İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (2009/29)

(1) Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ülkelerin Büyükelçiliklerine söz konusu ülkelerde yerleşik üretici/ihracatçılara iletilmek üzere şikâyetin gizli olmayan nüshası ve soruşturma açılış tebliği gönderilmiştir.

(2) Ayrıca, ilgili taraflardan alınan bilgi ve belgelerin gizli olmayan özetleri talep eden bütün ilgili tarafların bilgisine hazır tutulmuştur.

(3) Yönetmeliğin 25 inci maddesi uyarınca, soruşturmanın ilgili taraflarına soruşturma sonucundaki belirlemelere esas teşkil edecek bilgi ve tespitleri içeren nihai bildirim gönderilmiş ve karşıt görüş ve değerlendirmelerini iletmeleri için makul bir süre tanınmıştır.

(1) Önlemin yürürlükten kalkması durumunda, dampingin ve zararın devamı veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığının değerlendirilmesine esas teşkil etmek üzere 1/1/2004-31/12/2007 arasındaki dönem gözden geçirme dönemi olarak alınmıştır.

(1) Başvuru konusu madde, 4011.50.00.00.00 ve 4013.20.00.00.00 GTİP’lerinde yer alan “bisiklet iç ve dış lastikleri”dir.

(2) Bisiklet dış lastiği, sentetik kauçuk, doğal kauçuk, dolgu, yağ ve kimyasal karışımdan oluşan hamura sırt lastiği çekimi (extrusion), topuk teli imali, beze kauçuk kaplama ve eğik kesme ile yanak bezi hazırlama işlemleri ve müteakiben iç ve dış boyama ile pişirme gibi işlemler uygulanarak; bisiklet iç lastiği ise, butil kauçuk, doğal kauçuk, dolgu, yağ ve kimyasal karışımdan oluşan hamura sırasıyla süzme, lastik çekim, boya, kesme, sübap çakma, ekleme uçların ek yersiz birleştirilmesi, pişim, şişirme, aksesuar takımı ve vakum işlemi gibi işlemler uygulanarak imal edilmektedir.

(3) Yerli üretim dalı tarafından üretilen bisiklet iç ve dış lastikleri ile soruşturma konusu ülkeler menşeli bisiklet iç ve dış lastiklerinin benzer ürün olduğu tespiti mevcut önlemin yürürlüğe girmesini sağlayan soruşturmada (esas soruşturma) yapılmıştır. Bu soruşturmada ise gerek yerli üretim dalı tarafından üretilen gerekse soruşturma konusu ülkelerden Türkiye’ye ihraç edilen bisiklet iç ve dış lastiklerinin işlevsel özellikleri, fiziksel özellikleri, kullanım alanları, dağıtım kanalları, kullanıcıların algılaması ve birbirini ikame edebilmeleri açısından benzer ürün olma durumunu ortadan kaldıracak bir değişiklik olduğuna dair herhangi bir görüş alınmamış ve bu yönde bir tespitte bulunulmamıştır.

(4) Bu çerçevede, önlem konusu ülkeler menşeli soruşturma konusu ürün ile yerli üretim dalı tarafından üretilen bisiklet iç ve dış lastiklerinin benzer ürün olduğu tespiti geçerliliğini korumaktadır.

(5) Bazı ithalatçılar yerli üretim dalının ilgili ürünün tüm bazı tiplerini üretmediğini ifade etmişlerdir. Yerli üretim dalının söz konusu ürünün tüm tiplerini üretmesi gibi bir zorunluluk bulunmamaktadır.

(6) Soruşturma kapsamında yapılan incelemelerde soruşturma konusu maddenin yukarıda belirtilen GTİP’ler dışında bir sınıflandırma altında ithal edildiğine ilişkin herhangi bir bulgu edinilmemiştir. Öte yandan, soruşturma konusu madde haricinde bir maddenin mezkûr GTİP’ler altında ithal edildiğine ilişkin bir itirazda da bulunulmamıştır. Bu nedenle soruşturma çerçevesindeki değerlendirmeler bahsi geçen GTİP’ler altında gerçekleştirilen ithalatın tamamını kapsamaktadır.

(7) Soruşturma konusu ürün ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup, uygulamaya esas olan GTİP ve karşılığı eşya tanımıdır. Bununla beraber, soruşturma konusu eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelinde yer alan tarife pozisyonlarında ve/veya tanımlarında yapılacak değişiklikler bu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasına halel getirmez.

(1) Yönetmeliğin 35 inci maddesi hükmü gereğince, yerli üretim dalının, önlemin ortadan kalkması halinde dampingin devam edeceği ya da yeniden meydana geleceğine ilişkin iddiası çerçevesinde önleme konu ülkelerin üretim kapasitesi, ihracat kabiliyeti ve ihraç fiyatları, diğer ülkelerce uygulanan ticaret politikası önlemleri, Türkiye’ye ihraç fiyatının mevcut haliyle dampingin devamına işaret edip etmediği gibi unsurlar incelenmiş; bu incelemenin sonuçları ışığında önlemin kalkması halinde dampingin devamı ya da tekrarının muhtemel olup olmadığı değerlendirilmiştir.

