İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (2007/17)

(1) Soruşturma açılmasını müteakip, söz konusu ürünün bilinen yerli üreticilerine, Müsteşarlıkça tespit edilen ithalatçılarına ve ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçılara iletilebilmesini teminen Çin Halk Cumhuriyeti’nin Ankara Büyükelçiliğine soru formu gönderilmiştir.

(2) Taraflara soru formunu yanıtlamaları için posta süresi dâhil 37 gün süre tanınmış olup, tarafların süre uzatımı yönündeki makul talepleri karşılanmıştır.

(3) Yerli üretim dalı soruşturma süresince Müsteşarlık ile işbirliği içinde olmuş ve gerektiğinde talep edilen ilave bilgi ve belgeleri temin etmiştir. Soruşturma döneminde ithalat gerçekleştirdiği tespit edilen 71 ithalatçı firmaya soru formu gönderilmiş, bu firmaların 32 sinden cevap alınmıştır. Ayrıca çeşitli imalatçı firmaları temsil eden 8 ayrı ilde yerleşik saatçi odalarından görüş alınmıştır. "Üretici-ihracatçı soru formu"na ise hiçbir cevap alınmamıştır.

(1) Yönetmeliğin 21 inci maddesi çerçevesinde yerli üretici Aypaş Elektronik San. Tic. ve Turizm İşletme. Ltd. Şti. ve Hesaş Hediyelik Eşya Sanayi ve Tic. A.Ş. nezdinde yerinde doğrulama soruşturması gerçekleştirilmiştir.

(1) Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ülkenin Büyükelçiliğine söz konusu ülkede yerleşik üretici/ihracatçılara iletilmek üzere şikayetin gizli olmayan metni ve soruşturma açılış Tebliği gönderilmiştir.

(2) Ayrıca, ilgili taraflardan alınan bilgi ve belgelerin gizli olmayan özetleri talep eden bütün ilgili tarafların bilgisine sunulmuştur.

(3) Tarafların soruşturma boyunca ortaya koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler incelenmiş, mezkur görüşlerden mevzuat kapsamında değerlendirilebilecek olanlara bu Tebliğin ilgili bölümlerinde cevap verilmiştir.

(1) Önlemin yürürlükten kalkması durumunda, dampingin ve zararın devamı veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığının belirlenmesi için 1/1/2003–31/12/2006 arasındaki dönem gözden geçirme dönemi olarak alınmıştır.

(1) Soruşturma konusu ürün, ÇHC menşeli 9105.21.00.00.00 GTİP altında yer alan elektrikli duvar saatleridir.

(2) Yerli üretim dalı tarafından imal edilen duvar saatleri ile soruşturma konusu ülke menşeli duvar saatlerinin benzer ürün olduğu tespiti mevcut önleme esas soruşturmada (esas soruşturma) yapılmıştır. Bu soruşturmada ise gerek yerli üretim dalı tarafından gerekse soruşturma konusu ülkeden ithal edilen önleme konu duvar saatlerinin işlevsel özellikleri, fiziksel özellikleri, kullanım alanları, dağıtım kanalları, kullanıcıların algılaması ve birbirini ikame edebilmeleri açısından benzer ürün olma durumunu ortadan kaldıracak bir değişiklik olduğuna dair herhangi bir görüş alınmamış ve bu yönde bir tespitte bulunulmamıştır.

(3) Bu durumda, ÇHC menşeli soruşturma konusu ürün ile yerli üretim dalı tarafından imal edilen duvar saatlerinin benzer ürün olduğu tespiti geçerliliğini korumaktadır.

