Bireysel Portföylerin ve Kolektif Yatırım Kuruluşlarının Performans Sunumuna, Performansa Dayalı Ücretlendirilmesine ve Kolektif Yatırım Kuruluşlarını Notlandırma ve Sıralama Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ (Vıı-128.5)

(1) Bireysel portföyler için portföy yönetim sözleşmesinde, kolektif yatırım kuruluşları için ise esas sözleşme, içtüzük veya kamuyu aydınlatma belgelerinde aksi belirtilmedikçe portföylerin günlük olarak değerlenmesi esastır.

(1) Portföy getiri oranı, performans dönemi sonundaki; bireysel portföyler için giderler düşüldükten sonraki portföy değerindeki, kolektif yatırım kuruluşları için ise birim pay başına toplam değer veya net aktif değerdeki bir önceki döneme göre değişimin yüzde cinsinden ifadesidir.

(1) Portföyün nispi getiri oranı; performans dönemi sonu itibarı ile hesaplanan portföyün vergi öncesi getiri oranından karşılaştırma ölçütünün getiri oranının veya eşik değerin çıkarılması sonucu bulunacak pozitif ya da negatif yüzdesel değerdir.

(1) Karşılaştırma ölçütü; kolektif yatırım kuruluşunun türü dikkate alınarak izahnamede veya ihraç belgesinde yer alan yatırım stratejisi ile yatırım yapılan varlık ve işlemlerin niteliklerine uygun şekilde, tek bir endeks veya endekslerin ağırlıklandırılması yoluyla belirlenebileceği gibi yatırım stratejisine uygun olan ve Kurulca uygun görülecek diğer referans getiri oranı veya oranlarının ağırlıklı ortalaması olarak da belirlenebilir.

(2) Karşılaştırma ölçütü olarak yurtiçinde veya yurtdışında genel kabul görmüş ve yaygın olarak kullanılan piyasa endekslerinin yanı sıra Kurulca uygun görülen farklı endekslerin de kullanılması mümkündür. Portföyde yer alan varlıkların dağılımından bağımsız olarak döviz, enflasyon gibi endeksler kullanılamaz. Ancak performans sunum raporlarında bu tür kriterlerin performans dönemi içerisindeki getiri oranlarına yer verilebilir.

(3) Kolektif yatırım kuruluşları için belirli bir yatırım stratejisi bulunmaması, yatırım stratejisinin sürekli değişmesi, çoklu varlık gruplarına yatırım yapılması veya mutlak getiri hedeflenmesi ve benzeri sebeplerle karşılaştırma ölçütü belirlenemediği durumlarda eşik değer kullanılabilir. Eşik değer portföyde yer alan varlıklardan bağımsız olarak belirlenebilir ve sabit ve/veya değişken unsurlardan oluşabilir. Eşik değerin belirlenmesinde, bir yatırım aracı veya işleminin getirisi referans olarak alınabilir veya bağımsız olarak sabit bir değer belirlenebilir. Performans dönemi başında belirlenen eşik değerin, gecelik Türk Lirası referans faiz oranının performans dönemine denk gelen bileşik getirisinden düşük olması durumunda, eşik değer olarak gecelik Türk Lirası referans faiz oranının performans dönemine denk gelen bileşik getirisi kullanılır. Portföyünün %51’ini devamlı olarak yabancı para cinsinden varlıklara yatıran kolektif yatırım kuruluşlarında eşik değerin alt sınırı için Kurulca farklı esaslar belirlenebilir.

(4) Portföy yöneticiliği hizmeti verilen bireysel yatırımcılar, yabancı kolektif yatırım kuruluşları ve yurtdışında yerleşik kişilerin portföyleri ile Türkiye’de kurulmuş serbest yatırım fonları ve özel fonlar için ihtiyari olarak karşılaştırma ölçütü belirlenebileceği gibi eşik değer de belirlenebilir. Eşik değer belirlenmesi halinde bireysel yatırımcılar dışındakilere, bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen eşik değer alt sınırına ilişkin esaslar uygulanmaz.

(5) Karşılaştırma ölçütünün ve eşik değerin hesaplanmasına ilişkin açıklama ve örnekler Tebliğin 2 numaralı ekinde yer almaktadır.

