İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (2008/36)

(1) Yönetmeliğin 21 inci maddesi çerçevesinde yerli üretici Dost Tekstil nezdinde yerinde doğrulama soruşturmaları gerçekleştirilmiştir.

(1) Soruşturma açılışını takiben, soruşturma konusu ülkelerin diplomatik ve resmî temsilciliklerine ve Müsteşarlık tarafından bilinen soruşturmaya konu ülkelerdeki üretici-ihracatçı firmalara üretici/ihracatçı soru formu, şikayetin gizli olmayan metni ile soruşturma açılışına ilişkin 2007/20 sayılı Tebliğ’in bir örneği gönderilmiştir.

(2) Ayrıca, ilgili taraflardan alınan bilgi ve belgelerin gizli olmayan özetleri talep eden bütün ilgili tarafların bilgisine sunulmuştur.

(3) Tarafların soruşturma boyunca ortaya koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler incelenmiştir.

(4) Soruşturmaya ilişkin tespit ve bilgileri içeren “Nihai Bildirim” ilgili tarafların bilgisine sunulmuş ancak ilgili taraflardan herhangi bir görüş alınmamıştır.

(1) Önlemin yürürlükten kalkması durumunda, dampingin ve zararın devamı veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığının belirlenmesine yönelik çalışmada 2004-2007 yılları arasındaki dönem esas alınmıştır.

(2) Öte yandan, önlemin etkisinin ve önlem sonrası ithalat eğiliminin görülebilmesi ve yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin değerlendirilmesi amacıyla 2008 yılının ilk altı ayına ilişkin ithalat verileri de incelenmiştir.

(1) Soruşturma konusu madde, “cırt bant” adı verilen tekstil fermuarıdır. Söz konusu madde, naylon iplik ve polyester gibi suni veya sentetik maddeler kullanılarak takım halinde imal edilmekte ve kroş (erkek) ve astragan (dişi) olmak üzere iki parçadan meydana gelmektedir. Erkek parçanın arka yüzü naylon ve polyester iplikten dokunabilmekte üst kısmında ise monofilden üretilen malzeme bulunmakta ve çengel olarak adlandırılmaktadır. Dişi parçanın da alt zemini naylon veya polyesterden üretilebilirken, üst zemininde alt zemine göre daha mukavemetli olan naylon iplik kullanılmakta ve bu kısım birbirine girmiş biçimde ve tüy şeklinde bir yapıya sahip olmaktadır. Erkek ve dişi kısım birbirinin üzerine kapatıldığında erkek kısımda bulunan çengeller dişi kısımda bulunan tüylere kenetlenmekte ve iki parça ancak kuvvetle çekildiği takdirde birbirinden ayrılmaktadır.

(2) Cırt bant, ayakkabılarda ayakkabı bağı yerine; spor giysilerde, muhtelif giyim eşyalarında, çanta ve valizlerde düğme ve fermuar yerine; uçak ve otobüs koltuk kılıflarında, otomobil sanayinde ve diğer alanlarda da tamamlayıcı aksesuar olarak kullanılmaktadır.

(3) Yerli üretim dalı tarafından üretilen cırt bant ile soruşturma konusu ülkeler menşeli cırt bantların benzer ürün olduğu önlemin yürürlüğe konulduğu soruşturmada (esas soruşturma) tespit edilmiş olup bu soruşturmada gerçekleştirilen incelemeler temelinde cırt bantları işlevsel ve fiziksel özellikleri, kullanım alanları, dağıtım kanalları, kullanıcı algılaması ve birbirini ikame edebilirlik açısından yerli üretim cırt bantlar ile soruşturma konusu ithal cırt bantların benzer ürün olma halini ortadan kaldıracak bir değişiklik olduğuna dair herhangi bir görüş alınmamış ve bu yönde bir tespitte bulunulmamıştır.

(4) Bilindiği üzere, 30/12/2006 tarihli ve 26392 sayılı 1 inci Mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan 2006/11437 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli’nde “Cırt Bant” maddesi 5806.32.90.00.11 GTİP’i altında gösterilmiştir.

(5) Bu kapsamda, 2007 yılından bu yana yürürlükte olan 5806.32.90.00.11 Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunun (GTİP), takım halinde ithal edilen cırt bant maddesine yönelik olduğu görülmüştür. Öte yandan, cırt bandın bileşenlerinin ayrı ayrı ithal edilmesi halinde ithalatın, 5806.32.90.00.19 GTİP’i altında değerlendirilebileceği tespit edilmiştir. Bu itibarla, 2002/15 sayılı Tebliğ’in 8 inci maddesi çerçevesinde iki parçadan oluştuğu tespit edilen soruşturma konusu ürünün ithalat sonrasında Türkiye piyasasında tekrar takım haline getirilerek satışa sunulabileceği saptanmıştır.

(6) Netice itibariyle ancak takım halinde kullanıldığı takdirde işlevi bulunan ve bileşenleri münferit olarak işlevsiz olan “cırt bant” maddesinin kroş veya astragan kısımlarının ayrı ayrı ithal edilmesinde dahi ithal edilen kısma karşılık gelen diğer kısmın ithalatının her şekilde yapılması gerektiği dikkate alındığında soruşturma konusu ürün tanımının ayrı ayrı ithal edilen kroş ve astraganı da kapsadığı değerlendirilmiştir.

