı, MHz ile ifade edilen etkin bellek veri sıklığıdır;

7.2.1.3. Veri genişliği, bit (b) ile ifade edilen çerçeve arabellek (FB) veri genişliğidir;

7.2.1.4. Formüldeki ‘8’, hesaplamayı Bayt’a dönüştürür;

7.2.1.5. 1000’e bölerek, Megabayt Gigabayt’a dönüştürülür.

c) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,

ç) Bilgisayar: Mantıksal işlemler gerçekleştiren, verileri işleyen, giriş aygıtlarını kullanan, bilgi çıktılarını ekranda görüntüleme yeteneğine sahip ve normalde işlemler gerçekleştirmek üzere bir merkezi işlem birimi (CPU) içeren, merkezi işlem birimi (CPU) bulunmaması halinde, hesaplama işlem birimi işlevini gerçekleştiren ve bilgisayar sunucusuna istemci ağ geçidi olma işlevine sahip olan cihazı,

d) Dâhili hafıza: Verilerin kalıcı olarak belleğe kaydedilmesini sağlayan dâhili bir bileşeni,

e) Dâhili güç kaynağı: Bilgisayara güç sağlamak amacıyla elektrik kaynağından AC voltajını, DC voltajına dönüştürmek için tasarlanan ve aşağıdaki özelliklere sahip olan bileşeni;

1) Bilgisayar kasası içerisinde bulunur, ancak bilgisayar ana kartından ayrıdır.

2) Güç kaynağı, güç kaynağı ile elektrik kaynağı gücü arasında ara devre olmaksızın tek bir kabloyla elektrik kaynağına bağlanır.

3) Tümleşik bir masaüstü bilgisayardaki ekrana DC bağlantısı haricinde, güç kaynağı ile bilgisayar bileşenleri arasındaki tüm güç bağlantıları bilgisayar kasası içindedir.

4) Bilgisayar tarafından kullanılmak üzere, harici bir güç kaynağından gelen tekli DC gerilimini çoklu gerilimlere dönüştürmek için kullanılan dâhili DC-DC dönüştürücüleri dahili güç kaynağı olarak kabul edilmez.

f) Dizüstü bilgisayar: Özellikle taşınabilir olarak ve bir AC güç kaynağına bağlanarak veya bağlanmadan uzun süre çalıştırılmak üzere tasarlanmış bir bilgisayar anlamına gelen, görüntülenen köşegen ekran büyüklüğü en az 22,86 cm (9 inç) olan tümleşik bir ekrana sahip ve tümleşik bir batarya veya diğer taşınabilir güç kaynakları ile çalışma yeteneğine sahip olan, ayrıca aşağıdaki alt türleri içeren bilgisayarı,

1) Tablet bilgisayar: Takılı olarak hem dokunmatik ekrana, hem de fiziksel bir klavyeye sahip olan ve bir tür dizüstü bilgisayar olarak tanımlanan bir üründür.

2) Slate bilgisayar: Tümleşik dokunmatik bir ekran içeren, ancak takılı olarak kalıcı bir fiziksel klavyesi bulunmayan bir tür dizüstü bilgisayar anlamına gelmektedir.

3) Taşınabilir ince istemci: Temel işlevsellik elde etmek için uzak bir bilgisayar kaynağı (örneğin, bilgisayar sunucusu, uzak iş istasyonu) bağlantısına güvenen ve ürüne tümleşik dönen saklama ortamı bulunmayan bir dizüstü bilgisayar türünü,

4) Aşağıda belirtilen dizüstü bilgisayar kategorileri, bu Tebliğin amaçları doğrultusunda tanımlanmış olup, bunlardan dizüstü bilgisayar tanımına uymasına rağmen, boştaki güç ihtiyacı 6 W’tan az olan ürünler, bu Tebliğin amaçları doğrultusunda dizüstü bilgisayar olarak değerlendirilmez.

4.1.‘Kategori A’ dizüstü bilgisayar, Kategori B, Kategori C dizüstü bilgisayar tanımlarına uymayan dizüstü bilgisayar anlamına gelmektedir.