(6) Portföy yönetim sözleşmesinde ve kolektif yatırım kuruluşlarının içtüzükleri ile kamuyu aydınlatma dokümanlarında karşılaştırma ölçütünün veya eşik değerin belirlenme esaslarına yer verilir. Karşılaştırma ölçütü ve eşik değer, kolektif yatırım kuruluşlarında tür değişimleri haricinde, sadece izleyen hesap döneminin başından itibaren geçerli olmak üzere değiştirilebilir.

(1) Performansa dayalı ücretlendirme yapılabilmesi için portföy yönetim sözleşmesi ile kolektif yatırım kuruluşlarının içtüzüklerinde ve kamuyu aydınlatma dokümanlarında performansa dayalı ücretlendirmeye ilişkin esaslara ve hesaplama örneklerine yer verilmesi zorunludur.

(2) Portföy yönetim sözleşmesi, içtüzük ve kamuyu aydınlatma dokümanlarında farklı şekilde belirlenmediği sürece portföyün hesap dönemi aynı zamanda performansa dayalı ücretlendirme dönemidir. Performansa dayalı ücretlendirme dönemi içerisinde fona veya değişken sermayeli menkul kıymet yatırım ortaklığına iade edilen katılma payları veya paylar için iade tarihi esas alınarak hesaplama yapılır.

(1) Performansa dayalı portföy yönetim ücreti nispi getiri üzerinden tahakkuk ettirilir. Performansa dayalı portföy yönetim ücreti oranı sabit veya değişken olabilir. Bu oran, yabancı kolektif yatırım kuruluşları, serbest yatırım fonları ve özel fonlar hariç olmak üzere kolektif yatırım kuruluşlarında azami %20 olarak belirlenebilir.

(2) Performansa dayalı portföy yönetim ücreti; yatırım fonları ve değişken sermayeli menkul kıymet yatırım ortaklıklarında fon ve ortaklığın yatırımcılarından bireysel yatırımcılar ve menkul kıymet yatırım ortaklıklarında ise portföyden tahsil edilir. Tahsilat, yatırımcı hesabından varsa nakit olarak, yoksa yatırımcıların sahip olduğu payların/katılma paylarının tekabül eden tutarda nakde çevrilmesi suretiyle yapılır.

(3) Kolektif yatırım kuruluşlarında performansa dayalı portföy yönetim ücretinin tahakkuk ettirilebilmesi için yüksek iz değerin aşılması ve nispi getirinin pozitif olması zorunludur. Yüksek iz değerin ve bu fıkra kapsamındaki nispi getirinin hesaplanmasına ilişkin örnekler Tebliğin 3 numaralı ekinde yer almaktadır.

(4) Yüksek iz değer, yatırım fonu ve değişken sermayeli menkul kıymet yatırım ortaklıklarının yatırımcılarının her bir pay alım işlemi için ayrı ayrı tespit edilir. Bir yatırımcı için ilk yüksek iz değer yatırımcının katılma payı veya pay satın alma fiyatıdır. Menkul kıymet yatırım ortaklıklarında ise, ilk yüksek iz değer portföy yönetim hizmeti verilmeye başlandığı tarihteki birim pay başına net aktif değerdir.

(5) Yüksek iz değer, her performans ücreti alınan dönem itibari ile performans ücretine esas olan birim pay başına toplam değer veya net aktif değer olarak yeniden belirlenir.

(6) Kolektif yatırım kuruluşlarında performansa dayalı portföy yönetim ücretine ilişkin yapılacak hesaplamalarda “İlk Giren İlk Çıkar” yöntemi uygulanır.

(7) Kurul, kolektif yatırım kuruluşu türü bazında yüksek iz değer uygulamasına ve yüksek iz değerin güncellenmesine ilişkin farklı esaslar belirleyebilir.

(8) Performansa dayalı ücretlendirme için yapılacak hesaplamalarda, bireysel portföylere ilişkin nispi getiri hesaplamasında zaman ağırlıklı getiri yönteminin yanı sıra, açıklaması Tebliğin 1 numaralı ekinde yer alan para ağırlıklı getiri yöntemi de kullanılabilir. Bireysel portföylerde yüksek iz değer uygulaması ihtiyari olup, uygulanması halinde performansa dayalı portföy yönetim ücreti alınabilmesi için yüksek iz değerin aşılması ve nispi getirinin pozitif olması zorunludur. İlk yüksek iz değer portföy yönetim hizmeti verilmeye başlandığı tarihteki portföy değeri olup, daha sonraki dönemlerde yüksek iz değer her performans ücreti alınan dönem itibari ile performans ücretine esas olan portföy değeri olarak yeniden belirlenir.