(7) Bu çerçevede 5806.32.90.00.11 ve 5806.32.90.00.19 GTİP’lerinde ithal edilen soruşturma konusu cırt bant maddesine ilişkin değerlendirme her iki GTİP’i de kapsayacak biçimde gerçekleştirilmiştir.

(8) Soruşturma konusu ürüne ilişkin olarak uygulamaya esas olan veriler, GTİP ve karşılığı eşya tanımıdır. Soruşturma konusu eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelinde yer alan tarife pozisyonlarında ve/veya tanımlarında yapılacak değişiklikler işbu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasına halel getirmez.

(1) Yönetmelik’in 35 inci maddesi çerçevesinde önlemin yürürlükten kalkması halinde dampingin devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı incelenmiştir.

(2) Bu çerçevede, soruşturmaya konu ülkelerdeki yerleşik kapasite, soruşturmaya konu ülkeler için Türkiye pazarının önemi, ÇHC ve Tayvan’da yerleşik kapasitenin Türkiye’ye yönlendirilip yönlendirilemeyeceği ve konuyu değerlendirmeye yönelik sair hususlar dikkate alınmıştır.

a) Soruşturmaya konu ülkelerdeki yerleşik kapasite

i) ÇHC

(1) ÇHC dünyada tekstil mamulleri imalatında en başta gelen ülkeler arasında bulunmaktadır. Bu çerçevede 2005 verilerine göre ÇHC’de yerleşik ticari işletmelerin %13’ünün faaliyet sahasını tekstil oluşturmaktadır. İşletme sayısı bakımından ise tekstil işkolunun 2005 yılı itibariyle ülkenin en büyük sektörünü oluşturduğu görülmektedir.

(2) ÇHC’nin giyim ürünleri üretimi incelendiğinde, 2002 yılında 32.200 milyon metre olan üretimin %50 oranında artışla 2005 yılında 48.400 milyon metreye ulaştığı; iplik üretiminin ise 2002-2005 döneminde %71 artarak 8,5 milyon tondan 14,5 milyon ton seviyesine yükseldiği tespit edilmiştir.

(3) ÇHC’de tekstil ve giyim sektöründe gerçekleştirilen yatırımlar ülkenin bu iş kolundaki kapasitesini artırma yönündeki eğilimini göstermektedir. ÇHC’de yerleşik firmalar tarafından son on yıllık dönemde dünyada satılan örgü makinelerinin %65’inin, dokuma makinelerinin %62’sinin ve iplik imalat makinelerinin %46’sının satın alınmış olması gelecek dönemde muhtemel kapasite artışlarının devamlılık arz edeceğine işaret etmektedir.

(4) ÇHC’nin tekstil ve giyim sektöründeki üretim kapasitesinin ve üretime bağlı olarak ihracatın yıllar içinde artış kaydettiği görülmüştür. Nitekim, 2002 yılında %16 nispetinde büyüyen ihracat, 2006 yılında %25 oranında artış kaydetmiştir.

(5) ÇHC tekstil ve giyim sektöründe sermaye mallarının net değerinin %68, istihdamın %36 ve satışların %169 oranında arttığı tespit edilmiştir. Yatırımlardaki artışı işaret eden bu durumun ÇHC tekstil ve giyim sektöründe kapasite artışlarını beraberinde getirdiği görülmektedir.

(6) Diğer taraftan Uluslararası Ticaret Merkezi verileri incelendiğinde ÇHC’nin 5806.32 Gümrük Tarife Pozisyonu (GTP) altında bulunan ürün grubundaki ihracatını 2002-2006 döneminde %164 oranında artırdığı ve 2002 yılında 14 bin ton olan tüm ülkelere yönelik ihracatın 2006 yılında 37 bin tona yükseldiği görülmektedir.

ii) Çin Tayvanı

(1) Çin Tayvanı tekstil sektörü gelişen bir yapı sergilemektedir. Bu çerçevede 2005 yılıyla kıyaslandığında 2006’da tekstil üretiminin %10,6 oranında artış kaydettiği gözlemlenmiştir.

(2) Diğer taraftan, 2004 yılında 588 milyon ABD Doları ihracat gerçekleştirmiş olan Çin Tayvanı tekstil ve hazır giyim yan ürünler sanayisi 2006 yılında hazır giyim ürünleri de dahil olmak üzere 1,160 milyon ABD Doları seviyesinde ihracat gerçekleştirmiştir.