4.2.‘Kategori B’ dizüstü bilgisayar, en az bir ayrık grafik kartına (dGfx) sahip dizüstü bilgisayar anlamına gelmektedir.

4.3. ‘Kategori C’ dizüstü bilgisayar, asgari olarak aşağıdaki özelliklere sahip bir dizüstü bilgisayar anlamına gelmektedir:

4.3.1. CPU içinde en az iki fiziksel çekirdek,

4.3.2. Asgari iki gigabayt (GB) sistem belleği,

4.3.3. G3 (FB Veri Genişliği > 128-bit), G4, G5, G6 veya G7 sınıflandırmasına uygun ayrık bir grafik kartı (dGfx).

g) Ekran uyku konumu: Ekranın bağlı bir cihazdan veya dâhili bir uyarandan (bir zamanlayıcı veya meşgul sensörü gibi) sinyal aldıktan sonra geçtiği kullanıcının sağladığı bir girdi sinyaliyle de bu güç konumuna geçebildiği; bağlı bir cihaz, ağ, uzaktan kumanda ve/veya dâhili uyarandan işaret aldığında çalışır konumuna geçtiği; ürün bilgileri, durum görüntüleri veya algılayıcı temelli işlevler gibi kullanıcı odaklı veya koruyucu işlevler haricinde görüntü üretmediği güç konumunu,

ğ) Harici güç kaynağı: Aşağıda sıralanan özelliklere sahip olan cihazı;

1) Şebeke güç kaynağından gelen alternatif akım (AC) gücü girdisini düşük gerilimli doğru akım (DC) veya AC çıktısına dönüştürmek için tasarlanmıştır.

2) Aynı anda yalnızca bir DC veya AC çıkış gerilimini dönüştürme yeteneğine sahiptir.

3) Ana yükü teşkil eden ayrı bir cihazla kullanılması amaçlanmıştır.

4) Ana yükü teşkil eden cihazdan ayrı bir fiziksel kasa içermektedir.

5) Ana yükü teşkil eden cihaza, çıkarılabilir veya fiziksel bağlantılı erkek/dişi elektrik bağlantısı, kablo, kordon veya diğer kablolama yoluyla bağlanır.

6) Nominal çıkış gücü 250 W’ı geçemez.

h) İş istasyonu: Yoğun hesaplama içeren diğer görevlerin yanı sıra temelde grafikler, Bilgisayar Destekli Tasarım, yazılım geliştirme, finansal ve bilimsel uygulamalar için kullanılan yüksek performanslı, tek kullanıcılı ve aşağıdaki özelliklere sahip olan bilgisayarı;

1) Arızalar arasındaki ortalama süre (MTBF) en az 15.000 saattir,

2) Hata düzeltme koduna (ECC) ve/veya arabelleğe sahiptir,

3) Aşağıdaki beş özellikten en az üçüne sahiptir:

3.1. Yüksek kalitede grafikler için ek güç desteğine sahiptir (örneğin, çevre birimleri bağlantı kartı (PCI)-E 6-pin 12 V ek güç beslemesi),

3.2. Grafik yuvasına ve/veya PCI-X desteğine ek olarak, sistemi anakart üzerinde x4 PCI-E’den daha fazlası için bağlanmıştır.

3.3. Tek biçimli bellek erişimi (UMA) grafiklerini desteklemez,

3.4. Beş veya daha fazla PCI, PCI-E veya PCI-X yuvası içerir,

3.5. İki veya daha fazla CPU için çoklu işlemci desteği vardır (fiziksel olarak ayrı CPU paketlerini/yuvalarını desteklemelidir; yani tek birçok çekirdekli CPU desteği yoktur).