(1) Önleme konu ülkelerdeki yerleşik kapasite ve ihracat kabiliyeti incelenmiştir.

a) ÇHC

1) Bisiklet iç lastikleri:

i) Uluslararası Ticaret Merkezi (UTM) verileri üzerinden yapılan incelemede ÇHC’nin 2002 yılında 10.653.000 Kg olan bisiklet iç lastiği ihracatının her yıl artış göstererek 2007 yılında 22.478.000 Kg düzeyine yükseldiği, değer olarak ise 42.284.000 ABD Doları olan bisiklet iç lastiği ihracatının 2007 yılında 107.036.000 ABD Doları düzeyine yükseldiği görülmektedir.

ii) Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) istatistikleri 2004 yılından itibaren Kg bazında istatistik verdiği için miktar bazında değerlendirme bu yıldan itibaren yapılabilmiştir. ÇHC’den gerçekleştirilen bisiklet iç lastiği ithalatı 2004 yılında 122,632 Kg iken 2005 yılında 264.991 Kg’a ve 2006 yılında 309.159 Kg’a yükselmiş, 2007 yılında da 200.559 Kg’a gerilemiştir. Değer bazında ise endeks olarak 2004 yılında 100 olan ÇHC menşeli bisiklet iç lastiği ithalatı 2007 yılında 198 düzeyinde gerçekleşmiştir.

iii) UTM istatistiklerinde birimin Kg veya adet olarak karma verilmesi nedeniyle miktar olarak bir değerlendirme yapılamamaktadır. 2007 yılı verileri esas alındığında ÇHC’nin bisiklet iç lastiği ihracatı, Türkiye’ye gerçekleştirdiği ihracatın değer olarak 150 katından fazla, miktar olarak ise 110 katından fazladır. Yine istatistiklerden görüldüğü üzere, 2007 yılında 251.892.000 ABD Doları olan dünya bisiklet iç lastiği ticaretinin %43’ü ÇHC tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu oranın 2002 yılında %32 olduğu ve belirtilen dönemde arttığı gözlemlenmektedir. ÇHC bisiklet iç lastiklerinde dünya ticareti içinde liderliğini her geçen yıl güçlendirmektedir.

2) Bisiklet dış lastikleri:

i) UTM verileri üzerinde yapılan incelemelerde ÇHC’nin 2002 yılında 13.906.000 Kg olan bisiklet dış lastiği ihracatının her yıl artış göstererek 2006 yılında (2007 yılı miktar verisi bulunmamaktadır) 22.634.000 Kg’a ulaştığı, değer olarak ise 2002 yılında 61.417.000 ABD Doları olan bisiklet dış lastiği ihracatının 2006 yılında 118.923.000 ABD Doları düzeyine yükseldiği görülmektedir.

ii) TÜİK istatistikleri incelendiğinde ÇHC’den gerçekleştirilen bisiklet dış lastiği ithalatı 2004 yılında 533.400 Kg iken, 2005 yılında 994.677 Kg’a ve 2006 yılında 1.176.077 Kg’a yükselmesine rağmen 2007 yılında 979,311 Kg düzeyine gerilemiştir. Değer bazında ise endeks olarak 2004 yılında 100 olan ÇHC’den gerçekleştirilen bisiklet dış lastiği ithalatı 2007 yılında 220 düzeyine yükselmiştir.

iii) Görüldüğü üzere, 2006 yılı verileri esas alındığında ÇHC’nin bisiklet dış lastiği ihracatı, Türkiye’ye gerçekleştirdiği ihracatın değer olarak 50 katından fazla, miktar olarak ise 15 katından fazladır. Önlemin kalkması halinde ÇHC bu ihracat kapasitesini rahatlıkla Türkiye’ye yönlendirebilecektir. Yine istatistiklerden görüldüğü üzere, 2006 yılında 428.871.000 ABD Doları olan dünya bisiklet dış lastiği ticaretinin %28’i ÇHC tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu oran 2002 yılında %20 olup, belirtilen dönemde her yıl artış kaydetmiştir. ÇHC bisiklet dış lastiklerinde de dünya ticareti içinde liderliğini her geçen yıl güçlendirmektedir.

3) Diğer değerlendirmeler

i) Kauçuk lastiğin üretiminde kullanılan en önemli hammaddedir. Uluslararası Kauçuk Çalışma Grubunun yayımladığı istatistiklere bakıldığında ÇHC dünya kauçuk tüketiminde 2002 yılından itibaren ilk sırayı almış durumdadır. ÇHC tarafından tüketilen doğal kauçuk 2002 yılında 1,31 milyon ton olup bu dünya doğal kauçuk tüketiminin %17,8’ine tekabül etmektedir. Yine sentetik kauçukta ÇHC 1,75 milyon tonluk tüketimiyle dünya sentetik kauçuk tüketiminin %16,4’ünü gerçekleştirmektedir. 90’lı yılların sonunda toplam kauçuk tüketimi 2 milyon ton iken bu oran 2002 yılında % 50 artış göstererek 3,06 milyon ton düzeyine çıkmıştır. ÇHC ayrıca 2002 yılında doğal kauçuk üretiminde en büyük beşinci, sentetik kauçuk üretiminde ise en büyük üçüncü üreticidir. Yine 2000 yılında 1,3 milyon ton olan kauçuktan mamul mal üretimini 2 yıl gibi kısa bir sürede 1,6 milyon tona çıkarmıştır. Bu da ÇHC’nin kauçuk sektöründe göstermiş olduğu gelişimin bir göstergesidir. Yine Uluslararası Kauçuk Çalışma Grubunun istatistiklerine dayanarak hazırlanan bir raporda, ÇHC’nin 2002 yılında 1,3 milyon ton olan doğal kauçuk tüketiminin 2004 yılında 1,63 milyon ton olarak gerçekleştiği ifade edilmektedir.