(3) ITC verilerine göre ise şikayet konusu cırt bant maddesinin de içinde bulunduğu 5806.32.90.00 GTP’inde bulunan dar dokuma ürünlerinde Çin Tayvanı’nın dünya ihracatı 2003 yılında 5.365 ton iken bu rakam 2005 yılında %20 artışla 6.426 ton düzeyine ulaşmıştır. Öte yandan Çin Tayvanı Dış Ticaret Bürosu Ticaret İstatistiklerine göre 5806.32.90.00 gümrük tarife pozisyonunda yer alan ürünlerde Çin Tayvanı’nın Türkiye’ye gerçekleştirmiş olduğu ihracatın 2006-2007 döneminde miktar temelinde %56, değer bakımından ise %16 artış kaydettiği tespit edilmiştir. 2008 yılının ilk beş ayı incelendiğinde ise bu dönemde gerçekleşen ithalatın 2007 yılının aynı dönemine kıyasla miktar temelinde %148 değer temelinde ise %46 daha yüksek olduğu saptanmıştır.

b) Soruşturma konusu ülkelere yönelik diğer ülkelerce uygulanan ticaret politikası önlemleri

(1) ÇHC ve Çin Tayvanı menşeli cırt bantlara yönelik olarak Hindistan tarafından 2005 yılında sırasıyla 7,61 ABD Doları/Kg ve 8,02 ABD Doları/Kg oranlarında dampinge karşı önlem yürürlüğe konulmuştur. Bu kapsamda ilgili soruşturma raporu incelendiğinde saptanan damping marjlarının Çin ve Tayvan için sırasıyla %355 ve %298 seviyelerinde olduğu görülmektedir.

c) Türkiye pazarının önemi

(1) Şikayet konusu ülkeler bakımından Türkiye pazarının önemi değerlendirilirken cırt bandın diğer alanlara kıyasla ağırlıklı olarak konfeksiyonda kullanılması nedeniyle Türkiye’de hazır giyim ve tekstil sektörü incelenmiştir.

(2) Türk hazır giyim sektörü dünyanın dördüncü büyük hazır giyim ihracatçısı konumundadır. Yaklaşık 30 milyar dolarlık üretim değeri olan hazır giyim ve tekstil sektörünün imalat sanayi ihracatı içindeki payı 2006 yılı itibariyle %22,9’dur.

(3) Dünyanın sayılı tekstil ve hazır giyim sanayilerinden birine sahip olan Türkiye, soruşturma konusu cırt bandın da içinde bulunduğu yan sanayi girdilerinin bir kısmını ithalat yoluyla karşılamaktadır. Bu çerçevede 2004 yılında 403 milyon ABD Doları civarında gerçekleşen tekstil ve hazır giyim yan sanayi ürünleri ithalatı 2006 yılında %31 artışla 526 milyon ABD Doları seviyesine yükselmiştir.

(4) 1980 yılından bu yana hızla gelişmekte olan tekstil ve hazır giyim sektöründeki gelişim, soruşturma konusu ürünün de aralarında bulunduğu tekstil ve hazır giyim yan sanayi ürünlerindeki talep artışının temel nedeni olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çerçevede, 2007 yılında 4.442 milyon ABD Doları pazar büyüklüğü olduğu belirtilen hazır giyim sektörünün 2009 yılında %18 artışla 5.253 milyon ABD Doları, 2011 yılında ise %43 artışla 6.359 milyon ABD dolarına karşılık gelen pazar değerine ulaşması tahmin edilmektedir.

d) Talebi etkileyen unsurlar

(1) Soruşturma konusu ürünün ithalatçısı konumunda bulunan firmalar tarafından soru formlarına verilen yanıtlarda talebi etkileyen unsurların fiyat ve termin avantajı olduğu ifade edilmiştir.

(2) Diğer taraftan son dönemde dünya ekonomisinde meydana gelen gelişmeler çerçevesinde talepte daralmanın yaşanabileceği mütalaa edilmektedir.

e) İşbirliğinin olmaması ve esas soruşturmada tespit edilen damping marjı

(1) Soruşturmanın başlangıç safhasında Müsteşarlık tarafından bilinen üretici/ihracatçı firmalara gönderilen soru formlarına yanıt alınamamış olması ve bahse konu ülkelerde yerleşik üretici/ihracatçı firmaların Türkiye pazarına yönelik ilgilerinin devam ettiğinin görülmesi, önlemin yürürlükten kalkması halinde dampingin devam edeceğine veya tekrarlanabileceğine dair önemli göstergelerdir.

(2) Esas soruşturmada tespit edilen damping marjlarının düzeyi, önlemin yürürlükten kalkması halinde soruşturma konusu ülkelerin muhtemel davranışlarını yansıtacak önemli bir gösterge olması nedeniyle dikkate alınmıştır.

(3) Buna göre, esas soruşturmada damping marjları ÇHC için %115 ve Tayvan için %34 olarak tespit edilmiştir.

(1) Bu bölümde işbu Tebliğ’in sekizinci maddesinde incelenen konu başlıkları değerlendirilerek aşağıda özetlenen sonuçlara ulaşılmıştır.

(2) ÇHC’nin soruşturma konusu ürünün de içinde bulunduğu ürün grubundaki ihracat artışının üretim artışıyla bağlantılı olduğu; Çin Tayvanı bakımından ise tekstil üretim kapasitesindeki artışın görünen etkisinin ihracattaki artış olarak tezahür ettiği görülmektedir.