(1) Yönetmeliğin 35 inci maddesi hükmü gereğince, yürürlükteki önlemin sona ermesi halinde dampingin devam etmesi veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı incelenmiştir.

a) Önleme tabi ülkenin dünya pazarındaki durumu

Uluslararası Ticaret Merkezi (International Trade Center- ITC) verilerine göre önleme konu ülkenin gözden geçirme döneminde toplam ihracatı 2003 yılında 85,3 milyon adet iken 2006 yılında 97,3 milyon adete çıkarak %14’lük artış göstermiştir. Bununla birlikte ülkenin değer bazındaki dünya ihracatı içerisindeki payı 2003 yılında %44 iken artış eğilimini devam ettirerek 2005 yılında %49’a çıkmıştır. İhraç fiyatları ise 2003 yılında 1,54 ABD Doları/adet iken artarak 2006 yılında 1,79 ABD Doları/adet olarak gerçekleşmiştir.

b) Önleme tabi ülkenin belirli ülke pazarlarındaki durumu

Önleme tabi ülkenin en büyük ihraç pazarlarını ABD ve AB oluşturmaktadır. ITC verilerine göre söz konusu ülkelerin ÇHC’nin ihracatı içerisindeki payı 2003’de %38 iken 2006’da %43’e çıkmıştır. ÇHC’nin ABD’ye yaptığı elektrikli duvar saati ihracatı 2003 yılında 17,9 milyon adet iken, %19 artarak 2006 yılında 21,2 milyon adete çıkmıştır. ABD’nin toplam ÇHC ihracatı içerisindeki payı ise 2003-2006 yılları arasında %4 artmıştır. İkinci büyük pazar olan AB’ye bakıldığında ise ÇHC’nin söz konusu pazara yaptığı elektrikli duvar saati ihracatı, 2003 yılında 15,5 milyon adet iken %40 artarak 2006 yılında 21,7 milyon adet olarak gerçekleşmiş, aynı yıllar arasında önleme konu ülkenin toplam ihracatı içerisindeki payı %29 artmıştır.

Önleme tabi ülkenin ihraç pazarlarındaki fiyatlarına bakıldığında, ABD pazarında oluşan ihraç fiyatı ortalamanın üzerinde seyretmiş ve 2003 yılında 2,15 ABD Doları/adet iken sürekli artarak 2006 yılında 2,41 ABD Doları/adet seviyesine çıkmıştır. AB piyasasında oluşan fiyatlar ise 2003 yılında 1,52 ABD Doları/adet ve 2005 yılında 1,65 ABD Doları/adet ile ÇHC’nin ortalama ihraç fiyatlarının altında kalırken, 2006 yılında yükselerek 1,80 ABD Doları/adet olarak gerçekleşmiştir.

c) Önleme tabi ülkenin Türkiye pazarındaki durumu

ITC verilerine göre önleme konu ülke, 2003 yılında 308 bin adet ile toplam ihracatının %0,4’ünü Türkiye’ye gerçekleştirirken, 2004 yılında 338 bin adet, 2005 yılında 324 bin adet, 2006 yılında ise 414 bin adet ihracat yaparak %0,4 seviyesini korumuştur. ÇHC’den Türkiye’ye yapılan elektrikli duvar saati ihracatında ortalama fiyatlar 2003 yılında 1,74 ABD Doları/adet, 2004 yılında 1,65 ABD Doları/adet, 2005 yılında 1,69 ABD Doları/adet, 2006 yılında ise tekrar düşerek 1,65 ABD Doları/adet olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu fiyatlar 2003 ve 2004 yıllarında ÇHC’nin tüm dünyaya yaptığı ortalama ihraç fiyatına yaklaşmış, 2005 ve 2006 yıllarında ise ortalama ihraç fiyatının altına düşmüştür.

ç) Talebi etkileyen fiyat unsuru

Yerli üretim dalında yapılan incelemeler sonucunda yerli duvar saati imalatçılarının yeterli deneyim ve üretim teknolojisine sahip olduğu ve çeşitli tipte duvar saati imal edebildikleri tespit edilmiştir. ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçı firmaların internet sitelerinden edinilen bilgilere göre söz konusu firmaların stratejilerinde düşük fiyatın önemli bir unsur olduğu anlaşılmıştır. Buna paralel olarak söz konusu sektörde faaliyet gösteren ithalatçılardan alınan bilgilere göre talebi etkileyen en önemli unsurun fiyat olduğu ve pazar payını artırmak isteyen ihracatçılar için fiyata dayalı rekabetin temel yöntem olduğu belirlenmiştir.

Bir çok ithalatçı firma yerli üretim dalının basit özellikte olan duvar saati ürettiğini, ancak dijital, ısı ve basınç ölçen cihazları ihtiva eden, takvim içeren, ışıklı, melodili veya sarkaçlı olan ve fonksiyonlu duvar saati olarak tanımlanan saat tiplerini üretemediğini, bu nedenle yürürlükte olan verginin sadece basit saatlere yönelik olması gerektiğini belirtmiştir. Ancak, yapılan incelemede yerli üretim dalının bahse konu fonksiyonlu duvar saati tiplerini imal edebildiği tespit edilmiştir.

d) Esas soruşturmada tespit edilen damping marjı

Esas soruşturma esnasında tespit edilen damping marjı, ihracatçı firmaların önlemin yürürlükten kalkması halindeki muhtemel fiyat politikalarını yansıtacak önemli bir gösterge niteliği taşıdığından soruşturmada dikkate alınmıştır. ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçılardan herhangi bir işbirliği sağlanmadığından söz konusu firmaların gelecekteki fiyat davranışlarını daha iyi yansıtabilecek başka bir gösterge bulunmamaktadır. Esas soruşturma sırasında söz konusu üretici/ihracatçı firmalar için damping marjı CIF bedelin %180’i olarak tespit edilmiştir.

e) Genel değerlendirme

Soruşturma konusu ürüne ilişkin uluslararası pazarda büyük paya sahip olan ÇHC’nin bu payını daha da artırdığı ve gözden geçirme döneminde değer bazında dünya pazarının yarısına sahip olacak kapasiteye ulaştığı görülmüştür. ÇHC’nin Avrupa bölgesine yaptığı ihracatı ve bunun toplam ihracatı içerisindeki payı gözden geçirme dönemi boyunca diğer büyük ihraç pazarı olan ABD’ye kıyasla daha büyük ölçüde artmış, bununla birlikte önleme konu ülkenin ABD pazarından farklı olarak AB ülkelerine gerçekleşen ihraç fiyatı ortalama ihraç fiyatına yakın seyretmiş hatta belirli dönemlerde ortalama fiyatın altına inmiştir. ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçıların Türkiye pazarına yönelik fiyat politikaları, Türkiye’nin AB pazarına yakınlığı ve AB ile sürdürmekte olduğu Gümrük Birliği nedeni ile üçüncü ülkelere karşı uygulamakta olduğu ortak gümrük tarifesi sonucu benzer stratejiyi Türkiye’ye de uygulamasının muhtemel olduğunu ve önleme konu ülkenin Avrupa pazarına olduğu gibi Türkiye pazarına da rahatlıkla nüfuz edebileceğini göstermektedir. Ayrıca, ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçıların rekabette düşük fiyatı ön plana alan bir strateji sürdürdükleri ve ithalatçıların ÇHC menşeli ürünü tercih etmelerinin temel nedeninin öncelikli olarak düşük fiyat olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte yürürlükte bulunan önleme rağmen ÇHC’nin artan ihracatının Türkiye’ye de yansıdığı, ihracat miktarında artış yaşandığı ve ihraç fiyatlarının ÇHC’nin ortalama fiyatlarının altında seyrettiği tespit edilmiştir. Bu bilgiler ışığında yürürlükte bulunan önlemin kalkması durumunda ÇHC’den yapılan ithalatta dampingin devam etmesi veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu değerlendirilmektedir.

(1) Önlemin yürürlükte olduğu dönemde, yerli üretim dalında zarar durumu ve önlemin yürürlükten kalkması halinde zarara etki edebilecek muhtemel gelişmeler incelenmiştir. Bu çerçevede, ithalat miktar ve fiyatlarının muhtemel gelişimi, fiyat baskısı ile yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri incelenmiştir. İthalat verileri incelenirken, önlemin etkisini ve önlem sonrası duruma ilişkin eğilimleri görebilmek amacıyla gözden geçirme dönemini (2003–2006) de içine alan 2002-2006 dönemi ele alınmıştır.

(1) Önlem konusu ürünün toplam ithalatı ve ÇHC’den yapılan ithalatın incelenmesinde TÜİK ve ITC verileri kullanılmıştır. Buna göre 2002 yılında toplam ithalat 112,4 bin adet iken, ÇHC’den yapılan ithalat 86,3 bin adet olarak gerçekleşerek toplam ithalatın %77’sini oluşturmuştur. 2003 yılında toplam ithalat 404,6 bin adete çıkarken, ÇHC’den yapılan ithalat 308 bin adet ile toplam ithalatın %76’sını oluşturmuştur. 2004 yılında toplam ithalat artmaya devam ederek 709,7 bin adet olarak gerçekleşmiş, ÇHC’den yapılan ithalat %48’lik pay ile 338 bin adet olmuştur. 2005 yılında toplam ithalat 810,8 bin adet olarak gerçekleşirken, ÇHC’nin payı düşmeye devam ederek %40 olmuş, miktar olarak ise kısmen azalarak 324 bin adet olmuştur. 2006 yılında ise toplam ithalat azalarak 794,2 bin adet seviyesinde oluşurken ÇHC’nin toplam ithalat içerisindeki payı 413,5 bin adet ile %52 olarak gerçekleşmiştir. 2003-2006 yılları arasında toplam ithalatta ve ÇHC’den yapılan ithalatta artış yaşansa da ÇHC’nin payı gittikçe azalmıştır.

(2) Diğer ülkelerin toplam ithalat içerisindeki payı 2002 yılında %23 iken 2005 yılına kadar düzenli bir artış göstererek sırasıyla %24, %52 ve %60 olarak gerçekleşmiştir. 2006 yılında ise ÇHC’nin payının artmasıyla diğer ülkelerin payı %48’e gerilemiştir.

(1) 2002 yılında yapılan genel ithalatın ortalama fiyatı 4,35 ABD Doları/adet iken 2003 yılında 2,40 ABD Doları/adete, 2004 yılında 1,95 ABD Doları/adete, 2005’te ise 1,92 ABD Doları/adete gerilemiş, 2006 yılında önemli ölçüde artarak 3,00 ABD Doları/adet olarak gerçekleşmiştir. ÇHC’den yapılan ithalatın fiyatları ise CIF bazında 2002 yılında 3,58 ABD Doları/adet olarak gerçekleşirken 2003 yılında önemli ölçüde düşerek 1,99 ABD Doları/adete inmiş, 2004-2006 yılları arasında ise sırasıyla 1,88 ABD Doları/adet, 1,93 ABD Doları/adet ve 1,88 ABD Doları/adet olarak gerçekleşmiştir.

(2) Diğer ülkelerden yapılan elektrikli duvar saati ithalatında fiyatlar 2002 yılında 6,93 ABD Doları/adet, 2003 yılında 3,70 ABD Doları/adet, 2004 yılında 2,01 ABD Doları/adet ve 2005 yılında 1,92 ABD Doları/adet olarak gerçekleşmiş, 2006 yılında ise önemli ölçüde artarak 4,22 ABD Doları/adet olarak gerçekleşmiştir.

(1) Dampingli ithalat sebebiyle yerli üretim dalının fiyatlarını olması gereken seviyede belirleyememesi göz önünde bulundurularak önlemin yürürlükten kalkması durumunda oluşabilecek muhtemel fiyat baskısı incelenmiştir. ÇHC’de yerleşik firmalardan işbirliği sağlanmadığından söz konusu ülkeden ithalata ilişkin elde edilen faturalarda yer alan en düşük ihraç fiyatlı işlem için gümrük vergisi ve ithal masrafları da hesaplanarak önlem konusu ürünün Türkiye piyasasına giriş fiyatı bulunmuş ve yerli üretim dalının olması gereken satış fiyatını veren maliyet artı makul kâr yöntemi ile bulunan fiyatla karşılaştırılmıştır. Buna göre, dampinge karşı önlem hesaba katılmadığında ÇHC’den yapılan ithalata ilişkin eldeki fiyatların, yerli üretim dalının fiyatlarını önemli düzeyde baskı altında tutabileceği belirlenmiştir.

(1) Önlem konusu ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde, işbirliğinde bulunan Aypaş Elektronik San. Tic. ve Turizm İşletme. Ltd. Şti., Hesaş Hediyelik Eşya Sanayi ve Tic. A.Ş. ve Türmak Makine San. ve Tic. A.Ş. firmalarının verileri esas alınmış olup mümkün olduğu ölçüde önleme konu ürüne ilişkin veriler kullanılmıştır.

(2) Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerindeki değişimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Yeni Türk Lirası bazındaki veriler için yıllık ortalama Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel değerlere ulaşılmıştır.

a) Üretim

Yerli üretim dalının ilgili üründe 2003 yılında 100 olan üretim miktar endeksi, 2004 yılında 115, 2005 yılında 137, 2006 yılında 145 olarak gerçekleşmiştir.

b) Satışlar

Yerli üretim dalının ilgili üründe 2003 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi, 2004 yılında 134, 2005 yılında 161, 2006 yılında 167 olarak gerçekleşmiştir.

Aynı dönemde 2003 yılında 100 olan satış hâsılat endeksi 2004 yılında 112, 2005 yılında 115, 2006 yılında 115 olarak gerçekleşmiştir.

c) Yurtiçi Fiyatlar

Yerli üreticinin ilgili üründe ağırlıklı ortalama yurtiçi birim satış fiyatı endeksi 2003 yılında 100 olarak alındığında, 2004 yılında 84, 2005 yılında 71, 2006 yılında 69 olarak gerçekleşmiştir.

ç) İhracat

Yerli üretim dalının ilgili üründe 2003 yılında 100 olan ihracat miktar endeksi, 2004 yılında 154, 2005 yılında 115, 2006 yılında 221 olarak gerçekleşmiştir.

Yerli üretim dalının ihracat hâsılatı 2003 yılında 100 olarak kabul edildiğinde, 2004 yılında 141, 2005 yılında 110, 2006 yılında 166 olarak gerçekleşmiştir.

d) Pazar Payı

Yerli üretim dalının ilgili üründe yurtiçi pazar payı endeksi 2003 yılında 100 olarak alındığında 2004 yılında 98, 2005 yılında 99, 2006 yılında 93 olarak gerçekleşmiştir.

e) Stoklar

Yerli üretim dalının ilgili üründeki stok verileri 2003 yılında 100 olarak alındığında 2004 yılında 121, 2005 yılında 158, 2006 yılında 179 olarak gerçekleşmiştir.

f) Kapasite ve Kapasite Kullanım Oranı (KKO)

Yerli üretim dalının üretim kapasitesi 2003 ve 2004 yılında 100 seviyesinde, 2005 ve 2006 yılında 113 seviyesinde gerçekleşmiştir. Kapasite kullanım oranı ise 2003 yılında 100 olarak alındığında, 2004 yılında 115, 2005 yılında 121, 2006 yılında 128 olarak gerçekleşmiştir.

g) İstihdam

Yerli üretim dalının ilgili üründe çalışan toplam işçi sayısı endeksi 2003 yılında 100 kabul edildiğinde, 2004 yılında 98, 2005 yılında 104, 2006 yılında 114 olarak gerçekleşmiştir.

h) Ücretler

Yerli üretim dalının ilgili ürünün üretiminde çalışan işçilerinin aylık giydirilmiş brüt ücret endeksi 2003 yılında 100 iken, 2004 yılında 85, 2005 yılında 85, 2006 yılında 76 olarak gerçekleşmiştir.

ı) Verimlilik

Yerli üretim dalının ilgili ürünün üretiminde çalışan işçi başına verimlilik endeksi 2003 yılında 100 iken, 2004 yılında 118, 2005 yılında 132, 2006 yılında 127 olarak gerçekleşmiştir.

i) Maliyetler

Yerli üretim dalının ilgili üründe ağırlıklı ortalama birim ticari maliyet endeksi 2003 yılında 100 olarak alındığında, 2004 yılında 80, 2005 yılında 75, 2006 yılında 71 olarak gerçekleşmiştir.

j) Kârlılık

Yerli üretim dalının ilgili üründe ticari maliyetleri dikkate alınarak hesaplanan ürün birim kârlılık endeksi 2003 yılında 100 olarak kabul edildiğinde, 2004 yılında 351, 2005 (-) 51, 2006 yılında 0 olarak gerçekleşmiştir.

k) Nakit Akışı

Yerli üretim dalının ilgili ürünün satışları ile yarattığı nakit akışı endeksi 2003 yılında 100 iken, 2004 yılında 278, 2005 yılında 50, 2006 yılında 46 olarak gerçekleşmiştir.

l) Özkaynakların Kârlılığı ve Yatırım Hâsılatı

Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili olarak, özkaynak kârlılığı endeksi 2003 yılında 100 olarak alındığında 2004 yılında 68, 2005 yılında 41, 2006 yılında 80 olarak gerçekleşmiştir.

Yatırım hâsılatı (Kâr/Aktif Toplamı) oranı endeksi 2003 yılında 100 olarak alındığında 2004 yılında 63, 2005 yılında 44, 2006 yılında 88 olarak gerçekleşmiştir.

m) Büyüme

Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili olarak, aktif toplamı endeksi 2003 yılında 100 iken, 2004 yılında 133, 2005 yılında 164, 2006 yılında 182 olarak gerçekleşmiştir.

n) Sermaye Artışı

Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili olarak, 2003 yılında 100 olan öz sermaye endeksi 2004 yılında 123, 2005 yılında 175, 2006 yılında 199 olarak gerçekleşmiştir.

(1) Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin 2003-2006 yıllarını kapsayan gözden geçirme döneminde temel olarak önlemin etkisiyle olumluluk gösterdiği belirlenmiştir. Kapasite ve kapasite kullanım oranlarında yaşanan artışla birlikte üretimde miktar ve değer olarak artış sağlanmıştır. Aynı şekilde yurtiçi ve yurtdışı satış miktarında ve değerlerinde de artış gözlemlenmiştir. Satışlarda oluşan birim fiyatlar ile maliyetler karşılaştırıldığında yurtiçi birim satış fiyatları söz konusu yıllar içinde %31 oranında düşerken sınai maliyetlerin %35, ticari maliyetlerin ise %29 oranında düştüğü gözlemlenmiştir. Aynı şekilde istihdam edilen işçi sayısının %14 oranında artması ve işçi başına düşen verimliliğin %27 oranında artması önlemin yerli üretim dalının rekabet gücünü artırmasına olanak sağladığını göstermektedir.

(2) Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde yaşanan olumlu gelişmelerin yanı sıra ürün kârı ve ürün nakit akışı 2004 yılında önemli ölçüde artmış, ancak takip eden yıllarda büyük ölçüde düşmüştür. İncelemeye esas alınan firmaların faaliyet alanı büyük ölçüde duvar saati üretimine yönelik olduğundan yerli üretim dalının tüm faaliyetleri de değerlendirilmiştir. Buna göre, 2004 yılında artan yatırımların takip eden yıllarda aynı şekilde sürdürülemediği tespit edilmiş, dönem net kârının ise ilk yıllarda olumsuzluk göstermesine rağmen 2006 yılında kısmen olumluluk gösterdiği belirlenmiştir. Bu durum, yerli üretim dalı göstergelerinde sürdürülebilir bir düzelme gerçekleşmediğini ve firmaların kırılgan yapılarını koruduğunu göstermektedir.