ii) ÇHC genel olarak lastik piyasasının en büyük üretici ve ihracatçısı konumundadır. Reuters’in bir haberine göre, ÇHC 2007 yılındaki üretiminin yarısı olan 157 milyon adet lastiği ihraç etmiştir. Yine Xinhua News Agency’nin bir haberine göre, ÇHC’nin 2007 yılında 330 milyon adede ulaşan lastik üretimi ÇHC lastik pazarının 2010 yılında ulaşması düşünülen 300 milyon adetlik lastik talebini dahi aşmış durumdadır. Bunun sonucunda yatırım aşamasında olduğu ifade edilen projeler de hesaba katıldığında ÇHC’nin hâlihazırdaki üretiminin tümü iç piyasasında tüketilmediğinden lastik üretimini ihracata yönlendireceği değerlendirilmektedir. Yine ÇHC lastik üretiminin 2008 yılında %12 ila %15 arasında artış göstereceği beklenmektedir. Çin Kauçuk Endüstrisi Birliğinin istatistikleri kullanılan bir belgede, ÇHC lastik üretiminde 2006 yılının ilk 9 ayında, bir önceki yılın aynı dönemine oranla %16.35 artış olduğu, ciro olarak da yine % 24,02 artış gerçekleştirildiği ifade edilmiştir.

iii) ABD Bisiklet Perakendecileri ve Endüstrisi Haber Bülteninin (Bicycle Retailers and Industry News) yayımladığı bir habere göre ÇHC’nin 2000 yılında 52,2 milyon adet olan bisiklet üretimi 2005 yılında 80,73 milyon adet olarak gerçekleşmiştir.

iv) Malezya Dış Ticaret Kalkınma Kuruluşu’nun (Malaysia External Trade Development Corporation, MATRADE) Beijing Ofisi tarafından hazırlanan bir raporda, ÇHC’nin bisiklet lastiği kapasitesinin 2005 yılında 400 milyon adet olduğu ifade edilmektedir. Bu kapasite miktarı yerli üretim dalının 2007 yılındaki bisiklet dış lastiği kapasitesinin 600 katından fazladır. İlgili raporda ÇHC’de yerleşik 200 adet motosiklet ve bisiklet lastiği üreticisinin bulunduğu ve bu firmalarda 100.000 işçinin çalıştığı ifade edilmektedir. Yerli üretim dalındaki çalışan sayısı düşünüldüğünde ÇHC’deki sektörün çalışan sayısının yerli üretim dalından 450 kattan fazla olduğu görülmektedir. Bu raporda ÇHC’nin bisiklet ve motosiklet lastiklerindeki kapasitesinin dünya kapasitesinin %70’ini oluşturduğu belirtilmektedir.

4) ÇHC’nin dünya ihraç fiyatları

i) TÜİK istatistiklerine bakıldığında ÇHC menşeli bisiklet iç lastiği ithalatının birim fiyatı 2004 yılında 2,88 ABD Doları/Kg iken bu fiyat 2005 yılında 2,54 ABD Doları/Kg, 2006 yılında 2,72 ABD Doları/Kg ve 2007 yılında ise 3,49 ABD Doları/Kg olarak gerçekleşmiştir. UTM verilerine bakıldığında ise söz konusu birim fiyatın 2004-2006 yılları arasında hiç değişmediği ve 5,11 ABD Doları/Kg olarak gerçekleştiği görülmektedir. İstatistiklerden de görüleceği üzere ÇHC’nin tüm dünyaya ihracatının birim fiyatı Türkiye’ye ihracatının birim fiyatından yüksektir.

ii) TÜİK istatistiklerinde ÇHC menşeli bisiklet dış lastiği ithalatının birim fiyatı 2004 yılında 1,72 ABD Doları/Kg iken bu fiyat 2005 yılında 1,67 ABD Doları/Kg, 2006 yılında 1,89 ABD Doları/Kg ve 2007 yılında ise 2,06 ABD Doları/Kg olarak gerçekleşmiştir. UTM verilerine bakıldığında ise söz konusu birim fiyatın 2004-2006 yılları arasında hiç değişmediği ve 5,25 ABD Doları/Kg olarak gerçekleştiği görülmektedir. İstatistiklerden de görüleceği üzere ÇHC’nin tüm dünyaya ihracatının birim fiyatı Türkiye’ye ihracatının birim fiyatından yüksektir.

b) Hindistan

1) Bisiklet iç lastikleri:

i) UTM verileri üzerinden yapılan incelemede Hindistan’la ilgili olarak sadece 2006 ve 2007 yıllarına ilişkin miktar bilgisine ulaşılmıştır. Hindistan’ın değer bazında tüm dünyaya gerçekleştirdiği ihracat 2002 yılında 13.841.000 ABD Doları iken, 2007 yılında 17.574.000 ABD Dolarına yükselmiştir. Miktar bazında ise 2007 yılında tüm dünyaya bisiklet iç lastiği ihracatı 3.691.000 Kg olarak gerçekleşmiştir.

ii) TÜİK istatistikleri 2004 yılından itibaren Kg bazında istatistik verdiği için miktar bazında değerlendirme bu yıldan itibaren yapılabilmiştir. Hindistan’dan gerçekleştirilen bisiklet iç lastiği ithalatı 2003 yılında alınan önlem sonucunda 2004 ve 2005 yılında sıfırlanmıştır. 2006 yılında ise 9,075 Kg’lık çok küçük bir ithalatın ardından, 2007 yılında Hindistan’dan bisiklet iç lastiği ithalatı gerçekleştirilmemiştir.

iii) UTM istatistiklerine göre 2007 yılında 251.892.000 ABD Doları olan dünya bisiklet iç lastiği ticaretinin %7’sinin Hindistan tarafından gerçekleştirildiği görülmektedir. Bu oran 2002 yılında %11 düzeyinde gerçekleşmiştir.