ı) Küçük boyutlu sunucu: Genellikle masaüstü bilgisayar bileşenlerini bir masaüstü biçim katsayısı içinde kullanan, ancak temelde diğer bilgisayarlar için depolama makinesi olarak kullanılmak üzere ve ağ altyapı hizmetleri ve veri/ortam barındırma hizmeti sunmak gibi işlevleri yerine getirmek üzere tasarlanmış ve aşağıdaki özelliklere sahip olan bilgisayar türünü;

1) Tüm veri işleme, saklama ve ağ arayüzlerinin tek bir kutuda yer alması için masaüstü bilgisayarlarınkine benzer bir kaide, kule veya başka bir yapı unsurunda tasarlanmıştır,

2) Günün 24 saati, haftanın 7 günü çalışacak şekilde tasarlanmıştır,

3) Temelde ağ bağlantılı istemci birimleri yoluyla birkaç kullanıcıya hizmet eden eşzamanlı çok kullanıcılı bir ortamda çalışmak için tasarlanmıştır,

4) Bir işletim sistemiyle birlikte piyasaya arz edilmesi durumunda, işletim sistemi ana sunucu veya alt uç sunucu uygulamaları için tasarlanmıştır,

5) G1 haricinde herhangi bir sınıflandırmaya uyan ayrık bir grafik kartı (dGfx) ile birlikte piyasaya arz edilemez.

i) Masaüstü bilgisayar: Ana birimin kalıcı bir yerde konumlanması amaçlanan ve taşımak üzere tasarlanmamış, harici bir ekran ve klavye ve fare gibi harici çevre birimleriyle kullanılmak üzere tasarlanmış ve aşağıda kategorileri bulunan bir bilgisayarı,

1) Aşağıda belirtilen masaüstü bilgisayar kategorileri, bu Tebliğin amaçları doğrultusunda tanımlanmıştır:

1.1. ‘Kategori A’ masaüstü bilgisayar, Kategori B, Kategori C, Kategori D masaüstü bilgisayar tanımlarına uymayan masaüstü bilgisayar anlamına gelmektedir.

1.2. ‘Kategori B’ masaüstü bilgisayar, aşağıdakileri içeren bir masaüstü bilgisayar anlamına gelmektedir:

1.2.1. CPU içinde iki fiziksel çekirdek,

1.2.2. Asgari iki gigabayt (GB) sistem belleği.

1.3.‘Kategori C’ masaüstü bilgisayar, aşağıdakileri içeren bir masaüstü bilgisayar anlamına gelmektedir:

1.3.1. CPU içinde üç veya daha fazla fiziksel çekirdek,

1.3.2. Aşağıdaki iki özellikten en az birinin yapılandırmasını,

1.3.2.1. Asgari iki gigabayt (GB) sistem belleği, ve/veya

1.3.2.2. Ayrık bir grafik kartı (dGfx).

1.4. ‘Kategori D’ masaüstü bilgisayar, aşağıdakileri içeren bir masaüstü bilgisayar anlamına gelmektedir:

1.4.1. CPU içinde en az dört fiziksel çekirdek,

1.4.2. Aşağıdaki iki özellikten en az birinin yapılandırmasını:

1.4.2.1. Asgari dört gigabayt (GB) sistem belleği, ve/veya

1.4.2.2. G3 (FB Veri Genişliği > 128-bit), G4, G5, G6 veya G7 sınıflandırmasına uygun ayrık bir grafik kartı (dGfx).

j) Masaüstü ince istemci: Temel işlevsellik elde etmek için uzak bir bilgisayar kaynağı (örneğin, bilgisayar sunucusu, uzak iş istasyonu) bağlantısına dayanan ve ürüne tümleşik olarak dönel saklama ortamı bulunmayan, ana birimi, kalıcı bir konumda kullanılmak üzere tasarlanan (örneğin bir masa üstünde) ve taşınabilir olmayan bilgi çıktılarını harici veya ürüne dâhil edilmiş olması halinde dâhili bir ekrana yansıtabilen bir bilgisayarı,

k) Merkezi İşlem Birimi (CPU): Bilgisayarda talimatların yorumlanmasını ve gerçekleştirilmesini kontrol eden ve aşağıdaki özellikleri içeren bir bileşeni;

1) CPU, “işletim sistemi çekirdekleri” olarak bilinen bir veya birden fazla fiziksel işlemci içerebilir. Bir fiziksel işlemci, fiziksel olarak mevcut bir işlemci anlamına gelir. İlave ‘sanal’ veya ‘mantıksal’ işlemcileri, fiziksel işlemci olmayan bir işletim sistemi çekirdeğinin biri veya daha fazlasından meydana gelir.

2) Bir işletim sistemi çekirdeğinin daha fazlası, tek bir CPU fiziksel yuvası bulunan bir işlemci paketinde bulunabilir.