(3) Öte yandan ÇHC ve Çin Tayvanı’nın cırt bant maddesindeki damping uygulamalarını sadece Türkiye pazarında değil başka ülke pazarlarında da sürdürdüğü görülmektedir. Önceki bölümde incelendiği üzere Hindistan tarafından tespit edilen damping marjı oranları bu çerçevede önemli bir gösterge niteliği taşımaktadır. Bu çerçevede, soruşturmaya konu ülkelerin 2002 yılında esas soruşturmada tespit edilen damping marjları ile Hindistan hükümeti tarafından 2005 yılında saptanan damping marjları kıyaslandığında soruşturma konusu ülkede yerleşik firmaların damping uygulamasını artırarak sürdürdükleri görülmektedir.

(4) Diğer taraftan, Türk hazır giyim ve tekstil endüstrisinin ihtiyaç duyduğu yan ürünlere yönelik talebin soruşturma konusu cırt bant maddesine yönelik talebi de etkilediği ve etkilemeye devam edeceği mütalaa edilmektedir. Bu değerlendirme temelinde Türkiye pazarının şikayet konusu ülkeler için önemini koruyacağı ve şikayet konusu ülkelerdeki yerleşik kapasitenin esaslı kısmının Türkiye’ye yönlendirilebileceği düşünülmektedir.

(5) Son dönemde dünya ekonomisinde meydana gelen gelişmeler neticesinde, finans sektöründe oluşan olumsuzlukların talebe etki edebileceği ve talebi daraltabileceği ve böyle bir ortamın, soruşturma konusu ülkelerde kaim üretici/ihracatçıların damping eğilimlerini daha da güçlendirebileceği düşünülmektedir.

(6) Dikkate alınması gereken bir diğer gösterge ise esas soruşturmada tespit edilen damping marjlarının seviyesi ve nihai gözden geçirme soruşturması esnasında hiçbir üretici/ihracatçının işbirliğinde bulunmamış olmasıdır.

(7) Netice itibariyle ÇHC’de ve Çin Tayvanı’nda tekstil ve hazır giyim yan sanayisinde kapasite artışlarının söz konusu olduğu; Türkiye’nin tekstil ve hazır giyim sektöründe dünyanın önde gelen ülkeleri arasında olduğu; Türkiye’nin konfeksiyon ve tekstil ara ürünlerinde önemli bir ithalatçı olması nedeniyle şikayet konusu ülkeler için pazarın önemini koruduğu; şikayet konusu ülkelerin sadece Türkiye’ye değil üçüncü ülkelere de yüksek marjlarla damping gerçekleştirdikleri; talepte oluşabilecek olası daralmanın soruşturma konusu ülkelerdeki üretici/ ihracatçı firmaların fiyatlarını belirli bir seviyenin altında tutma eğilimini güçlendirebileceği; soruşturma sırasında ÇHC’de ve Çin Tayvanı’nda yerleşik firmaların işbirliğinde bulunmamış bulunmadıkları ve bu üretici/ihracatçı firmaların dampinge karşı önlemin mevcut olmadığı bir ortamdaki davranışlarını tespit açısından önemli bir gösterge niteliği taşıyan esas soruşturmadaki damping marjlarının yüksek olduğu dikkate alındığında meri önlemin ortadan kaldırılması halinde dampingli ithalatın devam edeceği veya tekrarlanabileceğine kanaat getirilmiştir.

(1) Soruşturma konusu ürünün tüm ülkelerden gerçekleşen ithalatına ilişkin rakamlar incelendiğinde 2004 yılında 884.734 kg olan toplam ithalat miktarının 2007 yılında 1.326.012 kg seviyesinde gerçekleştiği görülmüştür. Tüm ülkelerden gerçekleşen ithalatın toplam değerinin ise 2004 yılında 8.006.063 ABD Doları, 2007 yılında ise 12.237.575 ABD Doları seviyesinde gerçekleştiği tespit edilmiştir. Kati ithalatın toplam ithalat içerisindeki payının ise 2004-2007 yılları arasında sırasıyla %92, %95, %98 ve %99 oranlarında gerçekleştiği saptanmıştır.

(2) 2004-2007 döneminde soruşturma konusu GTİP’lerden gerçekleşen toplam ithalatın miktar temelinde %50, değer temelinde ise %52 oranında artış kaydettiği tespit edilmiştir.

(1) Mezkur ürünün soruşturmaya tabi ülkelerden gerçekleşen ithalatı incelendiğinde ise 2004 yılında 362.016 kg olan ithalat miktarının 2007 yılında 853.058 kg düzeyinde gerçekleştiği tespit görülmüştür. Bu çerçevede, 2004 yılında 2.316.860 ABD Doları olan soruşturma konusu ülkelerden gerçekleşen ithalatın değerinin 2007 yılında 4.311.112 ABD Doları seviyesinde gerçekleştiği tespit edilmiştir. Soruşturma konusu ülkelerden gerçekleşen ithalatın neredeyse tamamının kati ithalat olduğu saptanmıştır.