2) Bisiklet dış lastikleri

i) UTM verileri üzerinden yapılan incelemede Hindistan için 2006 yılına ilişkin miktar bilgisine ulaşılmıştır. Hindistan’ın değer bazında tüm dünyaya gerçekleştirdiği ihracat 2002 yılında 41.809.000 ABD Doları iken, 2007 yılında 62.134.000 ABD Dolarına yükselmiştir. Miktar bazında ise 2006 yılında tüm dünyaya bisiklet dış lastiği ihracatı 7.400.000 Kg olarak gerçekleşmiştir.

ii) TÜİK istatistikleri 2004 yılından itibaren Kg bazında istatistik verdiği için miktar bazında değerlendirme bu yıldan itibaren yapılabilmiştir. Hindistan’dan gerçekleştirilen bisiklet dış lastiği ithalatı 2003 yılında alınan önlem sonucunda 2004 ve 2005 yılında sıfırlanmıştır. 2006 yılında 45.817 Kg ve 2007 yılında 200 Kg gibi çok düşük düzeylerde bisiklet dış lastiği ithalatı gerçekleştirilmiştir.

iii) UTM istatistiklerine göre 2007 yılında 501.437.000 ABD Doları olan dünya bisiklet dış lastiği ticaretinin %12’sinin Hindistan tarafından gerçekleştirildiği görülmektedir. Bu oran 2002 yılında %13 düzeyinde gerçekleşmiştir.

3) Diğer değerlendirmeler

i) Uluslararası Kauçuk Çalışma Grubunun yayımladığı istatistiklere bakıldığında Hindistan dünya doğal kauçuk tüketiminde ve üretiminde 4. sırada yer almaktadır. Hindistan Otomotiv Lastik Üreticileri Birliği’nin internet sitesinde yer alan bilgilere göre sektörde 43 adet lastik üreticisi bulunmaktadır. Söz konusu üreticilerin 2006 yılı tahmini cirosu 4,4 Milyar Dolar civarındadır. Yine ilgili firmaların 2007 yılı dış lastik üretimleri 74 milyon adede, iç lastik üretimi ise 62,4 milyon adede ulaşmaktadır. 2000 yılında bu rakamlar sırasıyla 41,4 milyon adet ve 29,6 milyon adet olarak gerçekleşmiştir. Görüldüğü üzere Hindistan yedi yıl içinde üretimini neredeyse iki katına çıkarmıştır. Bu da lastik sektörünün Hindistan’da hızlı bir gelişim kaydettiğinin göstergesidir. Hindistan’ın toplam lastik ihracatı 2001 yılında 24,5 milyon adet iken, 2007 yılında iki kattan fazla artış göstererek 54,5 milyon adede yükselmiştir. Bu rakamlardan Hindistan’ın üretiminin büyük bölümünü ihracata yönlendirdiği anlaşılmaktadır.

c) Tayland

1) Bisiklet iç lastikleri

i) UTM verileri üzerinde yapılan incelemelerde Tayland’ın 2002 yılında 4.054.000 Kg olan tüm dünyaya gerçekleştirdiği bisiklet iç lastiği ihracatının 2007 yılında 5.485.000 Kg düzeyine çıktığı, değer olarak ise 2002 yılında 16.091.000 ABD Doları olan bisiklet dış lastiği ihracatının 2007 yılında 26.118.000 ABD Doları düzeyine yükseldiği görülmektedir.

ii) TÜİK istatistikleri incelendiğinde Tayland’dan gerçekleştirilen bisiklet iç lastiği ithalatı 2004 yılında 29 Kg iken, 2005 yılında 9.995 Kg, 2006 yılında 6.812 Kg ve 2007 yılında 8 Kg düzeyinde gerçekleşmiştir. Değer bazında ise aynı dönemde sırasıyla endeks olarak 100, 26, 19 ve 2007 yılında 544 düzeyinde gerçekleşmiştir. Görüldüğü üzere Tayland’a konulan önlem bu ülkeden gerçekleştirilen ithalatı çok düşük seviyelere çekmiştir.

iii) UTM istatistiklerine göre 2007 yılında 251.892.000 ABD Doları olan dünya bisiklet iç lastiği ticaretinin %10’unun Tayland tarafından gerçekleştirildiği görülmektedir. Bu oran 2002 yılında %12 düzeyinde gerçekleşmiştir.

2) Bisiklet dış lastikleri

i) UTM verileri üzerinde yapılan Tayland’ın 2002 yılında 10.079.000 Kg olan tüm dünyaya gerçekleştirdiği bisiklet dış lastiği ihracatının 2006 (2007 yılı miktar verisi bulunmamaktadır) yılında 9.950.000 Kg olarak gerçekleştiği, değer olarak ise 2002 yılında 44.325.000 ABD Doları olan bisiklet dış lastiği ihracatının 2006 yılında 52.278.000 ABD Doları düzeyine yükseldiği görülmektedir.

ii) TÜİK istatistikleri 2004 yılından itibaren Kg bazında istatistik verdiği için miktar bazında değerlendirme bu yıldan itibaren yapılabilmiştir. Tayland’dan gerçekleştirilen bisiklet dış lastiği ithalatı 2003 yılında alınan önlem sonucunda 2004’te sıfırlanmıştır. 2005 yılında ise ithalat 60.392 Kg (değer endeksi 100) olarak gerçekleşse de 2006 yılında ithalatın 30.316 Kg (değer endeksi 55) ve 2007 yılında 508 Kg (değer endeksi 14) gibi çok düşük düzeylere gerilediği görülmektedir.

iii) UTM istatistiklerine göre 2007 yılında 501.437.000 ABD Doları olan dünya bisiklet dış lastiği ticaretinin %5’inin Tayland tarafından gerçekleştirildiği görülmektedir. Bu oran 2002 yılında %14 düzeyinde gerçekleşmiştir.

