İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (2004/4)

Yönetmelik’in 21 inci maddesi çerçevesinde İstanbul’da yerleşik şikayetçi firmalardan Pensan ve Atlas firmalarında yerinde doğrulama soruşturmaları gerçekleştirilmiştir.

Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ülkenin büyükelçiliğine ve üretici/ihracatçı firmalara, şikayetin gizli olmayan metni ve soruşturma açılış tebliği gönderilmiştir. Wenkui, Chenglu ve Beifa şirketlerinin vekili temsilci firma tarafından, karşı zarar savunmasını da içeren bir dilekçe Müsteşarlığımıza ulaşmıştır.

Geçici önlem yürürlüğe girdikten sonra da ÇHC Büyükelçiliğine ve yerli üreticilere geçici önlem bildirimi ile geçici önlem Tebliğ’i gönderilmiştir. Ayrıca, ithalatçı firmalar da geçici önlem hakkında bilgilendirilmiş, geçici önlem tebliğinin bir örneği iletilmiştir.

Nihai bildirim, soruşturma konusu ülkenin büyükelçiliğine, yerli üreticilere, üretici/ihracatçı firmaların temsilcisine ve işbirliğine gelen ithalatçı firmalara gönderilmiş ve konu hakkındaki görüşlerini sunmaları için makul bir süre tanınmıştır. Ayrıca, temsilci firma yetkilisi ile bir toplantı da düzenlenmiştir.

Tarafların soruşturma boyunca ortaya koyduğu yazılı görüşlerden nesnel ve konuyla bağlantılı olanlara tebliğin ilgili bölümlerinde cevap verilmektedir.

Damping belirlemesi için 01/01/2002–31/12/2002 tarihleri arası soruşturma dönemi (SD) olarak kabul edilmiştir. Zarar belirlemesi için ise veri toplama ve analiz için 01/01/2000-31/12/2002 arasındaki dönem esas alınmıştır.

Soruşturma konusu ürünler, 9608.10.10.10.00 gümrük tarife istatistik pozisyonu (GTİP) altında yer alan "plastik maddelerden olan sıvı mürekkepli bilyalı kalemler" (tükenmez kalemler) ile 9608.40.00.10.00 gümrük tarife istatistik pozisyonu altında yer alan "plastik maddelerden olan dolma kurşun kalemler" (dolma kurşun kalemler) dir.

Soruşturma konusu tükenmez kalemler, çeşitli yöntemlerle doldurulabilen ve/veya uç takılabilen, bilyalı tükenmez kalem, bilyalı jel kalem, iğne uçlu bilyalı kalem ve roller olarak adlandırılan bilyalı kalemlerdir.

Soruşturmaya konu diğer ürün, her türlü plastikten mamul, uç ve/veya tıpa kısımları metal görünümlü veya metal kaplamalı olabilen, gövdesinde metal mandal gibi takılar bulunabilen ve yedek kurşun uç doldurulabilen dolma kurşun kalemlerdir.

Söz konusu kalemler, okullarda ve ofislerde yazı yazma amaçlı olarak genel kullanım alanına sahiptirler. Kalemler, kırtasiye dükkanlarında, süper marketlerin kırtasiye bölümlerinde, büro malzemesi mağazalarında ve pazarlarda satılmaktadır. Ayrıca, firmalarca hediye olarak dağıtım amacıyla da kullanılmaktadır.

Yönetmelik’in 4 üncü maddesi çerçevesinde soruşturma konusu ülkeden ithal edilen ürün ile yerli üreticiler tarafından üretilen ürünün benzer ürün olup olmadığı incelenmiştir. Anılan madde uyarınca benzer ürün, dampinge konu mal ile aynı özellikleri taşıyan bir mal, böyle bir malın bulunmaması halinde ise benzer özellikleri taşıyan başka bir mal şeklinde tanımlanmaktadır. Bu bağlamda, yerli ve ithal ürünlerin "benzer ürün" olup olmadığı hususu tespit edilirken, söz konusu kalemlerin öncelikle aynı özelliklere sahip olup olmadığı, daha sonra da kullanım alanları ve özellikleri itibariyle benzer olup olmadığı hususu incelenmiştir.