(1) Tüm ülkelerden vaki ithalatın ortalama birim fiyatının 2004 yılında 9,05 ABD Doları/Kg; 2005 yılında 8,48 ABD Doları/Kg; 2006’da 8,43 ABD Doları/Kg ve 2007 yılında 9,23 ABD Doları/Kg düzeyinde gerçekleştiği tespit edilmiştir. Soruşturma konusu ülkeler bakımından ise, ÇHC menşeli soruşturma konusu ürünün birim fiyatı 2004-2007 yılları arasında sırasıyla 5,66 ABD Doları/Kg; 5,73 ABD Doları/Kg; 4,42 ABD Doları/Kg; 4,62 ABD Doları/Kg olarak gerçekleşmiştir.

(2) Çin Tayvanı menşeli soruşturma konusu ürün bakımından ise aynı dönemde birim fiyatın sırasıyla 8,20 ABD Doları/Kg; 9,33 ABD Doları/Kg; 8,48 ABD Doları/Kg; 10,16 ABD Doları/Kg seviyesinde gerçekleştiği saptanmıştır.

(1) Soruşturma konusu ürünün Türkiye toplam tüketimi hesaplanırken 2005-2007 yılına ait şikayetçi yerli üreticiler ile diğer yerli üreticilerden temin edilen yurtiçi satış miktarları ilgili yıla ait toplam ithalatla toplanmıştır. Bu çerçevede 2005 yılında 100 olan tüketim endeksinin 2006 yılında 123, 2007 yılında ise 142 olduğu görülmüştür.

(2) Pazar paylarının gelişimine yönelik çalışmada ise 2005-2007 döneminde soruşturma konusu ülkelerin, pazar paylarını yükselterek sırasıyla Türkiye pazarından %43,2; %51,9 ve % 56,6 oranlarında pay aldıkları görülmüştür.

(3) Üçüncü ülkelerin Türkiye pazarından aldıkları payın kademeli bir biçimde düşüşüyle beraber yerli üretim dalının ve yerli üretim dalı dışındaki diğer üreticilerin pazar paylarını artırma yönündeki eğilimlerine karşın, soruşturma konusu ülkelerin pazardaki etkinliklerini sürdürdükleri tespit edilmiştir.

(1) Soruşturmaya konu ülkelerden gerçekleşen ithalatın Türkiye piyasasında oluşan fiyatlarının yerli üretim dalını oluşturan firmaların yurtiçi satış fiyatları üzerinde yarattığı etkiyi tespit edebilmek amacıyla fiyat kırılmasına bakılmıştır. Bu çerçevede 2007 yılına ilişkin olarak ithalatçı faturaları temelinde gerçekleştirilen çalışma neticesinde soruşturma konusu ülkelerden gerçekleşen ithalatın birim fiyatlarına gümrük vergisi ve gümrük masrafları eklenerek soruşturma konusu ürünün Türkiye iç piyasasında oluşan ağırlıklı fiyatı saptanmıştır. Dampinge karşı önlemin söz konusu olmadığı bir ortamda fiyatların hangi düzeyde olacağına ilişkin değerlendirmeyi mümkün kılmak amacıyla anılan miktara dampinge karşı önlem eklenmemiştir. Bu şekilde elde edilen soruşturma konusu ürünün Türkiye piyasasındaki ağırlıklı ortalama fiyatı yerli üretim dalının ağırlıklı ortalama satış fiyatıyla mukayese edilmiş ve fiyat kırılması hesaplanmıştır. Eş düzeyde mukayese yapılabilmesini teminen satışı ve kullanımı en yaygın tip olarak belirlenen 20 mm eninde ve 1 metre boyunda takım halindeki cırt bandın fiyatları karşılaştırılmıştır.

(2) Yapılan karşılaştırma neticesinde 2007 yılı bakımından ÇHC menşeli ithalatın %162; Çin Tayvanı menşeli ithalatın ise %99 oranında yerli üreticilerin fiyatlarını kırdığı tespit edilmiştir.

(1) Önlem konusu ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde, yerli üretim dalı içerisinde maliyet yapısı daha yerleşik nitelik taşıyan ve 2005–2007 döneminde her üç yılda da üretim gerçekleştirmiş olan firmanın verileri incelenmiştir.

(2) Eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki veriler için yıllık ortalama TEFE kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel değerler esas alınmıştır.

a) Üretim

(1) 2005 yılı endeksi 100 kabul edildiğinde 2006 ve 2007 yılları arasında soruşturma konusu maddenin üretim endeksinin sırasıyla 244 ve 267 olduğu görülmüştür.

b) İç satışlar, ihracat ve fiyatlar

(1) Yurt içi satışlarda miktar temelinde 2005 yılında 100 olan endeksin 2006 ve 2007 yıllarında sırasıyla 255 ve 387 düzeyinde gerçekleştiği; diğer taraftan yurtdışı satışların 2006 yılında 100 olan miktar endeksinin 2007 yılında 121 olduğu görülmüştür.

(2) 2005 yılında 100 olan yurtiçi toplam satış hasılası endeksinin 2006’da 379, 2007’de ise 515 olduğu tespit edilmiştir.