(1) Arjantin tarafından ÇHC ve Tayland menşeli bisiklet lastiklerine karşı yürürlükte olan bir anti-damping önlemi bulunmaktadır. Ayrıca Brezilya tarafından ÇHC menşeli bisiklet lastiklerine karşı anti damping önlemi yürürlüktedir.

(1) Yürürlükteki önlemin sona ermesi halinde dampingin devam etmesi veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığının değerlendirilmesi amacıyla gösterge niteliği taşıyan ve 2007 yılı verilerine dayanan damping marjı hesabı yapılmıştır. Buna göre Türkiye’de benzer malın en çok ticarete konu olan tiplerine ilişkin yerli üretim dalı birim maliyetine genel, idari, satış giderleri ve finansman giderleri ile makul bir kârın eklenmesiyle oluşturulan değer, normal değer olarak alınmıştır. Yerli üretim dalının satış, genel, idari giderleri ile finansman giderlerinde aşağı doğru ayarlama yapılmıştır. Söz konusu değer fabrika çıkış aşamasında kabul edilmiştir. İhraç fiyatı olarak, şikâyet konusu ülkelerden gerçekleştirilen ithalatın TÜİK istatistiklerinden elde edilen birim ihraç fiyatları esas alınmıştır. Ancak Tayland ve Hindistan’dan 2007 yılında az miktarda bisiklet iç ve dış lastiği ithalatı gerçekleştirildiğinden 2006 yılı birim ihraç fiyatı esas alınmıştır. Bu fiyat, sigorta ve navlun ayarlaması (%6,6) yapılarak FOB aşamasına getirilmiş ve bu aşama ihracatçı lehine fabrika çıkış aşamasında kabul edilmiştir. Bu verilere dayanarak hesaplanan damping marjlarının önemli düzeylerde olduğu görülmektedir.

(1) Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde, şikâyet konusu ülkelerden halen Türkiye pazarına dampingli ürün ihraç edildiği, önleme tabi ülkelerin Türkiye’ye yönlendirebileceği ciddi kapasitelerinin bulunduğu ve fiyata duyarlı söz konusu ürünün önlemin kalkması halinde kolaylıkla Türkiye pazarına yönlendirilebileceği, şikâyet konusu ülkelerin söz konusu üründe dünyanın sayılı ihracatçıları arasında yer aldığı ve Türkiye dışındaki pazarlara da dampingli fiyatlarla şikâyet konusu ürünü sattıkları tespit edilmiş olup, yürürlükteki önlemin kalkması halinde dampingli ithalatın devamı veya tekrarının muhtemel olduğu düşünülmektedir.

(1) Önlemin yürürlükte olduğu dönemde, yerli üretim dalında zarar durumu ve önlemin yürürlükten kalkması halinde zarara etki edebilecek muhtemel gelişmeler incelenmiştir. Bu çerçevede, ithalatın miktarı ve muhtemel gelişimi, fiyatlarının gelişimi, fiyat baskısı ile yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri incelenmiştir.

(1) Bisiklet iç lastiği genel ithalatı miktar olarak 2004 yılında 839.681 Kg iken 2007 yılında 616.584 Kg olarak (%27 azalma) gerçekleşmiştir. Genel ithalat değer endeksi 2004 yılında 100 iken 2007 yılında 112 seviyesinde (%12 artış) gerçekleşmiştir. Şikâyet konusu ürünün 2004 yılındaki genel ithalat birim fiyatı endeks olarak 100 iken, 2007 yılında 153 düzeyine yükselmiştir. (Kaynak: TÜİK)

(2) Bisiklet dış lastiği genel ithalatı miktar olarak 2004 yılında 2.950.742 Kg iken 2007 yılında 2.671.668 Kg olarak (%9 azalma) gerçekleşmiştir. Genel ithalat değer endeksi 2004 yılında 100 iken 2007 yılında 123 seviyesinde (%23 artış) gerçekleşmiştir. Şikâyet konusu ürünün 2004 yılındaki genel ithalat birim fiyatı endeks olarak 100 iken, 2007 yılında 136 düzeyine yükselmiştir. (Kaynak: TÜİK)

(1) Bisiklet iç lastiğinin ÇHC’den gerçekleştirilen ithalatı miktar bazında 2004 yılında 122.632 Kg iken 2007 yılında 200.559 Kg düzeyine yükseldiği (%64 artış) görülmektedir. Değer olarak ise endeks bazında 2004 yılında 100 olan ÇHC menşeli ithalat 2007 yılında 198 düzeyine (%98 artış) yükselmiştir. Birim fiyat olarak ise aynı dönemde endeks bazında 100’den 121 seviyesine yükselmiştir.

(2) Bisiklet dış lastiğinin ÇHC’den gerçekleştirilen ithalatı miktar bazında 2004 yılında 533.400 Kg iken 2007 yılında 979.311 Kg düzeyine yükseldiği (%84 artış) görülmektedir. Değer olarak ise endeks bazında 2004 yılında 100 olan ÇHC menşeli ithalat 2007 yılında 220 düzeyine (%120 artış) yükselmiştir. Birim fiyat olarak ise aynı dönemde endeks bazında 100’den 120 seviyesine yükselmiştir.

(3) Diğer taraftan, ÇHC’den gerçekleştirilen ithalatın genel ithalat içindeki payı incelendiğinde 2004 yılında miktar bazında %18,08 olan payının, 2007 yılında %36,66 olarak gerçekleştiği görülmektedir.