Bu çerçevede, ithalatçılar tarafından ileri sürülen, Çin menşeli kalemlerin promosyona yönelik olduğu iddiaları da incelenmiş; ancak işlevsel özellikler ve ürünlerin dağıtım kanalları açısından aralarında bir farklılık olmadığı görülmüştür. Bu duruma ilave olarak, yerli üreticiler tarafından üretilen kalemler ile soruşturma konusu ülkeden ithal edilen değişik kalemler arasında fiziksel özellikler, kullanım amaçları, tüketicilerin algılaması ve birbirini ikame edebilmeleri açısından bir fark bulunmadığı tespit edilmiştir.

Bu bağlamda, ÇHC'den ithal edilen soruşturma konusu kalemler ile yerli üretim dalı tarafından üretilen kalemler benzer ürün olarak kabul edilmiştir.

Soruşturma konusu ürünle ilgili bu maddede belirtilen açıklamalar genel içerikli olup, uygulamaya esas olan GTİP ve karşılığı eşya tanımıdır.

Soruşturmaya konu firmalardan Beifa, Chenglu ve Wenkui firmaları bilgilerin toplanması ve değerlendirilmesine ilişkin maddede belirtilen nedenlerden dolayı işbirliğine gelmemiş kabul edilmiştir.

Bu çerçevede, normal değer belirlemeleri için Yönetmelik’in 26 ncı maddesi hükmü uyarınca mevcut veriler kullanılmış ancak, Wenkui ve Chenglu firmalarının normal değer tesbitinde firmalarca sunulan maliyetler ve diğer bilgiler mümkün olduğunca dikkate alınmıştır. Beifa firması ise üretim maliyeti gibi en temel bilgileri sunmaması nedeniyle diğer firmalar kapsamında değerlendirilmiştir.

Temsilci firma tarafından Wenkui ve Chenglu firmalarının maliyetleri arasında ciddi miktarda farklılık olduğu ve damping marjı belirlemesine temel oluşturan işlemlerin üçünde normal değer oluşturulmuş değer yöntemi ile belirlenirken, bir tipte karlı satışların fabrika çıkış fiyatının alınma nedeninin anlaşılamadığı belirtilmiştir.

Temsilci firmaca belirtilen üç tip için oluşturulmuş değer yönteminde kullanılan maliyetler üretici/ihracatçı firmalarca sunulan maliyetlerdir. Karlı satışların fabrika çıkış fiyatının alındığı tipte ise karlı satışların ilgili tipteki toplam satışlara oranı % 79,3’tür.

Wenkui ve Chenglu firmalarının beyan ettiği Türkiye’ye ihraç fiyatı ile fiili ithalat faturalarında yer alan fiyatların birbiriyle uyuşmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle anılan firmalar için ihraç fiyatı olarak ürünün Türkiye’ye ithalatında kullanılan faturalardaki değerler alınmıştır.

Diğer taraftan, ihraç fiyatlarının belirlenmesinde kullanılan söz konusu fatura örnekleri talep üzerine temsilci firma yetkilisine gösterilmiştir.

Damping marjı, ürün tipleri bazında belirlenen normal değer ve ihraç fiyatının aynı ticari aşamada karşılaştırılması suretiyle hesaplanmıştır. Karşılaştırmada fiyatları etkileyen sair giderler için normal değer ve ihraç fiyatında gerekli ayarlamalar yapılmıştır.

Bu bağlamda, Chenglu firması için fiili ihraç fiyatlarından firmanın kendisi tarafından sağlanan banka masrafı düşülmüş, paketleme ve elleçleme masrafları firma tarafından sağlanmadığından herhangi bir ayarlama yapılmamış, ancak ihraç satışlarında iç navlunun üretici/ihracatçı tarafından üstlenilmesi nedeniyle ve bu masrafların firma tarafından bildirilmemesi nedeniyle iç navlun giderleri Wenkui firmasının sunduğu bilgilerden yararlanılarak belirlenmiş ve yukarıda belirtilen tüm masraflara ilişkin ayarlamalar yapılarak fabrika çıkış aşamasına ulaşılmıştır.

Wenkui firması için fiili ihraç fiyatlarından; firmaca paketleme, iç navlun, elleçleme ve banka masraflarına ilişkin giderlerin doğrudan kullanılması imkansız şekilde sunulması nedeniyle söz konusu masraflar değer ve miktar esasında dağıtılmak suretiyle düşülmüştür.

Ayrıca, temsilci firma tarafından fabrika çıkış ihraç fiyatlarında firmalar arasında büyük farklılık olduğu iddia edilmektedir. Ancak, temsilci firmanın atıfta bulunduğu tipler farklı tip kalemlerdir.

İhraç fiyatı olarak fiili ithalata ilişkin faturalardaki fiyatlar kullanılarak hesaplanan tip bazındaki damping marjlarının en yüksekleri her iki firma için de damping marjı olarak tespit edilmiştir. Bu amaçla dolma kurşun kalemlerde Wenkui firması için damping marjı hesaplanmış ancak, Chenglu firması söz konusu üründe ihracatı olmaması nedeniyle diğer firmalar kapsamında değerlendirilmiştir.

Tükenmez kalemlerde Chenglu firması için jel ve tükenmez kalem tipleri için damping marjı hesaplanmış ve her bir tipteki en yüksek orana sahip işlemlerdeki marjların ağırlıklı ortalaması anılan firma için damping marjı olarak belirlenmiştir. Tükenmez kalemlerde Wenkui firması için ise en yüksek damping marjına sahip işlemdeki marj dikkate alınmıştır.

Buna göre, tükenmez kalemlerde damping marjları; aşağıdaki gibi belirlenmiştir.

- Wenkui için CIF bedelin % 633’ü, mutlak olarak 1,69 ABD Doları/Adet,

- Chenglu için CIF bedelin % 323’ü, mutlak olarak 0,066 ABD Doları/Adet,

- Diğerleri için CIF bedelin %633’ü, mutlak olarak 1,69 ABD Doları/Adet.

Dolma kurşun kalemlerde ise damping marjları aşağıdaki gibi belirlenmiştir.

- Wenkui için CIF bedelin % 229’u, mutlak olarak 0,08 ABD Doları/Adet,

- Diğerleri için CIF bedelin % 229’u, mutlak olarak 0,08 ABD Doları/Adet.

Soruşturma konusu tükenmez kalemler ve dolma kurşun kalemler için zarar incelemeleri ayrı ayrı yapılmıştır.

Yönetmeliğin 17 nci maddesi çerçevesinde, soruşturma konusu ülke menşeli ithalatın hacminde mutlak anlamda ya da Türkiye tüketimine oranla önemli ölçüde bir artış olup olmadığı ile bu ithalatın iç piyasadaki benzer mal fiyatları üzerindeki etkisi incelenmiştir.

2000 yılında yıllık 17.758.892 adet olan soruşturma konusu dolma kurşun kalem genel ithalatı 2001 yılında 14.465.730 adet olarak gerçekleşmiş, 2002 yılında 34.610.550 adete çıkmıştır. Tükenmez kalemlerde ise, 2000 yılında 106.309.273 adet olan ithalat miktarı, 2001 yılında 72.936.941 adet, 2002 yılında ise 189.813.765 adete ulaşmıştır.

Soruşturma konusu ürünlerden dolma kurşun kalemlerin ÇHC’den ithalatı 2000 yılında 14.641.447 adet iken, 2001 yılında 13.088.435 adete, 2002’de 31.857.027 adete çıkmıştır. Tükenmez kalemlerde 2000 yılında 56.883.627 adet olan ithalat miktarı, 2001 yılında 49.918.807 adet ve 2002 yılında 150.180.893 adete ulaşmıştır.

Soruşturma konusu ürünlerin yurtiçi tüketimi, dolma kurşun kalemlerde bir, tükenmez kalemlerde altı yerli üreticinin yurtiçi satışları ile genel ithalatın toplanması suretiyle hesaplanmıştır.

Bu çerçevede belirlenen toplam tüketim endeksi dolma kurşun kalemlerde 2000 yılında 100, 2001 yılında 82 iken, 2002 yılında 199 olarak gerçekleşmiş, tükenmez kalemlerde ise 2000 yılında 100 olan endeks, 2001 yılında 82 ve 2002 yılında 139 olarak gerçekleşmiştir.

ÇHC kaynaklı ithalatın toplam tüketim içindeki payı dolma kurşun kalemlerde 2000-2002 döneminde %75’ten %81’e, tükenmez kalemlerde ise aynı dönemde %25’ten %47’e çıkmıştır.

ÇHC menşeli ithalatın ağırlıklı ortalama birim fiyatı dolma kurşun kalemler için 2000 yılında CIF 0,10 ABD Doları/adet iken, 2002 yılında CIF 0,05 ABD Doları/adete düşmüştür. Tükenmez kalemler için ise, 2000 yılında CIF 0,04 olan birim fiyat 2002 yılında da aynı seviyede gerçekleşmiştir.

Fiyat kırılması, ithal ürün fiyatlarının Türkiye piyasasında yerli üreticinin yurtiçi satış fiyatlarının yüzde olarak ne kadar altında kaldığını gösterir.

ÇHC menşeli ithalatın gümrük vergisi dahil Türkiye piyasasına giriş fiyatları, yerli üretim dalının fabrika çıkış aşamasındaki satış fiyatları ile mukayese edilmiş ve dampingli ithalatın fiyatının yerli üretim dalının fiyatının önemli ölçüde altında kaldığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede yapılan hesaplamalarda, 2002 yılında fiyat kırılması dolma kurşun kalemlerde CIF bedele göre %72, tükenmez kalemlerde ise fiyat baskısı % 28 oranında bulunmuştur.

Dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde, Atlas ve Pensan firmalarının soruşturma konusu ürünlere ilişkin verileri esas alınarak, dolma kurşun kalem ve tükenmez kalem verileri ayrı ayrı değerlendirilmiştir.

Öte yandan, eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki veriler için yıllık ortalama Toptan Eşya Fiyat Endeksi (TEFE) kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel değerler kullanılmıştır.

a) Üretim

Yerli üretim dalının dolma kurşun kalem için 2000 yılında 100 olan üretim miktar endeksi, 2002 yılında 189’a yükselmiş, tükenmez kalem üretim miktar endeksi ise 110’a ulaşmıştır.

b) Satışlar

Yerli üretim dalının dolma kurşun kalemlerde 2000 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi 2001’de 85, 2002 yılında ise 242 olarak gerçekleşmiş, tükenmez kalemlerde ise 2000 yılı 100 iken, 2001 yılında 84, 2002 yılında 87 olarak gerçekleşmiştir.

c) Piyasa payı

Dolma kurşun kalemlerde piyasa payı hesaplanırken, tek yerli üretici olan Atlas Kalem’in verileri, tükenmez kalemlerde ise altı yerli üreticinin verileri dikkate alınmıştır. Bu çerçevede, dolma kurşun kalemlerde yerli üretim dalının yurtiçi pazar payı 2000 yılında %10 iken SD’nde %12’ye yükselmiştir. Tükenmez kalemlerde ise 2000 yılında %53 olan pazar payı, SD’nde %40’a düşmüştür.

d) Kapasite Kullanımı

Yerli üretim dalının dolma kurşun kalemlerde 2000 yılında %36 olan kapasite kullanım oranı, 2001 yılında %99, 2002 yılında %97 olarak gerçekleşmiş, tükenmez kalemlerde ise 2000 yılında %77 olan kapasite kullanım oranı 2001 yılında %73 ve 2002 yılında %69 olarak gerçekleşmiştir.

e) Yurtiçi Fiyatlar

Yerli üretim dalının dolma kurşun kalemlerde 2000 yılında 100 olan ağırlıklı ortalama yurtiçi birim satış fiyatı 2001 yılında 79, 2002 yılında 47 olmuş, tükenmez kalemlerde ise 2001 yılında 68 ve 2002 yılında 59 olarak gerçekleşmiştir.

f ) Stoklar

Yerli üretim dalının dolma kurşun kalemlerde 2000 yılında 100 olan stok miktar endeksi, 2001 yılında 33, SD’nde 247 olmuş, tükenmez kalemlerde 2001 yılında 167, SD’nde ise 61 olmuştur.

g) İstihdam

Yerli üretim dalının dolma kurşun kalemlerde 2000 yılında 100 olan işçi sayısı endeksi, 2001 ve 2002 yıllarında sırasıyla 105 ve 88 olarak gerçekleşmiştir. Tükenmez kalemlerde ise 2000 yılında 100 olan endeks, 2001 yılında 104, 2002 yılında 90 olarak gerçekleşmiştir.

h) Ücretler

Üretimde çalışan işçilerin aylık ücretleri dolma kurşun kalemlerde 2000 yılı ile SD arasında reel olarak 21 puan, tükenmez kalemlerde 28 puan düşmüştür.

i) Verimlilik

Üretimde çalışan işçi başına verimlilik endeksi dolma kurşun kalemlerde 2000 yılında 100 iken, 2001’de 183, SD’nde 215 olarak, tükenmez kalemlerde ise 2001 yılında 90, SD’nde 122 olarak gerçekleşmiştir.

j) Büyüme

Yerli üretim dalının aktif büyüklüğü reel olarak dolma kurşun kalemlerde 2000 yılında 100 iken 2001 yılında 77 olmuş, SD’nde 65 olarak gerçekleşmiştir. Tükenmez kalemlerde 2000 yılında 100 olan endeks, 2001 yılında 91, SD’nde 81 olarak gerçekleşmiştir.

k) Öz Kaynaklar

Yerli üretim dalının dolma kurşun kalemlerde 2000 yılında 100 olan öz sermayesi, 2001 yılında 97 olarak gerçekleşmiş, SD’nde 99 olmuştur. Tükenmez kalemlerde ise 2000 yılında 100 olan endeks, 2001 yılında 92, SD’nde 80 olarak gerçekleşmiştir.

l) Nakit Akışı

Yerli üretim dalının faaliyetleri dolayısıyla yarattığı reel nakit akışı (Kâr+amortisman) dolma kurşun kalemlerde 2000 yılında 100 iken 2001 yılında 143, SD’nde 96 olarak, tükenmez kalemlerde ise 2000 yılında 100 olan endeks, 2001 yılında 67, SD’nde 16 olarak gerçekleşmiştir.

m) Yatırımlardaki Artış

Yerli üretim dalının dolma kurşun kalemlerde tevsi ve yenileme yatırımları sabit kalmış, tükenmez kalemlerde 2000 yılında 100 olan endeks, 2001 yılında 879, SD’nde 93 olarak gerçekleşmiştir.

n) Kârlılık

Yerli üretim dalının dolma kurşun kalemlerde 2000 yılında 100 olan kârlılık seviyesi, 2001 yılında 143 olmuş, SD’nde 97 olmuştur. Tükenmez kalemlerde 2000 yılında 100 olan endeks, 2001 yılında 69 olmuş, SD’nde 5 olmuştur.

o) Maliyetler

Yerli üretim dalının dolma kurşun kalemlerde 2000 yılında reel olarak 100 olan ağırlıklı ortalama birim ticari maliyeti, 2001 yılında 176, SD’nde ise 86 olmuş, tükenmez kalemlerde ise 2001 yılında 79 iken SD’nde 74 olmuştur.

p) Yatırımların geri dönüş oranı

Yerli üretim dalının yatırım hasılatı (Kâr/Özkaynak) oranı dolma kurşun kalemlerde 2000 yılında 100 iken 2001 yılında 146’ya ulaşmış, 2002’de 96’ya düşmüştür. Tükenmez kalemlerde ise, 2000 yılında 100, 2001 yılında 73, 2002 yılında 9 olarak gerçekleşmiştir.

r) İhracat

Yerli üretim dalının dolma kurşun kalemlerde 2000 yılında 100 olan ihracat endeksi 2002 yılında 181’e yükselmiş, tükenmez kalemlerde ise 144’e yükselmiştir.

s) Damping marjının büyüklüğü

Damping marjı, nispi olarak dolma kurşun kalemlerde Wenkui ve diğer firmalar için CIF bedelinin %229’u, tükenmez kalemlerde ise Wenkui firması için %633 oranında, Chenglu firması için %323 ve diğer firmalar için ise %633 olarak belirlenmiştir.