(3) 2005’de 100 olan yurtiçi satış birim fiyatları endeksinin ise 2006 yılında 149, 2007 yılında ise 133 olduğu saptanmıştır.

c) Maliyetler

(1) 2005–2007 döneminde yerli üretim dalının birim maliyetleri göz önüne alındığında 2005 yılında 100 olan birim sınai maliyet endeksinin 2006 ve 2007 yıllarında sırasıyla 63 ve 78 olarak gerçekleştiği; birim ticari maliyet endeksinin ise aynı dönemde sırasıyla 68 ve 80 olduğu tespit edilmiştir.

d) Ürün karı

(1) 2005 yılında yerli üretim dalının maliyetin altında satışlar gerçekleştirmesi nedeniyle endeks eksi değer ile başlatılmıştır. Bu çerçevede 2005 yılında -100 olan ürün toplam karı endeksi 2006’da 13, 2007’de -142; birim ürün karı endeksinin ise 2006’da 4, 2007’de ise -33 seviyelerinde oluştuğu görülmüştür.

e) Kapasite ve kapasite kullanım oranı (KK0 %)

(1) Yerli üretim dalı bakımından 2005 yılında 100 olan kapasite endeksinin 2006 ve 2007 yıllarında sabit kaldığı görülmüştür.

(2) Kapasite kullanım oranları ise 2005 yılında %19 iken 2006’da %47, 2007’de ise %52 seviyesinde gerçekleşmiştir.

f) Stoklar

(1) 2005 yılında 100 olan endeksin 2006’da 230, 2007’de ise 86 düzeyinde olduğu görülmüştür.

g) İstihdam ve verimlilik

(1) 2005 yılında 100 olan doğrudan işçi endeksinin 2006’da 82, 2007’de ise 71 seviyesinde gerçekleştiği tespit edilmiş; 2005’te 100 olan verimlilik endeksinin, 2006’da 296, 2007’de ise 378 olduğu saptanmıştır.

h) Nakit akışı

(1) 2005 yılında maliyet altında yapılan satışlar nedeniyle -100 olan nakit akışı endeksinin, 2006’da 56, 2007 yılında ise -97 düzeyinde gerçekleştiği görülmüştür.

i) Amortisman toplamı

(1) Yerli üretim dalı amortisman toplamı bakımından 2005 yılında 100 olan endeksin 2006 yılında 103, 2007 yılında ise 82 olduğu tespit edilmiştir.

j) Ürün amortismanı

(1) Soruşturmaya konu ürün temelindeki amortismanın 2005 yılında 100 olan endeksinin 2006 yılında 344, 2007 yılında ise 181 seviyesinde oluştuğu saptanmıştır.

k) Aktif toplamı

(1) Yerli üretim dalını oluşturan firmaların tüm ürünlerdeki üretim faaliyetlerine yönelik toplam aktifler için 2005’de 100 olan endeks 2006’da 149, 2007’de ise 158 seviyelerinde oluşmuştur.

l) Özsermaye

(1) 2005–2007 yılları arasında özsermaye endeksinin sırasıyla 100, 91 ve 83 olduğu görülmüştür.

m) Yatırımlar

(1) 2005 yılında 100 olan yenileme yatırımlarının 2006 yılında 13 seviyesine gerilediği görülmüştür.

n) Net satış toplamı

(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün de dahil olmak üzere ürettiği tüm maddelere yönelik olarak sunulan net satış toplamı endeksinin 2005 yılında 100 olan değerinin 2006 ve 2007 yıllarında sırasıyla 122 ve 245 olduğu görülmüştür.

o) Dönem net karı

(1) Yerli üretim dalının üretimini gerçekleştirdiği tüm ürünlere yönelik sunulan dönem net karı endeksinin 2005 yılında 100 olan değerinin 2006’da 439, 2007 yılında ise 1.140 olduğu saptanmıştır.

(1) Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri incelendiğinde üretim ve iç satışlarda miktar temelinde artışların yaşandığı ve bu durumun başta kapasite kullanım oranları, net satış toplamı ve dönem net karlılığı olmak üzere bazı göstergeleri olumlu etkilediği görülmektedir. Öte yandan, üretim ve satışlardaki artışın 2006–2007 döneminde 2005–2006 dönemine nazaran çok daha yatay seyrettiği de dikkati çekmektedir.

(2) Üretim ve satışlarda bahse konu artış eğiliminin ortaya çıkışında meri önlemin yürürlüğe girişini takiben oluşan ticari ortamın da etken olarak değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir. Diğer taraftan iç piyasada soruşturma konusu malı üreten bazı firmaların piyasadan çekilmeleri veya üretimlerini azaltmaları neticesinde oluşan arz açığını dikkate alan yerli üretim dalını oluşturan şikayetçi firmaların 2004 ve sonrasında piyasaya girdikleri görülmektedir.

(3) Üretim ve iç piyasa satışlarında gözlemlenen görece olumlu duruma rağmen, soruşturmaya konu ülkeler menşeli ithalatın neden olduğu fiyat kırılması nedeniyle yerli üretim dalının karlılığının olumsuz yönde etkilendiği tespit edilmiştir. Nitekim yurtiçi satışların birim fiyatları dikkate alındığında 2006 yılında artan birim fiyatların fiyat kırılmasının da etkisiyle 2007’de gerilediği görülmektedir.