(4) Şikâyet konusu diğer ülkelerden Tayland ve Hindistan’dan gerçekleştirilen bisiklet iç ve dış lastikleri ithalatı önemli oranlarda düşüş göstermiştir. Ancak ilgili ülkelerin şikâyet konusu üründeki ihracat kabiliyetlerine ilişkin değerlendirmelerden de görüleceği üzere, ÇHC’nin yanısıra Hindistan ve Tayland şikâyet konusu ürünlerin dünya ticaretindeki önemli ülkeler arasındadır. Türkiye’ye yönelik ihracatlarının bu düzeylere gerilemesinde gözden geçirmeye konu önlemin etkisinin olduğu değerlendirilmektedir.

(1) Türkiye’de toplam benzer mal tüketiminin hesaplanmasında şikâyetçi firmanın yurt içi satış miktarı ile genel ithalat miktarı toplanarak ilgili yılda benzer mala ilişkin tüketim elde edilmiştir.

(2) Bisiklet iç lastiği Türkiye benzer mal tüketimi 2004 yılı 100 alındığında, 2005 yılında 164, 2006 yılında 124 ve 2007 yılında 71 olarak gerçekleşmiştir. Endeks olarak 2004 yılında 100 olan yerli üretimin pazar payı, 2005 yılında 52, 2006 yılında 49 ve 2007 yılında 70 seviyesinde gerçekleşmiştir.

(3) Bisiklet dış lastiği Türkiye benzer mal tüketimi 2004 yılı 100 alındığında, 2005 yılında 117, 2006 yılında 88 ve 2007 yılında yine 88 olarak gerçekleşmiştir. Endeks olarak 2004 yılında 100 olan yerli üretimin pazar payı, 2005 yılında 85, 2006 yılında 91 ve 2007 yılında 64 seviyesine gerilemiştir.

(1) ÇHC’den gerçekleştirilen bisiklet iç lastiği ithalatının pazar payı endeksi 2004 yılında 100 iken 2007 yılında 232 düzeyine yükselmiştir. Bisiklet dış lastiğinde ise ÇHC pazar payı aynı dönemde 100’den 208’e yükselmiştir.

(2) Diğer ülkeler Tayland ve Hindistan’dan gerçekleştirilen ithalatın hiç olmaması ya da çok az düzeyde olması nedeniyle bir değerlendirme yapılmamıştır.

(1) Önleme konu ülkelerin genel ihracat stratejisinin temel olarak düşük fiyata dayalı olduğu anlaşılmaktadır. Dünyanın sayılı kauçuk üreticileri arasında yer alan bu ülkelerden gerçekleştirilen ithalat, talebin fiyat esnekliğini kullanarak önlemin kalkması halinde yurtiçi pazarda hâkim konuma gelebilecektir. Türkiye pazarında da söz konusu ürünün fiyat esnekliğinin katı olmasına neden olacak özel bir durum bulunmamaktadır.

(2) Mevcut dampinge karşı vergi dikkate alınmadan Kg bazındaki birim fiyatlar üzerinden hesaplanan fiyat baskısının 2007 verilerine göre ÇHC için bisiklet iç lastiklerinde %154, bisiklet dış lastiklerinde %89; 2006 yılı verilerine göre Tayland için bisiklet iç lastiklerinde %258, bisiklet dış lastiklerinde %143 ve Hindistan için bisiklet iç lastiklerinde %272, bisiklet dış lastiklerinde %156 düzeyinde gerçekleştiği görülmektedir.

(1) Önlem konusu ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde, sektördeki tek yerli üreticiden sağlanan veriler esas alınmış olup mümkün olduğu ölçüde ürüne ilişkin veriler kullanılmıştır.

(2) Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerindeki değişimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki veriler için yıllık ortalama Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel değerler kullanılmıştır.

a) Üretim

1) Yerli üretim dalının bisiklet iç lastiğinde 2005 yılında 100 olan üretim miktar endeksi, 2006 yılında 71, 2007 yılında ise 58 olarak gerçekleşmiştir. Bisiklet dış lastiğinde ise sırasıyla 100, 81 ve 57 olarak gerçekleşmiştir.

b) Satışlar

1)Yerli üretim dalının bisiklet iç lastiğinde 2005 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi, 2006 yılında 54, 2007 yılında ise 44 olarak gerçekleşmiştir. Bisiklet dış lastiğinde ise sırasıyla 100, 72 ve 71 olarak gerçekleşmiştir.

2) Aynı dönemde bisiklet iç lastiği satış hâsılatı reel olarak incelendiğinde 2005 yılında 100 olan endeks, 2006 yılında 56, 2007 yılında ise 43 olarak gerçekleşmiştir. Bisiklet dış lastiğinde ise sırasıyla 100, 67 ve 67 olarak gerçekleşmiştir.

c) Yurtiçi Fiyatlar

1) Yerli üreticinin bisiklet iç lastiğinde 2005 yılında 100 olan yurtiçi birim satış fiyatı endeksi 2006 yılında 104, 2007 yılında ise 98 olarak gerçekleşmiştir. Bisiklet dış lastiğinde ise sırasıyla 100, 94 ve 96 olarak gerçekleşmiştir.

ç) İhracat

1) Yerli üretim dalının bisiklet iç lastiğinde 2005 yılında 100 olan ihracat miktar endeksi, 2006 yılında 27, 2007 yılında ise 57 olarak gerçekleşmiştir. Bisiklet dış lastiğinde ise sırasıyla 100, 9 ve 8 olarak gerçekleşmiştir.