t) Ekonomik göstergelerin değerlendirilmesi

Yerli üretim dalının, 2000-2002 arasında ekonomik göstergelerinin incelenmesi sonucunda; dolma kurşun kalemlerde dönem sonu stokların çok büyük bir artış gösterdiği, yurtiçi satış fiyatları, toplam kârlılık, aktifler ve birim kârlılığın ciddi oranda gerilediği, çalışan sayısının azaldığı, yurtiçi üretimin ve KKO’nın ise 2001 yılına göre gerilediği ve damping fiyatlı ürünlerin yerli üretim dalının fiyatlarını önemli oranda kırdığı görülmektedir.

Tükenmez kalemlerde ise, yurtiçi satış miktarı ve hasılatı ile piyasa payında 2000-2002 arasında düşüş olduğu, KKO’nın da azalma olduğu, kârlılığın çok ciddi oranda gerilediği, nakit akışı, özkaynak, büyüme ve yatırım hasılatı göstergelerinde ciddi bozulmalar meydana geldiği ve yerli üretim dalı üzerinde fiyat baskısı oluştuğu tespit edilmiştir.

Ekonomik göstergelerinde yaşanan söz konusu olumsuz gelişmeler ışığında, yerli üretim dalının soruşturmaya konu ürünler ile ilgili faaliyetlerinde ciddi sorunlar ile karşı karşıya olduğu anlaşılmaktadır.

Dolma kurşun kalemlerde soruşturmaya konu firmaların önemli oranda damping yaptığı, toplam ithalat hacminin %92’sinin ÇHC’den gerçekleştiği, dönem sonu stokların çok büyük bir artış gösterdiği, yurtiçi satış fiyatları, toplam kârlılık, aktifler ve birim kârlılığın ciddi oranda gerilediği, çalışan sayısının azaldığı, yurtiçi üretimin ve KKO’nın ise 2001 yılına göre gerilediği ve damping fiyatlı ürünlerin yerli üretim dalının fiyatlarını önemli oranda kırdığı tespit edilmiştir.

Tükenmez kalemlerde ise ithalatın %79’unun ÇHC’den gerçekleştiği, yurtiçi satışlar, yurtiçi satış fiyatları, stoklar, kapasite kullanım oranı, çalışan işçi sayısı, işçi ücretleri, birim ve toplam kârlılık ve pazar payına ilişkin göstergelerin olumsuz etkilendiği, damping marjının önemli oranlarda olduğu ve fiyat baskısı nedeniyle kârlılığın olumsuz etkilendiği tespit edilmiştir.

Her iki üründe de fiyat kırılması ve fiyat baskısı oluştuğu dikkate alındığında, yerli üretim dalının dampingli ithalat ile fiyat rekabetine girmesinin mümkün bulunmadığı tespit edilmiştir.

Zarar inceleme döneminde soruşturma konusu kalemlerin ÇHC’nden dampingli ithalatının, 2000 yılına göre SD’nde mutlak ve nisbi olarak arttığı, özellikle dolma kurşun kalem ithalatında fiyatların düştüğü ve ihraç teklifi fiyatları temelinde yapılan değerlendirmede, ihraç fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarının önemli ölçüde altında kaldığı tespit edilmiştir. Aynı dönemde yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde olumsuzluklar tespit edilmiştir. Dampingli ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarını kırması ve bastırması, dampingli ithalattaki artış eğilimi ile yerli üretim dalında görülen olumsuz gelişmelerin eş zamanlı olarak ortaya çıkması nedeniyle dampingli ithalat ile yerli üretim dalı üzerinde oluşan zarar arasında illiyet bağı olduğu sonucuna varılmıştır.

Üçüncü ülkelerden yapılan ithalatın 2000 yılı-SD arasındaki dönemde dolma kurşun kalemlerde %12, tükenmez kalemlerde %20 oranında azaldığı tespit edilmiştir. Üçüncü ülkelerin pazar payı 2000-SD arasında dolma kurşun kalemlerde %16’dan %7’ye düşmüş, tükenmez kalemlerde ise %22’den %13’e gerilemiştir.