(4) Diğer taraftan, yerli üretim dalının dönem net karının, soruşturmaya konu üründeki karlılıktan çok farklı bir yönelim ortaya koymasında yerli üretim dalını oluşturan firmaların cırt bant dışındaki, fermuar, fermuar kürsörü, çanta aksesuarı gibi malları üretmelerinin veya ticari mal alım-satımını yapmalarının etkili olduğu görülmüştür.

(5) Yerli üretim dalının yatırım harcamaları incelendiğinde 2005 ve 2006 yıllarında sadece yenileme yatırımları yapıldığı; 2007 yılında ise tevsi ve yenileme yatırımı gerçekleştiremediği görülmektedir. Bu durumun toplam amortismana etki ettiği ve 2006 yılında artış, 2007 yılında ise gerileme yaşanmasına neden olduğu mütalaa edilmektedir.

(6) Son tahlilde üretim ve satışlardaki görece olumlu gelişime rağmen, yerli üretim dalının soruşturma konusu ülke menşeli ithalatın fiyatları karşısında iç satış fiyatlarını düşürmek zorunda kaldığı bu çerçevede yerli üretim dalının ÇHC ve Çin Tayvanı menşeli soruşturma konusu ürünlerin Türkiye piyasasında oluşan fiyatlarından kolaylıkla etkilendiği; 2006–2007 yıllarında üretim ve satışlardaki artışın 2005–2006 döneminin gerisinde kaldığı dikkate alındığında meri önlemin yürürlükten kalkması halinde yerli üretim dalının kolaylıkla olumsuza dönebilecek ekonomik göstergeler ortaya koyduğu görülmektedir.

(1) Yönetmelik’in 35’inci maddesi hükümleri gereğince, bu bölümde önlemin sona ermesi halinde zararın devamı veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, taraflarca ortaya konulan ve yapılan araştırmalar sonucunda elde edilen veriler çerçevesinde; soruşturmaya konu ithalatın muhtemel seviyesi ve fiyatları ile bunun yerli üretim dalının fiyatları üzerindeki beklenen etkisi, önlem konusu ülkelerdeki sektörün durumu ve Türkiye’ye yönlendirebilecekleri kapasitelerinin bulunup bulunmadığı ve önlemin yürürlükten kalkması durumunda soruşturmaya konu ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki muhtemel etkileri incelenmektedir.

a) Soruşturmaya konu ithalatın muhtemel seviyesi ve fiyatları

(1) Soruşturmaya konu ithalatın muhtemel seviyesine ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesini teminen ithalat istatistikleri 2006, 2007 yılı ile 2008 yıllarının ilk altı ayına yönelik olarak değerlendirilmiştir.

(2) Bu çerçevede 2007 yılının ilk altı ayındaki ithalat ile 2008 yılının ilk altı ayındaki ithalat karşılaştırıldığında tüm ülkelerden gerçekleşen ithalatın miktar temelinde % 23 oranında artış kaydettiği görülmüştür. Soruşturmaya konu ÇHC’den gerçekleşen ithalat anılan dönemde miktar bazında % 24 artış kaydederken Çin Tayvanı menşeli ithalatın artış oranı % 19 düzeyinde gerçekleşmiştir. Öte yandan, ÇHC menşeli soruşturma konusu ürünün birim fiyatı % 33 oranında artış kaydederken Çin Tayvanı menşeli cırt bandın birim fiyatı ortalama % 14 oranında düşmüştür.

(3) Miktar temelinde ithalattaki gözle görülür artışa rağmen soruşturma konusu ülkeler menşeli ithalatın birim fiyatlarının ithalat miktarına kıyasla çok daha yavaş bir artış sergilemesi veyahut Çin Tayvanı’ndan gerçekleşen ithalatta görüldüğü üzere fiyatların gerilemesi meri önlemin yürürlükten kalkması halinde soruşturma konusu ülkelerden gerçekleşecek ithalatın miktar temelinde artan; birim fiyat temelinde ise yatay veya gerileyen bir seyir izleyeceğine gösterge niteliği taşımaktadır.

b) Önleme tabi ülkelerdeki sektörün durumu, mevcut kapasitenin Türkiye’ye yönlendirilebilme olasılığı

(1) İşbu Tebliğin önceki bölümlerinde de ortaya konulduğu üzere, soruşturmaya tabi ÇHC ve Çin Tayvanı’nda soruşturma konusu ürünleri de kapsayan dar dokuma ürünlerdeki üretim kapasitesindeki artışın anılan ülkelerin ihracat rakamlarına yansıdığı tespit edilmiştir. Nitekim, Uluslararası Ticaret Merkezi verileri çerçevesinde ÇHC menşeli dar dokuma ürünleri ihracatının 2002–2006 yılları arasında %164 oranında, Çin Tayvanı menşeli dar dokuma ürünlerinin ihracatının ise 2003–2005 döneminde %20 nispetinde artış kaydettiği görülmektedir.