2) Yerli üretim dalının bisiklet iç lastiği ihracat hâsılatı 2005 yılında 100 olarak kabul edildiğinde, 2006 yılında 62, 2007 yılında ise 92 olarak gerçekleşmiştir. Bisiklet dış lastiğinde ise sırasıyla 100, 12 ve 15 olarak gerçekleşmiştir.

d) Pazar Payı

1) Yerli üretim dalının bisiklet iç lastiğinde 2004 yılında 100 olan yurtiçi pazar payı endeksi 2005 yılında 47, 2006 yılında 49 ve 2007 yılında ise 70 olarak gerçekleşmiştir. Bisiklet dış lastiğinde ise sırasıyla 100, 85, 91 ve 64 olarak gerçekleşmiştir.

e) Stoklar

1) Yerli üretim dalının bisiklet iç lastiğinde 2005 yılında 100 olan stok düzeyi endeksi, 2006 yılında 169, 2007 yılında ise 174 olarak gerçekleşmiştir. Bisiklet dış lastiğinde ise sırasıyla 100, 171 ve 162 olarak gerçekleşmiştir.

f) Kapasite ve Kapasite Kullanım Oranı (KKO)

1) Yerli üretim dalının ilgili üründe 2005-2007 döneminde kapasitesi değişmemiştir. Bisiklet iç lastiğinde endeks olarak 2005 yılında 100 olan KKO, 2006 yılında 72, 2007 yılında ise 62 olarak gerçekleşmiştir. Bisiklet dış lastiğinde ise sırasıyla 100, 80 ve 62 olarak gerçekleşmiştir.

g) İstihdam

1) Yerli üretim dalının ilgili üründe çalışan işçi sayısında 2005-2007 döneminde değişiklik görülmemiştir.

ğ) Ücretler

1) Yerli üretim dalının ilgili üründe 2005 yılında 100 olan aylık brüt giydirilmiş işçi ücreti endeksi, 2006 yılında 99, 2007 yılında ise 105 olarak gerçekleşmiştir.

h) Verimlilik

1) Yerli üretim dalının bisiklet iç lastiği üretiminde çalışan işçi başına verimlilik endeksi 2005 yılında 100 iken, 2006 yılında 72, 2007 yılında ise 62 olarak gerçekleşmiştir.

ı) Maliyet

1) Yerli üretim dalının bisiklet iç lastiğinde 2005 yılında 100 olan çalışan birim ticari maliyet endeksi, 2006 yılında 156, 2007 yılında ise 121 olarak gerçekleşmiştir. Bisiklet dış lastiğinde ise sırasıyla 100, 120 ve 92 olarak gerçekleşmiştir.

i) Kârlılık

1) Yerli üretim dalının bisiklet iç lastiğinde 2005 yılında (-100) olan yurtiçi satışlar birim karlılık endeksi, 2006 yılında (-1,113), 2007 yılında ise (-545) olarak gerçekleşmiştir. Bisiklet dış lastiğinde ise sırasıyla (-100), (-215) ve (-78) olarak gerçekleşmiştir.

j) Nakit Akışı

1) Yerli üretim dalının bisiklet iç lastiği satışları ile yarattığı nakit akışı endeksi 2005 yılında (-100) iken, 2006 yılında (-145), 2007 yılında ise (-88) seviyesinde gerçekleşmiştir. Bisiklet dış lastiğinde ise sırasıyla (-100), (-120) ve (-41) olarak gerçekleşmiştir.

k) Özkaynakların Kârlılığı ve Yatırım Hâsılatı

1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili olarak, özkaynak karlılığı 2005 yılında %0,09 iken, 2006 yılında %0,48 ve 2007 yılında (-%7,64) oranında gerçekleşmiştir.

2) Yatırım hâsılatı (Kâr/Aktif Toplamı) oranı 2005 yılında %0,03 iken, 2006 yılında %0,20 ve 2007 yılında (-%3,72) oranında gerçekleşmiştir.

l) Büyüme

1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili olarak, aktif büyüklüğü reel olarak 2005 yılında 100 iken, 2006 yılında 83 ve 2007 yılında 66 olarak gerçekleşmiştir.

m) Sermaye Artışı

1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili olarak, 2005 yılında 100 olan öz sermaye endeksi 2006 yılında 91 ve 2007 yılında 85 olarak gerçekleşmiştir.

(1) Ekonomik veriler bazında yapılan değerlendirmeler sonucunda önlemin alınmasından sonra genel olarak yerli üretim dalının pazar payının azaldığı, üretim, satışlar, yurtiçi satış fiyatları, kapasite kullanım oranı, stoklar, verimlilik, karlılık, özkaynak karlılığı ve yatırım hasılatı göstergelerinde bozulmalar olduğu görülmektedir. Bu kötüleşmede belirtilen dönemde Endonezya ve Malezya menşeli bisiklet iç ve dış lastik ithalatında görülen artışların ve ithal fiyatlarının düşük seviyelerde seyretmesinin etkisinin olduğu düşünülmektedir.

(1) Yönetmelik’in 35 inci maddesi hükümleri gereğince, önlemin sona ermesi halinde zararın devamı veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, taraflarca ortaya konulan ve yapılan araştırmalar sonucunda elde edilen veriler çerçevesinde; soruşturmaya konu ithalatın muhtemel seviyesi ve fiyatları ile bunun yerli üretim dalının fiyatları üzerinde etkisi, önlem konusu ülkelerdeki sektörün durumu ve Türkiye’ye yönlendirilebilecek fazla kapasitesinin bulunup bulunmadığı ile önlemin yürürlükten kalkması durumunda soruşturmaya konu ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki muhtemel etkileri incelenmiştir.