3) CPU’da toplam işletim sistemi çekirdeklerinin sayısı, tüm CPU fiziksel yuvalarına bağlanan cihazlar tarafından sağlanan işletim çekirdeklerinin toplamıdır.

l) Taşınabilir iş istasyonu: Bilgisayar oyunları haricinde yoğun hesaplama içeren diğer görevlerin yanı sıra temelde grafikler, bilgisayar destekli tasarım, yazılım geliştirme, finansal ve bilimsel uygulamalar için kullanılan, özellikle taşınabilir olarak ve bir AC güç kaynağına doğrudan bağlanarak veya bağlanmadan uzun süre çalıştırılmak üzere tasarlanmış, yüksek performanslı, tek kullanıcılı ve aşağıdaki özelliklere sahip bir bilgisayarı,

1) Taşınabilir iş istasyonları tümleşik bir ekrana sahiptir ve tümleşik bir batarya ile veya diğer taşınabilir güç kaynakları ile çalışma yeteneğine sahiptir.

2) Taşınabilir iş istasyonlarının büyük kısmı harici bir güç kaynağı kullanır ve tümleşik bir klavyeye ve işaret aygıtına sahiptir. Taşınabilir iş istasyonları aşağıdaki özelliklere sahiptir:

2.1. Arızalar arasındaki ortalama süre (MTBF) en az 13.000 saattir,

2.2. En az G3 (FB Veri Genişliği > 128-bit), G4, G5, G6 veya G7 sınıflandırmasına uygun ayrık bir grafik kartına (dGfx) sahiptir,

2.3. Üç veya daha fazla dâhili depolama cihazı eklenebilir,

2.4. En az 32 GB sistem belleğini destekler.

m) Tümleşik masaüstü bilgisayar: Bilgisayar ve ekran biriminin tek bir birim halinde işlev gördüğü, AC gücünü tek kablo ile alan ve aşağıdaki özelliklere sahip olan bilgisayarı,

1) Tümleşik masaüstü bilgisayarlar iki şekilde olabilir:

1.1. Ekran ve bilgisayar, fiziksel olarak birleşik tek bir birim halindedir;

1.2. Ekran bilgisayardan ayrıdır, ancak doğru akım (DC) güç kablosu ile ana kasaya bağlanmaktadır. Tümleşik bir masaüstü bilgisayarın kalıcı bir yerde konumlanması amaçlanmıştır ve taşımak üzere tasarlanmamıştır. Tümleşik masaüstü bilgisayarlar, temelde işitsel-görsel sinyallerin görüntülenmesi ve alınması için tasarlanmamıştır. Aşağıda belirtilen tümleşik masaüstü bilgisayar kategorileri, bu Tebliğin amaçları doğrultusunda tanımlanmıştır:

1.2.1.‘Kategori A’ tümleşik masaüstü bilgisayar, Kategori B, Kategori C, Kategori D tümleşik masaüstü bilgisayar tanımlarına uymayan tümleşik masaüstü bilgisayar anlamına gelmektedir.

1.2.2. ‘Kategori B’ tümleşik masaüstü bilgisayar, aşağıdakileri içeren bir tümleşik masaüstü bilgisayar anlamına gelmektedir:

1.2.2.1. CPU içinde iki fiziksel çekirdek,

1.2.2.2. Asgari iki gigabayt (GB) sistem belleği.

1.2.3.‘Kategori C’ tümleşik masaüstü bilgisayar, aşağıdakileri içeren bir tümleşik masaüstü bilgisayar anlamına gelmektedir:

1.2.3.1. CPU içinde üç veya daha fazla fiziksel çekirdek,

1.2.3.2. Aşağıdaki iki özellikten en az birinin yapılandırmasını:

1.2.3.2.1. Asgari iki gigabayt (GB) sistem belleği,

1.2.3.2.2. Ayrık bir grafik kartı (dGfx).

1.2.4. ‘Kategori D’ tümleşik masaüstü bilgisayar, aşağıdakileri içeren bir tümleşik masaüstü bilgisayar anlamına gelmektedir:

1.2.4.1. CPU içinde en az dört fiziksel çekirdek,

1.2.4.2. Aşağıdaki iki özellikten en az birinin yapılandırmasını:

1.2.4.2.1. Asgari dört gigabayt (GB) sistem belleği, ve/veya

1.2.4.2.2. G3 (FB Veri Genişliği> (28-bit), G4, G5, G6 veya G7 sınıflandırmasına uygun ayrık bir grafik kartı (dGfx).

n) Oyun konsolu: Temel işlev olarak video oyunları oynamak üzere tasarlanmış şebeke güç kaynağına bağlı bağımsız ve aşağıdaki özellikleri taşıyan cihazı,

1) Oyun konsolu, genellikle ana oyun oynama ekranı olarak harici bir ekran çıkışı sağlamak üzere tasarlanmıştır. Oyun konsolları, genellikle bir CPU, sistem belleği ve bir grafik işleme birimi veya birimleri (GPU) içerir ve sabit sürücüler ve diğer dâhili saklama seçenekleri ve optik sürücüler içerebilir.

2) Oyun konsolları genellikle temel giriş cihazı olarak harici bir klavye veya fare yerine kumanda kolları veya diğer interaktif kollarla çalışır. Oyun konsolları, normalde kişisel bilgisayar işletim sistemleri içermez, daha ziyade oyun konsollarına özgü işletim sistemleriyle çalışır.

3) Temel oyun oynama ekranı olarak tümleşik bir ekran içeren ve bir AC güç kaynağına doğrudan bağlanarak değil, tümleşik bir bataryayla veya diğer taşınabilir güç kaynaklarıyla çalışan taşınabilir oyun cihazları da bir tür oyun konsolu olarak değerlendirilir.

o) Takma birimi: Çevre birimlere bağlanmayı artırmak veya bağlantıları bütün haline getirmek gibi görevler için bir bilgisayara bağlanmak üzere tasarlanmış ayrıca ağ bağlantılı bilgisayardaki dâhili bataryaların şarj edilmesini de kolaylaştırabilen ayrık bir ürünü,

ö) Ürün tipi: Masaüstü bilgisayar, tümleşik masaüstü bilgisayar, dizüstü bilgisayar, masaüstü ince istemci, iş istasyonu, taşınabilir iş istasyonu, küçük ölçekli sunucu, oyun konsolu, takma birimi, dahili güç kaynağı veya harici güç kaynağını belirten cihazı,

ifade eder.

(2) Eklerin amaçları doğrultusunda, ilave tanımlar Ek-I’de belirtilmiştir.

(1) Bilgisayarlar çevreye duyarlı tasarım gereklilikleri Ek-II’de yer almaktadır.

(2) Bilgisayarların geçerli olan çevreye duyarlı tasarım gerekliliklerine uygunluğu, Ek-III’te yer alan yöntemler kullanılarak ölçülür.

(1) Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde atıfta bulunulan uygunluk değerlendirme yöntemleri, aynı Yönetmeliğin Ek-IV’ünde belirtilen iç tasarım kontrol sistemleri veya Ek-V’inde belirtilen uygunluk değerlendirmesi yönetim sistemine göre yerine getirilir.

(1) Piyasa gözetimi ve denetimi, Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmelikte belirtilen kurallar uyarınca yürütülür.

(2) Bilgisayarların geçerli olan çevreye duyarlı tasarım gerekliliklerine uygunluğunun denetimi, bu Tebliğin Ek-III’ünün 2 nci maddesinde belirtilen doğrulama yöntemine uygun olarak yürütülür.

(1) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihte piyasada mevcut olan en iyi performansa sahip ürünlere ve teknolojiye ilişkin gösterge niteliğindeki ölçütler, Ek-IV’te tanımlanmıştır.

(1) Bakanlık, bu Tebliğ ile ilgili olarak, Avrupa Komisyonu tarafından, çalışmalar yapmak üzere kurulan danışma kurulu toplantılarına katılım sağlar.

(1) 13/2/2015 tarihli ve 29266 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bilgisayarlar ve Bilgisayar Sunucuları ile İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gereklerine Dair Tebliğ (SGM:2015/4) yürürlükten kaldırılmıştır.

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız