(1) Yönetmeliğin 35 inci maddesi hükmü gereğince, yerli üretim dalının, önlemin ortadan kalkması halinde dampingin devam edeceği ya da yeniden meydana geleceğine ilişkin iddiası çerçevesinde önleme konu ülkenin üretim kapasitesi, ihracat kabiliyeti ve ihraç fiyatları, diğer ülkelerce uygulanan ticaret politikası önlemleri, Türkiye’ye ihraç fiyatının mevcut haliyle dampingin devamına işaret edip etmediği gibi unsurlar incelenmiş; bu incelemenin sonuçları ışığında önlemin kalkması halinde dampingin devamı ya da tekrarının muhtemel olup olmadığı değerlendirilmiştir.
a) Fiyat karşılaştırması
(1) Yönetmeliğin 35 inci maddesi hükmü gereğince, yürürlükteki önlemin sona ermesi halinde dampingin devam etmesi veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığının değerlendirilmesi amacıyla gösterge niteliği taşıyan ve 2007 yılı 9 aylık verilere dayanan bir damping marjı hesabı yapılmıştır. ÇHC’de yerleşik ihracatçı firmalar işbirliğinde bulunmadığından, eldeki en iyi veriler kullanılarak bir normal değer oluşturulmuş; Türkiye’ye ihraç fiyatı ise her iki tür kalem için TÜİK verilerinden temin edilmiştir. ÇHC için ihraç fiyatı tespitinde, 2007/9 aylık döneme ait TÜİK ithalat istatistiklerinde yer alan ortalama CIF fiyatları baz alınmıştır. İstatistiklerde yer alan birim fiyatlarının Kg cinsinden bulunması ve sektörde geçerli birimin 144 adeti ifade eden gros olması nedeniyle yerli üretim dalından edinilen bilgiler neticesinde Kg’den grosa geçiş yapılırken Kg cinsinden miktar 0,8’e bölünmüştür. Buna göre ÇHC menşeli “Kurşun kalemler (Grafitli)” için birim ihraç fiyatı 5,51 ABD Doları/gros CIF, “Boyama kalemleri ve diğerleri” için ise 5,10 ABD Doları/gros CIF olarak tespit edilmiştir.
(2) Bu verilere dayanarak önleme konu ülke için hesaplanan damping marjı “kurşun kalemler” için %63,6 ve “boyama kalemleri” için %117,7 oranında belirlenmiştir.
b) Önleme tabi ülkenin dünya pazarındaki durumu
(1) Çin Halk Cumhuriyeti birçok sektörde olduğu gibi kırtasiye sektöründe de oldukça geniş bir üretim altyapısına ve yüksek üretim kapasitesine sahip bulunmakta ve sürekli kapasite artışı gerçekleştirmektedir. ABD’nin Temmuz 2000 tarihinde yürürlükte bulunan Ç.H.C. menşeli kurşun kalemler için yürüttüğü nihai gözden geçirme soruşturması bildiriminde yazım araçları ile ilgili hazırlanmış bir pazar raporuna göre, 2003 yılında Ç.H.C.’de 400’e yakın kurşun kalem üreticisi firma faaliyette bulunmaktadır.
(2) Avrupa Yazım Araçları Üreticileri Birliği-EWIMA’nın yayınladığı Çin 1999-2006 yılı ihracat istatistiklerinden de görüleceği üzere, ÇHC’nin 1999 yılında 37.562.000 gros olan önlem konusu kalemler ihracatı 2006 yılında 74.590.000 gros’a yükselmiştir. Bu ortalama yıllık %10.3’lük bir büyümeyi ifade etmektedir. Bir başka ifade ile de, Çin’in önlem konusu kalemler ihracat miktarı 7 yılda yaklaşık 2 katına çıkmıştır.
(3) Dünya Ticaret Merkezi (ITC-International Trade Center) verilerine göre ise 2006 yılında dünya toplam ağaç cidarlı kalemler ihracatının %30’unu Ç.H.C. gerçekleştirerek ihracatçı ülkeler arasında ilk sırada yer almaktadır. Her iki kaynaktan elde edilen veriler ışığında, söz konusu ülkenin yüksek üretim ve ihracat kapasitesiyle dünya pazarına hakim konumda olduğu; mevcut ihracat kapasitesinin Türkiye pazarının 20-30 katı büyüklüğe sahip olduğu anlaşılmaktadır.
(4) Bu gelişme ÇHC’nin gerçekleştirdiği yatırımlarla kurulu kapasitesini artırdığını ve artan üretim kapasitesi doğrultusunda da ihracat miktarını önemli oranda artırdığını göstermektedir.
c) Önleme tabi ülkenin diğer ülke pazarlarındaki durumu
(1) ÇHC, pek çok üründe olduğu gibi, kurşun kalemler ve boya kalemlerinde de düşük fiyata dayalı rekabet stratejisi ile hemen her ülkede kendisine pazar bulabilmektedir. Bunun ana sebebi düşük fiyatlı ürünlere olan müşteri ve/veya tüketici tercihi ve talebidir.