(9) Para piyasası fonlarının, kısa vadeli borçlanma araçları fonlarının ve koruma amaçlı fonlar ile garantili fonların yatırımcılarından performansa dayalı portföy yönetim ücreti alınamaz.

(10) Performansa dayalı portföy yönetim ücreti alınabilmesi için, yetkili kurumlar tarafından yatırımcı bazında takibi sağlayacak teknik alt yapının oluşturulması zorunludur. Ancak, Kurulun 2/7/2013 tarihli ve 28695 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan III-55.1 sayılı Portföy Yönetim Şirketleri ve Bu Şirketlerin Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Tebliğinin 19 uncu maddesinde belirtilen esaslar çerçevesinde İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş., aracı kurum, yatırım ve kalkınma bankaları ile Kurulca uygun görülecek uzmanlaşmış diğer kuruluşlardan da bu hususta hizmet alınması mümkündür. Yetkili kurum sadece ücretlendirmeye ilişkin hesaplamanın doğruluğundan sorumludur. Dışarıdan hizmet alınması durumunda da bu sorumluluk devam eder.

(1) Kurulun kolektif yatırım kuruluşlarına ilişkin düzenlemelerinde aksi belirtilmedikçe, kamuya ilan edilecek sunumlar son 5 yıl için Ocak-Aralık dönemini kapsayacak şekilde ve yıllık olarak yapılır. Cari yıl içindeki sunumlar ise aylık dönemler itibari ile yapılabilir. Aylık sunum yapılması halinde; dönem başı olarak ay içindeki herhangi bir gün seçilemez, cari yıl içindeki ara dönemlerde hesaplanan getiriler yıllığa çevrilemez. 5 yıldan kısa süreli portföylerde ise ilk halka arz tarihi veya portföy yönetim hizmeti verilmeye başlandığı tarihten, yatırım stratejisinin tür değişikliğine bağlı olarak değiştirilmesi durumunda ise değişiklik tarihinden sonraki dönemler için sunum yapılır.

(2) Performans sunum dönemi içerisinde kolektif yatırım kuruluşlarının yatırım stratejisinin tür değişikliğine bağlı olarak değiştirilmesi durumunda, aylık ve yıllık bazda performans sunumu yeni yatırım stratejisi değişikliğini izleyen ilk takvim yılından itibaren yapılabilir.

(1) Performans sunumuna ilişkin raporlarda asgari olarak aşağıda yer alan hususlara yer verilmesi zorunludur.

a) Kolektif yatırım kuruluşları için halka arz veya portföy yönetim hizmeti verilmeye başlandığı tarih, bireysel yatırımcılar içinse portföy yönetimi hizmeti verilmeye başlandığı tarih,

b) Portföyün yatırım stratejisi ile varsa stratejide yapılan değişikliklere ilişkin bilgi,

c) “Portföyün geçmiş performansı gelecek dönem performansı için bir gösterge olamaz.” ifadesi,

ç) Varsa portföy yönetiminde kullanılan krediler hakkında bilgi,

d) Portföyün toplam değeri, portföy dağılımı ve portföydeki payların sektörel dağılım bilgileri,

e) 6 ncı maddede yer alan esaslar çerçevesinde hesaplanan getiri oranları,

f) Portföy ile karşılaştırma ölçütünün veya eşik değerin performans dönemi içerisindeki standart sapması,

g) Portföyün riske göre düzeltilmiş getiri oranı,

ğ) Getiri oranını etkileyen piyasa koşulları, portföy yöneticilerindeki değişiklikler, sermaye artırımları, kurucu tarafından karşılanan giderler, toplam gider oranının aşılması sebebiyle yapılan iadeler ve benzeri hususlar,

h) Karşılaştırma ölçütünün veya eşik değerin belirlenme yöntemine ilişkin bilgi ile varsa bu değerlerde yapılan değişikliklere ilişkin bilgi,

ı) Farklı olması halinde, portföy ile seçilen karşılaştırma ölçütünün veya eşik değerin para birimleri hakkında bilgi.

(2) Portföyün getiri oranlarının sunumunda kullanılan dönemlerle karşılaştırma ölçütünün veya eşik değerin hesaplandığı dönemler aynı olmalıdır.

(3) Portföyü oluşturan varlıkların getiri oranlarının ayrı ayrı sunulmak istenmesi halinde, getiri oranı sunulan varlık grubunun portföy içerisindeki oranı da açıklanır. Söz konusu varlıklara ilişkin vergi ve diğer giderlere ilişkin bilgilere de sunumda yer verilir. Portföy değerleri toplam değer cinsinden ifade edilirken portföy değerinde yer almayan varlıklar getiri oranı açıklanmak istenen varlığa oransal olarak dağıtılır.

(4) Sunuma ilişkin raporlamalar bu maddede yer alan hususlar dikkate alınarak, Tebliğin 4 numaralı ekindeki açıklamalara ve örneğe uygun olarak hazırlanır. Tebliğ kapsamındaki kolektif yatırım kuruluşları tarafından hazırlanacak raporlar performans sunum dönemini takip eden 6 işgünü içinde KAP’ta ve kolektif yatırım kuruluşlarının internet sitesinde yayımlanır.

(1) Performans sunumuna ilişkin ilan ve reklamlarda performans sunum raporunun nerede yayımlandığı bilgisine yer verilmesi şarttır. Tebliğde belirlenen esaslara uygun bir performans sunum raporunun hazırlanmamış olması halinde, ilan ve reklamlarda performans bilgisi verilemez.

(2) Performans sunumuna ilişkin ilan ve reklamlarda, ölçeklerde farklılık yaratmak suretiyle görsel olarak yatırımcıyı yanıltıcı grafik ve şekiller kullanılamaz. Kolektif yatırım kuruluşları ile yetkili kurum hakkında “en iyi”, “en güvenilir”, “en sağlam” ve buna benzer subjektif ve abartılı bir imaj yaratmaya yönelik ifadelere yer verilmez.

(3) Yatırımcılara yapılacak bireysel sunumlarda performans sunum raporunda yer alan bilgiler, portföyün performansı hakkında herhangi bir yanılgıya yol açmaması kaydıyla özet olarak kullanılabilir.

(1) Performans sunumlarında yer alan bilgilerin doğruluğu ile sunumların Tebliğe uygunluğundan sunum raporlarını hazırlayan yetkili kurum sorumludur.

(2) Kurul, kolektif yatırım kuruluşlarına ilişkin sunumların Tebliğe uygunluğunun bağımsız denetim kuruluşlarınca tespitini isteyebilir.

(1) Notlandırma ve sıralama faaliyeti; bu maddede belirtilen ilke ve esaslar çerçevesinde kolektif yatırım kuruluşlarının performansları dikkate alınarak değerlendirilmesi ve sıralanmasıdır.

(2) Notlandırma ve sıralama faaliyetinde bulunacakların Birliğe başvuruda bulunması zorunludur. Birlik tarafından yapılacak değerlendirme sonrasında bu faaliyette bulunması uygun görülenler, Tebliğ kapsamında yürüttükleri çalışmalara ilişkin yıllık raporlarını ilgili yılı izleyen üç ay içinde Birliğe iletir. Birlik tarafından söz konusu raporların, Birliğe iletilmesini izleyen 15 gün içerisinde Birliğin değerlendirmesi ile birlikte, Kurula iletilmesi zorunludur.

(3) Notlandırma ve sıralama faaliyetine ilişkin ücret kolektif yatırım kuruluşlarının portföyünden karşılanamaz.

(4) Notlandırma ve sıralama faaliyetini gerçekleştirenler ile kolektif yatırım kuruluşu, kolektif yatırım kuruluşunun kurucusu veya yöneticisi arasında sermaye, yönetim ve denetim açısından herhangi bir ilişkinin olmaması gerekmektedir.

(5) Notlandırma ve sıralama faaliyetine ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması şarttır.

a) Halka arz tarihinden itibaren en az 1 yıldır faaliyette bulunan kolektif yatırım kuruluşları notlandırma ve sıralama faaliyetine konu edilebilir.

b) Notlandırma ve sıralama faaliyeti aşağıdaki kriterlerin en az birinin kullanılması suretiyle gerçekleştirilir.

(i) Getiri,

(ii) Nispi getiri,

(iii) Riske göre düzeltilmiş getiri,

(iv) Risklilik ölçümlendirmesi,

(v) Getiri istikrarı ölçümlendirmesi,

(vi) Yatırım stratejisi,

(vii) Kaldıraç oranı,

(viii) Kurulca uygun görülen diğer kriterler.

c) Notlandırma yöntemine ve esas alınan kriterlere ilişkin olarak genel nitelikteki bilgilerin kamuyla paylaşılması zorunludur.