(3) Bazı ithalatçı firmalar yerli üretim dalının kendisini geliştirmesi için dış rekabete ihtiyacı olduğunu ancak bu şekilde fiyat yönünden avantajlı ve çeşitlilik arz eden ürünleri piyasaya çıkarabileceğini iddia etmişlerdir. Ancak, yürürlükte bulunan vergi, ÇHC’den yapılan ithalatı engellemeye yönelik değil, dampingli ithalattan kaynaklanan haksız rekabetin ve zararın ortadan kaldırılmasına yöneliktir. Ayrıca, diğer ülkelerden ithalatın önünde herhangi bir engel bulunmaması ve gümrük vergisi oranının oldukça düşük olması nedeniyle iç piyasada rekabet ortamı mevcuttur.

(4) Yine bazı ithalatçılar tarafından saatin temel parçası olan saat mekanizmasının yerli üretim dalı tarafından ÇHC’den ithal edildiği iddia edilmiştir. Yapılan inceleme sırasında yerli üretim dalının saat mekanizması üretme kapasitesinin olduğu tespit edilmiş, ancak fiyat avantajı nedeniyle söz konusu parçayı ithal ettiği belirlenmiştir. Soruşturmaya taraf olan yerli üretim dalının bazı girdilerini soruşturmaya konu ülkeden ithal etmesinin önünde bir engel bulunmamakta olup, saat mekanizmasının duvar saati üretim maliyetinin yalnız %10’unu oluşturduğu tespit edilmiştir.

(1) Yönetmeliğin 35 inci maddesi hükümleri gereğince, önlemin yürürlükten kalkması halinde yerli üretim dalında soruşturma konusu ülke menşeli dampingli ithalattan kaynaklanan zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı değerlendirilmiştir.

a) Önleme konu ülkede sektörün durumu

ÇHC’de yerleşik duvar saati üreticileri/ihracatçıları hakkında yapılan araştırmada söz konusu ülkede dış piyasalara yönelen 50’ye yakın belli başlı elektrikli duvar saati imalatçısı bulunduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte yerli üretim dalından alınan bilgilere göre daha küçük çaplı duvar saati imalatçılarının sayısı çok daha fazladır. Belirli ihracatçı firmaların internet sitelerinden ulaşılan bilgilere göre duvar saati, masa saati ve kol saati için bazı firmaların üretim kapasitesinin yıllık 48 milyon adete kadar ulaştığı tespit edilmiş olup, düşük fiyata dayalı rekabet stratejisi izledikleri belirlenmiştir. Ayrıca, ITC verilerine göre önleme tabi ülkenin dünya duvar saati ihracatının yarısına hakim olması söz konusu ülkenin üretim ve ihracat kapasitesinin önemli ölçüde yüksek olduğu bilgisini desteklemektedir. Öte yandan, önleme konu ülkenin iç piyasasında tüketim mallarına yönelik talebin durgun seyretmesi de duvar saati üreticisi firmaların yurtdışı pazarlara yönelmelerini etkilemektedir.

b) Önlem konusu ithalatın ve fiyatlarının değerlendirilmesi

İncelemenin yapıldığı 2002-2006 yıllarını kapsayan dönemde önleme konu ülkeden yapılan ithalat, 2001’de yaşanan ekonomik kriz sonrası canlanan iç piyasa talebinin etkisiyle önemli oranda artmış olsa da toplam ithalat içerisindeki payı %32 azalmıştır. Birim fiyatlar ise 2002-2006 döneminde %47 oranında düşme göstermiş ve gözden geçirme döneminin son iki yılında ÇHC’nin dünyaya yaptığı ihracatın ortalama fiyatlarının altında kalmıştır. Öte yandan, önlemin yokluğunda ÇHC menşeli ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalının iç piyasa fiyatlarını baskı altında tutacak düzeyde olduğu tespit edilmiştir.

