Durgun Yerüstü Kara İç Sularının Ötrofikasyona Karşı Korunmasına İlişkin Tebliğ

(1) Bu Tebliğin amacı, göl, gölet ve baraj göllerinin ötrofikasyona karşı korunmasına ilişkin ilke ve esasları belirlemektir.

(Değişik:RG-1/2/2023-32091)

(1) Bu Tebliğ, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 410 uncu, 421 inci ve 508 inci maddelerine ve 30/11/2012 tarihli ve 28483 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliğinin 6 ncı ve 14 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) (Değişik:RG-1/2/2023-32091) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

b) Balık yetiştiriciliği tesisi: Karada faaliyet gösteren tesisler hariç olmak üzere yavru balıkların hasat edilme zamanına kadar gölet ve baraj göllerinde yetiştirildiği tesisleri,

c) Ekstansif yetiştiricilik: Suyun doğal verimliliğine dayanan, stok kontrolü yapılan düşük üretimli yetiştiriciliği,

ç) Entansif yetiştiricilik: Tamamen dıştan yemlemeye dayalı yoğun yetiştiriciliği,

d) Müteşebbis: Balık yetiştiriciliği tesisi kurmak isteyen, kuran ve işleten gerçek ve tüzel kişileri,

e) (Değişik:RG-1/2/2023-32091) Özümleme kapasitesi: Durgun suyun kirlenmemiş durumuna dönmek için bütün kirleticileri, su ortamındaki canlılara veya suyu tüketen insanlara zarar vermeden alma kapasitesini,

f) (Değişik:RG-1/2/2023-32091) Trofik seviye: Bir durgun suyun besin maddesi konsantrasyonu, klorofil-a, fitoplankton biyokütlesi ve ışık geçirgenliği göz önünde bulundurularak belirlenen su kalitesi durumunu,

g) Yarı entansif yetiştiricilik: Tamamlayıcı yemlemeye veya gübrelemeye dayalı yetiştiriciliği,

ğ) (Değişik:RG-1/2/2023-32091) Yönetmelik: 30/11/2012 tarihli ve 28483 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliğini,

h) (Ek:RG-1/2/2023-32091) Durgun Su: Göl, gölet, baraj göllerini,

ı) (Ek:RG-1/2/2023-32091) Ekolojik durum: Yerüstü sular ile ilişkilendirilen su ekosistemlerinin yapı ve işleyişine göre kalite durumunu,

ifade eder.

(1) Bu Tebliğ kapsamındaki göl, baraj gölü ve göletlerin korunması doğrultusunda;

a) Yayılı ve noktasal kaynakların baskısı altında olan ve potansiyel olarak ötrofikasyon riski bulunan göl, baraj gölü ve göletlerin belirlenmesi,

b) Tatlı su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımının sağlanabilmesi maksadı ile göl, baraj gölleri ve göletlerin besin elementleri açısından özümleme kapasitelerinin belirlenmesi,

c) Hipertrofik, ötrofik ve ötrofikasyon riski altında olan göl, baraj gölü ve göletlere yapılacak kentsel atık su deşarjlarında azot ve/veya fosfor gideriminin yapılması,

ç) Noktasal ve yayılı kaynakların baskısı sebebi ile ötrofikasyon riski altında bulunan göl, baraj gölü ve göletlerde besin elementlerinin kontrolüne yönelik tedbirlerin alınması,

d) (Değişik:RG-1/2/2023-32091) Ötrofikasyon riski altında bulunan göl, baraj gölü ve göletlerde, Yönetmeliğin Ek-6 Tablo 9’unda verilen parametrelerin izlenmesi,

e) (Değişik:RG-1/2/2023-32091) Doğal göllerde, gölün ekolojik yapısının bozulmasının engellenmesi maksadıyla, Bakanlık tarafından izin verilmediği sürece göldeki doğal balık türleri ile ekstansif balık yetiştiriciliği dışında yetiştiricilik yapılmaması,

f) (Değişik:RG-1/2/2023-32091) Balık yetiştiriciliği tesisleri kurulurken özümleme kapasitesi, varsa ekolojik durum verileri ile Yönetmeliğin 14 üncü maddesindeki trofik seviye sınıflandırmasının dikkate alınması,

g) Göl, gölet ve baraj göllerinde, Yönetmelikte belirtilen esaslara göre balık yetiştiriciliği tesisi kurulması,

ğ) (Değişik:RG-1/2/2023-32091) Entansif ve/veya yarı entansif yetiştiricilik tesislerinin ultraoligotrofik, oligotrofik ve mezotrofik gölet ve baraj göllerinde faaliyet göstermesi,

esastır.