(1) Hesaplanan fiyat baskısı ve damping marjı oranlarının önemli düzeylerde olduğu görülmüş olup, bu durumun mevcut dampinge karşı önlemin kalkması halinde dampingli ithalatı arttırarak yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde görülen bozulmayı daha da hızlandıracağını düşündürmektedir. İthalatçılardan alınan bilgiler neticesinde genel olarak şikâyet konusu üründe talebi etkileyen en önemli unsurların başında fiyatın gösterilmesi, zarar inceleme döneminde fiyat açısından halen rekabetçi konumda bulunan bu ülkelerden ithalatın, önlemin kalkması halinde ÇHC’den gerçekleştirilen ithalattaki mevcut artış eğiliminin hız kazanacağına, çok düşük seviyelere gerileyen Hindistan ve Tayland’dan ithalatın artacağına işaret etmektedir.

(1) Dampingin varlığı veya yeniden meydana gelme ihtimali bölümünde de belirtildiği üzere ÇHC, Tayland ve Hindistan’da şikâyet konusu ürüne ilişkin büyük miktarda kapasite bulunduğu, söz konusu ülkelerin dünyanın önde gelen ihracatçıları arasında oldukları ve şikâyet konusu ürünün en önemli girdisi olan kauçuğun önemli üretici ve tüketicilerinden oldukları görülmektedir. 2007 yılı itibariyle söz konusu üç ülke dünya bisiklet iç ve dış lastiği ihracatının yaklaşık olarak yarısını gerçekleştirmişlerdir. Bu tespit önleme konu ülkelerin söz konusu ürünün ticaretindeki en önemli aktörlerden olduğunu göstermektedir.

(1) Bisiklet iç lastiğinin ÇHC’den gerçekleştirilen ithalatı miktar bazında %64, bisiklet dış lastiğinin ise %84 artış göstermiştir. Diğer taraftan, ÇHC’den gerçekleştirilen ithalatın genel ithalat içindeki payı incelendiğinde 2004 yılında miktar bazında %18,08 olan payının, 2007 yılında %36,66 olarak gerçekleştiği görülmektedir.

(2) Şikâyet konusu diğer ülkelerden Tayland ve Hindistan’dan gerçekleştirilen bisiklet iç ve dış lastikleri ithalatı önemli oranlarda düşüş göstermiştir. Ancak ilgili ülkelerin şikâyet konusu üründeki ihracat kabiliyetlerine ilişkin değerlendirmelerden de görüleceği üzere, Hindistan ve Tayland şikâyet konusu ürünlerin dünya ticaretindeki önemli ülkeleri arasındadır. Türkiye’ye yönelik ihracatlarının bu düzeylere gerilemesinde gözden geçirmeye konu önlemin etkisinin olduğu değerlendirilmektedir.

(3) Şikâyet konusu ülkelerin üretim hacmi ve ihracat kabiliyeti Türkiye’nin toplam pazar büyüklüğü ve üretim kapasitesiyle karşılaştırıldığında önlemlerin ortadan kalkması durumunda, fiyat farkının tercihte önemli bir faktör olduğu da dikkate alındığında, yerli üretim dalında hâlihazırda tamamen ortadan kalkmamış olan zararın daha da artmasına neden olacak biçimde üç ülkeden ithalatın artmasının muhtemel olduğu değerlendirilmektedir.

(1) Mevcut haliyle Sri Lanka, Çin Tayvanı ve Vietnam menşeli bisiklet iç ve dış lastiklerine karşı dampinge karşı önlem mevcuttur. Diğer ülkelerden ithalata bakıldığında ise sadece Endonezya ve Malezya menşeli ithalat varlık göstermektedir. Ancak Endonezya ve Malezya menşeli bisiklet iç ve dış lastiklerine karşı damping soruşturması yürütülmektedir. Mevcut soruşturma kapsamında ÇHC, Tayland ve Hindistan menşeli ithalata karşı alınan damping önlemi Endonezya ve Malezya menşeli dampingli ithalat nedeniyle etki gösterememiştir.

(1) Soruşturma konusu ülkelerin Türkiye’ye yönlendirebilecek önemli üretim ve ihracat kapasitesinin bulunması, önlem konusu ülkelerdeki üretici-ihracatçıların Türkiye pazarını iyi bilmeleri ve söz konusu ürünün kullanıcılarına kolay ve hızlı biçimde erişebilecek durumda olmaları, işbirliğinin bulunmaması nedeniyle en önemli damping göstergesi durumundaki esas soruşturmada hesaplanan marjların önemli düzeyde bulunması, hesaplanan gösterge niteliğindeki damping marjlarının ciddi oranda dampingin varlığına işaret etmesi, önlemin ortadan kalkması durumunda önleme konu ülkelerden gerçekleştirilen ithalatın yerli üretim dalının fiyatları üzerinde ciddi bir fiyat baskısı oluşturacak düzeylerde olması ve oluşacak bu fiyat baskısının fiyatın iç piyasada rekabetin temel unsurlarından olması nedeniyle yerli üretim dalının ekonomik göstergelerini daha da bozacak biçimde fiyat indirmesine ya da üretimini kısmasına yol açmasının muhtemel olduğu değerlendirilmektedir. Bu nedenle mevcut önlemin ortadan kalkmasının dampingli ithalatın devamı veya yeniden meydana gelmesi sonucunda yerli üretim dalında zararın devamına veya yeniden meydana gelmesine yol açması muhtemel görülmektedir.

(1) Soruşturma sonucunda, yürürlükteki önlemin ortadan kalkması durumunda dampingin ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu tespit edildiğinden, İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2003/6 sayılı Tebliğ ile uygulanmakta olan dampinge karşı önlemin İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu'nun kararı ve Bakan’ın onayı ile aşağıda belirtilen şekilde uygulanmaya devam edilmesine karar verilmiştir.

(1) Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife istatistik pozisyon numaraları, tanımı ve menşe ülkeleri belirtilen eşyanın ithalatında, karşılarında gösterilen tutarlarda dampinge karşı vergiyi tahsil ederler.

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.