c) Türkiye pazarının değerlendirilmesi

İthalat ve yerli sanayinin iç piyasa satışlarının toplamından oluştuğu varsayılan Türkiye’nin toplam duvar saati tüketimi 2003 yılında 1,6 milyon adet iken, 2004 ve 2005 yıllarında sırasıyla 2,7 milyon adete ve 3,1 milyon adete çıkmış, 2006 yılında ise tekrar 2,6 milyon adete gerilemiştir. Türkiye’nin büyüyen bir iç pazara sahip olması ÇHC’de yerleşik ihracatçı firmalar için önemli bir ihraç pazarı olduğunu göstermektedir. Öte yandan önlem öncesi Türkiye’nin toplam duvar saati ithalatının neredeyse tamamının ÇHC tarafından karşılanmış olması söz konusu ülkede yerleşik üretici/ihracatçı firmaların Türkiye pazarını yakından tanıdıklarını ve dağıtım kanallarına kolaylıkla erişebileceklerini göstermektedir.

(1) Önleme konu ülkenin önemli büyüklükte ihracat kapasitesine sahip olduğu ve Türkiye’ye yaptığı ihracatta düşük fiyata dayalı bir rekabet stratejisi izlediği; kapasitesinin Türkiye üretim ve talebiyle kıyaslanamayacak büyüklükte olduğu; söz konusu ülkede yerleşik üretici/ihracatçıların Türkiye pazarını iyi tanıması nedeniyle dağıtım kanallarına kolay nüfuz edebileceği ve önlemin ortadan kalkması halinde ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçıların Türkiye piyasasının tamamını elde edebilecek kapasiteye sahip olduğu; ayrıca ithalat fiyatlarının önlemin yokluğunda yerli üretim dalı fiyatlarını ciddi oranda baskı altında tutacak düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Öte yandan, yerli üretim dalının göstergelerinde önlemin etkisiyle düzelme görülmesine karşın sürdürülebilir bir iyileşme gerçekleşmediği tespit edildiğinden, söz konusu ülkeye karşı uygulanmakta olan önlemin kalkması durumunda ihracatın dampingli fiyatlarla Türkiye’ye yönelmesi ve var olan fiyat baskısının daha da artarak yerli üretim dalında zararın devamına veya yeniden meydana gelmesine neden olmasının muhtemel olduğu anlaşılmıştır.

(1) 2002–2006 yılları arasındaki dönemde söz konusu ürünün toplam ithalatında artış yaşanmakla birlikte önlemin yürürlüğe girmesiyle önleme konu ülkeden yapılan ithalatın toplam ithalat içerisindeki payı 2005 yılına kadar azalırken üçünü ülkelerden yapılan ithalatın payı artmış; 2006 yılında ise önleme konu ülkeden yapılan ithalatın payı tekrar artmaya başlarken, üçüncü ülkelerden ithalatın payı azalmıştır. Bu durum, ÇHC’ye karşı uygulanmakta olan önlemin yürürlükten kalkması durumunda söz konusu ülkeden yapılan ithalatta dampingin ve bu ithalatlar nedeniyle yerli üretim dalında zararın devam etmesi veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu tespitini desteklemektedir.

(1) Soruşturma sonucunda, yürürlükteki önlemin ortadan kalkması durumunda dampingin ve zararın devam etmesi veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu tespit edildiğinden, İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2001/5 sayılı Tebliğ ile uygulanmakta olan dampinge karşı önlemin, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve Bakan’ın onayı ile aşağıda tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın Türkiye’ye ithalinde karşısında gösterilen şekilde uygulanmaya devam edilmesine karar verilmiştir.

(1) Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife pozisyon numarası, tanımı ve menşe ülkesi belirtilen maddenin ithalatında karşılarında gösterilen oranda dampinge karşı vergiyi tahsil ederler.

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.