(2) 1999-2006 dönemi Çin ihracat istatistiklerine göre ÇHC’nin önlem konusu ürünler ihracat miktarı %98.6’lık bir büyüme göstermiştir. Ortalama yıllık %10.3’lük bir büyümeyi ifade eden Çin’in miktar bazındaki ihracat rakamlarındaki bu hızlı gelişme, Dünya genelinde gerek alternatif yazım gereçlerinden, gerekse de bilgisayarlaşma ve teknoloji kullanımının yaygınlaşmasından dolayı tüketiminin pek artmadığı düşünülen önlem konusu ürünlerde ÇHC’nin giderek pazar payını arttırdığını göstermektedir.
ç) Esas soruşturmada tespit edilen damping marjı ve mevcut fiyatlar
(1) Esas soruşturma esnasında tespit edilen damping marjı, ihracatçı firmaların önlemin yürürlükten kalkması halindeki muhtemel fiyat politikalarını yansıtacak önemli bir gösterge niteliği taşıdığından soruşturmada dikkate alınmıştır. Esas soruşturma sırasında söz konusu üretici/ihracatçı firmalar için damping marjı “kurşun kalemler ve kurşun boya kalemleri” için 3,16 ABD Dolar/(144 Adet) oranında tespit edilmiştir.
(2) TÜİK verilerine göre, Ç.H.C. menşeli kurşun kalemlerin ortalama fiyatı, önlem öncesi 2002 yılında 1,42 ABD Doları/gros iken, düzenli biçimde artarak 2006 yılında ortalama birim fiyat 5,58 ABD Doları/gros olarak gerçekleşmiş, 2007/9 döneminde ise ithalat birim fiyatı 5,51 ABD Doları/gros olarak TÜİK verilerine yansımıştır. Diğer ülkelerden yapılan kurşun kalemler ithalatında fiyatlar 2002 yılında 4,59 ABD Doları/gros, 2003, 2004, 2005 yıllarında 3,8 ABD Doları/gros olmuş, 2006 ve 2007/9 döneminde ise sırasıyla 3,64 ve 3,51 ABD Doları/gros olarak gerçekleşmiştir.
(3) Boyama kalemlerinin Ç.H.C.’den yapılan ithalatında oluşan ortalama fiyatlara bakıldığında, fiyatlar 2002 yılında 1,01 ABD Doları/gros iken önlem yürürlüğe girdikten sonra sürekli artarak 2005 yılında 6,09 ABD Doları/gros olarak gerçekleşmiş, 2006 yılı ve 2007/9 döneminde tekrar düşerek sırasıyla 3,80 ABD Doları/gros ve 5,10 ABD Doları/gros olarak gerçekleşmiştir. Diğer ülkelerden yapılan ithalatta ise fiyatlar 2002 yılında 2,38 ABD Doları/gros, 2007/9 döneminde ise artmaya devam ederek 5,33 ABD Doları/gros olarak gerçekleşmiştir.
(4) ÇHC menşeli kurşun kalem ve boyama kalemlerinin 2002 yılından günümüze fiyat gelişimi izlendiğinde, söz konusu ürünlerde bir fiyat artışının yaşandığı görülmekle birlikte adı geçen ülkeden yapılan ithalatın ürün kompozisyonunda bir değişme olduğu önlem sonrasında ithalatın aksesuarlı ve katma değeri daha yüksek ürünlere yöneldiği gözlemlenmiştir.
(5) Diğer taraftan önleme tabi ülkenin 2007 yılı içerisinde Avrupa Birliği’nin 27 üye ülkesine yapmış olduğu ağaç cidarlı kalem ihracat verilerinin incelenmesi neticesinde söz konusu ülkelere yapılan ihracatın birim fiyatlarının 3,43 ABD Doları/gros olduğu tespit edilmiş olup, bu durum Türkiye’ye yapılan ihracattaki fiyat artışının ürün kompozisyonundaki değişimden kaynaklandığına ilişkin değerlendirmeyi doğrulamakta ve önlemin yürürlükten kalkması durumunda dampingli ithalatın fiyatlarının daha da düşmesi potansiyelinin bulunduğunu göstermektedir.
(6) Ayrıca, mevcut verilere göre yapılan damping hesaplamaları hala ciddi ölçüde dampingin varlığına işaret etmektedir.
(7) Öte yandan Çin Halk Cumhuriyeti menşeli söz konusu ürün için alınan dampinge karşı önlemi müteakip, Tayland’dan önlem konusu ürüne yönelik açılan önlemin etkisiz kılınmasına karşı soruşturma sonucunda Tayland menşeli ve/veya çıkışlı olan eşyanın Türkiye’ye ithalinde, 3,16 ABD Doları/144 Adet oranında dampinge karşı vergi yürürlüğe konmuştur. Söz konusu soruşturma ve müteakibinde alınan önlem Çin Halk Cumhuriyeti menşeli söz konusu ürün ihracatçılarının dampingli ihracata devam etme eğilimlerinin devam etmekte olduğuna işaret etmektedir.
d) Önleme tabi ülkenin Türkiye pazarındaki durumu
(1) 70 milyonu aşan nüfusu, 19,4 milyonu Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı eğitim kurumlarında, 2,5 milyonu Yükseköğretimde olmak üzere yaklaşık toplam 21,9 milyon öğrencisiyle Türkiye kırtasiye ürünlerinde yüksek tüketim potansiyeli olan bir ülkedir ve ÇHC için de önemli bir pazardır. Önlem konusu ürünlerdeki yıllık tüketim artış eğiliminde olup talep canlıdır, bu durum Türkiye’yi ÇHC üreticileri ve ihracatçıları için cazip kılmaktadır.