(1) Göl, baraj gölü ve göletlerin trofik seviyesi Yönetmeliğin (Değişik ibare:RG-1/2/2023-32091) Ek-6 Tablo 9’unda verilen kriterlere göre belirlenir.

(2) Göl, baraj gölü ve göletlerin trofik seviyesi belirlendikten sonra yapılacak değerlendirmelerde noktasal ve yayılı kaynaklı baskılar da göz önüne alınır.

(3) Trofik seviyeleri belirlenen göl, baraj gölü ve göletlerinin su kalitesine etki eden noktasal ve yayılı kaynaklı baskılar ve bu baskılar neticesinde su kalitesinin etkilenme durumu tespit edilir.

(1) Göl, baraj gölü ve göletlerin trofik seviyesinin kötüleşmesinin engellenmesi ve su kalitesinin iyileştirilmesi maksadıyla alınması gereken tedbirler, ilgili kurum ve kuruluşlarla birlikte Bakanlıkça belirlenir.

(2) Göl, baraj gölü ve göletlerin trofik seviyesinin ötrofik veya hipertrofik çıkması durumunda;

a) (Değişik:RG-1/2/2023-32091) Durgun suların havzalarında noktasal kaynaklardan, gelen kirliliğin azaltılması ve trofik seviyesinin ultraoligotrofik, oligotrofik ve mezotrofik seviyeye ulaşacak şekilde iyileştirilmesi maksadıyla Bakanlıkça tedbirler belirlenir ve uygulamaların takibi yapılır.

b) (Değişik:RG-1/2/2023-32091) Durgun suların havzalarında yayılı kaynaklardan gelen kirliliğin azaltılması ve trofik seviyesinin ultraoligotrofik, oligotrofik ve mezotrofik seviyeye ulaşacak şekilde iyileştirilmesi maksadıyla Bakanlıkça tedbirler belirlenir ve uygulamaların takibi yapılır.

c) (Değişik:RG-1/2/2023-32091) Balık yetiştiriciliği tesislerinin su kalitesi üzerindeki olumsuz etkilerinin ortadan kaldırılmasına yönelik Bakanlıkça gerekli tedbirler alınır ve uygulamaların takibi yapılır.

ç) Göl, baraj gölü veya göletin dip çamurunun temizlenmesi maksadıyla yapılacak fizibilite ve tarama çalışmaları Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından ilgili kurumların görüşü alınarak gerçekleştirilir.

(3) (Değişik:RG-1/2/2023-32091) Bakanlık, göl, baraj gölleri ve göletlerde alıcı su ortamının özelliklerini dikkate alarak, su kalitesinin telafisi mümkün olmayacak şekilde bozulmasını önlemek maksadıyla, ilgili kurumların görüşünü alarak ilave tedbirler getirebilir.

(1) Göl, baraj gölü ve göletlerin özümleme kapasiteleri, alıcı su ortamının hidrolojik özellikleri, besin elementleri için Yönetmeliğin (Değişik ibare:RG-1/2/2023-32091) Ek-6 Tablo 9’unda verilen trofik sınıflandırma sınır değerleri ve ilgili diğer çevresel özellikler de dikkate alınarak Bakanlıkça belirlenir.

(2) (Ek:RG-1/2/2023-32091) Balık yetiştiriciliği faaliyeti yapılan veya yapılması planlanan baraj gölü ve göletlere ilişkin özümleme kapasitesinin aşılıp aşılmama durumu Bakanlıkça mevcut verilere göre her yıl Şubat ayı içerisinde ilan edilir.

(1) Göl, baraj gölü ve göletlerde besin elementleri açısından yapılacak izleme, Yönetmeliğin (Değişik ibare:RG-1/2/2023-32091) Ek-6 Tablo 9’unda verilen parametrelere göre Bakanlıkça yapılır.

(2) Göl, baraj gölü ve göletlerde besin elementleri açısından izleme sonuçlarına göre eğilim analizi Bakanlıkça yapılır.