(2) Söz konusu ülkelerin ihracatlarında kaydedilen artışın mevcut önleme rağmen Türkiye’ye olan ihracata da yansıdığı tespit edilmiştir. Bu itibarla, önceki bölümlerde vurgulandığı üzere bilhassa ÇHC menşeli soruşturma konusu ürün ithalatının 2008 yılının ilk altı ayı itibariyle miktar olarak bir önceki yılın aynı dönemine nazaran % 24 oranında, Tayvan menşeli ihracatın ise % 19 oranında artış kaydetmiş olması mezkur ülkelerde yerleşik kapasitenin kolaylıkla Türkiye’ye yönlendirilebileceğine bir gösterge teşkil etmektedir.

c) Değerlendirme

(1) Önceki bölümlerde incelendiği üzere 2007 yılında soruşturma konusu cırt bant maddesine yönelik ayrı bir GTİP ihdas edilmesi sonrasında soruşturma konusu maddenin farklı GTİP’lerden ithal edilebilme ihtimali meri önlemin etkinliğine zarar veren bir unsur olarak ortaya çıkmaktadır. Nitekim bu husus 2007–2008 döneminde şikayet konusu ülkelerden gerçekleşen ithalatın kompozisyonuna da yansımaktadır. Bu çerçevede soruşturma konusu ürün tanımının 5806.32.10.00.00 ve 5806.32.90.00.19 GTİP’lerini de içine alması gerektiği sonucuna varılmıştır.

(2) Gözden Geçirme Döneminde yerli üretim dalının durumu dikkate alındığında ise Türkiye piyasasının önde gelen iki firmasından bir tanesinin üretimden çekildiği; soruşturmada şikayetçi yerli üretici durumunda olan bir diğer firmanın ise makine ve ekipmanlarını satarak üretimi bıraktığı görülmüştür.

(3) Yerli üretim dalı ekonomik göstergelerinin incelenmesi neticesinde yerli üretim dalını üretim ve iç satış rakamlarının göreceli bir gelişimi işaret etmesine karşın soruşturma konusu ülkeler menşeli ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalı üzerinde fiyat kırılmasına neden olduğu görülmüştür. Bu çerçevede meri önlemin ortadan kalkması halinde işbu Tebliğ’in 18’inci maddesinin (a) bendinde soruşturma konusu ülkeler menşeli ithalatın miktar ve fiyat yönelimleri de dikkate alındığında fiyat kırılmasının artarak ekonomik göstergelerini olumsuza dönüştürebileceği mütalaa edilmektedir.

(4) Nitekim işbu Tebliğ’in önceki bölümlerinde incelendiği üzere soruşturmaya konu ülkelerden dampingin devam edeceğine veya tekrarlanabileceğine ilişkin göstergelerin mevcudiyeti çerçevesinde halihazırda üretim ve satışları olumlu seyreden yerli üretim dalını oluşturan firmaların fiyat kırılması nedeniyle bu olumlu seyri devam ettiremeyecekleri düşünülmektedir.

(5) Yerinde doğrulama soruşturmaları esnasında “yarı-mamul” olarak tabir edilen dokuma işlemi gerçekleştirilmiş mamulden üretilen cırt bantlarda dokuma sonrası işlemi gerçekleştiren firmanın katma değerine yönelik olarak yerli üretim dalından bilgi alınmıştır. Bu çerçevede yerli üretim dalı tarafından dokuma sonrası katma değerin belirli bir eşiğin üzerinde olduğu ifade edilmiş ve bu husus yerinde doğrulama sırasında kayda geçirilmiştir. Diğer taraftan, soruşturma konusu ürünün farklı biçimlerde farklı GTİP’ler altında Türk Gümrük Bölgesi’ne sokulmasının önlemin etkinliğini zafiyete uğrattığı da görülmektedir.

(6) Mevcut tespitler ve veriler çerçevesinde meri önlemin ortadan kalkması halinde yerli üretim dalının, meri önlemin de etkisiyle içinde bulunduğu görece olumlu gelişimini, soruşturma konusu ülkeler menşeli ürünün fiyatların yarattığı baskı karşısında uzun süre sürdüremeyeceği; ürün karlılığının bozulması neticesinde tüm ekonomik göstergelerde olumsuzluklar yaşanabileceği dikkate alındığında meri önlemin yürürlükten kalkması halinde zararın devam edeceği veya yeniden tekrarlanabileceğine kanaat getirilmiştir.

(1) Soruşturmaya tabi ülkeler dışında diğer ülkelerden gerçekleşen ithalatın miktarları ve birim fiyatları da incelenmiştir. Öte yandan söz konusu soruşturmanın hukuki ve idari kapsamı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Mevzuat’ın 35’inci maddesi çerçevesinde ÇHC ve Çin Tayvanı menşeli cırt bant maddesine yönelik olduğundan inceleme bu aşamada söz konusu kapsamla sınırlı tutulmuştur.

(1) Meri önlemin yürürlükten kalkması halinde dampingin ve zararın devam edebileceğine veya tekrarlanabileceğine kanaat getirildiğinden tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyaya yönelik önlemin tabloda belirtilen biçimiyle uygulanmasına İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve Bakan’ın onayı çerçevesinde karar verilmiştir.

(Yeniden düzenleme tablo:RG-17/9/2009-27352)

(1) Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife istatistik pozisyon numarası, tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın ithalatında karşısında gösterilen miktarda dampinge karşı önlemi tahsil ederler.

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.