Sonuç olarak, diğer ülkeler kaynaklı soruşturma konusu ithalat, gerek miktarı ve piyasa payındaki eğilim, gerek fiyatları itibariyle bu aşamada yerli üretime zarar verebilecek boyutta görülmemektedir.

Yönetmelik’in 17 nci maddesi hükümleri uyarınca, soruşturma konusu ülke menşeli dampingli ithalattaki gelişim ile söz konusu ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin yanısıra yerli üretim dalında zarara yol açabilecek diğer olası unsurlar da incelenmiştir.

Yerli üretim dalı üzerinde oluşan zararın ülkemizde 2001 yılında yaşanan ekonomik krizden kaynaklanıp kaynaklanmadığı incelenmiştir. Yapılan inceleme sonucunda, 2001 yılında görülen ekonomik krizin söz konusu ürünün tüketimi üzerindeki etkisinin SD’nde ülke ekonomisinde görülen genel iyileşmeye paralel olarak ortadan kalktığı ve ürün tüketiminde dolma kurşun kalemlerde % 99, tükenmez kalemlerde ise %39 oranında artış kaydedildiği anlaşılmıştır. Buna karşılık dampingli ithalatın SD’nde tüketimde görülen artışın üzerinde bir oranda yükseldiği, pazar payını sürekli artırdığı ve üçüncü ülkeler pazar payı aleyhine genişlediği, tükenmez kalemlerde ise üçüncü ülkelerin pazar payının yanısıra yerli üretim dalının piyasa payının da önemli bir kısmını ele geçirdiği görülmüştür.

Özellikle tükenmez kalemlerde birim kârlılığın sıfıra yaklaştığı, bu nedenle firmaların artık fiyat rekabetine girme olanağını kaybettiği görülmüştür. Diğer taraftan, üretici/ihracatçı firmaların ihracat tekliflerine göre yapılan bir hesaplama sonucunda dolma kurşun kalemlerde %72 oranında fiyat kırılması, tükenmez kalemlerde ise %28 oranında fiyat bastırması belirlenmiştir. Esasen tükenmez kalemlerde yerli üreticilerin birim kârlılığının sıfıra yaklaştığı düşünüldüğünde yerli üreticilerin fiyat rekabetine girmeleri halinde zararına satış yapmak zorunda kalacağı görülmektedir.

Bu çerçevede, yukarıdaki hususlar dikkate alındığında, dampingli ithalatın yerli üretim dalına zarar verdiği ve nedensellik bağının mevcut olduğu anlaşılmaktadır.

Soruşturma sonucunda dampingin, yerli üretim dalında zararın ve her ikisi arasında illiyet bağının mevcut olduğu tespit edildiğinden, aşağıda tanımı ve menşei verilen eşyanın Türkiye’ye ithalatında karşısında belirtilen tutarda dampinge karşı verginin yürürlüğe konulmasına İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu tarafından 18/02/2004 tarihinde karar verilmiştir.

Bu Tebliğ’in yürürlüğe girdiği tarihe kadar 2003/20 sayılı Tebliğ hükümlerine istinaden alınmış olan teminat şeklindeki geçici önlem kesin önleme dönüştürülmüş olup, kesinleşen dampinge karşı vergi Kanun’un 14 ve 15 inci maddeleri çerçevesinde tahsil edilir. Kesinleşen dampinge karşı verginin daha önce alınan geçici önlemden yüksek olduğu haller için fark tahsil edilmez, düşük olduğu haller için ise fark geri ödenir.

Damping soruşturması sırasında, zararın önlenmesi için damping marjından daha düşük oranda bir kesin önlemin yeterli olup olmadığı incelenmiş, dolma kurşun kalemlerde tüm firmalara, tükenmez kalemlerde ise bir firma haricindeki firmalara daha düşük oranda vergi uygulanmasına imkan bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Gümrük idareleri, karar maddesinde gümrük tarife istatistik pozisyon numarası, ismi ve menşe ülkesi belirtilen maddelerin ithalatında, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu'nca kararlaştırılan miktarda dampinge karşı vergiyi tahsil ederler.

Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.