(2) Türkiye’deki çok sayıda ithalatçı uzun yıllardır ÇHC’den kalem ithalatı yapmaktadırlar. Türkiye’den çok sayıda ithalatçı ile ÇHC’den çok sayıda ihracatçı firma gerek Çin’deki ve Türkiye’deki, gerekse de başka ülkelerdeki fuarlarda sık sık karşı karşıya gelmekte, özel ziyaretler yapmakta, karşılıklı bilgi alışverişinde bulunmaktadırlar.
(3) Sonuç olarak, ÇHC üreticileri/ihracatçıları Türkiye pazarı, rekabet şartları, dağıtım ve pazarlama kanalları, ürünler ve fiyat seviyeleri hakkında iyi derecede bilgiye sahiptirler.
(4) Yukarıda ifade olunduğu üzere, ithalat fiyatlarının da işaret ettiği gibi önlem sonrasında dampingli ithalatın kompozisyonunda bir değişikliğin ortaya çıktığı ancak önlemin kalkması halinde dampingli ithalatın fiyatlarının düşmesine uygun bir pazar ortamının mevcut olduğu değerlendirilmektedir.
e) Talebi etkileyen unsurlar
(1) Yerli üretim dalında yapılan incelemeler sonucu üreticinin yeterli deneyim ve üretim teknolojisine sahip olduğu; yerli üretim dalını oluşturan firmaların esas soruşturmada belirlendiği üzere yurtiçinde talep edilen ağaç cidarlı kalemleri ürettiği doğrulanmıştır. Bununla birlikte, yukarıda da değinildiği üzere ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçı firmaların satış/pazarlama stratejilerinde düşük fiyatın ve çeşitliliğin ön plana çıktığı anlaşılmaktadır. Buna paralel olarak söz konusu sektörde faaliyet gösteren ithalatçılardan alınan bilgilere göre talebi etkileyen en önemli unsurun düşük fiyat ve çeşitlilik olduğu bilgisi desteklenmiş, pazar payını artırmak isteyen ihracatçılar için fiyata dayalı rekabetin temel strateji olduğu belirlenmiştir.
(2) Bazı ithalatçı firmalar tarafından, yerli üretim dalının uzun süreden beri sınırlı çeşitte kalem üretimi yaptığını, oysa ithal edilen muhtelif tipte kalemler ile tüketici talebinin daha iyi karşıladığını iddia etmiştir. Ancak, yürürlükte bulunan önlemin amacı yerli üreticinin ürettiği kalemler dışındaki kalemlerin Türkiye piyasasına girişini engellemek değil, dampingli fiyatların neden olduğu haksız rekabeti ortadan kaldırmak olup, herhangi bir ülkeden kalem ithalatı yapmanın önünde bir engel bulunmamaktadır.
f) Genel değerlendirme
(1) Yapılan incelemede, gösterge niteliği taşıyan damping marjı hesabının ÇHC’nin Türkiye’ye ihracatında oluşan fiyatların halen önemli ölçüde dampingli olduğuna işaret ettiği; uluslararası pazarlarda büyük paya sahip olan söz konusu ülkenin bu payını koruduğu ve 1999-2006 dönemi Çin ihracat istatistiklerine göre ÇHC’nin önlem konusu ürünler ihracat miktarının %98,6’lık bir büyüme gösterdiği; ortalama yıllık %10,3’lük bir büyümeyi ifade eden Çin’in miktar bazındaki ihracat rakamlarındaki bu hızlı gelişme, Dünya genelinde gerek alternatif yazım gereçlerinden, gerekse de bilgisayarlaşma ve teknoloji kullanımının yaygınlaşmasından dolayı tüketiminin pek artmadığı düşünülen önlem konusu ürünlerde ÇHC’nin giderek pazar payını arttırdığını göstermektedir. Ayrıca ABD gibi büyük bir pazarın Çin Halk Cumhuriyeti menşeli kurşun kalemler ve boyama kalemlerine 1994 yılından bu yana dampinge karşı önlem uygulaması ve bu önlemleri en son 2005 Kasım tarihinde tekrar uzatması söz konusu ülkenin dampingli fiyatlarla ihracat yapmaya devam ettiğine işaret etmektedir. Bu bilgiler ışığında önlemlerin yürürlükten kalkması durumunda ÇHC’nin Türkiye piyasasına dampingli fiyatlarla ihracat yapmaya devam etmesinin muhtemel olduğu anlaşılmaktadır.
