Faizsiz Bankacılık İlke ve Standartları Kapsamında Müşterilerin ve Kamuoyunun Bilgilendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ

(1) 6 ncı ve 7 nci maddelerde belirtilen ürün ve hizmetlere ilişkin olarak 4 üncü maddenin üçüncü fıkrası kapsamında hazırlanacak müşteri bilgilendirme formu asgari olarak aşağıdaki hususları içerir:

a) Bilgilendirme formunun müşteriye teslim edildiği tarih.

b) Ürün veya hizmete ilişkin 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (c) bentlerinde belirtilen unsurlar.

c) Ürün veya hizmete ilişkin müşterinin daha kapsamlı bilgi alabileceği kurumsal internet sayfası adresi.

(2) Bilgilendirme formu elden veya müşteri ile uzaktan iletişimde kullanılan güncel araçlar vasıtasıyla banka tarafından müşteriye teslim edilir. Müşterinin bilgilendirme formunu elden teslim alma seçeneğini tercih etmesi halinde, form iki nüsha halinde düzenlenir ve bir nüshası müşteriye teslim edilerek diğer nüshası banka nezdinde muhafaza edilir. Banka nezdinde muhafaza edilecek nüshanın, 4 üncü maddenin dördüncü fıkrasının (a) bendinde belirtilen şartı sağlayacak şekilde düzenlenmesi zorunludur.

(1) Banka, fon kullandırdığı müşterilerini, fon kullandırma yönteminin veya yöntemlerinin Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin birinci fıkrası kapsamında satım, kiralama, ortaklık, vekâlet yöntemleri ile diğer yöntemlerden hangisi veya hangileri olduğu konusunda 4 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen hususlar çerçevesinde açık, net ve anlaşılabilir bir şekilde bilgilendirir.

(2) Banka, fon kullandırma sürecinde banka adına üçüncü taraflarla işlem yapmak üzere müşterilerine vekâlet vermesi halinde, fon kullandırma sürecinde müşterinin bankanın vekili olduğu ve vekâletin doğurduğu sonuçlar hakkında müşterisini etkin bir şekilde bilgilendirmek zorundadır.

(3) Satım yöntemlerine dayalı fon kullandırımlarında, alım satıma ilişkin belgenin bir suretinin bankaya ibraz edilmesi gerektiği konusunda banka tarafından ilgili taraflara bilgilendirme yapılır.

(4) Banka fon kullandırma karşılığında tahakkuk etmiş alacaklarının kendisine zamanında ödenmemesi halinde izleyeceği politika hakkında asgari olarak;

a) Geç ödeme cezası uygulanmasına ve uygulanmamasına ilişkin şartlar,

b) Geç ödeme cezası hakkında faizsiz bankacılık ilke ve standartları,

c) Geç ödeme cezası tutarlarının gelir kalemleri altında nasıl sınıflandırıldığı ve nasıl değerlendirildiği,

hususlarında müşterilerini bilgilendirir.

(1) Katılım bankaları katılma hesabı veya özel cari hesap açılışı işlemlerinde müşterilerini, hesabın türüne göre 4 üncü maddenin birinci fıkrası çerçevesinde asgari olarak;

a) Hesabın faizsiz bankacılığa ilişkin hangi akde dayandığı ve müşterinin bu akit içerisindeki konumunun ne olduğu,

b) Müşterinin özel cari hesabındaki fonun tamamını istediği vakitte geri alma hakkının bulunduğu,

c) Ortaklık akdine dayanan katılma hesabında akdin başında belirlenen kâr ve zarara katılma oranlarının vade sonuna kadar tek taraflı olarak değiştirilemeyeceği,

ç) Yatırım vekâletine dayanan katılma hesabında akit sırasında belirlenen tahmini kâr oranının vade sonuna kadar tek taraflı olarak değiştirilemeyeceği,

d) Katılma hesaplarında zarara katılma oranının yüzde yüz olduğu,

e) Vadesinde kapatılmayan katılma hesaplarından; ortaklık akdine dayalı olanların aynı vade ve yenileme tarihinde geçerli olan kâr ve zarara katılma oranı üzerinden yenilenmiş sayılacağı, yatırım vekâleti akdine dayalı olanların ise müşteri ile banka arasında yeni bir akit düzenlenmedikçe yenilenmeyeceği ve hesaptaki mevcudun müşterinin özel cari hesabına aktarılacağı,

f) Katılma hesabı işlemlerinde müşterinin bankadan talep hakkının hesabın vadesinin bittiği tarihteki birim hesap değeri üzerinden hesaplanacak tutarda olacağı,

g) Vadesinden önce bankanın onayı ile müşteri tarafından katılım fonunun çekildiği katılım hesaplarında; müşteriye, hesabın ait olduğu vade grubunun hesabın kapatıldığı tarihte kâr göstermesi durumunda o güne kadar müşteri tarafından yatırılmış olan tutar kadar, zarar göstermesi durumunda ise birim hesap değeri kadar ödeme yapılacağı,

ğ) Katılma hesapları için dönem sonlarında katılım bankasının dağıtacağı kârlardan, 1/11/2006 tarihli ve 26333 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mevduat ve Katılım Fonunun Kabulüne, Çekilmesine ve Zamanaşımına Uğrayan Mevduat, Katılım Fonu, Emanet ve Alacaklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin sekizinci, dokuzuncu ve onuncu fıkraları kapsamında kâr dengeleme rezervi ayırabileceği, dağıtacağı kâr payı tutarlarında kâr dengeleme rezervinin kullanımı ve/veya süreklilik arz etmemek kaydıyla katılım bankasının kendi lehine tahakkuk eden kâr payından feragat etmek suretiyle hesap sahipleri lehine artırım yapabileceği ve zarar ortaya çıkan dönemlerde kâr dengeleme rezervinin kullanımı ve/veya süreklilik arz etmemek kaydıyla katılım bankasının kendi özkaynaklarından karşılamak suretiyle hesap sahipleri lehine zararları üstlenebileceği,

hususlarında bilgilendirir (Mülga ibare:RG-18/8/2022-31927) .

(2) Katılım fonu kabulü işlemlerinde, bankalarca Mevduat ve Katılım Fonunun Kabulüne, Çekilmesine ve Zamanaşımına Uğrayan Mevduat, Katılım Fonu, Emanet ve Alacaklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca düzenlenen hesap cüzdanları, bu Tebliğ uygulamasında bilgilendirme formu olarak kabul edilmez.

(1) Banka, kurumsal internet sitesi üzerinden faizsiz bankacılık ilke ve standartları ile danışma komitesi kararları kapsamında ürün ve hizmetlerinin, işleyişleri ve dayandıkları akdin veya akitlerin taraflara getirdiği hak ve yükümlülükler konusunda kamuoyunu açık, net ve anlaşılabilir bir şekilde bilgilendirmekle yükümlüdür.

(2) Banka, birinci fıkradaki yükümlülüğü yerine getirmek üzere gerekli bilgi işlem altyapısını oluşturur, yeterli düzeyde idari ve teknik tedbirleri alır.

(3) Bankaca, bilgilendirme faaliyetinin etkin olarak yürütülebilmesi ve ilgililerin ihtiyaç duyacakları bilgiye en kısa ve kolay yoldan ulaşabilmesi amacıyla aşağıdaki bilgiler kurumsal internet sitesi aracılığıyla kamuoyunun bilgisine sunulur:

a) Faizsiz bankacılık ürün ve hizmetlerinin mahiyeti ve işlem süreçleri.

b) Faizsiz bankacılık işlemlerine uygulanan akitler çerçevesinde banka ürün ve hizmetlerinin dayanağını oluşturan akdin veya akitlerin türü, tarafların ilgili akit veya akitler çerçevesindeki konumu, hakları ve yükümlülükleri.

c) Ürün ve hizmetlere ilişkin faizsiz bankacılık ilke ve standartları.

ç) Uyum Tebliğinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında danışma komitesinin banka yıllık faaliyet raporu kapsamında yer verdiği; dönem içi faaliyetleri ve banka faaliyetlerinin faizsiz bankacılık ilke ve standartlarına uygunluğuna ilişkin değerlendirmeler.

d) Danışma komitesine ve üyelerine ilişkin tanıtıcı bilgiler.

(4) Banka, faizsiz bankacılık ilke ve standartlarına uygun olmayan varlık, yükümlülük, gelir ve giderlerinin;

a) Tanımı ve mahiyeti,

b) Miktarı,

c) Ne şekilde tasarruf edildiği,

ç) Konu olduğu işlemlerin yapılmasının gerekçesi,

hususlarında kurumsal internet sitesi vasıtasıyla kamuoyunu bilgilendirir.

(1) Bu Tebliğ 1/1/2022 tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.