ç) Notlandırma ve sıralama yapılırken kolektif yatırım kuruluşları belirli kategorilere ayrılır. Kategoriler belirlenirken kolektif yatırım kuruluşlarının stratejileri, türleri veya portföy sınırlamaları gibi hususlardan bir veya birkaçı dikkate alınabilir. Kategorilerin belirlenmesinde kolektif yatırım kuruluşlarının sadece türünün esas alınması halinde başta türev araç kullanımları olmak üzere yatırım stratejilerinin ve net pozisyonlarının da dikkate alınması gerekmektedir.

d) Gerek kategorilerin belirlenmesinde gerekse de notlandırma yönteminde, sadece portföy büyüklüğü veya sadece kuruluştan itibaren geçen sürenin uzunluğu gibi kolektif yatırım kuruluşlarının performansına doğrudan etki etmeyen faktörlerin kullanılmaması gerekmektedir.

e) Notlara ilişkin sunumlarda puan, simge, harf veya Kurulca uygun görülen diğer göstergeler kullanılabilir.

f) Notlara ilişkin sunumların, notlandırma yönteminin yanıltıcı olabilecek yönlerine ve sınırlayıcı etkenlerine ilişkin gerekli bilgileri içermesi gerekmektedir.

g) Notlara ilişkin sunumlarda, notlandırma ve sıralamaların Tebliğde belirtilen esaslar çerçevesinde yapıldığına dair açıklayıcı bir ifadeye yer verilmesi zorunludur.

(6) Yazılı, sesli, görüntülü veya basılı araçlarla yapılacak tüm ilan ve reklamlarda notlandırma ve sıralamaya ilişkin bilgiler, revize edilmediği takdirde, azami bir yıl boyunca kullanılabilir.

(7) Tebliğ kapsamında yer almayan ve/veya Tebliğde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılmayan notlandırma ve sıralamalarda, bu faaliyetin Tebliğ çerçevesinde yapılmadığına dair bir uyarı notuna yer verilmesi zorunludur.

(1) Kolektif yatırım kuruluşlarına ilişkin ilan ve reklamlarda not ve sıralama bilgisine yer verilmesi halinde, bu ilan ve reklamlarda asgari olarak aşağıdaki hususlara da yer verilmesi gerekir:

a) Notlandırma ve sıralama faaliyetini yapanlara ilişkin bilgiler,

b) Notlandırma ve sıralama yapılan dönemin süresi ve başlangıç-bitiş tarihleri,

c) İlgili kolektif yatırım kuruluşunun içinde yer aldığı kategori ile notlandırma ve sıralamada kullanılan göstergeler ve bunlara ilişkin açıklama.

(2) Kolektif yatırım kuruluşuna ilişkin olarak aynı dönem için geçerli olan birden fazla notlandırma ve sıralama sonucu bulunuyorsa, yapılacak ilan ve reklamlarda verilen tüm notlara ve sıralamalara yer verilmesi zorunludur.

(1) 21/1/2003 tarihli ve 25000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bireysel ve Kurumsal Portföylerin Performans Sunumuna, Performansa Dayalı Ücretlendirme ve Sıralama Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ (Seri:V, No:60) yürürlükten kaldırılmıştır.

(2) Bu Tebliğ ile yürürlükten kaldırılan Tebliğe yapılan atıflar bu Tebliğe yapılmış sayılır.

GEÇİCİ

MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan portföy yönetim sözleşmeleri ile Kurulca onaylanmış içtüzük ve kamuyu aydınlatma belgelerinin 1/1/2015 tarihi itibariyle Tebliğ hükümlerine uyumlu hale getirilmesi zorunludur. Portföy yönetim sözleşmeleri ile Kurulca onaylanmış içtüzük ve kamuyu aydınlatma belgeleri Tebliğ hükümlerine uyumlu hale getirilene kadar, bu Tebliğ ile yürürlükten kaldırılan 21/1/2003 tarihli ve 25000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bireysel ve Kurumsal Portföylerin Performans Sunumuna, Performansa Dayalı Ücretlendirme ve Sıralama Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ (Seri:V, No:60) hükümleri uygulanır.

(1) Bu Tebliğ 1/7/2014 tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Kurul yürütür.

Tebliğin eklerini görmek için tıklayınız