(3) Göl, baraj gölü ve göletlerde, ötrofikasyon riskini kontrol etmek maksadıyla Yönetmeliğin (Değişik ibare:RG-1/2/2023-32091) Ek-6 Tablo 9’unda verilen parametrelere ek olarak sıcaklık, çözünmüş oksijen, pH, askıda katı madde parametrelerinin ölçümleri de yapılır.

(Değişik:RG-1/2/2023-32091)

(1) Bakanlıkça özümleme kapasitesinin belirlenmemiş olduğu baraj gölü ve göletlerde, yeni kurulacak balık yetiştiriciliği tesisleri için trofik seviye, Yönetmeliğin Ek-6 Tablo 9’una göre, ultraoligotrofik, oligotrofik veya mezotrofik olmalı veya varsa ekolojik durum bilgisi çok iyi veya iyi olmalıdır.

(2) Bakanlıkça özümleme kapasitesinin belirlenmiş olduğu baraj gölü ve göletlerde, yeni kurulacak balık yetiştiriciliği tesisleri için;

a) Özümleme kapasitesinin aşılmadığı veya müracaata ilişkin faaliyet sonrası aşılma potansiyelinin olmadığı durumlarda trofik seviye, Yönetmeliğin Ek-6 Tablo 9’una göre ultraoligotrofik, oligotrofik veya mezotrofik olmalı veya varsa ekolojik durum bilgisi çok iyi veya iyi olmalıdır.

b) Özümleme kapasitesinin aşıldığı veya müracaata ilişkin faaliyet sonrası aşılma potansiyelinin olduğu durumlarda trofik seviye, Yönetmeliğin Ek-6 Tablo 9’una göre ultraoligotrofik veya oligotrofik olmalı, veya varsa ekolojik durum bilgisi çok iyi veya iyi olmalıdır.

(3)Trofik seviyeleri ötrofik ve hipertrofik olan baraj gölleri ve göletlerde sadece bu sularda yaşayabilen türlerin yetiştiricilik faaliyetine izin verilebilir.

(4) Yeni kurulacak balık yetiştiriciliği tesisleri için Bakanlıkça yapılacak değerlendirmeler ön izin sürecinden önce tamamlanmalıdır.

(5) Yeni kurulacak balık yetiştiriciliği tesisleri kurulmadan önce müteşebbis tarafından tesisin kurulacağı alana ilişkin Yönetmeliğin Ek-6 Tablo 9’unda verilen parametrelerin analizleri yaptırılır. Analizler Mayıs-Haziran veya Eylül-Ekim aylarından birinde gerçekleştirilerek aynı ay veya müteakip ay içerisinde tesislerin üretim kapasiteleriyle birlikte Bakanlığa raporlanır.

(6) Mevcut balık yetiştiriciliği tesisleri ile alakalı olarak müteşebbis tarafından faaliyeti süresince Mayıs-Haziran ve Eylül-Ekim aylarında Yönetmeliğin Ek-6 Tablo 9’unda verilen parametrelerin analizleri yaptırılır. Analiz sonuç raporları analiz tarihinden itibaren iki ay içerisinde Bakanlık Su Yönetimi Genel Müdürlüğü ile Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğüne eşzamanlı olarak gönderilir.

(7) Bakanlık, neticeleri Yönetmeliğin Ek-6 Tablo 9’una göre değerlendirir. Değerlendirme neticesinde durgun suyun trofik seviyesinin ötrofik veya hipertrofik çıkması durumunda; Bakanlık tarafından, su kalitesinin iyileştirilmesine yönelik gerekli tedbirlerin alınması amacıyla ilgili kurum ve kuruluşlara bildirimde bulunulur ve uygulamaların takibi yapılır.

(1) Doğal afetler, sonucu etkileyecek aşırı meteorolojik şartlar ve/veya kaza durumunda; olağanüstü halin resmi olarak belgelenmesi halinde analiz raporları bu hususlar dikkate alınarak değerlendirilir.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen şartların numune alımını engellemesi ve bu durumun resmi olarak belgelenmesi halinde; numune, söz konusu olağanüstü halin geçmesini müteakip ay içinde alınır ve hazırlanan raporda bu hususlar detaylı olarak belirtilir.

(1) Bu Tebliğ kapsamında değerlendirilen su ortamlarının mevcut durumunun bozulmasına yol açan faaliyetler, ilgili mevzuat çerçevesinde ilgili kurum ve kuruluşlarca denetlenir ve gerektiğinde yaptırım uygulanır.

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Orman ve Su İşleri Bakanı yürütür.